C514 MTA (Dualogic) Şanzıman Nedir? Arızaları ve Yağı

C514 MTA; manuel şanzıman, tek kuru kavrama ve elektrohidrolik robot ünitesinden oluşan yarı otomatik bir şanzıman sistemidir. Tork konvertörü veya çift kavrama kullanmaz. Manuel araçta sürücünün debriyaj pedalı ve vites koluyla yaptığı işlemleri bu sistemde şanzıman kontrol ünitesi, hidrolik aktüatörler ve elektrovalfler gerçekleştirir.

Fiat bu şanzımanı çoğunlukla Dualogic veya MTA adıyla kullanmıştır. Lancia modellerinde DFN, bazı pazarlarda Selespeed veya GSR isimleriyle de karşılaşılabilir. Teşhis cihazlarında ise Marelli Selespeed CFC319, CFC328 veya CFC328F şeklinde görünebilir.

C514, mekanik şanzıman ailesinin kodudur. CFC319 ve CFC328 ise robot ünitesiyle elektronik-hidrolik kontrol sistemini tanımlar. Bu kodlar birbiriyle bağlantılı olsa da aynı parçayı ifade etmez. Özellikle CFC319, Abarth modellerinde C514 yerine daha yüksek torka uygun C510 MTA mekanik şanzımanla da kullanılmıştır.

Bu nedenle C514, CFC319, CFC328, Dualogic ve Selespeed adlarının tamamını tek bir şanzıman kodu gibi değerlendirmek doğru değildir. Araç üzerindeki mekanik şanzıman kodu, robot ünitesi numarası, kontrol ünitesi etiketi ve yazılım sürümü birlikte kontrol edilmelidir.

Robotize manuel şanzımanların genel yapısı için yarı otomatik robotize şanzıman rehberimizi de inceleyebilirsiniz.

C514 MTA ile CFC319, CFC328 ve Selespeed Arasındaki Farklar

C514 MTA nedir?

C514, Fiat grubunun önden çekişli küçük ve orta sınıf araçlarında kullandığı manuel şanzıman ailesidir. MTA ifadesi “Manual Transmission Automated”, yani otomatikleştirilmiş manuel şanzıman anlamına gelir.

C514 MTA’da manuel C514 dişli kutusunun üzerine elektrohidrolik bir robot ünitesi eklenir. Mekanik şanzımanın dişlileri, senkromeçleri, vites çatalları ve diferansiyeli manuel C514 ile aynı çalışma prensibine sahiptir. Debriyaj ve vites değiştirme işlemleri ise sürücü yerine robot ünitesi tarafından yönetilir.

C514 ailesinin beş ve altı ileri farklı sürümleri vardır. Robotize uygulamaların büyük bölümü beş ileridir ancak yalnızca C514 adına bakılarak vites sayısı veya parça uyumu kesinleştirilmemelidir. Motor gücü, dişli oranları, diferansiyel oranı, şanzıman gövdesi ve kavrama çapı uygulamaya göre değişebilir.

CFC328 nedir?

CFC328, Magneti Marelli tarafından geliştirilen elektrohidrolik robot ve şanzıman kontrol sistemidir. En fazla Fiat 500, Panda, Grande Punto, Punto Evo, Idea ve bazı Lancia modellerindeki C514 MTA şanzımanlarda görülür.

Sistemde elektrikli hidrolik pompa, basınç akümülatörü, hidrolik sıvı deposu, basınç sensörü, elektrovalf grubu, kavrama aktüatörü, vites seçme mekanizması ve vites geçirme mekanizması bulunur.

CFC328’in CFC328F, CFC328F.13, CFC328F.17 ve CFC328F.19 gibi farklı sürümleri vardır. Bu sürümler arasında kontrol ünitesi, yazılım, soket, sensör, robot gövdesi ve parça numarası farklılıkları bulunabilir. Aynı CFC328 adıyla satılan iki robot ünitesi her araca doğrudan uyum sağlamayabilir.

CFC328 sisteminde hidrolik basınç normal çalışma sırasında yaklaşık 41–51 bar aralığında tutulur. Basınç akümülatörü, pompanın her kavrama ve vites hareketinde yeniden çalışmasını önleyerek sistemde hazır basınç bulundurur.

CFC319 nedir?

CFC319 da Magneti Marelli üretimi elektrohidrolik bir robotize şanzıman kontrol sistemidir. Çalışma mantığı CFC328’e benzese de aynı robot, aynı kontrol ünitesi veya aynı mekanik şanzıman değildir.

CFC319; Abarth 500, 595 ve 695 modellerinde kullanılan C510 MTA ile, bazı Fiat 500L, Fiorino, Qubo, Linea, Punto ve Güney Amerika pazarı Fiat modellerinde farklı mekanik şanzımanlarla eşleşebilir.

Özellikle Abarth araçlarda CFC319 kodunun görülmesi, mekanik şanzımanın C514 olduğu anlamına gelmez. Abarth MTA modellerinin önemli bölümünde daha yüksek motor torkuna uygun C510 mekanik şanzıman kullanılır.

CFC319 ve CFC328 arasında pompa, akümülatör, elektrovalf, sensör, kontrol ünitesi ve bazı hidrolik parçalar görünüş olarak benzer olabilir. Parçaların yalnız dış görünüşüne bakılarak değiştirilmesi doğru değildir.

Selespeed ve Dualogic aynı mı?

Dualogic, Fiat’ın robotize manuel şanzımanlar için kullandığı ticari isimlerden biridir. Selespeed ise Magneti Marelli tabanlı farklı robotize şanzıman sistemlerinde kullanılan daha geniş bir isimdir. Lancia tarafında DFN, bazı pazarlarda GSR veya yalnızca MTA adları kullanılabilir.

