JF011E ile JF015E, JATCO tarafından geliştirilen tork konvertörlü ve çelik itme kayışlı CVT şanzımanlardır. İki şanzıman aynı üreticiye ait olsa da tork kapasitesi, araç sınıfı, kasnak yapısı, oran kontrolü ve iç mekanik düzen bakımından önemli farklılıklara sahiptir.
JF011E daha büyük kasnaklara sahip, yaklaşık 250 Nm tork sınıfındaki motorlar için geliştirilmiş bir CVT’dir. JF015E ise yaklaşık 160–180 Nm sınıfındaki küçük motorlar için tasarlanmış, kasnak sistemine ek olarak gerçek iki oranlı yardımcı planet dişli grubu bulunan daha kompakt bir şanzımandır.
Kısa cevap vermek gerekirse; güç, tork kapasitesi ve ağır araçlara uygunluk bakımından JF011E daha üstündür. Küçük boyut, düşük ağırlık ve geniş toplam oran aralığı bakımından JF015E daha gelişmiş bir tasarıma sahiptir. Sağlamlık bakımından ise düzenli bakılmış JF011E genel olarak daha güçlü ve daha toleranslı kabul edilir.
Ancak bu sonuç, bütün JF011E şanzımanların sorunsuz olduğu anlamına gelmez. JF011E kullanılan araçların büyük bölümü günümüzde yüksek kilometreye ulaşmıştır. Kayış-kasnak, rulman, yağ pompası ve valf gövdesi aşınmış bir JF011E; bakımlı ve doğru çalışan bir JF015E’den daha riskli olabilir.
Her iki sistem de CVT şanzımanlar arasında yer alır. DSG, EDC veya Powershift gibi çift kavramalı değildir. İkisinde de kalkışı tork konvertörü, sürekli değişken oranı ise çelik kayış ile primer-sekonder kasnaklar oluşturur.
- JF011E ile JF015E aynı şanzıman mı?
- JF011E mi JF015E mi daha güçlü?
- JF011E mi JF015E mi daha sağlam?
- JF011E ile JF015E aynı yağı mı kullanır?
- JF011E yerine JF015E takılır mı?
- JF015E gerçekten 7 ileri mi?
- JF011E’de step motor var mı?
- JF015E’de step motor var mı?
- JF011E ve JF015E kayışlı mı?
- Hangisinin yağ kapasitesi daha fazladır?
- Yağ değişimi CVT titremesini düzeltir mi?
- JF011E ve JF015E revizyon yapılır mı?
JF011E ve JF015E Temel Özellikleri
JF011E, JATCO tarafından orta sınıf araçlar ve yaklaşık 2.0–2.5 litre motorlar için geliştirilen CVT’dir. Nissan tarafından RE0F10A koduyla adlandırılır. Mitsubishi, Dodge, Jeep, Renault ve diğer üreticilerde farklı kod ve ticari isimlerle karşılaşılabilir.
JF015E ise küçük ve kompakt araçlar için geliştirilmiştir. Nissan’daki kodu RE0F11A, Mitsubishi uygulamalarındaki yaygın kodları F1CJB ve W1CJB, Renault ve Dacia tarafındaki kodu ise DK0’dır. JATCO tarafından CVT7 ailesi içinde değerlendirilir.
Temel farklar şöyledir:
| Özellik | JF011E | JF015E |
|---|---|---|
| Üretici | JATCO | JATCO |
| Nissan kodu | RE0F10A | RE0F11A |
| Ticari aile | CVT2 olarak da bilinir | CVT7 olarak da bilinir |
| Şanzıman türü | Kayışlı CVT | Kayışlı CVT ve iki oranlı yardımcı şanzıman |
| Kalkış sistemi | Tork konvertörü | Tork konvertörü |
| Güç aktarımı | Çelik itme kayışı | Çelik itme kayışı |
| Motor sınıfı | Yaklaşık 2.0–2.5 litre | Yaklaşık 0.7–1.8 litre |
| Genel tork sınıfı | Yaklaşık 250 Nm | Yaklaşık 160–180 Nm |
| Kasnak boyutu | Daha büyük | Daha küçük ve kompakt |
| Yardımcı planet dişli | Bulunmaz | İki oranlı yardımcı dişli bulunur |
| Oran kontrolü | Step motorlu sistem | Lineer basınç solenoidleri |
| Yaygın Nissan yağı | NS-2 | Çoğunlukla NS-3 |
| Yağ kapasitesi | Araca göre yaklaşık 7,5–8,5 litre | Araca göre yaklaşık 6,9–7 litre |
| Kullanım alanı | Orta sınıf sedan ve SUV | Küçük hatchback, sedan ve crossover |
| Ağırlık ve boyut | Daha büyük ve ağır | Daha küçük ve hafif |
| Mekanik karmaşıklık | Daha klasik CVT yapısı | Yardımcı dişli nedeniyle daha karmaşık |
Tablodaki değerler genel şanzıman ailesini anlatır. Araç markası, motor, üretim yılı, çekiş sistemi, diferansiyel oranı ve yazılım nedeniyle alt versiyonlar arasında farklılık bulunabilir.
