Kia Ceed DCT, şanzıman nesli doğru belirlendiğinde ve bakım-kullanım geçmişi incelendiğinde alınabilecek başarılı bir kompakt otomobildir. Fakat “Ceed DCT” adı tek bir şanzımanı ifade etmez. İkinci nesil JD kasanın 1.6 GDI benzinli versiyonlarında altı ileri DCT, makyajlı JD 1.6 CRDi ve üçüncü nesil CD kasanın turbo benzinli ve dizel motorlarında ise yedi ileri DCT bulunabilir. Aynı yıllarda altı ileri tork konvertörlü otomatik seçenekler de satıldığı için yalnız model yılına bakmak yeterli değildir.
Türkiye’de yaygın görülen 7DCT, kuru çift kavramalı bir sistemdir. Uzun yolda hızlı geçiş ve düşük tüketim avantajı sunarken yoğun dur-kalk trafik, yokuşta sürünme ve park manevralarında uzun süre yarım kavrama yapma kavrama aşınmasını hızlandırabilir. Kalkışta hafif mekanik kavrama hissi normal sayılabilir; ancak kabini sarsan titreme, D veya R konumuna geçmeme, sıcakken artan silkeleme, yanık balata kokusu ve şanzıman sıcaklık uyarısı normal değildir.
Kavrama ve aktüatör değerleri düzgün, soğuk-sıcak testte titremeyen, vitesleri hatasız seçen ve bakım geçmişi belgelenen bir Kia Ceed DCT alınabilir. Özellikle uzun yol ağırlıklı kullanılmış 1.6 CRDi 7DCT, yakıt ekonomisi bakımından mantıklı olabilir. Her gün yoğun trafikte metre metre ilerleyecek kullanıcılar ise kuru DCT’nin çalışma yapısını ve olası kavrama maliyetini göz önünde bulundurmalıdır.
- Kia Ceed DCT güvenilir mi?
- Kia Ceed 7DCT kuru mu?
- Kia Ceed 6DCT ile 7DCT aynı mı?
- 2013 Kia Ceed 1.6 CRDi otomatik DCT mi?
- Kia Ceed 1.6 GDI otomatik hangi şanzımanı kullanıyor?
- Ceed DCT kalkışta hafif titrer mi?
- DCT kavraması kaç kilometrede değişir?
- Kavraması değişmiş Ceed alınır mı?
- DCT yağı değişince titreme düzelir mi?
- Trafikte N konumuna almak gerekir mi?
- Yokuşta Ceed DCT nasıl kullanılmalı?
- 1.6 CRDi DCT mi, 1.4 T-GDI DCT mi daha mantıklı?
Kia Ceed Hangi Otomatik Şanzımanı Kullanıyor?
Kia Ceed’in bütün otomatik versiyonlarında DCT kullanılmamıştır. Kasa, motor, model yılı ve satış pazarına göre dört ileri klasik otomatik, altı ileri tork konvertörlü otomatik, altı ileri çift kavramalı ve yedi ileri çift kavramalı şanzımanlarla karşılaşılabilir.
Başlıca sistemler şunlardır:
- Birinci nesil ED kasada pazara göre dört ileri tork konvertörlü otomatik
- İkinci nesil JD 1.6 CRDi’nin ilk döneminde altı ileri tork konvertörlü otomatik
- İkinci nesil JD 1.6 GDI’da altı ileri çift kavramalı DCT
- Makyajlı JD 1.6 CRDi’nin güçlü versiyonunda yedi ileri DCT
- Üçüncü nesil CD 1.4 T-GDI’da yedi ileri DCT
- Üçüncü nesil CD 1.6 CRDi’da yedi ileri DCT
- Makyajlı CD 1.5 T-GDI’da pazara göre yedi ileri DCT
- Ceed GT’nin bazı nesillerinde motor ve pazara göre DCT seçenekleri
Aynı araç ailesinde bulunan bu şanzımanların yağı, kavrama yapısı ve teşhis yöntemi farklı olabilir. Bu nedenle ilanda yalnız “otomatik” veya “DCT” yazması yeterli değildir.
Çift kavramalı şanzımanların temel çalışma yapısı için DCT şanzıman nedir? rehberi incelenebilir.
Kia Ceed 6DCT ile 7DCT aynı mı?
Hayır. JD kasa 1.6 GDI’da kullanılan altı ileri DCT ile daha sonraki 1.6 CRDi ve T-GDI motorlarda kullanılan yedi ileri DCT aynı şanzıman değildir.
Farklılıklar şunları kapsayabilir:
- Vites sayısı
- Dişli oranları
- Kavrama ve aktüatör yapısı
- Taşıyabildiği motor torku
- Yazılım ve adaptasyon prosedürü
- Parça numaraları
- Yağ standardı
- Teşhis değerleri
Altı ileri DCT’ye ait kavrama, aktüatör veya yağ bilgisini yedi ileri DCT’ye uygulamak doğru değildir.
Ceed 7DCT kuru kavrama mı?
Türkiye ve Avrupa pazarında standart Ceed motorlarıyla kullanılan yedi ileri DCT genel olarak kuru çift kavramalıdır. Kavrama balataları yağ içerisinde çalışmaz. Şanzıman gövdesindeki dişli grubu yağlanır; ancak kavrama seti ayrı ve kuru bir bölümde çalışır.