C514 MTA ile CFC328 sistemi Dualogic veya Selespeed olarak adlandırılabilir. Ancak Alfa Romeo 147, 156, GT ve GTA modellerindeki eski Selespeed şanzımanlar CFC208, CFC218 ve farklı mekanik şanzımanlar kullanır. Bu araçların robot, kavrama ve mekanik şanzıman parçaları C514/CFC328 sistemiyle aynı değildir.

Dualogic adıyla kullanılan diğer sistemleri Dualogic şanzıman rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

C514 MTA Selespeed Şanzıman Nasıl Çalışır?

Hidrolik basınç nasıl oluşturulur?

Kontak açıldığında veya bazı araçlarda sürücü kapısı açıldığında elektrikli hidrolik pompa çalışarak robot ünitesinde basınç oluşturur. Oluşturulan basınç akümülatörde depolanır.

Kontrol ünitesi basınç sensöründen aldığı değere göre pompayı açıp kapatır. Basınç yeterli seviyedeyse kavrama ve vites aktüatörleri pompa yeniden çalışmadan birkaç işlem gerçekleştirebilir.

Akümülatör basıncı tutamazsa pompa çok sık çalışmaya başlar. Sistemde hidrolik kaçak varsa basınç hızla düşer. Pompa zayıflamışsa gerekli basınca ulaşma süresi uzar ve şanzıman vites komutlarını kabul etmeyebilir.

Kavrama nasıl kontrol edilir?

C514 MTA’da tek kuru kavrama bulunur. Kavrama, manuel araçtaki debriyajla aynı görevi yapar ancak debriyaj çatalını sürücünün ayağı yerine hidrolik aktüatör hareket ettirir.

Kontrol ünitesi motor devri, araç hızı, gaz pedalı konumu, seçilen vites ve kavrama konum sensörü verilerini kullanarak kavramanın ne kadar hızlı açılıp kapanacağını hesaplar.

Kavramanın motor torkunu aktarmaya başladığı konuma temas noktası veya “kiss point” denir. Bu değer doğru öğrenilmezse araç kalkışta titreyebilir, gereğinden fazla kavrama kaydırabilir veya ilk harekette gecikebilir.

Vites değişimi nasıl gerçekleşir?

Sistem vites değiştirirken önce motor torkunu azaltır ve kavramayı açar. Mevcut vites çıkarılır, seçme mekanizması yeni vites kanalına geçer ve vites geçirme aktüatörü yeni dişliyi devreye alır. Son aşamada kavrama kontrollü şekilde kapatılır ve motor torku yeniden aktarılır.

Bu işlem manuel şanzımandaki vites değişimine benzediği için kısa süreli güç kesintisi hissedilebilir. Hafif yığılma ve vites değişiminin hissedilmesi sistemin çalışma karakteridir. Uzun süre boşa düşme, sert darbe, aşırı silkeleme veya vites seçememe ise normal değildir.

Vites geçişlerinde sarsıntı ve gecikme yalnız robot ünitesinden kaynaklanmaz. Kavrama, motor tork bilgisi, motor takozları, hidrolik basınç ve mekanik şanzıman birlikte kontrol edilmelidir.

Şanzıman kontrol ünitesi hangi bilgileri kullanır?

CFC319 ve CFC328 kontrol üniteleri şu bilgileri değerlendirir:

• Motor devri
• Araç hızı
• Gaz pedalı konumu
• Fren müşürü
• Seçilen sürüş modu
• Mevcut vites
• Kavrama konumu
• Vites seçme konumu
• Vites geçirme konumu
• Hidrolik basınç
• Akü voltajı
• Motor tork bilgisi
• ABS ve eğim bilgisi
• CAN haberleşmesi

Bu bilgilerden biri hatalıysa sistem doğru çalışan mekanik parçayı bile hareket ettirmeyebilir. Bu nedenle arıza teşhisinde yalnız robot ünitesine odaklanmak doğru değildir.

C514 MTA Kavrama ve Volan Sistemi

C514 MTA tek kavramalı mı?

Evet. C514 MTA tek ve kuru kavrama kullanır. Çift kavramalı DSG veya DCT sistemlerinden tamamen farklıdır. Kavrama şanzıman yağının içinde çalışmaz.

Kavrama sistemi baskı, balata, rulman, debriyaj çatalı ve kavrama aktüatöründen oluşur. Parçaların ölçüleri motor ve şanzıman sürümüne göre değişebilir.

Kavramanın çalışma yapısı bilinmeden yalnız robot değerlerine bakılarak doğru teşhis yapılamaz.

Kavrama neden aşınır?

Kavrama ömrünü en fazla etkileyen kullanım şartları şunlardır:

• Yoğun dur-kalk trafik
• Sürekli düşük hızda sürünme
• Rampada gazla bekleme
• Park manevralarında fazla gaz verme
• Ağır yük
• Geri viteste uzun süre yokuş çıkma
• Yanlış kavrama temas noktası
• Hatalı adaptasyon
• Robot aktüatörünün kavramayı tam kapatmaması
• Motor veya şanzıman yağı kaçağı

Kavrama için kesin kilometre ömrü verilemez. Aynı model iki araçtan biri uzun yol ağırlıklı kullanılırken diğeri yoğun şehir içi trafikte kullanılıyorsa kavrama ömürleri ciddi şekilde farklı olabilir.

Kavrama arızası nasıl anlaşılır?

Başlıca kavrama arızası belirtileri şunlardır:

• Kalkışta titreme
• İlk harekette gecikme
• Rampada aşırı kavrama kokusu
• Motor devri yükselirken aracın hızlanmaması
• İleri veya geri viteste silkeleme
• Kavrama temas noktası ayarının tamamlanmaması
• Kavrama aşınma değerinin sınır dışına çıkması
• Şanzımanın N konumuna geçmesi

Bu belirtilerin tamamı doğrudan balatanın bittiğini göstermez. Hidrolik basınç, kavrama aktüatörü, konum sensörü, adaptasyon ve motorun çalışması da kontrol edilmelidir.

Ayrıntılı belirtiler için kavrama arızası belirtileri yazımızı inceleyebilirsiniz.

