Toyota MMT EC60A – EC65A – EC66A Şanzıman Nedir? 6 İleri MMT Kronik Sorunları ve Kullanıldığı Araçlar

Toyota MMT EC60A, EC65A ve EC66A; altı ileri manuel şanzıman yapısının debriyaj ve vites aktüatörleriyle otomatikleştirilmiş sürümleridir. Sistem tek kuru kavrama kullanır. Tork konvertörü, CVT kayış sistemi veya çift kavrama bulunmaz. Bu nedenle Toyota MMT, teknik olarak tam otomatik değil, yarı otomatik robotize şanzıman sınıfındadır.

Sürücünün debriyaj pedalına basarak ve vites kolunu hareket ettirerek yaptığı işlemler, MMT kontrol ünitesinin yönettiği elektrikli motorlar tarafından gerçekleştirilir. Kavrama aktüatörü debriyajı açıp kapatırken vites seçme ve geçirme motorları uygun dişli grubunu devreye alır.

EC60A, EC65A ve EC66A aynı altı ileri MMT ailesinde yer alsa da birbirinin doğrudan yerine kullanılabilecek aynı şanzımanlar değildir. Motor bağlantıları, dişli oranları, diferansiyel oranı, kavrama parçaları, aktüatör ayarları ve kontrol yazılımı araç ile motor seçeneğine göre değişebilir.

Toyota MMT’nin temel çalışma mantığını daha geniş biçimde incelemek isteyenler MMT otomatik şanzıman rehberimize de göz atabilir.

Toyota MMT EC60A, EC65A ve EC66A Nedir?

Toyota MMT şanzıman nedir?

MMT, MultiMode Transmission ifadesinin kısaltmasıdır. Toyota bu adı, debriyaj pedalı bulunmayan robotize manuel şanzımanları için kullanır. Şanzımanın içinde klasik manuel şanzımanlarda olduğu gibi dişliler, senkromeçler, miller ve diferansiyel bulunur.

MMT kontrol ünitesi aracın hızını, motor devrini, gaz pedalı konumunu, fren müşürü bilgisini, seçilen sürüş modunu ve aktüatör konumlarını izler. Vites değişimi sırasında motor torkunu kısa süreli azaltır, kavramayı açar, uygun vitesi seçer ve kavramayı kontrollü biçimde yeniden kapatır.

Bu işlem çift kavramalı şanzımanlardaki kadar kesintisiz değildir. Vites geçişi sırasında kısa süreli güç kesilmesi ve öne doğru hafif yığılma hissedilmesi, robotize manuel çalışma yapısının doğal sonucudur. Şiddetli vuruntu, uzun bekleme, sürekli silkeleme veya vitesin devreye girmemesi ise normal değildir.

EC60A şanzıman nedir?

EC60A, Toyota’nın altı ileri MMT ailesindeki benzinli motor uygulamalarından biridir. En sık Toyota Corolla ve Auris’in 1.6 litre benzinli motor seçenekleriyle ilişkilendirilir.

EC60A’da tek kuru kavrama, elektrik motoruyla yönetilen kavrama aktüatörü ve elektrikli vites seçme/geçirme aktüatörü bulunur. Şanzımanın mekanik kısmı manuel yapıdadır; otomatik çalışma, aktüatörler ve şanzıman kontrol ünitesi tarafından sağlanır.

EC60A satın alınırken veya parça aranırken yalnızca şanzıman koduna bakılmamalıdır. Motor kodu, üretim yılı, gövde tipi ve şasi numarası birlikte kontrol edilmelidir.

EC65A şanzıman nedir?

EC65A, özellikle 1.4 D-4D dizel motorlu Toyota modellerinde karşılaşılan altı ileri MMT şanzımandır. Toyota Yaris, Auris, Corolla ve Verso-S’nin belirli 1.4 D-4D sürümlerinde kullanılmıştır.