Bu nedenle şanzıman yağı değişimi kavrama balatasındaki aşınmayı gidermez. Kuru ve ıslak çift kavramalı sistemlerin farkları kuru kavrama mı, ıslak kavrama mı? karşılaştırmasında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Altı ileri tam otomatik nasıl ayırt edilir?
JD kasa Ceed’in özellikle ilk dönem 1.6 CRDi otomatiklerinde altı ileri tork konvertörlü şanzıman görülebilir. Bu araçta kuru DCT kavraması bulunmaz. Kalkış, tork konvertörü üzerinden gerçekleşir.
Kesin ayrım şu yollarla yapılmalıdır:
- Şasi numarası üzerinden fabrika donanımı
- Şanzıman üzerindeki kod ve etiket
- Yetkili servis bakım kayıtları
- Teşhis cihazındaki şanzıman modülü
- Orijinal kullanım kılavuzu
- Motor ve güç değeri
Vites kolunun görünümü iki sistemde benzer olabileceği için yalnız kabin fotoğrafına bakarak karar verilmemelidir.
Model Yılı, Motor ve Şanzıman Tablosu
Aşağıdaki tablo Türkiye ve Avrupa’da yaygın karşılaşılan motor-şanzıman eşleşmelerini özetlemektedir. Güç değerleri ve satış dönemleri pazara göre değişebildiğinden kesin tespit şasi numarasıyla yapılmalıdır.
| Yaklaşık dönem | Kasa | Motor | Otomatik şanzıman | İkinci elde dikkat |
|---|---|---|---|---|
| 2007–2012 | ED, birinci nesil | 1.6 benzinli veya dizel, pazara göre | Genellikle 4 ileri tork konvertörlü otomatik | DCT değildir |
| 2012–2015 | JD, ikinci nesil | 1.6 GDI benzinli | 6 ileri DCT | Kalkış titremesi, kavrama ve aktüatör kontrolü |
| 2012–2015 | JD | 1.6 CRDi dizel | 6 ileri tork konvertörlü otomatik | DCT ile karıştırılmamalı |
| 2015–2018 | JD makyajlı | 1.6 CRDi, özellikle 136 bg versiyon | 7 ileri kuru kavramalı DCT | Kavrama, aktüatör ve sıcak test önemli |
| 2018–2021 | CD, üçüncü nesil | 1.4 T-GDI benzinli | 7 ileri kuru kavramalı DCT | Şehir içi kullanım geçmişi araştırılmalı |
| 2018–2021 | CD | 1.6 CRDi dizel, güç seçeneği pazara göre | 7 ileri kuru kavramalı DCT | Uzun yol kullanımı daha avantajlı |
| 2021 sonrası | CD makyajlı | 1.5 T-GDI benzinli | Pazara göre 7 ileri DCT | Motor ve şanzıman kodu doğrulanmalı |
| 2021 sonrası | CD makyajlı | 1.6 CRDi 48V | Pazara göre 7DCT veya farklı seçenek | 48V sistem ayrıca kontrol edilmeli |
| Nesle göre değişir | Ceed GT / ProCeed GT | 1.6 T-GDI | Manuel veya DCT seçeneği | Standart Ceed ile parça eşleşmesi varsayılmamalı |
Türkiye’de 2015 veya 2016 model olarak tescil edilen araçlarda hem eski hem makyajlı güç aktarma seçenekleriyle karşılaşılabilir. İlk tescil tarihi, üretim tarihinden farklı olabileceği için tablo kesin parça tespiti amacıyla kullanılmamalıdır.
Şanzımanın Çalışma Yapısı
DCT, iki ayrı kavrama ve iki dişli mili kullanarak çalışır. Kavramalardan biri tek numaralı vitesleri, diğeri çift numaralı vitesleri yönetir. Araç bir viteste ilerlerken diğer mil üzerinde bir sonraki muhtemel vites hazırlanabilir.
Vites değişiminde bir kavrama açılırken diğeri kapanır. Böylece geleneksel manuel şanzımana göre daha hızlı ve daha az çekiş kesintili geçiş elde edilir.
Kuru kavrama nasıl hareket sağlıyor?
Araç durduğunda kavramalar açık konumdadır. Sürücü freni bıraktığında veya gaz verdiğinde kontrol ünitesi uygun kavramayı kademeli biçimde kapatır. Bu işlem manuel araçta debriyaj pedalının bırakılmasına benzer.
Araç çok düşük hızda süründürülürken kavrama tam olarak kapanmaz. Kavrama yüzeyleri arasında kontrollü kayma oluşturulur. Bu kayma:
- Isı üretir
- Kavrama yüzeyini aşındırır
- Uzun sürerse yüzey yapısını bozabilir
- Kalkış titremesine zemin hazırlayabilir
Bu nedenle kuru DCT, sürekli sürünmeli kullanımda tork konvertörlü otomatik kadar rahat değildir.
Aktüatörlerin görevi nedir?
DCT’de sürücünün debriyaj ve vites hareketlerini elektrikli aktüatörler gerçekleştirir. Kontrol ünitesi gaz konumu, fren bilgisi, araç hızı, motor torku, kavrama sıcaklığı ve vites konumu gibi verileri kullanır.
Sistemde genel olarak:
- Kavrama aktüatörleri
- Vites seçme aktüatörleri
- Konum sensörleri
- Şanzıman kontrol ünitesi
- Vites çatalları
- Kavrama ve dişli mekanizmaları
birlikte çalışır.
Aktüatör komutu ile gerçek konum uyuşmazsa araç vites seçmeyebilir, belirli vitesleri devre dışı bırakabilir veya koruma moduna geçebilir.