Kavrama değişiminden sonra ne yapılır?

Kavrama değişiminden sonra şu işlemler tamamlanmalıdır:

• Kavrama aktüatörü doğru konuma alınır.
• Debriyaj çatalı ve rulman hareketi kontrol edilir.
• Hidrolik devre açılmışsa havası alınır.
• Kavrama temas noktası yeniden öğretilir.
• Kavrama aşınma değeri hesaplanır.
• Vites seçme ve geçirme kalibrasyonu kontrol edilir.
• Soğuk ve sıcak yol testi yapılır.

Kavrama değiştirildiği hâlde adaptasyon yapılmazsa araç titreyebilir, kalkışta gecikebilir veya kavramayı gereğinden fazla kaydırabilir. Kavrama revizyonu yalnız parça değişiminden ibaret değildir; ayar ve yol testi de işlemin parçasıdır.

Volan tek kütleli mi, çift kütleli mi?

C514 MTA uygulamalarında kullanılan volan motor ve şanzıman sürümüne göre değişir. Düşük torklu bazı benzinli araçlarda tek kütleli volan bulunurken farklı motorlarda başka volan yapıları kullanılabilir.

CFC319 kontrollü Abarth C510 MTA ile CFC328 kontrollü C514 MTA sistemlerinin volan ve kavrama parçaları aynı kabul edilmemelidir.

Volan arızası kalkışta titreme, rölantide ses, motor durdurulurken vuruntu ve yük altında titreşim oluşturabilir. Bu belirtiler kavrama veya robot arızasıyla karışabilir.

C514 MTA, CFC319 ve CFC328 Kullanan Araçlar

Aynı modelin manuel, robotize, tam otomatik veya çift kavramalı farklı sürümleri bulunabilir. Araç listesinde modelin bulunması, bütün motor seçeneklerinin bu şanzımanı kullandığı anlamına gelmez.

Fiat modelleri

C514 MTA ve CFC328 sistemi başlıca şu Fiat modellerinde görülür:

• Fiat 500 ve 500C 0.9 TwinAir
• Fiat 500 ve 500C 1.2 8V
• Fiat 500’ün bazı 1.4 benzinli sürümleri
• Fiat Panda 1.2 8V
• Fiat Panda 0.9 TwinAir
• Fiat Grande Punto’nun bazı 1.4 benzinli sürümleri
• Fiat Punto Evo’nun bazı 1.2 ve 1.4 benzinli sürümleri
• Fiat Punto’nun bazı benzinli Dualogic sürümleri
• Fiat Idea 1.4 16V Dualogic

CFC319 kontrollü farklı MTA uygulamaları şu modellerde de görülebilir:

• Fiat 500L
• Fiat Fiorino
• Fiat Qubo
• Fiat Linea
• Fiat Grand Siena
• Fiat Punto Internazionale
• Bazı Güney Amerika pazarı Fiat modelleri

Fiorino, Qubo, Grande Punto ve Punto Evo’nun dizel robotize sürümlerinde CFC300 veya CFC308 gibi farklı robot üniteleri bulunabilir. Parça siparişinde yalnız araç modeli kullanılmamalıdır.

Abarth modelleri

CFC319 sistemi şu Abarth modellerinde kullanılmıştır:

• Abarth 500 MTA
• Abarth 500C MTA
• Abarth 595 MTA
• Abarth 595C MTA
• Abarth 695 MTA

Bu araçlarda çoğunlukla C510 MTA mekanik şanzıman bulunur. CFC319 kontrol ünitesinin bu rehberde yer alması, Abarth şanzımanının C514 olduğu anlamına gelmez.

Lancia modelleri

CFC328 ve ilgili robotize sistemler şu Lancia modellerinde görülür:

• Lancia Ypsilon 0.9 TwinAir DFN
• Lancia Ypsilon 1.2 DFN
• Lancia Ypsilon 1.4 16V DFN
• Lancia Musa 1.4 16V DFN

Lancia Musa ve Ypsilon’un bazı 1.3 dizel robotize sürümlerinde CFC308 kullanılabilir. CFC308 robot ünitesi CFC328 ile aynı değildir.

Araçtaki şanzıman kodu nasıl anlaşılır?

Şanzıman kodunu kesinleştirmek için şu bilgiler birlikte kontrol edilir:

• Mekanik şanzıman üzerindeki kod
• Robot ünitesi etiketi
• Kontrol ünitesi parça numarası
• CFC319, CFC328 veya CFC328F alt sürümü
• Motor kodu
• Araç şasi numarası
• Teşhis cihazındaki kontrol ünitesi tanımı
• Soket ve yazılım sürümü

Robot veya kontrol ünitesi değiştirilirken yalnız ana kodun aynı olması yeterli değildir. Alt sürüm, soket, yazılım ve araç donanımı da uyumlu olmalıdır.

C514 MTA Şanzıman Yağı ve Bakımı

C514 MTA hangi şanzıman yağını kullanır?

• OEM: PETRONAS Tutela Transmission Technyx 75W-85
• OEM standardı: FCA 9.55550-MX3
• Yağ türü: Manuel şanzıman ve diferansiyel yağı
• Yağ kapasitesi: Yaklaşık 1,65–1,7 litre
• Değişim aralığı: Yoğun kullanımda 50.000–60.000 km
• Filtre: Haricî değiştirilebilir şanzıman filtresi bulunmaz

C514’ün daha yeni sürümlerinde farklı yağ standardı kullanılabilir. Yağ seçimi mekanik şanzıman koduna ve araç sürümüne göre yapılmalıdır.

CFC319 ve CFC328 robot yağı hangisidir?

