Nissan Qashqai X-Tronic Alınır mı?

Nissan Qashqai X-Tronic, kullanılan gerçek şanzıman kodu belirlenerek, yağ bakım geçmişi doğrulanarak ve kapsamlı soğuk-sıcak test yapılarak alınabilir. Ancak X-Tronic tek bir şanzımanın adı değildir. Qashqai’nin kasa, motor, model yılı ve çekiş sistemine göre JF011E, JF015E, JF017E ve daha yeni nesil CVT aileleriyle karşılaşılabilir.

Türkiye ikinci el piyasasında özellikle J11 kasa 1.2 DIG-T X-Tronic ile 1.6 dCi X-Tronic birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. 1.2 DIG-T’de kullanılan daha küçük tork sınıfındaki kayışlı CVT ile 1.6 dCi’nin yüksek motor torkuna uygun şanzımanı aynı değildir. Valf gövdesi, kayış veya zincir yapısı, filtre, yağ miktarı, kalibrasyon ve onarım maliyetleri değişebilir.

Bakım geçmişi belgelenmiş, doğru Nissan CVT yağı kullanılmış, sıcak çalışmada basınç kaybetmeyen ve yağında anormal metal bulunmayan bir Qashqai X-Tronic alınabilir. D-R konumuna geç bağlanan, hızlanmada kaydıran, sıcak kullanımda uğultu yapan veya arızası “sadece yağ değişimiyle düzelir” denilerek geçiştirilen araçlardan ise ayrıntılı kontrol yapılmadan uzak durulmalıdır.

Nissan Qashqai Hangi X-Tronic Şanzımanı Kullanıyor?

Nissan, X-Tronic adını farklı nesil JATCO CVT şanzımanları için kullanır. Bu nedenle ilanda yalnız “X-Tronic otomatik” yazması gerçek şanzıman tipini belirlemek için yeterli değildir.

Qashqai’de karşılaşılabilen başlıca X-Tronic aileleri şunlardır:

• J10 kasa 2.0 benzinlide JF011E/RE0F10A ailesi
• J11 kasa 1.2 DIG-T’de JF015E/RE0F11A ailesi
• J11 kasa 1.6 dCi’de yüksek torklu CVT8/JF017E ailesi
• Bazı pazar motorlarında JF016E veya farklı CVT8 türevleri
• J12 kasa 1.3 DIG-T Mild Hybrid’de yeni nesil X-Tronic CVT
• Bazı yeni nesil ve farklı pazar uygulamalarında JF022E CVT-X ailesi

Aynı JATCO aile kodu bulunsa bile önden çekişli ve dört tekerlekten çekişli versiyonların diferansiyel, çıkış gövdesi, transfer bağlantısı ve son dişli oranı değişebilir.

X-Tronic ailesinin bütün teknik seçeneklerini X-Tronic şanzıman rehberinde inceleyebilirsiniz. Nissan’ın diğer otomatik şanzıman seçenekleri için Nissan otomatik şanzımanlar kategorisine bakabilirsiniz.

Model Yılı, Motor ve Şanzıman Tablosu

Aşağıdaki tablo Türkiye’de ve Avrupa pazarında karşılaşılan yaygın Qashqai eşleşmelerini göstermektedir. Model yılı geçişlerinde üretim ve tescil tarihleri farklı olabileceği için kesin tanımlama şasi numarası ve şanzıman etiketiyle yapılmalıdır.

Qashqai J11’in 1.3 DIG-T otomatik versiyonlarında kullanılan DCT ile 1.2 DIG-T X-Tronic birbirine karıştırılmamalıdır. İkisi de otomatik olsa da çalışma yapıları, bakımları ve arızaları tamamen farklıdır.

J12 e-POWER da X-Tronic değildir. Benzinli motor çoğunlukla elektrik üretir; tekerlekleri elektrik motoru hareket ettirir. Bu araçta klasik CVT kayışı, değişken kasnak ve tork konvertörü bulunmaz.

Qashqai J10 JF011E Nasıl Çalışır?

JF011E, JATCO tarafından geliştirilen, tork konvertörlü ve çelik itme kayışlı bir CVT’dir. Nissan tarafında RE0F10A, RE0F10B veya uygulamaya göre farklı alt kodlarla karşılaşılabilir.

Şanzımanın temel parçaları şunlardır:

• Tork konvertörü
• Lock-up kavraması
• İleri-geri yön grubu
• Primer kasnak
• Sekonder kasnak
• Çelik itme kayışı
• Yağ pompası
• Valf gövdesi
• Basınç solenoidleri
• Oran kontrol step motoru
• Hız ve sıcaklık sensörleri
• Diferansiyel ve rulmanlar

Motor gücü kalkış sırasında tork konvertörü üzerinden aktarılır. Araç hareket ettikten sonra lock-up kavraması devreye girerek hidrolik kaybı azaltır.

Primer ve sekonder kasnakların çapları değiştirilerek kesintisiz oran oluşturulur. JF011E’de oran kontrol valfini hareket ettiren step motoru bulunur. Ancak oran hatası görüldüğünde doğrudan step motoru değiştirilmemelidir; basınç, valf gövdesi, sensör ve mekanik kasnak hareketi birlikte kontrol edilmelidir.