JF011E ile JF015E Arasındaki Teknik Farklar
JF011E ve JF015E’nin temel kayış-kasnak çalışma mantığı benzer olsa da güç aktarım düzenleri aynı değildir. JF011E daha klasik ve büyük bir CVT yapısına sahipken JF015E, daha küçük kasnakları iki oranlı yardımcı planet dişli grubuyla birlikte kullanır.
Kasnak ve çelik kayış yapısı
İki şanzımanda da primer ve sekonder olmak üzere iki ayarlanabilir kasnak bulunur. Kasnakların hareketli konik yüzeyleri hidrolik basınçla birbirine yaklaşır veya uzaklaşır. Çelik itme kayışı kasnak üzerinde farklı çaplarda çalışarak şanzıman oranını kesintisiz biçimde değiştirir.
Primer kasnağın etkin çapı büyürken sekonder kasnağın etkin çapı küçülür. Bunun tersi gerçekleştiğinde şanzıman daha düşük bir oran oluşturur.
Çelik kayışın kasnak üzerinde kaymadan çalışabilmesi için yeterli hidrolik sıkma basıncı gerekir. Şu sorunlardan biri oluştuğunda kayış-kasnak yüzeylerinde hasar başlayabilir:
- Yağ seviyesinin düşük olması
- Yanlış CVT yağı kullanılması
- Yağın özelliğini kaybetmesi
- Yağ pompasının yeterli basınç oluşturamaması
- Valf gövdesinde basınç kaçağı
- Basınç solenoidi arızası
- Filtrenin tıkanması
- Yağın aşırı ısınması
- Şanzımanın kapasitesinin üzerinde zorlanması
JF011E’nin kasnak ve kayış grubu JF015E’den daha büyük ve yüksek torka uygundur. JF015E’nin daha küçük kasnakları ise ağırlık ve boyut avantajı sağlar fakat yüksek torka uygun değildir.
JF015E’nin iki oranlı yardımcı şanzımanı
JF015E’yi JF011E’den ayıran en önemli parça, kasnak sisteminden sonra bulunan yardımcı planet dişli grubudur.
Bu bölümde:
- Ravigneaux tip planet dişli grubu
- Düşük fren
- Yüksek kavrama
- Geri yön freni
- Hidrolik kontrol devreleri
- Kavrama basınç solenoidleri
bulunur.
Yardımcı dişli düşük çalışma aralığında redüksiyon sağlar. Yüksek çalışma aralığında ise doğrudan aktarıma geçer. Böylece küçük kasnaklarla geniş toplam oran aralığı elde edilir.
Bu sistem sayesinde JF015E:
- Daha küçük kasnaklarla üretilebilir.
- Daha hafif bir gövdeye sahip olur.
- Küçük motorlu araçlarda geniş oran aralığı sunar.
- Kalkışta kısa, uzun yolda daha yüksek oran kullanabilir.
Bunun karşılığında yardımcı şanzıman sisteme ek kavrama, fren ve planet dişli parçaları ekler. Düşük fren ile yüksek kavrama arasındaki gerçek geçişin yanlış basınçla yapılması vuruntuya neden olabilir.
JF011E’de bu iki oranlı yardımcı şanzıman bulunmaz. Sürekli değişken oran doğrudan daha büyük kasnak sistemiyle oluşturulur.
Step motoru farkı
JF011E’de kasnak oranının yönetiminde step motor ve oran kontrol valfi önemli görev üstlenir. Step motor, valf gövdesindeki oran kontrol mekanizmasını hareket ettirerek primer kasnağın istenen konuma gelmesini sağlar.
Step motor veya ilgili valf sistemi arızalandığında:
- Şanzıman oranı değişmeyebilir.
- Araç tek bir oranda kalabilir.
- Hızlanma zayıflayabilir.
- Motor devri anormal yükselebilir.
- Şanzıman koruma moduna geçebilir.
- P1777 veya P1778 gibi kodlarla karşılaşılabilir.
JF015E’de klasik JF011E tipi oran kontrol step motoru bulunmaz. Kasnak oranı lineer basınç solenoidleri ve hidrolik valflerle kontrol edilir.