• OEM: PETRONAS Tutela CS Speed
• OEM standardı: FCA 9.55550-SA1
• Yağ türü: Elektrohidrolik robot ünitesi sıvısı
• Hidrolik sıvı kapasitesi: Yaklaşık 0,7 litre
• Bakım aralığı: Seviye ve sıvı durumu her bakımda kontrol edilmelidir
• Bakım sonrası işlem: Hidrolik devre açılmışsa hava alma ve kalibrasyon yapılır

Robot ünitesi sıvısı ile mekanik şanzıman yağı birbirinden tamamen ayrıdır. İki yağ karıştırılmamalı ve birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Robot yağı neden eksilir?

CFC319 ve CFC328 kapalı hidrolik sistemlerdir. Robot sıvısı eksiliyorsa şu noktalar kontrol edilir:

• Hidrolik sıvı deposu
• Pompa bağlantıları
• Basınç boruları
• Elektrovalf grubu
• Akümülatör bağlantısı
• Kavrama aktüatörü
• Vites seçme ve geçirme aktüatörleri
• Robot gövdesindeki contalar
• İç hidrolik kaçak

Sıvıyı yalnızca tamamlamak sorunu çözmez. Eksilmenin nedeni bulunmadan araç kullanılmaya devam edilirse pompa hava çekebilir ve vites seçme problemi oluşabilir.

Şanzıman yağ seviyesinin düşmesi ile şanzıman yağ kaçakları farklı noktalardan kaynaklanabilir.

Yağ değişiminden sonra adaptasyon gerekir mi?

Yalnız mekanik C514 şanzıman yağı değiştirildiyse kavrama adaptasyonu gerekmez.

Robot ünitesinin hidrolik sıvısı değiştirilmiş, robot sökülmüş veya hidrolik devre açılmışsa şu işlemler gerekebilir:

• Hidrolik devrenin havasını alma
• Pompa ve basınç kontrolü
• Vites seçme kalibrasyonu
• Vites geçirme kalibrasyonu
• Kavrama temas noktası öğrenme
• Yol testi

Şanzıman yağı değişimi sonrası adaptasyon yapılan işlemin kapsamına göre belirlenir.

Bakım ürünü veya parça seçerken ürün kodu ve şanzıman uyumu kontrol edilmelidir. Güncel yağ ve parça seçeneklerine şanzıman mağazamızdan ulaşabilirsiniz.

C514 MTA Kronik Sorunları ve Arıza Belirtileri

C514 MTA neden kalkışta titrer?

Kalkışta titremenin başlıca nedenleri şunlardır:

• Kavrama balatasının aşınması
• Baskı yüzeyinin bozulması
• Kavramaya yağ bulaşması
• Rulman veya debriyaj çatalının sıkışması
• Kavrama temas noktasının yanlış olması
• Kavrama adaptasyonunun bozulması
• Volan arızası
• Motor veya şanzıman takozu
• Motorun düzensiz çalışması
• Hidrolik basınç dalgalanması

Kalkış titremesi doğrudan robot ünitesi arızası olarak değerlendirilmemelidir. Otomatik aracın kalkışta sarsması motor, kavrama ve şanzıman tarafında ayrı ayrı incelenmelidir.

C514 MTA neden N konumunda kalır?

Şanzımanın N konumunda kalmasının başlıca nedenleri şunlardır:

• Hidrolik basıncın düşük olması
• Pompanın çalışmaması
• Pompa rölesi veya sigorta arızası
• Akümülatörün basıncı tutmaması
• Robot sıvısının eksilmesi
• Kavrama konumunun öğrenilememesi
• Vites seçme veya geçirme sensörü arızası
• Elektrovalf arızası
• Mekanik vites çatalı sıkışması
• Akü voltajının düşük olması
• Fren müşürü arızası
• Kontrol ünitesi veya CAN haberleşme sorunu

N konumunda kalma tek başına kavramanın bittiğini göstermez. Canlı hidrolik basınç, pompa çalışma süresi, kavrama konumu ve vites sensörleri birlikte kontrol edilmelidir.

CFC328 pompası neden sürekli çalışır?

Pompanın sürekli veya çok sık çalışması normal değildir. En sık nedenler şunlardır:

• Basınç akümülatörünün zayıflaması
• Dış hidrolik kaçak
• Robot ünitesinde iç kaçak
• Basınç sensörünün hatalı ölçmesi
• Pompanın yeterli debi üretememesi
• Elektrovalfin basıncı kaçırması
• Pompa rölesinin yapışması

Akümülatör basıncı tutamadığında pompa normalden sık devreye girer. Bu şekilde kullanılmaya devam edilirse pompa motoru, sigorta ve röle de zarar görebilir.

C514 MTA neden geri vitese geçmez?

Geri vitese geçmeme şu nedenlerden kaynaklanabilir:

• Vites seçme aktüatörü
• Vites geçirme aktüatörü
• Seçme veya geçirme elektrovalfi
• Vites konum sensörü
• Hidrolik basınç düşüklüğü
• Kavramanın tam açılmaması
• Geri vites çatalı
• Mekanik dişli grubu
• Kalibrasyon bozukluğu
• Düşük akü voltajı

Yalnız geri vites kaybolmuşsa mekanik geri vites grubu ve ilgili seçme hareketi özellikle kontrol edilmelidir.

Araç ısınınca neden boşa düşer?

Soğukken çalışan fakat ısınınca N konumuna geçen şanzımanda şu sorunlar araştırılır:

• Isıyla artan iç hidrolik kaçak
• Zayıf pompa motoru
• Basıncı tutamayan akümülatör
• Isınınca hatalı değer gönderen sensör
• Elektrovalf bobini veya mekanik valf arızası
• Kavrama konumunun sınır dışına çıkması
• Kontrol ünitesi sıcaklık sorunu
• Soket ve tesisat temassızlığı

Hidrolik basınç soğuk ve sıcak durumda karşılaştırılmalıdır. Yalnız soğuk araçta yapılan kısa test, arızayı göstermeyebilir.

Vites geçişleri neden sertleşir?