J10 Qashqai’de kullanılan bu şanzımanın ayrıntıları JF011E şanzıman rehberinde açıklanmaktadır.

Qashqai J11 1.2 DIG-T JF015E Nasıl Çalışır?

JF015E, Nissan koduyla RE0F11A olarak da bilinen kompakt bir CVT’dir. CVT7 adıyla anılsa da fiziksel olarak yedi ileri değildir.

Şanzımanda:

• Tork konvertörü
• Çelik itme kayışlı kasnak sistemi
• İki çalışma aralığı sağlayan yardımcı planet dişli grubu
• Düşük ve yüksek aralık kavramaları
• Geri yön freni
• Yağ pompası
• Valf gövdesi
• Step motoru
• Basınç ve hız sensörleri

bulunur.

Yardımcı planet dişli grubu, daha küçük kasnaklarla geniş toplam oran elde edilmesini sağlar. Bunun karşılığında klasik CVT’ye ek olarak yardımcı dişli, kavrama ve fren elemanları sisteme dahil edilir.

JF015E’deki düşük-yüksek aralık geçişi, tork konvertörü kilitlemesi veya kasnak oran değişimi düşük hızda hafifçe hissedilebilir. Ancak her seferinde tekrarlanan sert vuruntu normal değildir.

1.2 DIG-T Qashqai’de kullanılan bu sistemin teknik ayrıntılarına JF015E şanzıman rehberinden ulaşabilirsiniz.

Qashqai J11 1.6 dCi X-Tronic Nasıl Çalışır?

1.6 dCi motor yaklaşık 320 Nm seviyesinde yüksek tork ürettiği için 1.2 DIG-T’deki küçük tork sınıfına ait JF015E kullanılmaz. Bu araçlarda yüksek torka uygun CVT8 ailesiyle karşılaşılır.

Yaygın eşleşme JF017E ve ilgili Nissan RE0F10 alt kodlarıdır. Ancak üretim tarihi, pazar ve çekiş sistemine göre tam kod araç üzerinden doğrulanmalıdır.

JF017E ailesinin temel özellikleri şunlardır:

• Yüksek torka uygun gövde ve varyatör
• Tork konvertörü
• Değişken çaplı primer ve sekonder kasnaklar
• Uygulamaya göre güçlendirilmiş aktarım elemanı
• Elektrohidrolik valf gövdesi
• Doğrudan kumandalı basınç solenoidleri
• Yağ soğutma sistemi
• Yüksek torka uygun diferansiyel ve rulmanlar

JF017E’de JF011E ve JF015E’deki klasik oran step motoru bulunmaz. Kasnak oranı ve sıkma basıncı doğrudan kumandalı solenoidler üzerinden yönetilir.

Valf gövdesi değiştirildiğinde solenoid kalibrasyon verilerinin kontrol ünitesine doğru biçimde tanıtılması gerekir. Kalibrasyonsuz veya yanlış alt kodlu valf gövdesi geçiş, basınç ve oran sorunlarına neden olabilir.

Yüksek torklu ünitenin ayrıntılı yapısı JF017E şanzıman rehberinde bulunmaktadır.

Qashqai J12 X-Tronic Nasıl Çalışır?

J12 Qashqai’nin 1.3 DIG-T Mild Hybrid 158 PS otomatik versiyonunda yeni nesil X-Tronic CVT kullanılır. 12 volt hafif hibrit sistem, aracın kısa sürelerle tamamen elektrikli sürülmesini sağlayan e-POWER sistemi değildir.

Hafif hibrit sistem:

• Kalkış ve hızlanmada motora sınırlı destek sağlayabilir
• Yavaşlama sırasında enerji geri kazanabilir
• Start-stop sistemini destekleyebilir
• Motorun elektrik yükünü yönetebilir

Ancak tekerleklere giden ana güç benzinli motordan X-Tronic şanzıman üzerinden aktarılır.

J12’nin X-Tronic şanzımanı, J10’daki JF011E veya J11 1.2 DIG-T’deki JF015E ile aynı kabul edilmemelidir. Yeni nesil uygulamada daha geniş oran, güncellenmiş hidrolik kontrol, farklı yağ yönetimi ve çekiş sistemine göre değişen alt kodlar bulunabilir.

Bazı yeni Nissan uygulamalarında zincirli ve çift yağ pompalı JF022E CVT-X ailesi kullanılır. Ancak yalnız “J12 Qashqai” adına bakılarak bütün araçlara JF022E kodu verilmemelidir. Motor, çekiş sistemi, üretim tarihi ve şanzıman etiketi doğrulanmalıdır.

JF022E bulunan uygulamaların teknik özellikleri JF022E CVT-X şanzıman rehberinde incelenebilir.

Nissan Qashqai X-Tronic’in Güçlü Yönleri Nelerdir?