Bu nedenle “JF015E step motoru” adıyla yapılan her parça tarifi teknik olarak doğru değildir. JF015E’de primer ve sekonder basınç, solenoid komutları ve gerçek kasnak oranı üzerinden teşhis yapılmalıdır.
Tork konvertörü farkı
İki şanzımanda da kilitleme kavramalı tork konvertörü bulunur. Araç kalkışında motor gücü hidrolik olarak şanzımana aktarılır. Hız arttığında tork konvertörü kilitleme kavraması devreye girerek kaybı azaltır.
JF011E daha yüksek motor torkuna göre tasarlanmış bir konvertör kullanır. JF015E’nin konvertörü ise küçük motorlara ve kompakt şanzıman gövdesine göre geliştirilmiştir.
Tork konvertörü lock-up sistemi arızalandığında şu belirtiler görülebilir:
- Hafif gazda titreşim
- Sabit hızda devir dalgalanması
- Kilitleme sırasında silkeleme
- Yağ sıcaklığının yükselmesi
- Tork konvertörü kayma değerinin artması
- P0744 veya benzeri lock-up kodları
Tork konvertörü aşındığında yağın içine sürtünme malzemesi karışabilir. Bu kirlilik valf gövdesini, solenoidleri ve filtreleri etkileyebilir.
Güç ve Performansta Hangisi Daha İyi?
Güç ve tork kapasitesinde JF011E belirgin şekilde üstündür. Yaklaşık 250 Nm sınıfında olması nedeniyle 2.0 ve bazı 2.5 litre motorlarla kullanılabilir. JF015E ise çoğunlukla yaklaşık 160–180 Nm sınıfındaki küçük motorlara göre tasarlanmıştır.
Bu fark doğrudan araç sınıflarına yansır. JF011E orta boy crossover ve SUV modellerinde kullanılabilirken JF015E daha çok küçük hatchback, sedan ve hafif crossover araçlarda görülür.
Kalkış ve hızlanma farkı
JF011E daha büyük motorların torkunu taşıdığı için kullanıldığı araçlarda daha güçlü hızlanma sunabilir. Ancak bu performans yalnız şanzımandan değil, motor gücünden kaynaklanır.
JF015E, düşük güçlü motoru verimli devirde tutarak yeterli hızlanma sağlamaya çalışır. Tam gazda motor devrinin yükselip sabit kalması, araç hızı düzenli şekilde artıyorsa normal CVT davranışıdır.
Şu durumlar kayış kaymasına işaret edebilir:
- Devir yükselmesine rağmen aracın yeterince hızlanmaması
- Hedef oran ile gerçek oranın uyuşmaması
- Kasnak basıncının düşük kalması
- Hızlanma sırasında metal sürtünme sesi
- Şanzımanın koruma moduna geçmesi
- Yağda yoğun metal bulunması
JF015E’de hızlanma problemi yalnız kayıştan kaynaklanmayabilir. Düşük fren, yüksek kavrama ve yardımcı planet dişli grubu da kontrol edilmelidir.
Şehir içindeki sürüş farkı
İki şanzıman da tork konvertörü sayesinde kalkışta yumuşak davranabilir. Ancak JF015E’nin yardımcı şanzıman geçişi belirli sürüş şartlarında hafif bir kademe değişimi gibi hissedilebilir.
JF011E’de oran değişimi daha klasik CVT karakterindedir. Şanzıman sağlıklıysa motor devri ile araç hızı arasındaki ilişki kesintisiz şekilde değişir.
Şehir içinde şu davranışlar tek başına arıza değildir:
- Hızlanırken motor devrinin bir süre sabit kalması
- Soğukta motor devrinin daha yüksek tutulması
- Gaz bırakıldığında motor freninin hissedilmesi
- Tork konvertörü kilitlenirken hafif çalışma değişimi
- JF015E’de yardımcı dişli aralığının hafif hissedilmesi
Fakat güçlü vuruntu, kalkışta uzun süreli titreme, D veya R konumunda gecikme ve yağ ısındığında çekiş kaybı normal değildir.
Hangi Araçlarda Kullanılır?
JF011E ve JF015E farklı motor sınıflarında kullanıldığı için araç listeleri büyük ölçüde ayrılır. Aynı markada iki şanzıman da bulunabilir ancak motor hacmi ve üretim yılı farklıdır.