Sert vites geçişlerinin başlıca nedenleri şunlardır:

• Yanlış kavrama temas noktası
• Kavrama aşınması
• Hidrolik basınç dalgalanması
• Vites aktüatörü kalibrasyonu
• Motor tork bilgisinin hatalı olması
• Motor veya şanzıman takozu
• Vites çatalı ve senkromeç aşınması
• Düşük akü voltajı
• Hatalı robot yazılımı

Vites geçişinin hafif hissedilmesi normaldir. Şiddetli darbe, uzun gecikme ve tekrarlayan vuruntu kontrol gerektirir. Otomatik şanzıman neden vuruntu yapar? yazımızda diğer ihtimalleri de bulabilirsiniz.

Vites göstergesi neden yanıp söner?

Vites göstergesinin yanıp sönmesi, kontrol ünitesinin istenen kavrama veya vites konumuna ulaşamadığını gösterir. Sorun şu noktalarda olabilir:

• Hidrolik basınç
• Kavrama konumu
• Vites seçme sensörü
• Vites geçirme sensörü
• Elektrovalf grubu
• Vites kolu komutları
• Fren müşürü
• Kontrol ünitesi haberleşmesi
• Mekanik vites mekanizması

Gösterge yanıp sönerken araç zorlanmamalı ve arıza kodları silinmeden okunmalıdır.

Kavrama kokusu neden gelir?

Kavrama kokusunun başlıca nedenleri şunlardır:

• Rampada gazla beklemek
• Yoğun trafikte sürekli sürünmek
• Park manevrasında fazla gaz vermek
• Aşınmış kavrama
• Yanlış temas noktası
• Aktüatörün kavramayı tam kapatmaması
• Geri viteste uzun süre yokuş çıkmak
• Araçta fazla yük bulunması

Koku devam ediyorsa kavrama sıcaklığı düşene kadar araç zorlanmamalıdır. Sık tekrarlayan koku, kavrama ve adaptasyon kontrolü gerektirir.

C514 MTA Elektrik ve Hidrolik Arızaları

Akü zayıflığı şanzımanı etkiler mi?

Evet. CFC319 ve CFC328 sistemleri düşük voltaja karşı hassastır. Pompa motoru yüksek akım çektiği için zayıf akü hidrolik basıncın geç oluşmasına, kontrol ünitesinin yeniden başlamasına veya vites komutunun iptal edilmesine neden olabilir.

Kontrol edilmesi gereken noktalar şunlardır:

• Akünün dinlenme voltajı
• Marş sırasındaki voltaj düşümü
• Alternatör şarjı
• Akü kutup başları
• Motor ve şanzıman şaseleri
• Pompa sigortası
• Pompa rölesi
• Kontrol ünitesi beslemesi
• CAN haberleşmesi

Her şanzıman arızası aküye bağlanmamalıdır. Akü kontrolü teşhisin ilk aşamasıdır; mekanik ve hidrolik arızalar ayrıca incelenmelidir.

Fren müşürü vites geçişini etkiler mi?

Evet. Kontrol ünitesi ileri veya geri vites seçimi sırasında fren pedalına basıldığını görmek ister. Fren müşürü hatalıysa araç frene basıldığı hâlde vites komutunu kabul etmeyebilir.

Fren lambalarının çalışması müşürün bütün sinyallerinin doğru olduğu anlamına gelmez. Müşürün iki ayrı elektrik hattı bulunabilir ve şanzıman kontrol ünitesine giden sinyal ayrıca canlı veriden kontrol edilmelidir.

Hidrolik akümülatör arızası nasıl anlaşılır?

Akümülatör arızasında şu belirtiler görülebilir:

• Pompanın çok sık çalışması
• Basıncın hızla düşmesi
• Art arda vites değişimlerinde gecikme
• Şanzımanın N konumuna geçmesi
• Pompa motorunun aşırı ısınması
• Röle veya sigorta arızasının tekrarlaması

Akümülatör tek başına değerlendirilmemelidir. Robot ünitesindeki iç kaçak da aynı belirtileri oluşturabilir.

Elektrovalf arızası nasıl anlaşılır?

Elektrovalf arızasında belirli viteslerin kaybolması, geri vitese geçmeme, sert geçiş, kavrama kontrol hatası veya hidrolik basınç kaybı görülebilir.

Valf bobininin elektriksel direnci normal olsa bile valf mekanik olarak sıkışabilir veya iç kaçak yapabilir. Teşhiste elektrik ölçümü, aktif test, hidrolik basınç ve aktüatör hareketi birlikte değerlendirilmelidir.

C514 MTA Arıza Kodları

P1771 arıza kodu ne anlama gelir?

P1771, CFC319 ve CFC328 uygulamalarında hidrolik gruptaki kaçak veya basıncın beklenenden hızlı düşmesiyle ilişkilendirilebilir.

Kontrol edilmesi gereken noktalar şunlardır:

• Robot sıvısı seviyesi
• Dış kaçaklar
• Akümülatör
• Elektrovalf grubu
• Basınç sensörü
• İç hidrolik sızdırmazlık

P1773 arıza kodu ne anlama gelir?

P1773 çoğunlukla yetersiz hidrolik basınç veya hidrolik sistem performans sorunuyla ilişkilidir.

Kontrol edilmesi gereken noktalar şunlardır:

• Hidrolik pompa
• Pompa rölesi ve sigortası
• Akümülatör
• Basınç sensörü
• Robot sıvısı seviyesi
• Dış ve iç kaçaklar
• Elektrik beslemesi

Ayrıntılı bilgi için Fiat P1773 arıza kodu rehberimizi inceleyebilirsiniz.

P2910 ve P2911 arıza kodları ne anlama gelir?

P2910 ve P2911 kavrama alt sistemi, kavrama hareketi veya kavrama kontrol performansıyla ilişkilendirilebilir.

Muhtemel nedenler şunlardır:

• Kavrama aşınması
• Yanlış temas noktası
• Kavrama konum sensörü
• Kavrama aktüatörü
• Hidrolik basınç düşüklüğü
• Hatalı kalibrasyon
• Debriyaj çatalının sıkışması

P2914, P2915, P2916 ve P2917 kodları ne anlama gelir?