Sağlıklı çalışan bir Qashqai X-Tronic’in başlıca avantajları şunlardır:

• Kesintisiz ve sarsıntısız oran değişimi
• Şehir içinde konforlu kullanım
• Tork konvertörü sayesinde yumuşak kalkış
• Motorun verimli devir aralığında tutulabilmesi
• Uygun kullanımda düşük yakıt tüketimi
• Sabit hızda düşük motor devri
• Dizel motorda yüksek torku kesintisiz aktarma
• Manuel simülasyonlu kullanım
• Çift kavramaya göre dur-kalk trafikte daha doğal manevra
• Yeni nesilde geliştirilmiş oran ve basınç kontrolü

X-Tronic özellikle sakin şehir içi kullanım ve sabit hızlı uzun yol sürüşünde avantajlıdır. Sürekli tam gaz, ağır yük, yüksek sıcaklık, römork kullanımı ve yanlış yağ ise CVT’nin mekanik ve hidrolik sistemini zorlar.

Nissan Qashqai X-Tronic Kronik Sorunları Nelerdir?

Bütün Qashqai X-Tronic şanzımanlara uygulanabilecek tek bir kronik sorun listesi yoktur. JF011E, JF015E, JF017E ve yeni nesil ünitelerin zayıf noktaları farklı olabilir.

Valf gövdesi ve basınç solenoidi sorunları

CVT’de kayış veya zincirin kasnak yüzeyinde kaymadan çalışabilmesi için yeterli sıkma basıncı gerekir. Valf gövdesi aşındığında veya solenoid performansı düştüğünde hedef basınç oluşturulamayabilir.

Belirtiler şunlardır:

• D veya R konumuna geç bağlanma
• Kalkışta gecikme
• Isındığında başlayan vuruntu
• Hedef ve gerçek oranın uyuşmaması
• Devir yükselip aracın hızlanmaması
• Şanzımanın koruma moduna geçmesi
• Basınç ve oran hata kodları
• Yağ sıcaklığının yükselmesi

Basınç kaybıyla kullanılmaya devam edilen bir CVT’de başlangıçtaki valf gövdesi problemi kayış, zincir ve kasnak hasarına dönüşebilir.

JF011E pompa akış kontrol valfi aşınması

JF011E’de yağ pompasının akış kontrol valfi ve ilgili yatak yüzeylerinde aşınma meydana gelebilir. Basınç kararsızlaştığında kasnak sıkma kuvveti düşebilir.

Bu durumda:

• Soğuk veya sıcak çalışmada gecikme
• Yük altında kaydırma
• Oran hatası
• Pompa uğultusu
• Yağ sıcaklığında artış

görülebilir.

Yalnız valfi değiştirip yağdaki metalin ve kasnak durumunun kontrol edilmemesi kalıcı çözüm sağlamayabilir.

JF015E yardımcı dişli grubu sorunları

JF015E’de kasnak sistemine ek olarak iki oranlı planet dişli grubu bulunur. Bu bölümde:

• Güneş dişlisi hasarı
• Kavrama ve fren aşınması
• Rulman problemi
• Düşük-yüksek aralık geçişinde vuruntu
• İleri hareketin kaybolması
• Geri vites sorunu

görülebilir.

Düşük hızda hissedilen her vuruntu doğrudan kayış arızası değildir. Yardımcı dişli grubu, tork konvertörü ve motor takozları ayrı ayrı incelenmelidir.

Kayış veya zincir ile kasnak aşınması

CVT’nin aktarım elemanı, yüksek hidrolik basınç altında kasnaklar arasında çalışır. Basınç düştüğünde kayış veya zincir kasnak yüzeyinde kayabilir.

Aşınma belirtileri şunlardır:

• Devir yükseldiği halde aracın hızlanmaması
• Hızlanma sırasında kesinti
• Yağda metal parçacıkları
• Kasnak oran hataları
• Yük altında uğultu
• Sıcak kullanımda kaydırma
• Koruma modu

Kasnak yüzeyleri çizilmişse yalnız kayış veya zincir değiştirilmemelidir. Her iki kasnağın yüzeyi ve çalışma açıklıkları ölçülmelidir.

Tork konvertörü lock-up titremesi

Qashqai X-Tronic’in birçok versiyonunda tork konvertörü bulunur. Araç hareket ettikten sonra lock-up kavraması devreye girerek enerji kaybını azaltır.

Lock-up aşınması veya kontrol sorunu şu belirtileri oluşturabilir:

• Sabit hızda ritmik titreşim
• Motor devrinde küçük dalgalanmalar
• Hafif gazda oluşan sarsıntı
• Isındığında artan titreme
• Lock-up kayma değerinin yüksek olması
• Yağın normalden fazla ısınması

Bu belirti motor teklemesi, dizel enjektör düzensizliği, aks veya lastik sorunuyla karıştırılmamalıdır.

Rulman ve diferansiyel uğultusu

Araç hızıyla artan uğultu:

• Primer veya sekonder kasnak rulmanı
• Diferansiyel rulmanı
• Tekerlek rulmanı
• Lastik
• Transfer kutusu veya arka diferansiyel

kaynaklı olabilir.