JF011E kullanılan araçlar
JF011E ve RE0F10A ailesinin görülebildiği başlıca araçlar şunlardır:
- Nissan Qashqai J10’un bazı 2.0 benzinli versiyonları
- Nissan X-Trail T31’in bazı benzinli versiyonları
- Nissan Rogue’un bazı modelleri
- Nissan Sentra’nın bazı 2.0 litre versiyonları
- Nissan Altima’nın bazı motor seçenekleri
- Nissan Teana’nın bazı versiyonları
- Nissan Serena’nın bazı modelleri
- Mitsubishi Lancer’ın bazı otomatik versiyonları
- Mitsubishi Outlander’ın bazı motor seçenekleri
- Mitsubishi ASX’in bazı versiyonları
- Dodge Caliber’in bazı CVT versiyonları
- Jeep Compass’ın bazı modelleri
- Jeep Patriot’un bazı CVT versiyonları
- Renault Koleos’un bazı benzinli versiyonları
- Citroën C-Crosser’ın bazı versiyonları
- Peugeot 4007’nin bazı versiyonları
Mitsubishi ve Chrysler grubu uygulamalarında şanzıman aynı temel aileden gelse de yağ standardı, TCM yazılımı, diferansiyel oranı ve parça numaraları Nissan uygulamasıyla tamamen aynı kabul edilmemelidir.
JF015E kullanılan araçlar
JF015E ve RE0F11A ailesinin görülebildiği başlıca araçlar şunlardır:
- Nissan Micra K13
- Nissan Note E12
- Nissan Juke F15’in bazı motorları
- Nissan Sentra ve Versa’nın bazı versiyonları
- Nissan Sunny’nin bazı pazar versiyonları
- Nissan Kicks’in bazı erken uygulamaları
- Mitsubishi Mirage
- Mitsubishi Space Star
- Mitsubishi Attrage
- Mitsubishi eK serisinin bazı versiyonları
- Suzuki Swift’in bazı CVT versiyonları
- Chevrolet Spark’ın bazı CVT versiyonları
- Renault Kaptur’un bazı motorları
- Renault Arkana’nın bazı pazar versiyonları
- Renault Logan ve Sandero’nun bazı CVT uygulamaları
- Dacia Logan ve Sandero’nun bazı pazarlardaki CVT versiyonları
- Lada Vesta’nın bazı modelleri
Araç modeli tek başına yeterli değildir. Örneğin Nissan Juke’ta motora ve üretim yılına göre JF015E, JF016E veya farklı şanzımanlarla karşılaşılabilir.
Parça veya yağ seçmeden önce şu bilgiler kontrol edilmelidir:
- Şanzımanın JATCO kodu
- Araç üreticisinin şanzıman kodu
- Şasi numarası
- Üretim tarihi
- Motor kodu
- Önden çekiş veya dört çeker bilgisi
- TCM kimlik ve kalibrasyon numarası
JF011E mi JF015E mi Daha Sağlam?
JF011E, daha büyük kasnakları, yüksek tork kapasitesi ve daha klasik CVT yapısıyla mekanik açıdan daha güçlüdür. JF015E ise küçük motorlu araçlar için ağırlık ve yakıt ekonomisi önceliğiyle geliştirilmiştir.
JF011E’nin güçlü tarafları şunlardır:
- Yaklaşık 250 Nm tork sınıfı
- Daha büyük kayış ve kasnak grubu
- Orta sınıf araç ve SUV’lerle uyum
- Daha klasik CVT mekanik yapısı
- Yardımcı iki oranlı şanzımanın bulunmaması
- Parça ve revizyon tecrübesinin yaygın olması
- Doğru bakımda yüksek kilometre potansiyeli
JF015E’nin güçlü tarafları şunlardır:
- Küçük ve hafif yapı
- Geniş toplam oran aralığı
- Küçük motorlarda yakıt ekonomisi
- Kompakt araç platformlarına uyum
- Tork konvertörlü yumuşak kalkış
- Valf gövdesi ve mekanik bölümün onarılabilmesi
- Çok sayıda küçük araçta kullanılması
JF015E’nin yardımcı dişli grubu avantaj sağlarken sisteme ek kavrama ve fren parçaları ekler. Giriş mili rulmanı, yardımcı şanzıman güneş dişlisi ve kalibrasyon işlemleri de JF015E’ye özgü önemli noktalardır.
JF011E daha yüksek torklu olduğu için genel olarak daha güçlüdür. Fakat günümüzde birçok JF011E yüksek kilometrededir. Yağ bakımı yapılmamış, step motor veya valf gövdesi problemiyle uzun süre kullanılmış bir JF011E’de kayış-kasnak yüzeyleri ciddi şekilde aşınmış olabilir.
Sonuç olarak:
- Mekanik güçte JF011E üstündür.
- Küçük boyut ve verimlilikte JF015E üstündür.
- Ağır kullanıma JF011E daha uygundur.
- JF015E ağır yük ve yüksek torka uygun değildir.
- Gerçek sağlamlığı bakım ve kullanım geçmişi belirler.