Adaptasyon neden gereklidir?
Kavrama yüzeyleri zamanla aşındığı için temas noktası değişir. Kontrol ünitesi kavramanın hangi konumda tutunmaya başladığını öğrenerek kalkış ve vites değişimini düzenler.
Kavrama, aktüatör veya kontrol ünitesi değiştirildiğinde uygun tanıtma ve adaptasyon işlemleri gerekebilir. Ancak adaptasyon fiziksel olarak aşınmış ya da ısıdan zarar görmüş kavramayı onarmaz.
6DCT’nin çalışma karakteri farklı mı?
Altı ileri DCT de çift kavrama prensibiyle çalışır; fakat yedi ileri DCT’den farklı dişli oranına, kavrama ünitesine ve kontrol yazılımına sahip olabilir. Özellikle 1.6 GDI motorun düşük devir torku dizel kadar yüksek olmadığından kalkış karakteri farklı hissedilebilir.
6DCT’li Ceed satın alırken de düşük hız, geri vites, yokuş ve sıcak kullanım kontrolleri yapılmalıdır.
Güçlü Yönleri Nelerdir?
Kia Ceed DCT’nin en güçlü yönü, manuel şanzımanın mekanik verimliliğini otomatik kullanım kolaylığıyla birleştirmesidir.
Başlıca avantajları şunlardır:
- Hızlı vites değişimleri
- Uzun yolda düşük motor devri
- Tork konvertörlü otomatiğe göre düşük aktarım kaybı
- 1.6 CRDi ile düşük tüketim potansiyeli
- Turbo benzinli motorlarda seri ara hızlanma
- Yedi vites sayesinde geniş oran aralığı
- Manuel moda ve bazı versiyonlarda direksiyon kulakçıklarına sahip olması
- Geleneksel tek kavramalı robotize şanzımandan daha kesintisiz geçiş
DCT’nin avantajları araç akıcı şekilde ilerlerken daha belirgindir. Uzun yol ve açık trafik kullanımı, kuru kavramalı sistemin yapısına yoğun dur-kalk trafikten daha uygundur.
Kronik Sorunları Nelerdir?
Kia Ceed DCT’de belirli sorunlar diğerlerinden daha sık konuşulsa da her araçta aynı arıza oluşmaz. Kullanım şekli, yol eğimi, trafik yoğunluğu ve önceki onarım kalitesi sonucu önemli ölçüde değiştirir.
Kalkış titremesi
Kuru DCT’de en önemli ikinci el belirtisi kalkış sırasındaki titremedir. Araç düz zeminde hafif gazla hareket ederken kavrama düzgün ve kararlı biçimde kapanmalıdır.
Titremenin olası nedenleri şunlardır:
- Kavrama balatası aşınması
- Kavrama yüzeyinin aşırı ısınması
- Yüzeyde düzensiz tutunma
- Kavrama adaptasyonunun bozulması
- Kavrama aktüatörünün kararsız hareketi
- Motor veya şanzıman takozlarının yıpranması
- Motorun yük altında teklemesi
- Uygulamaya göre çift kütleli volan boşluğu
- Kavrama bölümüne yağ veya başka sıvı ulaşması
Her titremeye doğrudan kavrama seti denilmemelidir. Kavrama arızası belirtileri rehberindeki kontroller motor ve şanzıman kaynaklarını ayırmaya yardımcı olur.
Kavrama aşınması
Kavrama seti için bütün araçlara uygulanabilen kesin bir ömür kilometresi yoktur. Aynı kilometrede iki Ceed’in kavrama durumu tamamen farklı olabilir.
Aşınmayı hızlandıran başlıca kullanım koşulları şunlardır:
- Yoğun trafikte sürekli gazla sürünmek
- Yokuşta aracı gaz pedalıyla sabit tutmak
- Uzun park manevralarında kavramayı sürekli kaydırmak
- Fren pedalını hafif bırakıp aracın sürekli hareket etmesini sağlamak
- Çok sık sert kalkış yapmak
- Aşırı yükle dik rampalarda kullanmak
- Sıcaklık uyarısına rağmen sürüşe devam etmek
Kavramanın nasıl çalıştığını anlamak için kavrama nedir? içeriği incelenebilir.
Kavrama aşırı ısınması
Kuru kavrama yağ içerisinde çalışmadığı için uzun süre kaydırıldığında ısınır. Kontrol ünitesi sıcaklığı doğrudan ölçebilir veya çalışma süresi ve kayma miktarından hesaplayabilir.
Aşırı sıcaklık durumunda:
- Gösterge panelinde uyarı çıkabilir
- Kalkış sertleşebilir
- Kavrama geçici olarak devre dışı bırakılabilir
- Araç soğutma için bekleme isteyebilir
- Yanık balata kokusu duyulabilir
- Koruma modu devreye girebilir
Çok ağır trafik veya uzun yokuş manevrasında bir kez uyarı görülmesiyle normal kullanımda sürekli tekrarlayan uyarı aynı şekilde değerlendirilmemelidir. Uyarı sık tekrarlıyorsa kavrama ve aktüatör sistemi incelenmelidir.
Aktüatör sorunları
Kavramaları ve vites seçme mekanizmasını hareket ettiren aktüatörlerde elektriksel veya mekanik problemler oluşabilir.