Sesin gaz verme, gaz kesme ve viraj sırasında nasıl değiştiği kontrol edilmelidir. CVT’den gelen metalik uğultu “CVT’ler sesli çalışır” denilerek normal kabul edilmemelidir.

Yağ soğutma sorunları

CVT yağ sıcaklığı yükseldiğinde yağ incelir ve valf gövdesindeki iç basınç kaçakları daha belirgin hale gelir. Aşırı sıcaklık yağın sürtünme ve koruma özelliklerini de bozar.

Soğutma sisteminde şu parçalar kontrol edilmelidir:

• Şanzıman yağ soğutucusu
• Isı eşanjörü
• Soğutucu hatları
• Motor soğutma sıvısı
• Radyatör akışı
• Termostat ve fan sistemi

Şanzıman yağının neden ısındığı otomatik şanzıman yağı neden ısınır içeriğinde ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Normal X-Tronic Karakteri ve Arıza Ayrımı

CVT’de motor devri ile araç hızı arasındaki ilişki, sabit vitesli otomatik şanzımandan farklıdır. Güçlü gaz verildiğinde motor devri hızlıca yükselebilir ve araç hızlanırken aynı seviyede kalabilir.

Araç motor devrine uygun şekilde hızlanıyorsa bu davranış normaldir. Devir yükselmesine rağmen hız artmıyorsa kayış veya zincir kayması, tork konvertörü ya da basınç problemi araştırılmalıdır.

Normal kabul edilebilecek davranışlar şunlardır:

• Hızlanmada motor devrinin sabit tutulması
• Simüle edilmiş vites geçişleri
• Soğukken motor ve şanzıman devrinin yüksek tutulması
• D veya R seçildiğinde hafif yük hissi
• Dizel araçta motor sesinin yükle artması
• JF015E’de yardımcı oran değişiminin çok hafif hissedilmesi

Aşağıdaki belirtiler normal değildir:

• D veya R konumunda birkaç saniyelik gecikme
• Gecikme sonrasında sert vuruntu
• Kalkışta tekrarlayan titreme
• Devir yükseldiği halde hızlanmama
• Sıcak kullanımda başlayan kaydırma
• Sabit hızda ritmik devir dalgalanması
• Metalik uğultu veya sürtme sesi
• Sürüş sırasında boşa düşme
• Geri vitesin zaman zaman çalışmaması
• Şanzıman arıza uyarısı
• Yanık yağ kokusu

CVT’deki normal devir yükselmesi ile gerçek kayma arasındaki fark otomatik şanzıman kaydırma yaparsa ne olur içeriğinde açıklanmaktadır.

X-Tronic Yağı, Filtre ve Bakım Bilgileri

Qashqai X-Tronic için tek bir yağ standardı kullanılamaz. Eski ve yeni şanzıman nesilleri farklı Nissan CVT yağları isteyebilir.

Genel eşleştirme şu şekildedir:

• JF011E’de çoğunlukla Nissan NS-2
• JF015E’nin üretim dönemine göre NS-2 veya NS-3
• JF016E ve JF017E’de çoğunlukla Nissan NS-3
• Yeni nesil X-Tronic/CVT-X uygulamalarında şanzıman koduna göre Nissan’ın güncel CVT standardı

Bu eşleştirme doğrudan dolum talimatı değildir. Kesin yağ:

• Şasi numarası
• Şanzıman ana ve alt kodu
• Üretim tarihi
• Çekiş sistemi
• Kullanım kılavuzu
• Güncel Nissan teknik dokümanı

üzerinden belirlenmelidir.

NS-2 ile NS-3 aynı yağ değildir. Yeni yağın daha güncel olması eski şanzımana otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez. ATF, DCT yağı veya standart dişli yağı kesinlikle kullanılmamalıdır.

Nissan NS-2 ve NS-3 isteyen uygun konvansiyonel CVT uygulamalarında kullanılabilen mağaza ürünü için Castrol Transmax CVT sayfası incelenebilir. Siparişten önce Qashqai’nin gerçek şanzıman kodu doğrulanmalıdır.

X-Tronic yağ kapasitesi

Kısmi değişim miktarıyla toplam kuru dolum kapasitesi aynı değildir. Tork konvertörü, valf gövdesi, soğutucu ve iç kanallarda yağ kalabilir.

Bu nedenle bütün Qashqai X-Tronic’lere tek bir kapasite yazılması doğru değildir. Bakım sırasında boşalan yağ ölçülmeli ve son seviye üreticinin sıcaklık prosedürüne göre ayarlanmalıdır.

X-Tronic filtreleri

JATCO CVT’lerde genellikle:

• Karter içinde pompa emiş süzgeci
• Bazı uygulamalarda ayrıca harici kartuş filtre

bulunabilir.

Her Qashqai’de harici filtre bulunduğu varsayılmamalıdır. Filtre numarası şanzıman koduna, çekiş sistemine ve üretim tarihine göre belirlenmelidir.

Filtrenin tıkanması pompa emişini kısıtlayarak basıncın düşmesine neden olabilir. Karter açıldığında mıknatıslardaki metal birikimi de incelenmelidir.

Yağ değişiminde nelere dikkat edilmeli?