Kronik Sorunlar ve Arıza Belirtileri
JF011E ve JF015E’de kayış-kasnak, yağ basıncı, tork konvertörü ve valf gövdesi sorunları görülebilir. Buna karşılık bazı arızalar şanzımanların kendi tasarımına özgüdür.
JF011E kronik sorunları
JF011E’de karşılaşılabilen başlıca sorunlar şunlardır:
- Step motor arızası
- Oran kontrol valfinin sıkışması veya aşınması
- Yağ pompası akış kontrol valfi problemi
- Valf gövdesinde basınç kaybı
- Primer ve sekonder kasnak aşınması
- Çelik itme kayışında hasar
- Kasnak ve giriş mili rulmanlarında uğultu
- Tork konvertörü lock-up titremesi
- Yağ soğutucusunun tıkanması
- Filtrelerin kirlenmesi
- Aşırı sıcaklık
- Hız sensörü ve tesisat sorunları
JF011E’de P1777 veya P1778 gibi step motor ve oran kontrolüyle ilgili kodlarla karşılaşılabilir. Ancak step motor kodu görülmesi, yalnız step motor değiştirilerek sorunun kesin çözüleceği anlamına gelmez. Valf gövdesi, basınç, oran kontrol valfi ve kasnakların mekanik hareketi birlikte kontrol edilmelidir.
JF015E kronik sorunları
JF015E’de karşılaşılabilen başlıca sorunlar şunlardır:
- Giriş mili rulmanı arızası
- Rulman yuvası ve muhafaza aşınması
- Yardımcı şanzıman güneş dişlisi hasarı
- Düşük fren ve yüksek kavrama aşınması
- Yardımcı dişli geçişinde vuruntu
- Çelik kayış ve kasnak aşınması
- Yağ pompası ve akış kontrol valfi problemi
- Valf gövdesi aşınması
- Basınç solenoidlerinin çalışmasının bozulması
- Sekonder basınç sensörü arızası
- Hız sensörü veya sinyal rotoru sorunu
- Tork konvertörü kilitleme problemi
- Filtre ve soğutma devresinde metal kirliliği
JF015E’de ileri hareket kaybolduğu hâlde geri vites çalışıyorsa yalnız valf gövdesi düşünülmemelidir. Yardımcı planet dişli grubundaki güneş dişlisi ve ileri hareketi oluşturan kavrama-fren elemanları kontrol edilmelidir.
Ortak arıza belirtileri
İki şanzımanda da şu belirtiler görülebilir:
- Kalkışta titreme
- D veya R konumuna geç girme
- Motor devri yükseldiği hâlde aracın hızlanmaması
- Sabit hızda tork konvertörü titremesi
- Uğultu ve rulman sesi
- Yağ ısındığında çekiş kaybı
- Sürüş sırasında boşa düşme
- Şanzıman uyarısı
- Koruma moduna geçme
- Yağda metal ve balata artığı
- Yanık yağ kokusu
Her uğultu kayış-kasnak arızası değildir. Rulman, diferansiyel, teker rulmanı veya lastik sesi de benzer duyulabilir. Sesin P, N ve D konumunda, araç hızıyla mı yoksa motor devriyle mi değiştiği kontrol edilmelidir.
Yağ, Filtre ve Bakım Farkları
JF011E ile JF015E’nin yağ standardı aynı kabul edilmemelidir. Nissan uygulamalarında JF011E çoğunlukla NS-2, JF015E ise çoğunlukla NS-3 kullanır.
Farklı marka uygulamalarında Mitsubishi J1/J4, Suzuki Green, Chrysler CVTF+4 veya araç üreticisine ait başka bir OEM sıvısı bulunabilir.
JF011E hangi yağı kullanır?
JF011E’de araç üreticisine göre şu sıvılarla karşılaşılabilir:
- Nissan uygulamalarında çoğunlukla NS-2
- Mitsubishi uygulamalarında çoğunlukla CVT Fluid J1
- Dodge, Jeep ve Chrysler uygulamalarında CVTF+4
- Renault Koleos gibi Nissan tabanlı uygun uygulamalarda NS-2
- Araç üreticisinin belirttiği diğer OEM karşılıklar
JF011E’ye NS-3 veya farklı bir CVT yağı yalnız daha yeni olduğu düşünülerek konulmamalıdır. Üretici spesifikasyonu kontrol edilmelidir.
NS-2, Mitsubishi J1 ve Chrysler CVTF+4 isteyen uygun uygulamalarda mağazamızdaki Castrol Transmax CVT 1L kullanılabilir. Ürünün teknik uygunluğu araç ve şanzıman koduyla doğrulanmalıdır.
JF015E hangi yağı kullanır?
