Mitsubishi AllShift F6SGA – F6SGB Şanzıman Nedir? Kronik Sorunları ve Kullanıldığı Araçlar

Mitsubishi AllShift, altı ileri manuel şanzımanın kavrama ve vites değiştirme işlemlerini elektrik motorlarıyla yöneten tek kuru kavramalı robotize şanzımandır. En fazla Mitsubishi Colt Z30 ailesinde kullanılan sistem, Smart Forfour 454 modellerindeki Softouch şanzımanla aynı teknik altyapıyı paylaşır.

AllShift şanzımanda tork konvertörü, çift kavrama, hidrolik robot pompası veya basınç akümülatörü bulunmaz. Kavrama, vites seçme ve vites değiştirme işlemlerinin tamamı elektromekanik aktüatörler tarafından gerçekleştirilir. Sistemin mekanik şanzıman kodları benzinli uygulamalarda F6SGA, dizel uygulamalarda F6SGB olarak karşımıza çıkar.

Bu nedenle AllShift’i klasik tam otomatik veya çift kavramalı bir şanzıman gibi değerlendirmek doğru değildir. Çalışma sistemi bakımından yarı otomatik robotize şanzımanlar sınıfında yer alır.

Mitsubishi AllShift Şanzıman Nedir?

AllShift, altı ileri senkromeçli manuel şanzımanın elektronik kontrol ünitesi ve elektrik motorlu aktüatörlerle otomatikleştirilmiş halidir. Manuel şanzımandaki baskı-balata, vites çatalları, dişliler ve senkromeçler korunmuştur. Sürücünün yapacağı debriyaj ve vites kolu hareketleri aktüatörler tarafından gerçekleştirilir.

Sistem otomatik modda vitesleri kendi seçer. Manuel modda sürücü vites kolunu artı veya eksi yönüne hareket ettirerek vites değişimi talep edebilir. Her iki modda da kavramanın açılması ve kapanması elektronik olarak yönetilir.

AllShift Tam Otomatik mi?

AllShift tam otomatik değildir. Manuel şanzıman, tek kuru kavrama ve elektromekanik aktüatörlerden oluşan robotize yarı otomatik sistemdir. Tork konvertörü bulunmadığı için araç kalkarken kavrama kontrollü olarak kaydırılır.

Vites değişimi sırasında motor torku azaltılır, kavrama açılır, mevcut vites çıkarılır, yeni vites seçilir ve kavrama yeniden kapatılır. Bu işlem sırasında çekiş kısa süre kesildiği için vites geçişleri klasik otomatik şanzımana göre daha fazla hissedilir.

AllShift Kaç İleri?

Mitsubishi AllShift altı ileri ve bir geri vitese sahiptir. Şanzıman kodları motor ve üretim yılına göre değişir:

• F6SGA-1-41: Benzinli motorlarla kullanılan altı ileri AllShift
• F6SGB-1-31: 1.5 DI-D dizel motorla kullanılan altı ileri AllShift
• 452 AMT ve 453 AMT: Aynı şanzıman ailesi için kullanılan Getrag tanımları

F6SGA ile F6SGB aynı çalışma mantığına sahip olsa da dişli oranları, son dişli oranı, bağlantı parçaları ve motor uyumu farklıdır. İki şanzıman doğrudan birbirinin yerine takılmamalıdır.

Mitsubishi AllShift Kullanan Araçlar

AllShift ağırlıklı olarak Avrupa pazarı Mitsubishi Colt modellerinde kullanılmıştır. Aynı temel şanzıman Smart Forfour 454 modellerinde Softouch adıyla sunulmuştur.

Mitsubishi Colt AllShift

Başlıca Mitsubishi Colt uygulamaları şunlardır:

• Mitsubishi Colt Z30 1.3 MIVEC AllShift
• Mitsubishi Colt CZ3 1.3 MIVEC AllShift
• Mitsubishi Colt CZ5 1.3 MIVEC AllShift
• Mitsubishi Colt 1.5 MIVEC AllShift
• Mitsubishi Colt 1.5 DI-D AllShift
• Mitsubishi Colt CZC 1.5 AllShift

Motor ve pazar durumuna göre bütün donanım paketlerinde AllShift bulunmaz. Özellikle 1.1 litre Colt modellerinin önemli bölümü beş ileri manuel şanzımandır. 1.3 ve 1.5 litre araçlarda da manuel ve AllShift seçenekleri birlikte sunulmuştur.

F6SGA Kullanan Motorlar

F6SGA-1-41 benzinli motorlarla eşleştirilmiştir. Başlıca uygulamalar şunlardır:

• 1.3 MIVEC 4A90
• 1.3 MIVEC 135930
• 1.5 MIVEC 4A91
• 1.5 MIVEC 135950

F6SGA’nın birinci vites oranı 3.071, altıncı vites oranı 0.643’tür. Son dişli oranı uygulamaya göre değişebilir. Çıkma şanzıman alınırken yalnızca F6SGA yazısına değil, kodun devamındaki varyant numarasına da bakılmalıdır.

F6SGB Kullanan Motorlar

F6SGB-1-31, Mercedes kökenli 1.5 DI-D dizel motorla kullanılan AllShift sürümüdür. Bu uygulamada OM639 motor ailesi bulunur.