Yağ bakımında:

• Arıza kodları işlemden önce okunmalı
• Boşalan yağ miktarı ölçülmeli
• Yağın kokusu ve metal miktarı incelenmeli
• Karter ve mıknatıslar kontrol edilmeli
• Filtreler uygun şekilde yenilenmeli
• Doğru NS standardı kullanılmalı
• Seviye yağ sıcaklığı izlenerek ayarlanmalı
• Yağ yıpranma değeri kontrol edilmeli
• Kaçak kontrolü yapılmalı
• Soğuk ve sıcak yol testi uygulanmalıdır

Geçmişi bilinmeyen, kaydırma yapan veya yağında yoğun metal bulunan CVT’ye yalnız yağ değiştirerek çözüm aranması doğru değildir. Yağın değişmesi aşınmış kasnağı, kayışı veya zinciri onarmaz.

Kısmi ve makineli yağ değişimi arasındaki fark için kısmi yağ değişimi mi tam değişim mi içeriği incelenebilir.

Test Sürüşünde Nelere Bakılmalı?

Qashqai X-Tronic test sürüşü hem tamamen soğuk hem çalışma sıcaklığında yapılmalıdır. Araç siz gelmeden önce ısıtılmışsa bazı pompa, valf gövdesi ve uğultu belirtileri gizlenebilir.

Soğuk çalıştırma

Motor çalıştırıldıktan sonra gösterge panelindeki motor ve şanzıman uyarıları kontrol edilmelidir.

Fren basılı halde P-R-N-D geçişleri yapılmalı ve şu belirtiler izlenmelidir:

• D veya R’nin geç algılanması
• Aracın geç hareket etmesi
• Sert vuruntu
• Motor devrinin aşırı düşmesi
• Pompa veya rulman uğultusu
• Gösterge konumunun yanıp sönmesi

Soğuk kontrolün uygulanışı otomatik şanzımanda soğuk test rehberinde açıklanmaktadır.

İlk kalkış

Hafif gazla birkaç kez kalkış yapılmalıdır. Araç gecikmeden ve kesintisiz hareket etmelidir.

Şu belirtiler risklidir:

• Gaz verildiği halde aracın beklemesi
• Birden ileri atılma
• Kalkışta titreme
• Devir yükselmesine rağmen hızlanmama
• Metalik ses
• Yanık yağ kokusu

D-R geçişi

Araç tamamen durduktan sonra D ve R arasında geçiş yapılmalıdır. Birkaç saniyelik gecikme, ardından vuruntu veya geri vitesin zaman zaman çalışmaması normal değildir.

Benzer belirti bulunan araçlar D veya R konumuna geç giren araç alınır mı rehberindeki kontrollerle değerlendirilmelidir.

Orta ve yüksek yük testi

Hafif, orta ve yüksek gazla ayrı hızlanmalar yapılmalıdır. Motor devrinin araç hızıyla uyumlu olduğu kontrol edilmelidir.

Yük altında:

• Devir aniden yükselmemeli
• Araç boşa düşmemeli
• Şanzıman uyarısı oluşmamalı
• Uğultu belirgin şekilde artmamalı
• Hızlanma kesintiye uğramamalıdır

Sabit hız ve lock-up testi

Düz yolda 60-100 km/s aralığında hafif gazla ilerlenmelidir. Motor devri kararlı kalmalıdır.

Ritmik devir dalgalanması veya tabanda ince titreşim varsa tork konvertörü lock-up kavraması, motor enjeksiyon sistemi, akslar ve lastikler birlikte kontrol edilmelidir.

Yokuş testi

Orta eğimli bir rampada kontrollü hızlanma yapılmalıdır. Motor devri yükselirken araç da uygun biçimde hızlanmalıdır.

Araç rampada gazla sabit tutulmamalıdır. Fren veya Auto Hold kullanılmalıdır. Doğru kullanım için rampada otomatik araç nasıl kaldırılır rehberine bakabilirsiniz.

Sıcak test

En az 25-30 dakikalık sürüşten sonra bütün testler tekrarlanmalıdır. CVT yağı ısındığında valf gövdesi ve pompadaki iç kaçaklar daha belirgin hale gelebilir.

Sıcak kullanımda:

• D-R gecikmesi artıyorsa
• Kalkış vuruntusu başlıyorsa
• Şanzıman kaydırıyorsa
• Uğultu yükseliyorsa
• Koruma modu oluşuyorsa

araç ayrıntılı ölçüm yapılmadan satın alınmamalıdır.

Sıcak testin önemi otomatik şanzımanda sıcak test neden önemlidir içeriğinde açıklanmaktadır.

Teşhis Cihazında Neler Kontrol Edilmeli?

Nissan uyumlu gelişmiş teşhis cihazıyla motor, TCM, ABS, dört tekerlekten çekiş ve diğer ilgili üniteler taranmalıdır.