JF015E’de marka ve üretim yılına göre şu standartlar görülebilir:
- Nissan RE0F11A uygulamalarında çoğunlukla NS-3
- Bazı erken Nissan uygulamalarında NS-2
- Mitsubishi F1CJB ve W1CJB uygulamalarında J4
- Suzuki uygulamalarında Green 2
- Chevrolet Spark’ta araç üreticisinin belirttiği ACDelco CVT sıvısı
- Renault ve Dacia uygulamalarında şasi numarasına göre ilgili OEM sıvısı
NS-3, Mitsubishi J4 ve Suzuki Green 2 isteyen uygun JF015E uygulamalarında Castrol Transmax CVT kullanılabilir. Chevrolet Spark gibi üreticiye özel sıvı isteyen bir araçta yalnız JF015E koduna bakılarak yağ seçilmemelidir.
Yağ kapasiteleri
JF011E yağ miktarı genel olarak:
- Toplam veya kuru kapasite: Yaklaşık 7,5–8,5 litre
- Normal boşaltma-doldurma: Yaklaşık 4–5 litre
- Karter ve filtre işlemi: Çıkan miktara göre değişir
- Tork konvertörü ve soğutucu devresi açılmışsa: Daha fazla yağ gerekir
JF015E yağ miktarı genel olarak:
- Toplam veya kuru kapasite: Yaklaşık 6,9–7 litre
- Nissan uygulamalarında kısmi değişim: Yaklaşık 3 litre
- Bazı Mitsubishi uygulamalarında kısmi değişim: Yaklaşık 2,5–3 litre
- Karter, filtre ve soğutucu işleminde: Miktar artabilir
Normal bakım sırasında toplam kapasitenin tamamı boşalmaz. Tork konvertörü, valf gövdesi, kasnaklar ve soğutucu devresinde yağ kalır. Son miktar çıkan yağ ve seviye prosedürüne göre belirlenmelidir.
Yağ filtreleri
JF011E ve JF015E’de yalnız tek filtre bulunduğu düşünülmemelidir. Araç uygulamasına göre karter içinde emiş süzgeci ve soğutma devresinde harici kartuş filtre bulunabilir.
Bakımda kontrol edilmesi gerekenler şunlardır:
- Karter içi emiş filtresi
- Harici kartuş filtre
- Karter mıknatısları
- Yağ soğutucusu
- Soğutucu hortumları
- Yağ içerisindeki metal
- Balata tortusu
- Filtreye ulaşan kayış veya rulman parçaları
JF015E’de harici filtre şanzıman yan gövdesinde veya soğutucu dönüş hattında bulunabilir. Bütün araçlarda aynı filtre ve konum kullanılmaz.
Yoğun metal bulunan bir şanzımana yalnız yeni valf gövdesi takılmamalıdır. Metalin kasnaklar, rulmanlar, tork konvertörü ve soğutucu devresine yayılıp yayılmadığı araştırılmalıdır.
Bakım aralığı
Genel kullanım için şu aralıklar değerlendirilebilir:
- Normal kullanım: Yaklaşık 40.000–60.000 kilometre
- Yoğun şehir içi kullanım: Yaklaşık 30.000–40.000 kilometre
- Sıcak iklim ve uzun rampa: Daha erken kontrol
- Ağır yük veya römork: Üretici sınırları içinde ve daha sık bakım
- Arıza belirtisi bulunan şanzıman: Yağ değişiminden önce teşhis
Yağ bakımı sırasında kontrolsüz makineli yıkama yerine şanzımanın mevcut durumu değerlendirilmelidir. Bakım geçmişi belirsiz ve yağında metal bulunan bir CVT’de basınçlı değişim sorunun kaynağını ortadan kaldırmaz.
Teşhis, Revizyon ve İkinci El Kontrolü
JF011E ve JF015E’de tek bir arıza koduyla komple şanzıman kararı verilmemelidir. Elektronik, hidrolik ve mekanik veriler birlikte değerlendirilmelidir.
Teşhiste kontrol edilmesi gerekenler şunlardır:
- Aktif ve geçmiş TCM kodları
- Donmuş kare verileri
- Yağ sıcaklığı
- Hedef ve gerçek CVT oranı
- Primer ve sekonder devir
- Hat ve kasnak basıncı
- Tork konvertörü kilitleme komutu
- Tork konvertörü kayması
- Solenoid akımları
- Yağın rengi ve kokusu
- Karterdeki metal miktarı
- Filtrelerin durumu
- Yağ soğutucusunun akışı
JF011E’de step motor komutu, oran kontrol valfi ve gerçek kasnak hareketi ayrıca incelenmelidir. JF015E’de ise düşük fren, yüksek kavrama, yardımcı dişli geçişi ve kalibrasyon verileri kontrol edilmelidir.