Dizel motorun tork karakteri farklı olduğu için F6SGB’nin dişli oranları benzinli F6SGA ile aynı değildir. Şanzıman, aktüatör veya iç mekanik parça alınırken benzinli ve dizel ayrımı yapılmalıdır.

Smart Forfour Softouch

Birinci nesil Smart Forfour 454 ile Mitsubishi Colt Z30 aynı platformun birçok mekanik parçasını paylaşır. Smart Forfour’da kullanılan robotize şanzıman Softouch veya Softip adıyla bilinir.

Başlıca uygulamalar şunlardır:

• Smart Forfour 454 1.3 Softouch
• Smart Forfour 454 1.5 Softouch
• Smart Forfour 454 1.5 CDI Softouch

Çalışma sistemi benzer olsa da yazılım, kontrol ünitesi, şanzıman oranı, aktüatör parça numarası ve araç tesisatı kontrol edilmeden Colt ile Smart parçaları doğrudan aynı kabul edilmemelidir.

Mitsubishi AllShift Nasıl Çalışır?

AllShift’in temel parçaları mekanik şanzıman, tek kuru kavrama, kavrama aktüatörü, çift tamburlu vites mekanizması, iki vites aktüatörü, tambur konum sensörleri, giriş mili hız sensörü ve motor-şanzıman kontrol ünitesidir.

Kavrama Aktüatörü

AllShift’in kuru kavraması elektrik motorlu kavrama aktüatörü tarafından yönetilir. Aktüatör içindeki doğru akım motoru, redüksiyon dişlileri ve konum algılama sistemi kavramayı açıp kapatır.

Kavrama aktüatörü tamamen elektromekaniktir. Sistemde Selespeed veya Dualogic şanzımanlarda bulunan robot hidrolik yağı, elektrikli hidrolik pompa ve basınç tüpü bulunmaz.

Aktüatör kavramayı kapatırken kontrol ünitesi kavramanın temas noktasını ve aktarabileceği torku hesaplar. Kalkış sırasında balatanın ne kadar kaydırılacağı gaz pedalı konumu, motor torku, araç hızı ve öğrenilmiş kavrama değerine göre belirlenir.

Kavrama sisteminin temel çalışma mantığını kavrama nedir yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Çift Tamburlu Vites Mekanizması

AllShift’i birçok robotize şanzımandan ayıran önemli özellik çift tamburlu vites değiştirme sistemidir. Şanzımanın içinde iki ayrı tambur ve bu tamburlara bağlı vites çatalları bulunur.

Bir tambur birinci, üçüncü, beşinci ve altıncı vites grubunun bir bölümünü; diğer tambur ikinci, dördüncü ve geri vites hareketlerini yönetir. Viteslerin çift tambur üzerinden dağıtılması, bir sonraki geçiş için mekanik hazırlığın daha hızlı yapılmasını sağlar.

Bu yapı çift kavramalı şanzıman anlamına gelmez. AllShift’te iki tambur bulunmasına rağmen yalnızca bir kuru kavrama vardır. Güç aktarımı her vites değişiminde kesilir.

Vites Aktüatörleri

İki ayrı elektrik motorlu vites aktüatörü tamburları döndürerek uygun vites çatalını hareket ettirir. Tambur konum sensörleri her tamburun hangi noktada olduğunu kontrol ünitesine bildirir.

Aktüatörlerden biri çalışmazsa sistem belirli viteslere geçemeyebilir. Tambur sensörü yanlış konum bildirirse kontrol ünitesi vitesin tam geçtiğini doğrulayamaz ve aracı boşa alabilir.

Motor ve Şanzıman Kontrol Ünitesi

AllShift yönetimi motor ve robotize şanzıman fonksiyonlarını birlikte kontrol eden elektronik sistem üzerinden yapılır. Vites değişimi sırasında motor torku kısa süreli azaltılır. Kavrama açılır, yeni vites seçilir ve motor torku kavrama kapanırken yeniden yükseltilir.

Kontrol ünitesi şu bilgileri kullanır:

• Gaz pedalı konumu
• Fren pedalı bilgisi
• Motor devri
• Şanzıman giriş mili devri
• Araç hızı
• Seçilen sürüş modu
• Kavrama aktüatörü konumu
• Tambur konumları
• Motor ve aktüatör sıcaklığı
• Öğrenilmiş kavrama temas noktası

Düşük akü voltajı veya zayıf şase bağlantısı aktüatörlerin yeterli güçle çalışmasını engelleyebilir. Bu nedenle AllShift arızalarında akü ve şarj sistemi kontrol edilmeden aktüatör kararı verilmemelidir.

AllShift Vites Konumları ve Sürüş Modları

AllShift vites kolunda klasik P, R, N ve D sıralaması bulunmaz. Vites kolu N, R, A, artı, eksi ve bekleme konumları üzerinden kullanılır.

N Konumu

N boş vitestir. Motor yalnızca sistem boş konumu doğruladığında çalıştırılabilir. Kontrol ünitesi şanzımanın boşta olduğunu algılayamazsa marşa izin vermeyebilir.