Kontrol edilmesi gereken başlıca değerler şunlardır:

• Aktif, geçmiş ve kalıcı TCM kodları
• CVT yağ sıcaklığı
• Yağ yıpranma değeri
• Giriş, primer ve sekonder devirleri
• Hedef ve gerçek CVT oranı
• Hat basıncı komutu
• Primer ve sekonder basınç verileri
• Basınç solenoidi akımları
• Tork konvertörü lock-up komutu
• Lock-up kayma devri
• JF015E’de yardımcı dişli çalışma durumu
• D ve R kavrama basınçları
• Vites seçici konumu
• Motor tork talebi
• Yazılım ve kalibrasyon bilgisi
• Valf gövdesi kalibrasyon verileri

JF016E ve JF017E’de valf gövdesi değiştirilmişse solenoid kalibrasyon verisinin doğru yüklenip yüklenmediği kontrol edilmelidir.

Hata kodu bulunmaması şanzımanın tamamen sağlam olduğunu göstermez. Kodlar satış öncesinde silinmiş olabilir. Bunun nasıl anlaşılabileceği şanzıman arıza kodları silinmiş araç nasıl anlaşılır rehberinde ele alınmaktadır.

Motor Tarafında Neler Kontrol Edilmeli?

X-Tronic değerlendirmesinde motorun durumu da şanzıman kadar önemlidir. Motorun düzensiz tork üretmesi CVT titremesi veya lock-up sorunu gibi hissedilebilir.

1.2 DIG-T

1.2 DIG-T motorda:

• Motor yağı tüketimi
• Kompresyon
• Turbo sistemi
• Soğutma devresi
• Zincir ve zamanlama sesleri
• Ateşleme sistemi
• Yakıt düzeltmeleri
• Motor yazılım güncellemeleri

kontrol edilmelidir.

Yağ tüketen veya düzensiz çalışan bir 1.2 DIG-T, şanzımanı sağlıklı olsa bile riskli olabilir. Bu kombinasyonda karar yalnız X-Tronic durumuna göre verilmemelidir.

1.6 dCi

1.6 dCi motorda:

• Enjektör düzeltmeleri
• DPF doluluk ve rejenerasyon geçmişi
• EGR sistemi
• Turbo basıncı
• Soğutma sistemi
• Motor ve şanzıman takozları
• Yazılım veya emisyon iptali

kontrol edilmelidir.

Motor yazılımıyla tork artırılmış bir 1.6 dCi, JF017E şanzımana fabrika değerinden daha fazla yük bindirebilir.

1.3 DIG-T Mild Hybrid

J12’de kullanılan 1.3 DIG-T motorda:

• Soğutma sistemi
• Turbo basıncı
• 12 volt hafif hibrit sistemi
• Start-stop çalışması
• Kayışlı marş-jeneratör sistemi
• Akü durumu
• Motor yazılımı
• X-Tronic yağ sıcaklığı

kontrol edilmelidir.

Mild Hybrid Qashqai, e-POWER ile karıştırılmamalıdır. 1.3 Mild Hybrid’de mekanik X-Tronic şanzıman bulunur.

Bakım ve Tamir Geçmişinde Neler Aranmalı?

Satıcıdan mümkünse fatura ve servis iş emirleri istenmelidir. “Şanzıman bakımı yapıldı” ifadesi tek başına yeterli değildir.

Aranması gereken kayıtlar şunlardır:

• CVT yağ değişim kilometresi
• Kullanılan yağın NS-2 veya NS-3 standardı
• Yağ değişim miktarı
• Karter ve mıknatıs kontrolü
• İç ve harici filtre değişimi
• Valf gövdesi değişimi veya onarımı
• Solenoid kalibrasyon işlemi
• Tork konvertörü onarımı
• Yağ pompası işlemleri
• Kayış, zincir veya kasnak değişimi
• Rulman ve diferansiyel onarımı
• Soğutucu ve yağ hattı temizliği
• Komple veya çıkma şanzıman değişimi
• TCM yazılım güncellemeleri
• Motor yazılımı veya tork artırımı

“Valf gövdesi değişti” bilgisi tek başına olumlu değildir. Takılan parçanın doğru alt koda sahip olması ve solenoid kalibrasyonunun yapılmış olması gerekir.

Revizyon görmüş bir Qashqai değerlendirilirken şanzımanı revizyon görmüş araç alınır mı içeriğindeki kontrol listesi uygulanabilir.

Hangi Qashqai X-Tronic Daha Mantıklı?

J10 2.0 Benzinli JF011E

JF011E’nin servis ve onarım tecrübesi yaygındır. Düzgün bakılmış bir araç alınabilir ancak bu araçların yaşı ve kilometresi yükselmiştir.

Şu koşullarda değerlendirilebilir:

• NS-2 yağ bakımı belgelenmişse
• Yağında yoğun metal yoksa
• Pompa basıncı normalse
• Step motoru ve hedef oran verileri uyumluysa
• Rulman uğultusu bulunmuyorsa
• D-R kavraması gecikmiyorsa

Yakıt tüketimi ve yaşa bağlı diğer araç masrafları da hesaba katılmalıdır.

J11 1.2 DIG-T JF015E

Türkiye’de yaygın ve ekonomik bir seçenektir. Ancak hem motor hem şanzıman tarafı dikkatli kontrol edilmelidir.