Revizyonda değerlendirilecek parçalar şunlardır:
- Primer ve sekonder kasnaklar
- Çelik itme kayışı
- Kasnak ve giriş mili rulmanları
- Yağ pompası
- Akış kontrol valfi
- Valf gövdesi
- Solenoidler
- Tork konvertörü
- Diferansiyel
- Hız ve basınç sensörleri
- Karter filtresi
- Harici filtre
- Keçe ve sızdırmazlık bilezikleri
- JF015E’de yardımcı planet dişli grubu
- JF015E’de düşük fren ve yüksek kavrama
Çizilmiş kasnaklara yalnız yeni kayış takılması doğru değildir. Rulman yuvası aşınmışsa yalnız rulmanın yenilenmesi de kalıcı çözüm sağlamaz. Mekanik hasarın nedeni belirlenmeli ve soğutma devresi temizlenmelidir.
İkinci el araç kontrolünde şunlara dikkat edilmelidir:
- Araç tamamen soğukken uğultu
- D ve R konumuna geçiş süresi
- Kalkışta titreme
- Hafif gazda oran değişimi
- Tam gaz hızlanma
- Sabit hızda lock-up titremesi
- Yağ ısındıktan sonra çalışma
- Koruma moduna geçme
- Karter ve soğutucu çevresindeki kaçaklar
- Yağ ve filtre bakım kayıtları
- TCM arıza kodları
- JF015E’de yardımcı dişli geçişinin kalitesi
- JF011E’de step motor ve oran kontrol verileri
Araçtaki belirtileri ve arıza kodlarını CVT şanzıman forumunda paylaşarak değerlendirebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
JF011E ile JF015E aynı şanzıman mı?
Hayır. İkisi de JATCO üretimi kayışlı CVT’dir ancak tork kapasiteleri, kasnakları, valf gövdeleri ve iç mekanik düzenleri farklıdır. JF015E’de ayrıca iki oranlı yardımcı planet dişli grubu bulunur.
JF011E mi JF015E mi daha güçlü?
JF011E daha güçlüdür. JF011E yaklaşık 250 Nm, JF015E ise sürümüne göre yaklaşık 160–180 Nm sınıfındadır.
JF011E mi JF015E mi daha sağlam?
Genel mekanik kapasite ve ağır kullanıma dayanıklılık bakımından JF011E avantajlıdır. Ancak yüksek kilometreli ve bakımsız bir JF011E, düzenli bakılmış JF015E’den daha riskli olabilir.
JF011E ile JF015E aynı yağı mı kullanır?
Genellikle hayır. Nissan JF011E uygulamalarında çoğunlukla NS-2, JF015E uygulamalarında ise çoğunlukla NS-3 kullanılır. Araç markası ve üretim yılına göre farklı standartlar bulunabilir.
JF011E yerine JF015E takılır mı?
Hayır. Tork kapasitesi, gövde, diferansiyel, elektronik kontrol, aks bağlantıları, yazılım ve araç haberleşmesi tamamen farklıdır. Birbirinin doğrudan alternatifi değildir.
JF015E gerçekten 7 ileri mi?
Hayır. CVT7 ticari aile adıdır. JF015E sürekli değişken kasnak oranına ve düşük-doğrudan olmak üzere iki gerçek yardımcı dişli aralığına sahiptir. Yazılımla oluşturulan sanal kademeler fiziksel vites değildir.
JF011E’de step motor var mı?
Evet. JF011E’de oran kontrol sistemi step motor ve valf gövdesindeki oran kontrol valfiyle çalışır. P1777 veya P1778 gibi kodlarda step motorla birlikte basınç ve valf gövdesi de kontrol edilmelidir.
JF015E’de step motor var mı?
Hayır. JF015E’de klasik step motor bulunmaz. Kasnak basıncı lineer solenoidler ve hidrolik valflerle yönetilir.
JF011E ve JF015E kayışlı mı?
Evet. İkisinde de çelik itme kayışı kullanılır. JF015E’de kayış-kasnak sistemine ek olarak iki oranlı yardımcı planet dişli grubu vardır.
Hangisinin yağ kapasitesi daha fazladır?
JF011E daha büyük gövdeye sahip olduğu için genel olarak daha fazla yağ alır. Toplam kapasitesi yaklaşık 7,5–8,5 litre, JF015E’nin toplam kapasitesi ise yaklaşık 6,9–7 litredir.
Yağ değişimi CVT titremesini düzeltir mi?