R Konumu

R geri vitestir. Geri vitese geçerken fren pedalına basılmalıdır. Araç tamamen durmadan R konumuna geçiş yapılmamalıdır.

A Konumu

A otomatik sürüş modudur. Kontrol ünitesi gaz pedalı konumu, motor yükü ve araç hızına göre uygun vitesi seçer. Gösterge ekranında A işareti görülür.

Manuel Mod

Vites kolu artı yönüne itildiğinde vites büyütme, eksi yönüne çekildiğinde vites küçültme talebi verilir. Motor devri veya araç hızı uygun değilse kontrol ünitesi sürücünün talebini uygulamayabilir.

Manuel modda araç yavaşladığında motorun stop etmesini önlemek için sistem kendiliğinden vites küçültebilir ve kavramayı açabilir.

Ekranda 0 Görülmesi

Gösterge ekranında 0 görülmesi her zaman şanzımanın tamamen bozulduğu anlamına gelmez. Fren pedalına basılmadan N konumundan ileri veya geri sürüş konumuna geçilmeye çalışıldığında sistem sürüşü engelleyebilir ve 0 gösterebilir.

Vites kolu yeniden N konumuna alınmalı, fren pedalına basılmalı ve seçim tekrar yapılmalıdır. İşlem doğru yapıldığı halde 0 kaybolmuyorsa fren müşürü, vites kolu konum bilgisi, tambur sensörleri ve aktüatörler kontrol edilmelidir.

Mitsubishi AllShift Sürüş Özellikleri

AllShift’in vites geçişleri çift kavramalı veya tork konvertörlü şanzıman kadar kesintisiz değildir. Vites değişimi sırasında kavrama açıldığı için kısa süreli çekiş kaybı ve öne doğru yığılma hissi oluşabilir.

Normal Vites Geçişi Nasıl Olmalı?

Sağlıklı bir AllShift’te vites değişimi hissedilir ancak sert vuruntu, uzun bekleme veya şiddetli kafa sallama olmamalıdır. Gaz pedalının sürekli aynı konumda tutulması geçiş hissini artırabilir.

Vites değişeceği sırada gazın hafif azaltılması geçişi rahatlatır. Bu kullanım şekli manuel şanzımanda vites değiştirirken gazın bırakılmasına benzer.

Belirgin sertlik ve gecikme varsa vites geçişlerinde sarsıntı veya gecikme nedenleri birlikte değerlendirilmelidir.

Kalkış ve Sürünme

AllShift kalkış sırasında kuru kavramayı kontrollü biçimde kaydırır. İleri yönde sürünme fonksiyonu bulunur ancak bu hareket tork konvertörüyle değil, kavramanın kısmen kapatılmasıyla sağlanır.

Yoğun trafikte sürekli sürünmek balata sıcaklığını ve kavrama aktüatörünün çalışma yükünü artırır. Kalkışta titreme varsa otomatik araç kalkışta neden sarsar yazısındaki kavrama, adaptasyon ve motor takozu kontrolleri AllShift için de geçerlidir.

Yokuşta Kullanım

Araç yokuşta gaz pedalıyla sabit tutulmamalıdır. Gazla beklemek kavramanın sürekli kaymasına ve sıcaklığın yükselmesine neden olur. Fren veya el freni kullanılmalı, kalkış yapılacağı zaman kavrama kısa sürede tamamen kapatılmalıdır.

Sistem aşırı kavrama sıcaklığı algıladığında vites değişimlerini sınırlayabilir, sesli uyarı verebilir veya kavramayı koruma moduna alabilir.

Mitsubishi AllShift Şanzıman Yağı ve Bakımı

AllShift’in mekanik dişli kutusunda manuel şanzıman yağı kullanılır. Aktüatörlerde ayrı robot yağı bulunmaz.

F6SGA ve F6SGB Mekanik Şanzıman Yağı

• OEM: Castrol/Burmah Gear Oil BOT 328
• OEM standardı: BOT 328
• Yağ sınıfı: SAE 75W‑90
• API standardı: GL‑4
• Yağ yapısı: Tam sentetik
• Castrol: BOT 328
• Yağ kapasitesi: 1,75 litre
• Filtre: Bulunmaz
• Kontrol aralığı: 20.000 km veya 12 ay
• Koruyucu değişim önerimiz: 60.000–80.000 km veya 4–5 yıl

BOT 328 tanımı yalnızca viskoziteyi değil, yağın senkromeç ve dişli uyumunu da ifade eder. Her 75W‑90 yağ BOT 328 ile aynı değildir. Özellikle GL‑5 diferansiyel yağları yalnızca viskozitesi benzediği için kullanılmamalıdır.

Doğru ürün bulunamadığında kullanılacak yağın tam sentetik SAE 75W‑90, API GL‑4 ve BOT 328 uyumluluğu açıkça belirtilmiş olmalıdır. Şüpheli eşleşmelerde rastgele yağ kullanmak yerine doğru ürün temin edilmelidir.

Yanlış şanzıman yağı kullanılırsa ne olur yazımızda senkromeç uyumsuzluğu, sert geçiş ve aşınma risklerini ayrıntılı olarak anlattık.