Dizel motorun tork karakteri nedeniyle EC65A’nın dişli ve diferansiyel oranları benzinli MMT sürümlerinden farklı olabilir. Kavrama seti, volan, rulman, aktüatör ayarı ve yazılım özellikleri de uygulamaya göre değişir.

EC65A’nın özellikle şehir içi kullanımında kavrama aşınması, kavrama temas noktası ayarı ve aktüatör hareketi önemlidir. Aşınmış kavramanın yalnızca adaptasyon yapılarak uzun süre kullanılmaya çalışılması, aktüatörün çalışma aralığını zorlayabilir.

EC66A şanzıman nedir?

EC66A, Toyota Yaris’in belirli 1.33 Dual VVT-i benzinli sürümlerinde kullanılan altı ileri MMT şanzıman kodlarından biridir. Tek kuru kavramalı ve elektromekanik kontrollü yapıdadır.

EC66A dışarıdan EC60A ve EC65A ile benzer görünse de dişli oranı, diferansiyel oranı, bağlantı noktaları, kavrama özellikleri ve kontrol yazılımı farklı olabilir. Çıkma şanzıman veya aktüatör alınırken yalnızca parçanın görünüşüne göre karar verilmemelidir.

EC60A, EC65A ve EC66A aynı şanzıman mı?

EC60A, EC65A ve EC66A aynı EC6#A şanzıman ailesinin üyeleridir ancak aynı kod değildir. Aralarındaki başlıca farklılıklar şunlardır:

• Kullanıldıkları motor seçenekleri
• Şanzıman dişli oranları
• Diferansiyel oranı
• Şanzıman gövdesindeki bağlantılar
• Kavrama ve volan özellikleri
• Vites seçme aktüatörünün ayarları
• Şanzıman kontrol yazılımı
• Sensör ve soket ayrıntıları

Bu nedenle bir EC60A şanzımanın EC65A veya EC66A yerine doğrudan takılabileceği düşünülmemelidir. Mekanik şanzıman, aktüatör, kavrama ve elektronik parçalar araç bilgileri üzerinden ayrı ayrı eşleştirilmelidir.

Toyota EC60A, EC65A ve EC66A MMT Şanzıman Nasıl Çalışır?

Tek kuru kavrama nasıl çalışır?

Toyota EC60A, EC65A ve EC66A şanzımanlarda tek kuru kavrama kullanılır. Kavrama sistemi baskı, balata, volan, ayırma rulmanı ve ilgili hareket mekanizmasından oluşur.

Kavrama kapalıyken motor gücü şanzımana aktarılır. Vites değiştirilmesi gerektiğinde kontrol ünitesi kavramayı açar, mevcut vitesi ayırır, yeni vitesi seçer ve kavramayı tekrar kapatır. Kalkış sırasında kavrama tamamen kapatılmaz; araç hız kazanana kadar kontrollü olarak kaydırılır.

Bu kaydırma işlemi kavramada ısı ve aşınma oluşturur. Yoğun dur-kalk trafiği, uzun süre sürünerek ilerleme, yokuşta gazla bekleme ve sık manevra yapılması kavrama ömrünü kısaltır. Kavramanın ne olduğu ve nasıl çalıştığı hakkındaki rehberimizde sistemin temel parçalarını ayrıntılı olarak anlattık.

Kavrama aktüatörü nasıl çalışır?

EC6#A MMT ailesinde kavrama hareketi elektrik motorlu aktüatör tarafından başlatılır. Elektrik motorunun oluşturduğu hareket, dişli mekanizması ve itme kolu üzerinden kavrama hidrolik merkezine iletilir. Oluşan hidrolik basınç ayırma mekanizmasını hareket ettirerek kavramayı açar.

Bu yapı nedeniyle Toyota MMT’de elektrik motoru ve hidrolik kavrama devresi birlikte çalışır. Ancak sistemde Fiat Dualogic veya Selespeed’deki gibi vites değiştirmek için kullanılan merkezi bir hidrolik robot pompası ve basınç akümülatörü bulunmaz.