Titreme eski yağ veya yanlış seviyeden kaynaklanıyorsa iyileşebilir. Tork konvertörü, valf gövdesi, kayış-kasnak ya da yardımcı kavrama aşınmışsa yalnız yağ değişimi yeterli olmaz.
JF011E ve JF015E revizyon yapılır mı?
Evet. İki şanzıman da revize edilebilir. Ancak kayışla birlikte kasnaklar, rulmanlar, pompa, valf gövdesi, tork konvertörü, filtreler ve soğutma devresi kontrol edilmelidir.
Genel Değerlendirme
JF011E ve JF015E aynı üreticinin kayışlı CVT şanzımanları olsa da farklı araç sınıfları için tasarlanmıştır.
JF011E, yaklaşık 250 Nm tork sınıfı, büyük kasnakları ve klasik CVT yapısıyla orta boy araçlara ve SUV’lere daha uygundur. Nissan RE0F10A koduyla bilinir. Step motor, valf gövdesi, rulman, yağ pompası ve kayış-kasnak aşınması bu şanzımanda dikkat edilmesi gereken başlıca noktalardır.
JF015E ise yaklaşık 160–180 Nm tork sınıfındaki küçük motorlar için geliştirilmiştir. Nissan’da RE0F11A, Mitsubishi’de F1CJB ve W1CJB, Renault tarafında DK0 kodlarıyla karşılaşılabilir. Küçük kasnakları iki oranlı yardımcı şanzımanla birleştirmesi kompaktlık ve geniş oran avantajı sağlar. Buna karşılık giriş mili rulmanı, yardımcı dişli güneş dişlisi, kavramalar ve kalibrasyon sistemi ek kontrol gerektirir.
Sonuç olarak:
- Hangisi daha güçlü? JF011E
- Hangisi daha yüksek tork taşır? JF011E
- Hangisi küçük ve hafiftir? JF015E
- Hangisi küçük motorlara daha uygundur? JF015E
- Hangisi SUV ve orta sınıf araca daha uygundur? JF011E
- Hangisinin yapısı daha klasik ve basittir? JF011E
- Hangisi daha geniş toplam oran sunar? Yardımcı dişli yapısıyla JF015E
- Hangisi daha sağlam? Eşit bakım ve kullanım şartlarında JF011E mekanik olarak avantajlıdır
- İkinci elde hangisi tercih edilmeli? Doğru yağla bakılmış, metal ve uğultu bulunmayan, basınç değerleri sağlıklı şanzıman
Kesin karar yalnız JF011E veya JF015E adına göre verilmemelidir. Şanzımanın tam kodu, aracın motoru, bakım geçmişi, kullanılan CVT yağı, filtre durumu, canlı basınç değerleri ve sıcak-soğuk test sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.
Bilgilendirme Notu
Bu karşılaştırma, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından farklı şanzıman sistemlerinin çalışma karakteri, sürüş konforu, yakıt tüketimi, bakım ihtiyacı, dayanıklılığı ve olası masrafları hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Değerlendirmeler; şanzımanın kullanıldığı araç modeli, motor seçeneği, üretim yılı, şanzıman kodu, bakım geçmişi ve kullanım koşullarına göre değişiklik gösterebilir.
Bir şanzımanın diğerinden kesin olarak daha iyi olduğu sonucu yalnızca sistem türüne bakılarak verilmemelidir. Aynı şanzımanın farklı araç ve motor seçeneklerinde çalışma karakteri, dayanıklılığı ve masraf riski farklı olabilir. Bu nedenle araç seçerken yalnızca karşılaştırma sonuçları değil, incelenen aracın mevcut durumu, bakım kayıtları, kilometresi ve önceki kullanım şekli de dikkate alınmalıdır.
Bu içerikte yer alan yorumlar kesin arıza teşhisi, satın alma garantisi veya her araç için geçerli nihai bir tercih olarak değerlendirilmemelidir. Araç satın almadan ya da şanzımanla ilgili herhangi bir işlem yaptırmadan önce aracın, ilgili şanzıman konusunda deneyimli bir uzman tarafından detaylı şekilde kontrol edilmesi tavsiye edilir. İçerikteki bilgilere dayanılarak verilen kararlar veya gerçekleştirilen işlemler sonucunda oluşabilecek doğrudan ya da dolaylı sonuçlardan Teknik Otomatik Şanzıman sorumlu tutulamaz.
JF011E İçin Öne Çıkan İçerikler
Bu yazıda bağlantı verilen rehberleri ve varsa aynı şanzımana ait karşılaştırma içeriğini inceleyin.
Şimdi Ne Yapmalıyım?
İhtiyacınıza göre doğru bölüme geçin; sorunuzu paylaşın, bakım ürünlerini inceleyin veya araç ve şanzıman rehberlerine göz atın.