AllShift Robot Yağı Var mı?

AllShift’te ayrı robot yağı yoktur. Kavrama ve vites aktüatörleri elektrik motorlarıyla çalışır. Sistemde şu parçalar bulunmaz:

• Hidrolik robot pompası
• Basınç akümülatörü
• Robot yağı deposu
• Selespeed hidrolik sıvısı
• Robot hidrolik filtresi

Şanzımana ATF, CVT yağı, DCT yağı, direksiyon hidroliği veya Selespeed robot yağı konulmamalıdır. Kullanılan tek şanzıman sıvısı mekanik dişli kutusundaki BOT 328 standardına uygun manuel şanzıman yağıdır.

AllShift Şanzıman Yağ Filtresi Var mı?

AllShift şanzımanda değiştirilen bir yağ filtresi bulunmaz. Yağ, dişlilerin hareketiyle mekanik parçalar üzerinde dolaşır. Otomatik şanzımanlardaki gibi yağ pompası ve filtre devresi yoktur.

Yağ Kaçağı Kontrolü

Şanzıman gövdesi, aks keçeleri, giriş mili keçesi ve tahliye tapası çevresinde kaçak görülebilir. Giriş mili keçesinden kavrama bölümüne ulaşan yağ, baskı-balatanın kirlenmesine ve kalkışta titremeye neden olabilir.

Kaçak varsa yalnızca yağ eklemek yeterli değildir. Şanzıman yağı kaçağı giderilmeli ve şanzıman yağı seviyesinin düşmesi sonucunda iç mekanik hasar oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir.

Mitsubishi AllShift Kavrama Sistemi

AllShift’te geleneksel tip tek kuru kavrama bulunur. Baskı, balata, rulman ve volan üzerinden çalışan sistem manuel şanzımana benzer. Fark, kavramanın sürücü tarafından değil elektrikli aktüatör tarafından yönetilmesidir.

Kavrama Aşınma Belirtileri

• Kalkışta titreme
• Yokuşta yanık balata kokusu
• Motor devri yükseldiği halde aracın hızlanmaması
• Birinci vitese veya geri vitese geçişte gecikme
• Kalkış sırasında fazla gaz istemesi
• Vites değişimlerinde sertlik
• Sıcakken vitese geçmeme
• Kavrama temas noktası öğreniminin tamamlanamaması
• Gösterge ekranında vitesin kaybolması
• Kavrama koruma uyarısı

Bu belirtiler yalnızca baskı-balata arızasından kaynaklanmaz. Kavrama aktüatörü, konum sensörü, zayıf akü, motor takozu veya bozulmuş adaptasyon aynı şikâyetleri oluşturabilir. Kavrama arızası belirtileri üzerinden mekanik ve elektronik ihtimaller birlikte değerlendirilmelidir.

Kavrama Ömrünü Kısaltan Kullanımlar

• Yoğun trafikte sürekli sürünmek
• Yokuşta gazla beklemek
• Uzun süre yarım kavramada kalmak
• Sık ileri geri manevra yapmak
• Aracı aşırı yükle rampada zorlamak
• Kalkış titremesine rağmen kullanmaya devam etmek
• Aşınmış kavramaya tekrar tekrar adaptasyon yaptırmak
• Geri vitesten ileri vitese araç durmadan geçmek

Kavrama için sabit bir değişim kilometresi yoktur. Şehir içi kullanım, yokuş, sürünme süresi ve aktüatör ayarı kavrama ömrünü doğrudan etkiler.

Mitsubishi AllShift Kronik Sorunları ve Arızaları

AllShift’in en sık sorun çıkaran parçaları kavrama aktüatörü, vites aktüatörleri, tambur konum sensörleri ve kuru kavrama grubudur. Düşük akü voltajı ve hatalı adaptasyon da gerçek parça arızasına benzeyen belirtiler oluşturabilir.

Kavrama Aktüatörü Arızası

Kavrama aktüatörünün elektrik motoru, motor kömürleri, redüksiyon dişlileri, mil mekanizması veya konum algılama bölümü aşınabilir.

Başlıca belirtiler şunlardır:

• Araç vitese geçtiği halde hareket etmemesi
• Birinci vitese geçmeme
• Kalkışta şiddetli titreme
• Sıcakken boşa düşme
• Marş izni verilmemesi
• Kavrama adaptasyonunun tamamlanamaması
• Aktüatörden tıkırtı veya zorlanma sesi gelmesi
• Vites göstergesinin yanıp sönmesi

Kavrama aktüatörü doğrudan değiştirilmeden önce baskı-balatanın mekanik durumu, aktüatörün montaj konumu, kablo tesisatı ve akü voltajı kontrol edilmelidir.

Vites Aktüatörü Arızası

AllShift’te iki vites motoru bulunduğu için aktüatör arızası yalnızca bütün viteslerin kaybolmasına neden olmaz. Arızalanan motorun veya tamburun yönettiği belirli vitesler devre dışı kalabilir.