JF015E’de yardımcı dişli grubu, basınç sistemi, kayış-kasnak grubu ve tork konvertörü incelenmelidir. Motor yağ tüketimi veya kompresyon sorunu bulunan araç yalnız şanzımanı düzgün diye alınmamalıdır.

Bu kombinasyon, belgeli ve gerçekten temiz bir örnek bulunmadığında en temkinli yaklaşılması gereken seçeneklerden biridir.

J11 1.6 dCi JF017E

Uzun yol, yüksek tork ve düşük tüketim isteyen kullanıcılar için güçlü bir kombinasyondur. Ancak yüksek torklu CVT’nin yağı, valf gövdesi, soğutması ve kalibrasyonu önemlidir.

Şu koşullarda tercih edilebilir:

• NS-3 bakım geçmişi belgelenmişse
• Motor yazılımı yapılmamışsa
• DPF ve enjeksiyon sistemi sağlıklıysa
• Yük altında kaydırma bulunmuyorsa
• Valf gövdesi değerleri normalse
• Sıcak testte uğultu ve vuruntu oluşmuyorsa

Benzer durumdaki seçenekler arasında 1.6 dCi X-Tronic, uzun yol kullanıcısı için 1.2 DIG-T’den daha uygun olabilir. Ancak olası şanzıman onarım maliyeti de daha yüksek olabilir.

J12 1.3 DIG-T Mild Hybrid X-Tronic

Daha yeni, daha güçlü ve güncel bir seçenektir. X-Tronic kontrol sistemi önceki nesillere göre geliştirilmiştir. Fakat daha yeni olması bakım gerektirmediği anlamına gelmez.

Şanzıman alt kodu, yağ standardı, mild hybrid sistemi ve üretici güncellemeleri kontrol edilmelidir. Aynı kondisyondaki araçlarda J12 daha mantıklı bir seçimdir; ancak fiyat farkı ve uzun dönem bakım maliyeti değerlendirilmelidir.

Qashqai X-Tronic Hangi Durumlarda Alınabilir?

Nissan Qashqai X-Tronic şu koşullarda alınabilir:

• Gerçek şanzıman kodu belirlenmişse
• Motor ve şanzıman eşleşmesi doğrulanmışsa
• DCT veya e-POWER, X-Tronic olarak değerlendirilmemişse
• Doğru NS standardıyla yağ bakımı yapılmışsa
• Soğuk ve sıcak testte D-R gecikmesi yoksa
• Kalkışta titreme veya vuruntu bulunmuyorsa
• Yük altında kaydırma yapmıyorsa
• Hedef ve gerçek CVT oranı uyumluysa
• Basınç değerleri normal aralıktaysa
• Yağda anormal metal bulunmuyorsa
• Şanzıman soğutma sistemi sağlıklıysa
• Motor yazılımı bulunmuyorsa
• Yapılan onarımlar belgelenmişse
• Valf gövdesi kalibrasyonu doğruysa

Qashqai X-Tronic Hangi Durumlarda Alınmamalı?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa araç kapsamlı kontrol yapılmadan satın alınmamalıdır:

• Satıcı gerçek şanzıman kodunu bilmiyorsa
• Bütün X-Tronic şanzımanların aynı olduğu söyleniyorsa
• Yanlış CVT yağı veya ATF kullanılmışsa
• Araç siz gelmeden önce özellikle ısıtılmışsa
• D veya R konumuna geç bağlanıyorsa
• Gecikmenin ardından sert vuruyorsa
• Devir yükseldiği halde araç hızlanmıyorsa
• Sıcak kullanımda uğultu veya kaydırma başlıyorsa
• Şanzıman koruma moduna geçiyorsa
• Yağda iri metal parçaları bulunuyorsa
• Valf gövdesi değişmiş fakat kalibrasyon kaydı yoksa
• Çıkma şanzımanın alt kodu doğrulanamıyorsa
• Motor yazılımıyla tork artırılmışsa
• Arıza kodları yakın zamanda silinmişse
• Sorun yalnız “yağ değişince düzelir” denilerek geçiştiriliyorsa

Sık Sorulan Sorular

Nissan Qashqai X-Tronic CVT mi?

Evet. X-Tronic, Nissan’ın farklı CVT şanzımanları için kullandığı ticari addır. Ancak bütün X-Tronic şanzımanlar aynı kod ve yapıya sahip değildir.

Qashqai X-Tronic tam otomatik mi?

Kullanım açısından tam otomatiktir; sürücü debriyaj kullanmaz. Teknik olarak ise sabit vitesli klasik otomatik değil, sürekli değişken oranlı CVT’dir.

Qashqai J10 hangi CVT’yi kullanıyor?

J10 kasa 2.0 benzinli otomatik modellerde çoğunlukla JF011E/RE0F10A ailesi bulunur. Çekiş sistemi ve üretim tarihine göre alt kod değişebilir.

Qashqai 1.2 DIG-T hangi şanzımanı kullanıyor?

J11 1.2 DIG-T X-Tronic’te yaygın olarak JF015E/RE0F11A CVT kullanılır. Kesin kod araç üzerinden doğrulanmalıdır.