Olası belirtiler şunlardır:
- D veya R konumunun kabul edilmemesi
- Vites göstergesinin yanıp sönmesi
- Belirli viteslerin kaybolması
- Aracın tek viteste kalması
- Vites değişiminde sert darbe
- Motor kapatılıp açıldığında geçici düzelme
- Kavrama adaptasyonunun tamamlanmaması
Aktüatör motoru, konum sensörü, soket, tesisat ve mekanik bağlantı ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Vites çatalı ve seçici mekanizma
Aktüatör çalıştığı hâlde vites çatalı veya iç seçici mekanizma istenen konuma ulaşamayabilir. Bu durumda kontrol ünitesi hedef vites ile gerçek vites arasında uyumsuzluk algılar.
Tek veya çift numaralı viteslerin kaybolması şu ihtimalleri doğurabilir:
- İlgili kavrama problemi
- Aktüatör problemi
- Konum sensörü
- Vites çatalı
- Senkromeç
- İç dişli veya mil arızası
Yalnız arıza koduna bakarak komple şanzıman veya kavrama değişimine karar verilmemelidir.
Volan aşınması ve sesi
Özellikle dizel motorlu bazı DCT uygulamalarında motor titreşimlerini azaltmak için çift kütleli volan kullanılabilir. Volan boşluğu arttığında:
- Rölantide şakırtı
- Motor kapatılırken vuruntu
- Kalkışta titreşim
- Yük değişiminde metalik ses
oluşabilir.
Her motor-şanzıman eşleşmesinde aynı volan kullanılmadığı için araç şasi numarasıyla kontrol edilmelidir. Kavrama değişimi yapılırken volan göz ardı edilmemelidir.
Yazılım ve adaptasyon problemleri
Kavrama kontrol yazılımı kalkış konforunu ve sıcaklık yönetimini etkiler. Üretim dönemine göre kontrol ünitesi güncellemeleri bulunabilir.
Güncel olmayan veya yanlış programlanmış kontrol ünitesi:
- Kararsız kalkış
- Sert vites değişimi
- Gereksiz kavrama kaydırma
- Adaptasyonun tamamlanmaması
gibi şikâyetlere katkıda bulunabilir.
Yazılım güncellemesi aşınmış balata veya bozuk aktüatörü onarmaz. Mekanik ve elektronik kontroller birlikte yapılmalıdır.
Yağ kaçağı
Kuru kavramalı DCT’de kavrama balataları kuru çalışsa da dişliler ve rulmanlar yağ kullanır. Keçe veya gövde bağlantılarındaki kaçak yağ seviyesini düşürebilir.
Kavrama bölümüne yağ ulaşırsa kavrama yüzeyi kirlenebilir ve tutunma düzensizleşebilir. Araç altında görülen yağın motor, şanzıman veya başka bir sistemden geldiği temizleme ve tekrar kontrolle belirlenmelidir. Şanzıman yağı kaçakları rehberi kaçak değerlendirmesine yardımcı olur.
Rulman ve dişli sesi
DCT’nin dişli bölümü manuel şanzımana benzer. Giriş-çıkış milleri, diferansiyel ve rulmanlarda aşınma meydana gelebilir.
Araç hızıyla artan uğultu şu kaynaklardan biri olabilir:
- Şanzıman rulmanı
- Diferansiyel
- Belirli vites dişlisi
- Tekerlek rulmanı
- Lastik
- Aks mafsalı
Ses kaynağı netleştirilmeden şanzıman revizyonuna başlanmamalıdır.
Normal Çalışma Karakteri ve Arıza Ayrımı
Kuru kavramalı DCT, tork konvertörlü klasik otomatik kadar kaygan kalkmayabilir. Bununla birlikte güçlü silkeleme ve devamlı vuruntu normal kabul edilmemelidir.
Normal sayılabilecek davranışlar
- Fren bırakıldığında kısa kavrama hazırlığı hissi
- Çok düşük hızda hafif mekanik çalışma hissi
- Birinci-ikinci vites arasında hafif geçiş hissedilmesi
- Soğuk çalışmada geçişlerin kısa süre daha belirgin olması
- Yokuşta kavramanın düz yola göre daha fazla hissedilmesi
- Vites seçimi sırasında hafif aktüatör sesi
- Gaz aniden bırakıldığında kısa süreli oran kararsızlığı
- Manuel modda uygun olmayan vites komutunun reddedilmesi
Arıza şüphesi oluşturan belirtiler
- Her kalkışta tekrarlayan güçlü titreme
- Kavrama sırasında art arda vuruntu
- D veya R seçildikten sonra uzun gecikme
- Geri viteste şiddetli silkeleme
- Sıcakken belirginleşen kavrama problemi
- Tek veya çift vites grubunun kaybolması
- Vites göstergesinin yanıp sönmesi
- Normal kullanımda sıcaklık uyarısı
- Yanık balata kokusu
- Vites değişiminde metalik ses
- Motor kapatılırken güçlü volan şakırtısı
- Sürüş sırasında boşa düşme hissi
- Koruma moduna geçme
Motor teklemesi, dizel enjektör düzensizliği, DPF rejenerasyonu, buji-bobin sorunu veya yıpranmış takozlar DCT arızasına benzeyen sarsıntılar oluşturabilir. Şanzıman sökülmeden önce motorun düzgün çalıştığı doğrulanmalıdır.