Başlıca belirtiler şunlardır:

• Bazı viteslerin seçilememesi
• Geri vitese geçmeme
• İkinci veya dördüncü viteste kalma
• Vites değişiminin yarıda kesilmesi
• Şanzımanın N konumuna dönmesi
• Gösterge ekranında 0 görülmesi
• Aktüatörden tekrarlayan tıklama sesi gelmesi

Vites motoru kömürleri, motor kollektörü, redüksiyon mekanizması, tambur hareketi ve konum sensörleri birlikte incelenmelidir.

Tambur Konum Sensörü Arızası

Her tamburun konumu ayrı sensörle takip edilir. Sensör yanlış değer gönderirse kontrol ünitesi vites çatalının gerçek konumunu doğrulayamaz.

Sensör arızasında aktüatör hareket ettiği halde vitesin geçmediği düşünülebilir. Bu nedenle aktüatör motoru değiştirilmeden önce canlı veride hedef tambur konumu ile gerçek konum karşılaştırılmalıdır.

Kavrama Kirlenmesi

Motor arka keçesi veya şanzıman giriş mili keçesinden gelen yağ baskı-balata yüzeyine ulaşabilir. Kirlenen balata kalkışta tutup bırakmaya ve şiddetli silkelemeye neden olur.

Bu durumda yalnızca adaptasyon yapmak veya aktüatör konumunu değiştirmek sorunu çözmez. Yağ kaçağı giderilmeli ve kirlenen kavrama parçaları kontrol edilmelidir.

Giriş Mili Hız Sensörü Arızası

Kontrol ünitesi kavramanın kayma miktarını hesaplamak için motor devri ile şanzıman giriş mili devrini karşılaştırır. Giriş mili hız sensörü sinyali kaybolursa kavrama kontrolü ve vites geçişleri bozulabilir.

Sensör arızasında şu belirtiler görülebilir:

• Kalkışın iptal edilmesi
• Vites geçişinin tamamlanamaması
• Şanzımanın boşa alınması
• Kavrama kayma hesaplamasının bozulması
• Koruma moduna geçiş

Fren Müşürü Arızası

AllShift, N konumundan ileri veya geri vitese geçişte fren pedalına basıldığını görmek ister. Fren müşürü yanlış bilgi gönderirse araç vites seçimini reddedebilir ve ekranda 0 gösterebilir.

Fren lambalarının yanması müşürün bütün sinyallerinin doğru olduğunu her zaman göstermez. Çift devreli müşürlerde motor ve şanzıman kontrol ünitesine giden sinyal ayrıca incelenmelidir.

Akü ve Şarj Sistemi Sorunları

Aktüatör motorları çalışırken yüksek akım çeker. Akü zayıfsa motorlar gerekli hız ve kuvvete ulaşamayabilir.

Kontrol edilmesi gerekenler şunlardır:

• Akü dinlenme voltajı
• Marş sırasındaki voltaj düşümü
• Alternatör şarj değeri
• Akü kutup başları
• Motor ve şanzıman şaseleri
• Aktüatör besleme rölesi
• Sigortalar
• Soketlerde oksitlenme

Düşük voltaj nedeniyle yarıda kalan adaptasyon, sağlam aktüatörü arızalı gibi gösterebilir.

Mitsubishi AllShift Arıza Belirtileri

Kalkışta Titreme

Kalkış titremesinin başlıca nedenleri kavrama aşınması, balatanın yağlanması, yanlış kavrama temas noktası, aktüatör boşluğu ve motor takozlarıdır.

Titreme yalnızca soğukken veya yalnızca sıcakken görülüyorsa kavrama sıcaklığı, aktüatör hareketi ve öğrenilmiş temas noktası birlikte değerlendirilmelidir.

Geri Vitese Geçmeme

Geri vitese geçmeme şu nedenlerden kaynaklanabilir:

• Fren müşürü
• Vites kolu konum bilgisi
• İlgili vites aktüatörü
• Tambur konum sensörü
• Geri vites çatalı
• Kavramanın tam açılamaması
• Düşük akü voltajı
• Bozulmuş adaptasyon

Geri vites arızasında sadece aktüatör motoruna odaklanmak doğru değildir. Mekanik tambur ve çatal hareketi de kontrol edilmelidir.

Vitese Geçip Hareket Etmeme

Gösterge vitesi gösterdiği halde araç hareket etmiyorsa kavrama aktüatörü, baskı-balata, aktüatör montaj ayarı ve giriş mili hız verisi kontrol edilmelidir.

Motor devri yükselirken araç hareket etmiyorsa kavrama kaydırıyor olabilir. Motor devri yük altında düşüyor fakat araç yürümüyor veya stop etmeye yaklaşıyorsa kavrama tam açılamıyor ya da yanlış konumda tutuluyor olabilir.

Seyir Sırasında Boşa Düşme

Seyir sırasında N konumuna geçme şu nedenlerle oluşabilir:

• Aktüatör motorunun anlık durması
• Tambur konum bilgisinin kaybolması
• Kavrama konumunun doğrulanamaması
• Düşük sistem voltajı
• Giriş mili sensörü sorunu
• Kontrol ünitesi haberleşme arızası
• Mekanik vitesin tam oturmaması

Bu arızada kayıtlı ve geçici hata kodları silinmeden okunmalıdır. Kullanıcı deneyimleri ve teknik sorular için yarı otomatik şanzıman forumumuzu kullanabilirsiniz.