Bu kodlar bazı C514 MTA sürümlerinde mekanik şanzıman, vites seçme veya vites geçirme alt sistemiyle ilişkilidir.

Kontrol edilmesi gereken noktalar şunlardır:

• Vites seçme aktüatörü
• Vites geçirme aktüatörü
• Konum sensörleri
• Vites çatalları
• Senkromeçler
• Mekanik sıkışma
• Robot kalibrasyonu

Üreticiye özel kodlarda yalnız ana koda bakılmamalıdır. Kodun sonundaki ek durum bilgisi ve arızanın oluştuğu andaki veriler teşhis için önemlidir.

C514 MTA Teşhisi, Tamiri ve Adaptasyonu

C514 MTA arızası nasıl teşhis edilir?

Doğru teşhis sırası şöyledir:

1. Arızanın soğukken mi, sıcakken mi oluştuğu belirlenir.
2. Akü, alternatör ve şase bağlantıları kontrol edilir.
3. Arıza kodları silinmeden kaydedilir.
4. Hidrolik basınç ve pompa çalışma süresi izlenir.
5. Robot sıvısı seviyesi ve kaçaklar kontrol edilir.
6. Kavrama konumu ve aşınma değerleri incelenir.
7. Vites seçme ve geçirme konumları karşılaştırılır.
8. Fren müşürü ve vites kolu komutları kontrol edilir.
9. Kalibrasyon işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı görülür.
10. Soğuk ve sıcak yol testi yapılır.
11. Gerekirse kavrama ve mekanik şanzıman sökülerek incelenir.

Arıza kodu bulunmaması şanzımanın kesin olarak sağlam olduğunu göstermez. Kavrama titremesi, mekanik senkromeç aşınması ve başlangıç seviyesindeki hidrolik kaçak her zaman kod oluşturmayabilir.

C514 MTA adaptasyonu nedir?

Adaptasyon, kontrol ünitesinin kavrama ve vites aktüatörlerinin çalışma konumlarını yeniden öğrenmesidir. Uygulanabilecek işlemler şunlardır:

• Kavrama temas noktası öğrenme
• Kavrama aşınma değeri hesaplama
• Vites seçme kalibrasyonu
• Vites geçirme kalibrasyonu
• Hidrolik debriyaj havası alma
• Hat sonu veya servis kalibrasyonu
• Gerekli sürümlerde eğim sinyali öğrenme

Şanzıman adaptasyonu mekanik olarak aşınmış parçayı onarmaz. Adaptasyon yalnız sağlam parçaların doğru konumda çalışmasını sağlar.

Temel ayar neden tamamlanmaz?

Temel ayarın başarısız olmasının başlıca nedenleri şunlardır:

• Düşük akü voltajı
• Yetersiz hidrolik basınç
• Aşınmış kavrama
• Yanlış kavrama montajı
• Sıkışan debriyaj çatalı
• Vites seçme veya geçirme sensörü hatası
• Mekanik şanzıman sıkışması
• Yanlış robot ünitesi
• Yazılım uyumsuzluğu
• Hidrolik devrede hava
• Fren müşürü arızası

Ayar sürekli başarısız oluyorsa işlemi tekrar tekrar başlatmak yerine başarısızlığın nedeni bulunmalıdır.

CFC319 ve CFC328 robot ünitesi tamir edilir mi?

Arızanın bulunduğu bölüme göre robot ünitesi tamir edilebilir. Yapılabilecek işlemler şunlardır:

• Pompa motoru değişimi
• Pompa rölesi değişimi
• Akümülatör değişimi
• Basınç sensörü değişimi
• Hidrolik conta ve kaçak onarımı
• Elektrovalf kontrolü veya değişimi
• Konum sensörü onarımı
• Soket ve tesisat onarımı
• Kontrol ünitesi onarımı
• Robot ünitesi revizyonu

Robot ünitesi onarılmadan önce kavrama ve mekanik şanzıman kontrol edilmelidir. Robot arızasıyla kavrama aşınması aynı araçta birlikte bulunabilir.

Komple şanzıman değişimi gerekir mi?

Robot ünitesi arızasında her zaman komple şanzıman değişmez. Arızanın yeri doğru tespit edilirse yalnız sorunlu bölüm onarılabilir.

Komple mekanik şanzıman değişimi şu durumlarda gündeme gelir:

• Şanzıman gövdesinin kırılması
• Birden fazla dişlinin hasar görmesi
• Diferansiyel hasarı
• Vites çatallarında ciddi kırılma
• Yaygın rulman ve mil hasarı
• Önceki hatalı onarım nedeniyle gövdenin kullanılamaması

Robot, kavrama ve mekanik şanzıman ayrı parçalar olarak değerlendirilmelidir.

C514 MTA Nasıl Kullanılmalıdır?

Yoğun trafikte nasıl kullanılmalıdır?

Yoğun trafikte sürekli birkaç santimetre ilerlemek kavramayı ısıtır. Ön araçla mesafe bırakıp tek seferde ilerlemek, devamlı sürünmekten daha sağlıklıdır.

Araç hareket etmeden uzun süre gaza basılmamalıdır. Park manevralarında gereğinden fazla gaz vermek kavramayı kaydırır ve sıcaklığı artırır.

Yokuşta nasıl kullanılmalıdır?

Araç rampada gazla sabit tutulmamalıdır. Fren, el freni veya varsa Hill Holder kullanılmalıdır.

Hill Holder desteği sona erdiğinde aracın geri kayması tek başına şanzıman arızası değildir. Aşırı gecikme, titreme veya kavrama kokusu eşlik ediyorsa kavrama ve adaptasyon kontrol edilmelidir.

Vites değiştirirken gaz kesmek gerekir mi?

Gazı hafifçe gevşetmek bazı sürüş şartlarında vites geçişini daha yumuşak hâle getirebilir. Bu zorunlu değildir; sistem motor torkunu zaten elektronik olarak azaltır.