Yağ, Filtre ve Bakım Bilgileri
Kia Ceed DCT’de kullanılacak yağ, şanzımanın 6DCT mi yoksa 7DCT mi olduğu belirlenmeden seçilmemelidir. Kuru kavrama kullanılması şanzımanda yağ bulunmadığı anlamına gelmez. Dişliler, miller ve rulmanlar özel şanzıman yağıyla çalışır.
Doğru yağ seçimi için şu bilgiler gereklidir:
- Şasi numarası
- Motor kodu
- Şanzıman kodu
- Üretim tarihi
- Vites sayısı
- Şanzıman nesli
- Kia’nın güncel servis dokümanı
ATF, ıslak kavramalı DCT sıvısı veya rastgele manuel şanzıman yağı kullanılmamalıdır. Yağın viskozitesi ve katkı yapısı senkromeçlerin ve rulmanların çalışmasını etkileyebilir.
Yağ kapasitesi neden tek rakam olarak verilmemeli?
6DCT ve 7DCT aynı kapasiteye sahip kabul edilmemelidir. Ayrıca yalnız boşaltma-doldurma ile tamamen sökülmüş kuru şanzımanın alacağı miktar farklı olabilir.
Doğru seviye:
- Araç uygun konumdayken
- Doğru dolum noktasından
- İlgili şanzıman koduna göre
- Üreticinin öngördüğü prosedürle
ayarlanmalıdır.
Başka bir Kia veya Hyundai modelinde kullanılan miktar, yalnız şanzıman adının benzer olması nedeniyle Ceed’e uygulanmamalıdır.
Yağ değişimi kalkış titremesini düzeltir mi?
Genellikle hayır. Kuru kavrama balataları dişli yağının içinde çalışmaz. Yağ değişimi iç mekanik parçalar için önemlidir; aşınmış kavrama yüzeyini yenilemez.
Kalkış titremesinde şu kontroller yapılmalıdır:
- Motorun yük altında düzgün çalışması
- Motor ve şanzıman takozları
- Kavrama kayma ve adaptasyon değerleri
- Kavrama aktüatörleri
- Volan durumu
- Keçelerden kavrama bölümüne yağ sızıntısı
- Kavrama yüzeyinin fiziksel durumu
Filtre değişimi
Kuru DCT, ıslak kavramalı şanzımanlardaki yüksek debili hidrolik devreyle aynı yapıya sahip değildir. Her periyodik bakımda değiştirilen harici bir DCT filtresi bulunduğu varsayılmamalıdır.
Filtre veya süzgeç yapısı yalnız ilgili şanzıman kodunun teknik dokümanına göre değerlendirilmelidir.
Test Sürüşünde Nelere Bakılmalı?
Kia Ceed DCT testine araç tamamen soğukken başlanmalıdır. Satıcı aracı önceden ısıtmışsa bazı kalkış ve aktüatör problemleri gizlenebilir.
Soğuk çalıştırma
Motor çalıştırıldıktan sonra rölantinin dengelenmesi beklenmeli, fren basılıyken önce R sonra D konumu denenmelidir.
Şunlar kontrol edilmelidir:
- Vitesin kabul edilme süresi
- Gösterge üzerindeki konum bilgisi
- Sert darbe
- Aşırı aktüatör sesi
- Arıza uyarısı
- İlk kalkışta titreme
- Motorun yük altındaki düzeni
Doğru kontrol yöntemi için otomatik şanzımanda soğuk test nasıl yapılır? içeriğinden yararlanılabilir.
Düz zeminde hafif kalkış
Araç hem freni bırakarak hem çok hafif gaz vererek birkaç kez kaldırılmalıdır. Kavrama aynı noktada ve kararlı biçimde devreye girmelidir.
Şu davranışlar risklidir:
- Tekrarlayan titreme
- Kavrama gecikmesi
- Bir anda sert tutunma
- Motor devrinin yükselip aracın beklemesi
- Kesik kesik hareket
- Metalik sürtünme sesi
Birinci-ikinci vites geçişi
Düşük hızda birinci-ikinci ve ikinci-birinci geçişleri kontrol edilmelidir. Çok hafif geçiş hissi olabilir; ancak aracın öne arkaya güçlü biçimde sallanması normal değildir.
Aynı rota üzerinde sakin ve orta gazlı geçişler denenmelidir. Sorun yalnız çok hafif gazda veya yalnız motor ısındığında ortaya çıkabilir.
Geri vites
Araç tamamen durdurulduktan sonra geri vites seçilmelidir. Vites kısa sürede devreye girmeli ve araç titremeden hareket etmelidir.
Geri viteste kavrama gecikmesi veya ses varsa geri vitese geçince ses geliyor, neden? rehberindeki ihtimaller değerlendirilmelidir.
Yokuşta kalkış
Yokuşta araç gazla sabit tutulmamalıdır. Fren, elektronik park freni veya Auto Hold kullanılarak beklenmeli; hareket sırasında kararlı gaz verilmelidir.
Testte şu belirtiler aranmalıdır:
- Belirgin geri kayma sonrası sert kavrama
- Kabini sarsan titreme
- Uzun kavrama gecikmesi
- Yanık balata kokusu
- Sıcaklık uyarısı
- Vitesin geçici olarak devre dışı kalması
Rampalı bölgelerde şanzıman seçimi için yokuşlu bölgelerde otomatik şanzıman seçimi rehberi incelenebilir.
Sabit hız ve ara hızlanma
Araç 50–90 km/s aralığında sabit gazla kullanılmalıdır. Şanzıman gereksiz yere vites değiştirip kararsızlaşmamalıdır.