Mitsubishi AllShift Arıza Teşhisi

AllShift arızalarında yalnızca genel OBD cihazıyla motor kodlarını okumak yeterli değildir. Automated M/T sistemine erişebilen Mitsubishi uyumlu cihaz kullanılmalıdır.

Elektrik Kontrolleri

• Akü ve şarj sistemi
• Aktüatör besleme rölesi
• Sigortalar
• Şase bağlantıları
• Motor besleme voltajları
• Tambur sensörü beslemeleri
• Soketlerde su ve oksitlenme
• Vites kolu konum sinyalleri

Aktüatör Kontrolleri

• Kavrama aktüatörü tam strok testi
• Vites aktüatörü motor testi
• Hedef ve gerçek tambur konumu
• Aktüatör çalışma akımı
• Kavrama konumu
• Motor kömürleri
• Redüksiyon dişlileri
• Mekanik sıkışma

Mekanik Kontroller

• Baskı-balata
• Debriyaj rulmanı
• Volan yüzeyi
• Şanzıman giriş mili
• Vites çatalları
• Tamburlar
• Senkromeçler
• Motor ve şanzıman takozları
• Kavrama bölümündeki yağ kaçağı

Canlı Veri Kontrolleri

• Seçili vites
• Gerçek vites
• Tambur 1 konumu
• Tambur 2 konumu
• Kavrama aktüatörü konumu
• Şanzıman giriş devri
• Motor devri
• Fren müşürü bilgisi
• Vites kolu konumu
• Akü voltajı
• Öğrenilmiş kavrama temas noktası

Kodların teknik olarak değerlendirilmesi için şanzıman arıza kodları forumuna araç bilgisi, kod numarası ve belirtiler birlikte yazılmalıdır.

Mitsubishi AllShift Adaptasyonu

AllShift’in kavrama temas noktası ve aktüatör konumları elektronik olarak öğrenilir. Kavrama veya aktüatör değiştirildikten sonra yalnızca arıza kodlarını silmek yeterli değildir.

Kavrama Temas Noktası Öğrenimi

Kavramanın tork aktarmaya başladığı nokta M.U.T.-III veya AllShift sistemini destekleyen uygun teşhis cihazıyla öğretilir. Bu değer kalkış kalitesini ve vites geçişini doğrudan etkiler.

Temas noktası yanlışsa şu belirtiler görülür:

• Kalkışta titreme
• Fazla kavrama kaydırması
• Motorun stop etmeye yaklaşması
• Geri vitese sert geçiş
• Vites değişiminde vuruntu
• Kavrama sıcaklığının yükselmesi

Aktüatör Konum Öğrenimi

Vites aktüatörleri ve tambur konumları kontrol ünitesine tanıtılır. Tamburların boş ve vites son konumları doğru öğrenilmeden sistem bütün vitesleri güvenli biçimde seçemez.

Adaptasyon Gereken İşlemler

• Kavrama aktüatörü değiştirildiğinde
• Şanzıman değiştirildiğinde
• Baskı-balata değiştirildiğinde
• Baskı kapağı değiştirildiğinde
• Vites aktüatörü söküldüğünde
• Tambur veya şanzıman içi işlem yapıldığında
• Kontrol ünitesi değiştirildiğinde
• Öğrenilmiş değerler silindiğinde
• Aktüatör montaj konumu değiştirildiğinde

Adaptasyon nedir ve neden yapılır yazımız bu işlemin temel çalışma mantığını açıklar. Öğrenilmiş değerlerin bozulması halinde görülebilecek belirtiler için adaptasyon bozulursa ne olur içeriği de incelenebilir.

Adaptasyon Neden Tamamlanmaz?

• Akü voltajının düşük olması
• Kavrama aktüatörünün sıkışması
• Aktüatör montaj ayarının yanlış olması
• Aşınmış baskı-balata
• Tambur sensörü arızası
• Vites motorunun zayıf çalışması
• Şanzıman içi mekanik sıkışma
• Giriş mili sensörü arızası
• Aktif arıza kodlarının bulunması

Mekanik veya elektriksel arıza giderilmeden tekrar tekrar adaptasyon yapmak kalıcı çözüm sağlamaz. Adaptasyon sıfırlama ne zaman gerekir yazısındaki kontroller işlem öncesinde dikkate alınmalıdır.

AllShift Şanzıman Onarımı

AllShift onarımında arızalı bölüm doğru tespit edilirse şanzımanın tamamını değiştirmek çoğu zaman gerekmez. Kavrama aktüatörü, vites aktüatörleri, sensörler, kavrama veya mekanik şanzıman ayrı ayrı değerlendirilebilir.

Kavrama Aktüatörü Revizyonu

Aktüatör revizyonunda elektrik motoru, motor kömürleri, kollektör, redüksiyon dişlileri, mil mekanizması ve konum algılama sistemi kontrol edilir.

Sadece motor kömürü değiştirip mekanik boşlukları ve sensörü kontrol etmemek eksik onarım olur. Aktüatör araç üzerine takıldıktan sonra mekanik montaj ayarı ve elektronik kavrama öğrenimi tamamlanmalıdır.