Gaz pedalını sürekli aniden açıp kapatmak yerine dengeli kullanmak daha konforlu vites geçişi sağlar.

Uzun beklemelerde N konumuna alınmalı mı?

Kısa beklemelerde araç frenle A/D konumunda tutulabilir. Uzun beklemelerde N konumunu kullanmak sistemin gereksiz komut almasını azaltabilir.

Araç rampada yalnız kavrama üzerinden tutulmamalıdır. Park sırasında el freni kullanılmalıdır.

Araç çekilebilir veya itilebilir mi?

Şanzıman N konumuna alınabiliyorsa kısa ve güvenli taşıma işlemi yapılabilir. Şanzıman viteste kalmışsa aracı zorlayarak itmek robot mekanizmasına ve kavramaya zarar verebilir.

Uzun mesafeli taşımalarda çekici kullanmak daha güvenlidir. Motor çalışmıyorken hidrolik basınç oluşmayabileceği unutulmamalıdır.

Normal Çalışma ile Arıza Nasıl Ayrılır?

Normal kabul edilebilecek davranışlar nelerdir?

Şu davranışlar belirli ölçüde normal olabilir:

• Vites değişiminin hissedilmesi
• Vites yükseltirken kısa güç kesintisi
• Düşük hızda manuel şanzıman benzeri tepki
• Hill Holder yoksa geri kayma
• Kontak veya kapı açıldığında kısa pompa sesi
• Soğuk kullanımda ilk geçişlerin biraz daha belirgin olması

Hangi belirtiler arıza gösterir?

Şu belirtiler kontrol gerektirir:

• Şiddetli vuruntu
• Uzun süre vitese geçmeme
• Hareket sırasında N konumuna düşme
• Geri vitesin kaybolması
• Bazı ileri viteslerin seçilememesi
• Pompanın sürekli çalışması
• Vites göstergesinin yanıp sönmesi
• Tekrarlayan aşırı silkeleme
• Yoğun kavrama kokusu
• Şanzıman ısındığında boşa düşme
• Temel ayarın tamamlanmaması

“Bu şanzımanların hepsi böyle” denilerek sert darbe, aşırı titreme veya N konumuna düşme normal kabul edilmemelidir.

İkinci El C514 MTA Araç Alırken Kontrol Edilecekler

Soğuk çalıştırmada nelere bakılmalıdır?

Araç tamamen soğukken şu kontroller yapılmalıdır:

• Kontak açıldığında pompa sesi
• Pompanın çalışma süresi
• Şanzıman uyarı lambası
• Vites göstergesi
• İleri ve geri vites seçme süresi
• İlk kalkıştaki titreme
• Soğuk vites geçişleri

Sıcak yol testinde nelere bakılmalıdır?

Şanzıman ısındıktan sonra şu kontroller tekrarlanmalıdır:

• İleri ve geri vites seçimi
• Düşük hızda manevra
• Rampada kalkış
• Otomatik mod
• Manuel mod
• Art arda vites değişimleri
• N konumuna düşme
• Pompa çalışma sıklığı
• Kavrama kokusu

Beş dakikalık kısa test, ısınınca ortaya çıkan hidrolik kaçak veya sensör sorunlarını göstermeyebilir.

Teşhis cihazında hangi değerler kontrol edilmelidir?

• Arıza kodları
• Hidrolik basınç
• Pompa çalışma süresi
• Kavrama konumu
• Kavrama aşınma değeri
• Kavrama temas noktası
• Vites seçme konumu
• Vites geçirme konumu
• Akü voltajı
• Kalibrasyon sonucu

Kodların daha önce silinmiş olması aracın sağlam olduğunu göstermez. Canlı değerler ve yol testi birlikte değerlendirilmelidir.

C514 MTA Avantajları ve Dezavantajları

C514 MTA avantajları nelerdir?

• Manuel şanzıman temelli mekanik yapı
• Tork konvertörüne göre daha düşük ağırlık
• Düşük yakıt tüketimi
• Debriyaj pedalının bulunmaması
• Manuel kullanım modu
• Kavrama ve mekanik parçaların ayrı onarılabilmesi
• Robot ünitesinin birçok parçasının revize edilebilmesi

C514 MTA dezavantajları nelerdir?

• Vites geçişinde güç kesintisinin hissedilmesi
• Yoğun trafikte kavrama ısınması
• Kalkış konforunun sınırlı olması
• Hidrolik pompa ve akümülatör arızaları
• Robot ünitesinde yağ kaçağı
• Düşük voltajdan etkilenme
• Adaptasyon hassasiyeti
• Yanlış parça takıldığında kalibrasyon sorunu
• Bakım geçmişi belirsiz araçlarda yüksek onarım maliyeti

C514 MTA Şanzıman Alınır mı?

Kimler için uygundur?

C514 MTA şu kullanıcılar için uygun olabilir:

• Vites geçişlerinin hissedilmesini sorun etmeyenler
• Ekonomik yakıt tüketimi isteyenler
• Robotize manuel şanzımanın kullanımını bilenler
• Aracın bakım geçmişini kontrol edebilenler
• Yoğun sürünme trafiğinde sürekli kullanmayanlar

Kimler için uygun olmayabilir?

Şu kullanıcılar farklı şanzıman seçeneklerini değerlendirebilir:

• Tam otomatik kadar kesintisiz geçiş isteyenler
• Her gün yoğun dur-kalk trafikte kullananlar
• Çok rampalı bölgede sürekli manevra yapanlar
• Bakım geçmişi belirsiz araç almak isteyenler
• Robot ve kavrama kontrolü yaptırmadan araç alanlar

Bakımlı, hidrolik basıncı düzgün, kavrama değerleri normal ve sıcak testte sorun göstermeyen bir C514 MTA araç alınabilir. Satın almadan önce yalnız kısa sürüş değil, arıza hafızası ve canlı veriler de kontrol edilmelidir.