Ara hızlanmada bir veya birkaç vites küçültebilir. Vites seçiminden sonra çekiş kararlı devam etmeli, motor devri yükselirken araç boşa çıkmış gibi beklememelidir.
Kickdown
Motor ve şanzıman ısındıktan sonra güvenli yolda güçlü gaz testi yapılabilir. Geçiş sırasında aşırı gecikme, sert darbe veya arıza uyarısı olmamalıdır.
Sıcak test
En az 20–30 dakikalık kullanımdan sonra kalkış, geri vites ve yokuş testleri tekrarlanmalıdır. Kavrama yüzeyi veya aktüatör problemi sıcakken daha belirgin olabilir.
Sıcak kontrolün önemi otomatik şanzımanda sıcak test neden önemlidir? yazısında açıklanmaktadır.
Teşhis Cihazında Neler Kontrol Edilmeli?
Kia’ya özgü DCT kontrol modülüne erişebilen bir teşhis cihazı kullanılmalıdır. Yalnız motor arıza kodunu gösteren basit cihaz yeterli değildir.
Kontrol edilmesi gereken başlıca veriler şunlardır:
- Aktif ve geçmiş arıza kodları
- Hata anı kayıtları
- Hedeflenen ve seçilen vites
- Kavrama 1 ve kavrama 2 konumları
- Kavrama temas noktaları
- Kavrama kayma devirleri
- Adaptasyon ve aşınma değerleri
- Aktüatör motoru komutları
- Vites çatalı konumları
- Giriş ve çıkış devirleri
- Hesaplanan kavrama sıcaklığı
- Fren müşürü ve gaz pedalı bilgisi
- Akü ve alternatör voltajı
- TCU yazılım sürümü
- Kavrama öğrenmesinin tamamlanma durumu
Kia’ya özgü kodların açıklamaları için Kia otomatik şanzıman arıza kodları sayfası kullanılabilir.
P0700 kodu yalnız şanzıman kontrol sisteminde başka bir hata bulunduğunu bildirir. Ayrıntılı alt kodlar okunmalıdır. Konu hakkında Kia P0700 arıza kodu rehberi incelenebilir.
Vites oranı uyumsuzluğunda Kia P0730, giriş ve çıkış devir sinyallerinde Kia P0715 ile Kia P0720 rehberleri yardımcı olabilir.
Düşük besleme voltajı aktüatörleri ve kontrol ünitesini etkileyebilir. Bu tür durumlarda Kia P0882 arıza kodu üzerinden akü, şarj sistemi ve tesisat ihtimalleri de değerlendirilmelidir.
Satıştan önce kodların silinmiş olması mümkündür. Şanzıman arıza kodları silinmiş araç nasıl anlaşılır? içeriğindeki kontrol adımları uygulanmalıdır.
Bakım ve Tamir Geçmişinde Neler Aranmalı?
Kia Ceed DCT’de “şanzıman yapıldı” veya “kavrama yeni” ifadeleri tek başına yeterli değildir. Değişen parçalar ve yapılan ayarlar belgelenmelidir.
Bakım ve onarım geçmişinde şunlar aranmalıdır:
- Şanzımanın 6DCT veya 7DCT olduğu
- Kullanılan dişli yağının standardı
- Yağ değişim tarihi ve kilometresi
- Kavrama seti değişim faturası
- Kavrama parça numarası
- Aktüatör değişimi veya onarımı
- Volan kontrolü veya değişimi
- Keçe ve yağ kaçağı işlemleri
- TCU güncellemesi
- Adaptasyon ve kalibrasyon kaydı
- İç şanzıman onarımı
- Rulman veya vites çatalı işlemleri
- Onarım garantisi
Kavrama değişimi doğru şekilde yapılmışsa olumsuzluk değildir. Ancak yeni kavramanın neden takıldığı, eski arızanın kök nedeninin giderilip giderilmediği ve adaptasyonun tamamlanıp tamamlanmadığı sorgulanmalıdır.
Kavrama revizyonu nedir? rehberi işlem kapsamını anlamaya yardımcı olur.
Satıcı “mekatronik değişti” diyorsa parçanın tam adı ve numarası istenmelidir. Kia kuru DCT’nin aktüatör ve kontrol düzeni, ıslak kavramalı DCT’ler veya DSG’deki tek gövdeli hidrolik mekatronik yapıyla birebir aynı değildir. Genel belirtiler için mekatronik arızası belirtileri rehberi kullanılabilir.
Hangi Motor ve Yıllar Daha Mantıklı?
2012–2015 1.6 GDI 6DCT
Atmosferik 1.6 GDI ile eşleştirilen 6DCT, dizel 7DCT’ye göre farklı karaktere sahiptir. Motorun düşük devir torku daha sınırlı olduğu için kalkış sırasında daha fazla gaz ihtiyacı hissedilebilir.
Kısa mesafe kullanan ve dizel emisyon sistemi istemeyen kullanıcı için değerlendirilebilir. Ancak yaş nedeniyle kavrama, aktüatör ve doğrudan enjeksiyonlu motorun çalışma düzeni birlikte kontrol edilmelidir.
2012–2015 1.6 CRDi altı ileri otomatik
Bu versiyon DCT değildir. Yoğun şehir trafiğinde tork konvertörlü yapısı daha rahat olabilir. Kavrama aşınması yerine ATF bakımı, tork konvertörü ve valf gövdesi değerlendirilmelidir.
DCT istemeyen alıcı için yaş ve bakım durumu uygunsa mantıklı bir alternatif olabilir.