Vites Aktüatörü Revizyonu

Vites aktüatörü revizyonunda iki motor, redüksiyon mekanizması, tambur hareketi ve konum sensörleri birlikte kontrol edilmelidir. Motor sağlam olduğu halde tambur sıkışıyorsa yeni motor kısa sürede yeniden zorlanabilir.

Kavrama Değişimi

Baskı-balata değişiminde volan yüzeyi, rulman, şanzıman giriş mili keçesi ve motor arka keçesi kontrol edilmelidir. Yağ kaçağı giderilmeden yeni kavrama takılması kısa sürede yeniden titreme oluşturabilir.

Kavrama işleminden sonra temas noktası öğrenimi yapılmalıdır. Kavramanın yenilenmesiyle ilgili genel bilgiler için kavrama revizyonu nedir yazımız incelenebilir.

Uygun aktüatör, kavrama ve şanzıman bakım ürünleri için parça numarası belirlendikten sonra şanzıman mağazamıza bakabilirsiniz. Benzer görünen Toyota MMT, Easytronic veya Selespeed aktüatörleri AllShift ile uyumlu değildir.

AllShift ile Diğer Robotize Şanzımanların Farkları

AllShift’in çalışma sistemi diğer tek kavramalı robotize şanzımanlara benzese de aktüatör yapısı ve vites mekanizması farklıdır.

AllShift ve Honda i‑Shift

Honda i‑Shift altı ileri robotize şanzımandır ancak kavrama kumandasında hidrolik hat kullanır. AllShift’in kavrama aktüatörü tamamen elektromekaniktir.

AllShift ve Toyota MMT

Toyota MMT C50A, C53A ve C551A ile AllShift tek kuru kavrama ve elektrik motorlu aktüatör kullanır. Ancak AllShift çift tamburlu vites mekanizmasına sahiptir ve parça yapıları farklıdır.

AllShift ve Opel Easytronic

Opel Easytronic F13 MTA, F17 MTA ve M20 MTA tek kuru kavramalı robotize şanzımandır. Easytronic’in aktüatör ve kavrama kumanda sistemi AllShift ile aynı değildir.

AllShift ve Volkswagen ASG

Volkswagen 0CF ve 0CT ASG elektromekanik robot sistemine sahiptir. AllShift ise çift tamburlu altı ileri yapısıyla ASG’den ayrılır.

Mitsubishi AllShift Araç Alırken Nelere Bakılmalı?

Soğuk Çalıştırma

Araç tamamen soğukken çalıştırılmalıdır. N konumu kararlı görünmeli, gösterge yanıp sönmemeli ve motor gecikmeden marş almalıdır.

Kalkış Kontrolü

Düz zeminde ve rampada kalkış denenmelidir. Hafif kavrama hissi normaldir; şiddetli silkeleme, metalik ses, yanık koku veya uzun süreli kaydırma normal değildir.

Bütün Viteslerin Kontrolü

Otomatik ve manuel modda altı ileri vites denenmelidir. Geri vitese geçiş birkaç kez kontrol edilmelidir. Belirli viteslerin kaybolması tambur veya vites aktüatörü sorununa işaret edebilir.

Sıcak Kullanım Kontrolü

Araç çalışma sıcaklığına geldikten sonra tekrar kalkış ve geri vites testi yapılmalıdır. Aktüatör motoru veya kavrama sorunu bazı araçlarda yalnızca ısındıktan sonra ortaya çıkar.

Teşhis Cihazı Kontrolü

Arıza lambası yanmasa bile Automated M/T sistemi taranmalıdır. Geçici kodlar, kavrama temas noktası, tambur konumları ve adaptasyon durumu kontrol edilmelidir.

Bakım ve Onarım Geçmişi

Kavrama veya aktüatör değişmişse kullanılan parçanın numarası, yapılan montaj ayarı ve adaptasyon işlemi öğrenilmelidir. Çıkma aktüatör takılması tek başına düzgün onarım yapıldığı anlamına gelmez.

Mitsubishi AllShift Doğru Kullanım Önerileri

• Uzun beklemelerde vitesi N konumuna alın.
• Yokuşta aracı gazla sabit tutmayın.
• Yoğun trafikte sürekli sürünmeyin.
• Vites değişimi sırasında gazı hafif azaltın.
• Geri vitesten ileri vitese geçmeden önce tamamen durun.
• Kalkış titremesini uzun süre ertelemeyin.
• Ekranda 0 görüldüğünde önce N konumuna dönüp frene basarak tekrar seçim yapın.
• Zayıf aküyle adaptasyon yaptırmayın.
• Arıza kodu okunmadan aktüatör siparişi vermeyin.
• BOT 328 uyumluluğu bulunmayan şanzıman yağı kullanmayın.
• Aktüatör söküldükten sonra kavrama öğrenimini yaptırın.
• Vites geçmiyorsa art arda gaz vererek sistemi zorlamayın.

Sık Sorulan Sorular

Mitsubishi AllShift tam otomatik mi?

Hayır. AllShift, altı ileri manuel şanzıman ve tek kuru kavrama kullanan robotize yarı otomatik sistemdir.

Mitsubishi AllShift kaç ileri?