Kullanıcı deneyimlerini incelemek veya kendi aracınızla ilgili soru sormak için yarı otomatik şanzıman forumumuzu ve Dualogic kullananlar konusunu kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

C514 MTA tam otomatik mi?

Hayır. C514 MTA, manuel şanzıman ve tek kuru kavrama kullanan robotize yarı otomatik bir sistemdir. Tork konvertörü bulunmaz.

C514 MTA tek kavramalı mı?

Evet. Tek ve kuru kavrama kullanır. Çift kavramalı DSG veya DCT şanzıman değildir.

C514 MTA kaç ileri?

Robotize C514 uygulamalarının önemli bölümü beş ileridir. C514 ailesinde farklı vites sayısına sahip sürümler bulunduğu için araçtaki kod ayrıca kontrol edilmelidir.

CFC328 ile C514 aynı şey mi?

Hayır. C514 mekanik şanzıman ailesini, CFC328 ise elektrohidrolik robot ve kontrol sistemini ifade eder. CFC328 çoğunlukla C514 mekanik şanzıman üzerine uygulanır.

CFC319 ile CFC328 aynı mı?

Hayır. Çalışma prensipleri benzer olsa da kontrol ünitesi, yazılım, soket ve araç uygulamaları farklıdır. CFC319 bazı Abarth modellerinde C510 MTA ile birlikte kullanılır.

Selespeed ve Dualogic aynı mı?

Her zaman aynı değildir. Dualogic, Fiat’ın kullandığı ticari isimdir; Selespeed ise farklı Magneti Marelli robotize sistemlerinde kullanılan daha geniş bir addır.

C514 MTA hangi yağı kullanır?

C514 MTA’nın birçok sürümünde PETRONAS Tutela Technyx 75W-85 ve FCA 9.55550-MX3 standardındaki mekanik şanzıman yağı kullanılır.

CFC328 robot yağı hangisidir?

CFC328 robot ünitesinde PETRONAS Tutela CS Speed ve FCA 9.55550-SA1 standardındaki hidrolik sıvı kullanılır.

C514 MTA kaç litre yağ alır?

C514 MTA mekanik şanzımanı yaklaşık 1,65–1,7 litre yağ alır. Şanzıman sürümüne göre küçük miktar farklılıkları olabilir.

CFC328 robot ünitesi kaç litre yağ alır?

CFC328 hidrolik devresinin sıvı kapasitesi yaklaşık 0,7 litredir. Robot sıvısı mekanik şanzıman yağından ayrıdır.

C514 MTA şanzıman filtresi var mı?

Tam otomatik şanzımanlardaki gibi haricî ve periyodik değiştirilen bir şanzıman filtresi bulunmaz.

C514 MTA neden kalkışta titrer?

Aşınmış kavrama, yanlış temas noktası, hatalı adaptasyon, volan, motor takozu veya hidrolik basınç sorunu titremeye neden olabilir.

C514 MTA neden N konumunda kalır?

Düşük hidrolik basınç, pompa, akümülatör, sıvı kaçağı, kavrama konumu, sensör, elektrovalf ve elektrik beslemesi sorunları N konumunda kalmaya neden olabilir.

C514 MTA neden geri vitese geçmez?

Vites seçme aktüatörü, elektrovalf, konum sensörü, düşük basınç, kavramanın tam açılmaması veya mekanik geri vites grubu kontrol edilmelidir.

CFC328 pompası neden sürekli çalışır?

Akümülatörün basıncı tutmaması, hidrolik kaçak, basınç sensörü hatası veya zayıf pompa sürekli çalışmaya neden olabilir.

Kavrama değişince adaptasyon gerekir mi?

Evet. Kavrama değişiminden sonra kavrama temas noktası ve ilgili temel ayarlar yeniden yapılmalıdır.

CFC319 ve CFC328 robot ünitesi tamir edilir mi?

Arızanın yerine göre pompa, akümülatör, sensör, elektrovalf, conta, tesisat ve kontrol ünitesi onarılabilir. Komple değişim kararı ayrıntılı teşhisten sonra verilmelidir.

C514 MTA yokuşta neden geri kayar?

Tork konvertörü bulunmadığı için Hill Holder desteği sona erdiğinde araç geri kayabilir. Aşırı gecikme, titreme ve kavrama kokusu varsa kontrol gerekir.

C514 MTA şanzıman ömrü kaç kilometredir?

Kesin kilometre ömrü yoktur. Mekanik şanzıman, kavrama ve robot ünitesinin ömrü trafik, rampa, yük, bakım, hidrolik basınç ve önceki onarımların kalitesine göre değişir.

C514 MTA şanzıman alınır mı?

Bakım geçmişi belli, hidrolik basıncı düzgün, kavrama değerleri normal ve sıcak testte sorun göstermeyen araç alınabilir. Vites geçişleri tork konvertörlü tam otomatik kadar yumuşak değildir.

Genel Değerlendirme

C514 MTA; manuel C514 şanzımanı tek kuru kavrama ve elektrohidrolik robot ünitesiyle otomatikleştiren yarı otomatik bir sistemdir. CFC328 çoğunlukla C514 tabanlı Fiat ve Lancia araçlarda kullanılırken CFC319 farklı Fiat uygulamalarında ve Abarth C510 MTA sisteminde de görülür.

Şanzımanın güçlü tarafları düşük ağırlık, ekonomik yakıt tüketimi ve manuel şanzıman temelli onarılabilir yapıdır. En fazla dikkat edilmesi gereken noktalar kavrama aşınması, hidrolik kaçak, pompa, akümülatör, elektrovalfler, düşük voltaj ve hatalı adaptasyondur.

Doğru kullanılan ve zamanında kontrol edilen bir C514 MTA uzun süre hizmet verebilir. İkinci el alımda kavrama durumu, hidrolik basınç, pompa çalışma sıklığı, sıcak yol testi ve arıza hafızası mutlaka değerlendirilmelidir.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.

Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.