2015–2018 1.6 CRDi 7DCT
Yakıt ekonomisi ve uzun yol kullanımı açısından güçlü bir seçenektir. Ancak bugün bu araçların önemli bölümü yüksek kilometreye ulaştığı için kavrama ve volan geçmişi önemlidir.
Uzun yol ağırlıklı kullanılmış, kavrama değerleri düzgün ve bakımları belgeli örnekler daha mantıklıdır. Sürekli şehir içinde veya ticari amaçla kullanılan araçlar daha ayrıntılı incelenmelidir.
2018–2021 1.4 T-GDI 7DCT
Dizel seçeneğe göre daha sessiz ve canlı bir karakter sunar. Kısa mesafe kullanımında DPF ve dizel EGR sistemi bulunmaması avantajdır.
Buna karşılık yoğun şehir kullanımı yine kuru kavramayı etkiler. Motor yazılımı yapılmış veya torku artırılmış araçlarda kavrama yükü ayrıca değerlendirilmelidir.
2018–2021 1.6 CRDi 7DCT
Yüksek yıllık kilometre ve uzun yol için dengeli seçeneklerden biridir. Motorun yüksek torku nedeniyle kavramanın tutma ve kayma değerleri kontrol edilmelidir.
Kısa mesafede kullanılmış dizel araçlarda DPF, EGR ve enjektör düzensizliği de DCT sarsıntısına benzer belirtiler oluşturabilir.
2021 sonrası 1.5 T-GDI 7DCT
Daha yeni araç yaşı ve güçlü motor avantaj sağlar. Ancak daha yüksek motor torku, kavrama kontrolünün düzgün olmasını önemli hâle getirir.
Şasi numarasıyla motor ve şanzıman kodu doğrulanmalı; önceki yazılım, performans uygulaması ve garanti işlemleri araştırılmalıdır.
Hangi Durumlarda Alınabilir?
Kia Ceed DCT şu koşullarda alınabilir:
- Şanzımanın 6DCT, 7DCT veya klasik otomatik olduğu doğrulanmışsa
- Soğuk ve sıcak testte kalkış düzgünse
- D ve R konumlarında belirgin gecikme yoksa
- Geri viteste güçlü silkeleme oluşmuyorsa
- Yokuşta kavrama kararlı çalışıyorsa
- Normal kullanımda sıcaklık uyarısı görülmüyorsa
- Tek veya çift vites kaybı bulunmuyorsa
- Aktüatör ve konum hatası yoksa
- Adaptasyon değerleri çalışma aralığındaysa
- Kavrama değişimi yapılmışsa işlem belgelenmişse
- Yağ kaçağı veya kavrama kirlenmesi bulunmuyorsa
- Motor düzgün ve teklemesiz çalışıyorsa
- TCU yazılımı ve bakım geçmişi doğrulanabiliyorsa
Satın alma öncesinde DCT canlı verilerini okuyabilen bir serviste kontrol yaptırılmalıdır. Genel ekspertiz adımları için ekspertizde otomatik şanzıman nasıl kontrol edilir? rehberi kullanılabilir.
Aynı grubun benzer DCT sistemini daha ağır bir araçta değerlendirmek için Kia Sportage DCT alınır mı? rehberine de bakılabilir. Sportage’ın araç ağırlığı ve motor-şanzıman eşleşmesi Ceed ile aynı kabul edilmemelidir.
Hangi Durumlarda Alınmamalı?
Aşağıdaki belirtiler varsa arıza kapsamı kesinleşmeden araç alınmamalıdır:
- Her kalkışta kabini sarsan titreme
- Sıcakken artan kavrama problemi
- D veya R konumuna geçmeme
- Geri viteste sert vuruntu
- Tek veya çift viteslerin kaybolması
- Vites göstergesinin yanıp sönmesi
- Normal trafikte sık sıcaklık uyarısı
- Yanık balata kokusu
- Kavrama adaptasyonunun tamamlanamaması
- Aktüatör veya vites çatalı konum hatası
- Kavrama bölgesine ulaşan yağ kaçağı
- Güçlü volan şakırtısı
- Belgesiz kavrama veya aktüatör değişimi
- Satıştan hemen önce silinmiş kodlar
- Motor yazılımıyla torku yükseltilmiş araç
- Soğuk teste izin verilmemesi
- Bağımsız servis kontrolünün reddedilmesi
Arızalı araç uygun fiyatla alınabilir; ancak yalnız kavrama seti maliyeti üzerinden hesap yapılmamalıdır. Volan, aktüatör, keçe, rulman, vites çatalı ve işçilik maliyetleri de hesaba katılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kia Ceed DCT güvenilir mi?
Doğru kullanılmış ve bakımları yapılmış Ceed DCT güvenilir olabilir. Yoğun sürünmeli trafik ve yokuşta gazla bekletme kuru kavramanın ömrünü kısaltabilir. Araç özelinde soğuk-sıcak test ve canlı veri kontrolü gerekir.
Kia Ceed 7DCT kuru mu?
Standart motorlarla kullanılan yedi ileri DCT genel olarak kuru çift kavramalıdır. Kesin şanzıman tipi şasi numarası ve şanzıman koduyla doğrulanmalıdır.
Kia Ceed 6DCT ile 7DCT aynı mı?
Hayır. Vites sayısı, tork kapasitesi, kavrama, aktüatör, yağ ve yazılım bakımından farklı şanzımanlardır. Parça ve bakım bilgileri birbirine uygulanmamalıdır.