Kavrama motorunun aşınması, konum sensörünün hatalı bilgi vermesi, mekanik dişlilerin zorlanması, merkez veya rulman tarafında hareket kaybı oluşması kavramanın doğru noktada açılıp kapanmasını engeller.

Vites seçme ve geçirme aktüatörü nasıl çalışır?

Vites aktüatöründe iki temel hareket bulunur. Birinci hareket uygun vites kanalını seçer, ikinci hareket seçilen vitesi devreye alır. Bu işlemler elektrik motorları, redüksiyon dişlileri ve konum sensörleriyle gerçekleştirilir.

Kontrol ünitesi aktüatöre hareket komutu verirken konum sensörlerinden aldığı geri bildirimi izler. Komut verilen konumla ölçülen konum uyuşmadığında vites geçişi durdurulabilir, N göstergesi yanıp sönebilir veya sistem arıza moduna geçebilir.

Aktüatör arızası sanılan bazı durumların altında şanzıman içindeki sert çalışan senkromeç, eğilmiş vites çatalı veya mekanik sıkışma bulunabilir. Motorun çalışıyor olması, şanzıman içindeki mekanik yapının sağlam olduğunu tek başına göstermez.

E ve M sürüş modları arasındaki fark nedir?

E modu, şanzımanın vitesleri kendi seçtiği otomatik sürüş modudur. Kontrol ünitesi araç hızı, motor yükü ve gaz pedalı konumuna göre vites yükseltir veya düşürür.

M modu, sürücünün vites koluyla artı ve eksi komutları verdiği manuel seçim modudur. Debriyaj yine aktüatör tarafından yönetilir. Sürücü yalnızca vites yükseltme veya düşürme isteğini bildirir.

Bazı araçlarda daha geç vites değiştiren Es sürüş modu bulunabilir. Gösterge ve vites kolu seçenekleri aracın donanımına göre farklılık gösterebilir.

M modunda gaz pedalını vites geçişi sırasında çok hafif gevşetmek geçişi daha yumuşak hale getirebilir. Bu yöntem arızayı düzeltmez ancak robotize şanzımanın doğal tork kesintisini daha az hissettirir.

Toyota MMT’de ayrı robot yağı var mı?

EC60A, EC65A ve EC66A şanzımanlarda vitesleri çalıştıran ayrı bir hidrolik robot yağı bulunmaz. Vites seçme ve geçirme işlemleri elektrik motorlarıyla yapılır.

Şanzıman dişlilerinin kullandığı manuel şanzıman yağı ile kavrama hareketini ileten hidrolik devre birbirinden farklıdır. Mekanik şanzıman yağı, kavrama aktüatörünün elektrik motoruna veya elektronik parçalarına gitmez.

Toyota MMT’ye Dualogic ya da Selespeed mantığıyla robot hidrolik yağı eklenmeye çalışılması yanlış müdahaledir.

EC60A, EC65A ve EC66A Kullanan Araçlar

EC60A kullanan Toyota modelleri

EC60A şanzıman en sık aşağıdaki araçların belirli benzinli MMT sürümlerinde görülür:

• Toyota Corolla 1.6 benzinli MMT
• Toyota Auris 1.6 benzinli MMT

Motor, model yılı ve satış pazarı değiştikçe şanzıman seçeneği farklılaşabilir. Aynı kasa Corolla veya Auris’in manuel, MMT ve tam otomatik sürümleri bulunabildiği için araç modeli tek başına yeterli değildir.

EC65A kullanan Toyota modelleri

EC65A daha çok 1.4 D-4D dizel motorla birlikte kullanılmıştır:

• Toyota Yaris 1.4 D-4D MMT
• Toyota Auris 1.4 D-4D MMT
• Toyota Corolla 1.4 D-4D MMT
• Toyota Verso-S 1.4 D-4D MMT

Bu gruptaki araçlar için kavrama parçası aranırken motor kodu ve şasi numarası mutlaka eşleştirilmelidir. Uygun araçlarda kullanılmak üzere sunulan Toyota Corolla, Auris ve Yaris 1.4 D-4D MMT Aisin debriyaj setini mağazamızdan inceleyebilirsiniz.