Altı ileri ve bir geri vitese sahiptir.

F6SGA ile F6SGB arasındaki fark nedir?

F6SGA benzinli 1.3 ve 1.5 motorlarla, F6SGB ise 1.5 DI-D dizel motorla kullanılır. Dişli oranları ve motor uyumu farklıdır.

AllShift ile Softouch aynı mı?

Mitsubishi Colt’taki AllShift ile Smart Forfour 454’teki Softouch aynı temel şanzıman ailesine dayanır. Ancak yazılım, oran ve parça numarası kontrol edilmeden parçalar doğrudan aynı kabul edilmemelidir.

AllShift çift kavramalı mı?

Hayır. İki vites tamburu bulunmasına rağmen tek kuru kavrama kullanır. Çift tambur yapısı çift kavrama anlamına gelmez.

AllShift elektrohidrolik mi?

Hayır. F6SGA ve F6SGB AllShift tamamen elektromekanik aktüatörlerle çalışır.

AllShift robot yağı kullanır mı?

Hayır. Ayrı robot yağı, hidrolik pompa, basınç tüpü veya robot yağı deposu bulunmaz.

AllShift hangi şanzıman yağını kullanır?

Temel yağ standardı Castrol/Burmah BOT 328’dir. Yağ tam sentetik SAE 75W‑90 ve API GL‑4 sınıfındadır.

AllShift kaç litre şanzıman yağı alır?

F6SGA ve F6SGB mekanik şanzıman yağ kapasitesi 1,75 litredir.

AllShift şanzımanda filtre var mı?

Hayır. Değiştirilen mekanik şanzıman yağ filtresi bulunmaz.

AllShift kalkışta neden titrer?

Kavrama aşınması, balatanın yağlanması, yanlış temas noktası, aktüatör sorunu, motor takozu veya bozulmuş adaptasyon kalkış titremesine neden olabilir.

AllShift neden geri vitese geçmez?

Fren müşürü, vites aktüatörü, tambur sensörü, geri vites çatalı, düşük akü voltajı veya kavramanın tam açılamaması geri vites sorununa neden olabilir.

AllShift ekranda neden 0 gösterir?

Frene basılmadan vites seçilmesi sürüş yasağı oluşturabilir. Doğru seçim yapıldığı halde 0 kaybolmuyorsa fren müşürü, vites kolu, aktüatörler ve tambur sensörleri kontrol edilmelidir.

AllShift aktüatörü değişince adaptasyon gerekir mi?

Evet. Kavrama aktüatörü, vites aktüatörü, şanzıman veya kavrama değiştirildiğinde ilgili başlangıç ve öğrenme işlemleri yapılmalıdır.

AllShift baskı-balata değişince adaptasyon gerekir mi?

Evet. Yeni kavramanın temas noktası M.U.T.-III veya sistemi destekleyen uygun teşhis cihazıyla öğretilmelidir.

Zayıf akü AllShift arızası yapar mı?

Evet. Düşük voltaj aktüatör motorlarının yavaş çalışmasına, vites seçiminin yarıda kalmasına ve adaptasyonun tamamlanamamasına neden olabilir.

AllShift şanzıman güvenilir mi?

Mekanik F6SGA ve F6SGB şanzıman doğru yağla kullanıldığında dayanıklıdır. Sistemin hassas noktaları kavrama aktüatörü, vites motorları, tambur sensörleri, kuru kavrama ve adaptasyon ayarlarıdır.

Genel Değerlendirme

Mitsubishi AllShift, manuel şanzımanın düşük mekanik kaybını otomatik kullanım kolaylığıyla birleştiren altı ileri robotize şanzımandır. Çift tamburlu vites mekanizması dönemindeki birçok tek kavramalı robot sistemine göre daha hızlı mekanik hazırlık yapabilse de tek kuru kavrama nedeniyle vites geçişlerinde çekiş kesintisi hissedilir.

Sistemin tamamen elektromekanik olması hidrolik pompa, basınç tüpü ve robot yağı arızalarını ortadan kaldırır. Buna karşılık kavrama aktüatörü, iki vites motoru ve tambur konum sensörleri zamanla aşınabilir. Düşük akü voltajı ve bozulmuş adaptasyon da gerçek aktüatör arızasına çok benzeyen belirtiler oluşturabilir.

AllShift arızalarında şanzımanın tamamını değiştirmeden önce akü ve şarj sistemi, kavrama aktüatörü, vites motorları, tambur sensörleri, giriş mili sensörü, baskı-balata ve mekanik şanzıman birlikte incelenmelidir. Canlı veriler görülmeden ve aktüatör testleri yapılmadan yalnızca arıza belirtisine göre parça değiştirmek doğru sonuç vermez.

BOT 328 standardına uygun yağ kullanımı, kavramayı ısıtmayan sürüş biçimi, sağlam akü ve onarım sonrasında eksiksiz adaptasyon AllShift’in ömrünü belirleyen temel noktalardır. Sağlıklı durumdaki bir F6SGA veya F6SGB, çalışma karakteri bilinerek kullanıldığında ekonomik ve mekanik açıdan başarılı bir robotize şanzımandır.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.

Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.