2013 Kia Ceed 1.6 CRDi otomatik DCT mi?
Türkiye’deki ilk dönem JD kasa 1.6 CRDi otomatiklerin önemli bölümü altı ileri tork konvertörlü şanzımana sahiptir. Kesin bilgi şasi numarasıyla doğrulanmalıdır.
Kia Ceed 1.6 GDI otomatik hangi şanzımanı kullanıyor?
İkinci nesil JD kasa 1.6 GDI’ın bazı otomatik versiyonlarında altı ileri DCT kullanılır. Pazar ve üretim tarihine göre doğrulama yapılmalıdır.
Ceed DCT kalkışta hafif titrer mi?
Çok hafif kavrama hissi oluşabilir; ancak düzenli olarak kabini sarsan titreme normal değildir. Kavrama, aktüatör, adaptasyon, volan, takoz ve motor çalışması kontrol edilmelidir.
DCT kavraması kaç kilometrede değişir?
Sabit bir değişim kilometresi yoktur. Şehir trafiği, yokuş, sürünme ve sürüş alışkanlığı sonucu belirler. Değişim kararı kilometreden çok ölçüm ve çalışma belirtilerine göre verilmelidir.
Kavraması değişmiş Ceed alınır mı?
Doğru parça kullanılmış, volan ve keçeler kontrol edilmiş, adaptasyon tamamlanmış ve işlem belgelenmişse alınabilir. Kavrama arızasının kök nedeni giderilmemişse sorun tekrarlayabilir.
DCT yağı değişince titreme düzelir mi?
Kuru kavrama dişli yağının içerisinde çalışmadığı için yağ değişimi aşınmış kavrama balatasını düzeltmez. Titremenin nedeni ayrıca teşhis edilmelidir.
Trafikte N konumuna almak gerekir mi?
Kısa beklemelerde fren pedalına tam basmak yeterlidir. Uzun beklemelerde N kullanılabilir. Kavrama açısından asıl zararlı davranış, aracı hafif gaz veya yarım frenle sürekli süründürmektir.
Yokuşta Ceed DCT nasıl kullanılmalı?
Araç gazla sabit tutulmamalıdır. Fren, elektronik park freni veya Auto Hold kullanılmalı; hareket edileceğinde fren bırakılıp kontrollü gaz verilmelidir.
1.6 CRDi DCT mi, 1.4 T-GDI DCT mi daha mantıklı?
Uzun yol ve yüksek yıllık kilometrede 1.6 CRDi daha ekonomik olabilir. Kısa mesafe ve düşük kilometrede dizel emisyon sistemi istemeyen kullanıcı için 1.4 T-GDI daha uygun olabilir. Her iki seçenekte de DCT kontrolü aynen yapılmalıdır.
Genel Değerlendirme
Kia Ceed DCT, doğru motor-şanzıman eşleşmesi seçildiğinde alınabilecek ekonomik, konforlu ve kullanışlı bir otomobildir. Bununla birlikte Ceed adı altında 6DCT, 7DCT ve tork konvertörlü otomatik seçeneklerinin bulunması satın alma öncesinde kesin şanzıman tespitini zorunlu hâle getirir.
JD kasa 1.6 GDI 6DCT, kısa mesafede dizel istemeyen kullanıcıya uygun olabilir. İlk dönem 1.6 CRDi altı ileri klasik otomatik, yoğun şehir kullanımında kuru DCT’ye göre daha rahat bir karakter sunabilir. Makyajlı JD ve CD kasa 1.6 CRDi 7DCT uzun yol ve yakıt ekonomisi açısından öne çıkarken 1.4 T-GDI ve 1.5 T-GDI 7DCT daha sessiz ve performanslı seçeneklerdir.
En güvenli araç; soğuk-sıcak testte titremeyen, D-R geçişleri düzgün, yokuşta sıcaklık uyarısı vermeyen, kavrama ve aktüatör değerleri uygun, bakım-onarım geçmişi belgeli örnektir. Kalkışta güçlü silkeleme, yanık koku, tek veya çift vites kaybı ya da tekrarlayan sıcaklık uyarısı varsa satın alma kararı uzman teşhisi ve gerçek onarım bütçesi çıkarıldıktan sonra verilmelidir.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Aynı araç modelinde yıl, motor, kasa ve pazara göre farklı şanzımanlar kullanılabilir. Ayrıca aracın kilometresi, bakım geçmişi ve kullanım koşulları mevcut durumu doğrudan etkiler.
Satın alma öncesinde şanzıman kodunun doğrulanması, soğuk-sıcak test sürüşü ve elektronik arıza kontrolü yapılması tavsiye edilir. Yazıda yer alan “alınır mı?” değerlendirmeleri kesin satın alma tavsiyesi değildir.
İçerikteki bilgilere dayanılarak verilen kararlar veya yapılan işlemler sonucunda oluşabilecek doğrudan ya da dolaylı sonuçlardan Teknik Otomatik Şanzıman sorumluluk kabul etmez.
DCT İçin Öne Çıkan İçerikler
Bu yazıda bağlantı verilen rehberleri ve varsa aynı şanzımana ait karşılaştırma içeriğini inceleyin.
Şimdi Ne Yapmalıyım?
İhtiyacınıza göre doğru bölüme geçin; sorunuzu paylaşın, bakım ürünlerini inceleyin veya araç ve şanzıman rehberlerine göz atın.