Hidrolik ayırma rulmanı gereken uygun MMT uygulamalarında Aisin MMT hidrolik debriyaj rulmanı da araç bilgileriyle eşleştirilerek tercih edilmelidir.

EC66A kullanan Toyota modelleri

EC66A en sık aşağıdaki uygulamayla ilişkilendirilir:

• Toyota Yaris 1.33 Dual VVT-i MMT

Yaris’in aynı kasa içinde farklı motor ve şanzıman seçenekleri bulunabilir. 1.0, 1.33 ve 1.4 D-4D sürümlerde aynı MMT kodunun kullanıldığı varsayılmamalıdır.

Şanzıman kodu nasıl doğrulanır?

En doğru eşleştirme şasi numarası, motor kodu ve şanzıman üzerindeki kimlik bilgileri birlikte kontrol edilerek yapılır. Ruhsatta yalnızca yarı otomatik yazması EC60A, EC65A veya EC66A kodunu belirlemek için yeterli değildir.

Çıkma şanzıman, kavrama, aktüatör veya kontrol ünitesi alınmadan önce şu bilgiler karşılaştırılmalıdır:

• Şasi numarası
• Motor kodu
• Şanzıman kodu
• Üretim yılı ve ayı
• Parça üzerindeki OEM numarası
• Soket ve bağlantı yapısı
• Kontrol ünitesi yazılım uyumu

Toyota MMT Şanzıman Yağı ve Bakımı

EC60A, EC65A ve EC66A hangi yağı kullanır?

• OEM: Toyota Genuine Manual Transmission Gear Oil LV 75W
• OEM standardı: SAE 75W, API GL-4
• OEM ürün numarası: 08885-81001
• Motul: Gear Power FE 75W
• Değişim aralığı: 60.000 kilometre veya 4 yıl
• Filtre: Değiştirilebilir haricî şanzıman yağ filtresi bulunmaz

MMT olması, bu şanzımanlarda otomatik şanzıman yağı kullanılacağı anlamına gelmez. Mekanik bölüm manuel şanzıman yapısında olduğu için düşük viskoziteli SAE 75W ve API GL-4 seviyesindeki uygun dişli yağı kullanılır.

Yanlış viskozite veya uygun olmayan API sınıfı özellikle soğuk çalışmada vites geçişlerini sertleştirebilir. Senkromeçlerin çalışması bozulabilir ve aktüatörün vitesi devreye almak için harcadığı kuvvet artabilir. Bu konuda yanlış şanzıman yağı kullanıldığında oluşabilecek sorunları ayrıca inceleyebilirsiniz.

EC60A yağ kapasitesi

• Mekanik şanzıman yağ kapasitesi: Yaklaşık 2,4 litre
• Yağ türü: SAE 75W, API GL-4
• Ayrı robot yağı: Bulunmaz

EC65A yağ kapasitesi

• Mekanik şanzıman yağ kapasitesi: Yaklaşık 2,4 litre
• Yağ türü: SAE 75W, API GL-4
• Ayrı robot yağı: Bulunmaz

EC66A yağ kapasitesi

• Mekanik şanzıman yağ kapasitesi: Yaklaşık 2,4 litre
• Yağ türü: SAE 75W, API GL-4
• Ayrı robot yağı: Bulunmaz

Şanzıman daha önce sökülmüş, tamir edilmiş veya yağ kaçağı yaşamışsa çıkan yağ miktarına bakılarak dolum yapılmamalıdır. Eksik seviyede çalışmış bir şanzımandan zaten olması gerekenden az yağ çıkabilir.

Şanzıman yağı ne zaman değiştirilmelidir?

Normal kullanımda 60.000 kilometre veya 4 yıllık değişim aralığı uygundur. Yoğun şehir içi kullanım, yüksek sıcaklık, sık yokuş kullanımı veya geçmişi bilinmeyen araçlarda yağ daha erken kontrol edilebilir.