Qashqai 1.6 dCi X-Tronic hangi şanzımanı kullanıyor?

Yüksek torklu CVT8 ailesiyle, yaygın olarak JF017E ve ilgili Nissan kodlarıyla karşılaşılır. Araçtaki kesin alt kod VIN ve şanzıman etiketiyle kontrol edilmelidir.

Qashqai 1.3 DIG-T otomatik X-Tronic mi?

Kasaya göre değişir. J11 makyajlı 1.3 DIG-T otomatiklerde DCT bulunabilir. J12 1.3 DIG-T Mild Hybrid 158 PS otomatik ise X-Tronic CVT kullanır.

Qashqai e-POWER X-Tronic mi?

Hayır. e-POWER’da tekerlekleri elektrik motoru hareket ettirir. Klasik kayışlı veya zincirli X-Tronic CVT bulunmaz.

X-Tronic kayışlı mı zincirli mi?

Şanzıman koduna göre değişir. JF011E ve JF015E çelik itme kayışlıdır. JF017E ve yeni nesil CVT-X uygulamalarında alt koda göre zincirli yapı bulunabilir.

X-Tronic kaç ileri?

Standart X-Tronic’in fiziksel ileri vites sayısı yoktur. Gösterilen yedi veya sekiz kademe yazılımla simüle edilen oran noktalarıdır.

Qashqai X-Tronic hangi yağı kullanır?

Şanzıman koduna göre Nissan NS-2 veya NS-3 standardı kullanılabilir. Kesin yağ şasi numarası ve şanzıman alt koduyla belirlenmelidir.

NS-3 yağı eski Qashqai’ye konur mu?

Yalnız daha yeni olduğu için NS-3 kullanılmamalıdır. Araç ve şanzıman hangi standardı istiyorsa o uygulanmalıdır. JF011E’nin birçok sürümü NS-2 ister.

X-Tronic yağ değişimi arızayı düzeltir mi?

Sorun eski yağ veya yanlış seviyeden kaynaklanıyorsa iyileşme olabilir. Valf gövdesi, pompa, kayış, zincir, kasnak veya rulman aşınması yalnız yağ değişimiyle onarılmaz.

Qashqai X-Tronic yüksek kilometrede alınır mı?

Bakımı belgeli, yağında metal bulunmayan, basınç değerleri normal ve sıcak testi başarılı bir araç alınabilir. Kilometreden çok mevcut durum ve bakım geçmişi önemlidir.

X-Tronic arıza sorusu nereye yazılabilir?

Aracın kasası, motoru, model yılı, şanzıman kodu, kilometresi ve hata kodlarıyla birlikte Teknik Otomatik Şanzıman forumunda konu açılabilir.

Genel Değerlendirme

Nissan Qashqai X-Tronic, doğru araç bulunduğunda alınabilir; ancak X-Tronic adının tek bir şanzımanı ifade etmediği unutulmamalıdır. J10 2.0 benzinlideki JF011E, J11 1.2 DIG-T’deki JF015E, J11 1.6 dCi’deki yüksek torklu CVT8 ve J12’deki yeni nesil X-Tronic birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

J11 1.2 DIG-T X-Tronic’te hem motor hem şanzıman geçmişi dikkatle incelenmelidir. Motor yağı tüketimi, kompresyon, yardımcı dişli grubu, valf gövdesi ve kayış-kasnak sistemi kontrol edilmeden karar verilmemelidir.

J11 1.6 dCi X-Tronic, uzun yol ve düşük tüketim isteyen kullanıcılar için daha güçlü bir seçenektir. Ancak yüksek motor torku nedeniyle yanlış yağ, gecikmiş bakım, motor yazılımı ve soğutma sorunları daha büyük şanzıman masrafına dönüşebilir.

J12 1.3 DIG-T Mild Hybrid X-Tronic daha güncel ve dengeli bir seçenektir. Buna rağmen gerçek şanzıman kodu, yağ standardı ve mild hybrid sistemi araç özelinde doğrulanmalıdır.

Son karar model adına veya kilometreye göre değil; doğru şanzıman tanımlaması, belgeli yağ ve filtre bakımı, sıcak-soğuk yol testi, hedef-gerçek oran, basınç değerleri, lock-up kayması ve yağdaki metal miktarı birlikte değerlendirilerek verilmelidir.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Aynı araç modelinde yıl, motor, kasa ve pazara göre farklı şanzımanlar kullanılabilir. Ayrıca aracın kilometresi, bakım geçmişi ve kullanım koşulları mevcut durumu doğrudan etkiler.

Satın alma öncesinde şanzıman kodunun doğrulanması, soğuk-sıcak test sürüşü ve elektronik arıza kontrolü yapılması tavsiye edilir. Yazıda yer alan “alınır mı?” değerlendirmeleri kesin satın alma tavsiyesi değildir.

İçerikteki bilgilere dayanılarak verilen kararlar veya yapılan işlemler sonucunda oluşabilecek doğrudan ya da dolaylı sonuçlardan Teknik Otomatik Şanzıman sorumluluk kabul etmez.