Yağın koyulaşması, içinde metal parçacık görülmesi, uğultu başlaması veya vites geçişlerinin mekanik olarak sertleşmesi yalnızca yağ değişimiyle geçiştirilecek belirtiler değildir. Şanzımanın iç mekanik yapısı da kontrol edilmelidir.

Farklı şanzıman türleri için hazırladığımız şanzıman yağı değişim kilometreleri rehberinde kullanım şartlarının bakım aralığı üzerindeki etkisini bulabilirsiniz.

Yağ değişiminden sonra adaptasyon gerekir mi?

Yalnızca mekanik şanzıman yağı değiştirildiğinde normal şartlarda kavrama adaptasyonu gerekmez. Yağ değişimi sırasında aktüatör, kavrama veya vites mekanizmasına müdahale edilmişse yapılan işleme göre başlangıç ayarı ve kalibrasyon gerekebilir.

Yağ değişimiyle aynı anda akü sökülmüş olması, her araçta otomatik olarak kavrama değişim ayarı yapılacağı anlamına gelmez. Adaptasyon kararı arıza kodları, kavrama değerleri ve aktüatör konumları incelenerek verilmelidir.

MMT şanzıman yağ kaçağı nerelerden olur?

Yağ kaçağı en sık aks keçeleri, giriş mili çevresi, gövde birleşimleri ve yağ tapaları çevresinde görülür. Şanzıman yağı kavrama haznesine ulaşırsa kuru balatanın yüzeyi kirlenebilir ve kalkışta titreme başlayabilir.

Kavrama değişimi sırasında balata yağlı çıkarsa yalnızca kavrama setini yenilemek yeterli değildir. Kaçağın kaynağı da giderilmelidir. Şanzıman yağı kaçakları ve düşük yağ seviyesinin sonuçları hakkındaki içeriklerimiz bu belirtileri ayırmaya yardımcı olur.

Toyota MMT Kavrama Sistemi

MMT kavrama aşınması nasıl anlaşılır?

Toyota MMT kavraması aşındıkça kontrol ünitesinin kavramayı düzgün kapatabilmek için kullandığı hareket aralığı değişir. Sistem belirli bir noktaya kadar bu aşınmayı adaptasyon değerleriyle karşılar. Mekanik aşınma sınırı aşıldığında ayar yapılması kalıcı çözüm sağlamaz.

Kavrama aşınmasının yaygın belirtileri şunlardır:

• Kalkış sırasında silkeleme
• İlk harekette gecikme
• Motor devri yükseldiği halde aracın geç hızlanması
• Yokuşta kavrama kokusu
• Geri viteste titreme
• Vites geçişlerinde normalden uzun güç kesilmesi
• N göstergesinin yanıp sönmesi
• Kavrama ayarının tamamlanmaması
• P0810 arıza kodunun tekrarlaması

Bu belirtilerle karşılaşıldığında kavrama arızası belirtileri kavrama, aktüatör ve volan birlikte değerlendirilerek incelenmelidir.

Kavrama ömrü kaç kilometredir?

MMT kavramasının sabit bir ömrü yoktur. Aynı şanzıman bir araçta uzun süre sorunsuz kullanılabilirken yoğun dur-kalk trafiğinde kullanılan başka bir araçta daha erken aşınabilir.

Kavrama ömrünü etkileyen başlıca şartlar şunlardır:

• Trafikte sürekli sürünerek ilerleme
• Yokuşta gazla bekleme
• Sık geri-ileri manevra
• Aracın yüklü kullanılması
• Kavrama adaptasyonunun bozuk olması
• Aktüatörün kavramayı tam kapatamaması
• Yağ kaçağı nedeniyle balatanın kirlenmesi
• Motor ve şanzıman takozlarının bozuk olması

Kilometreye bakılarak kavramanın sağlam veya arızalı olduğuna karar verilmemelidir. Kalkış davranışı, kaydırma miktarı, aktüatör değerleri ve fiziksel parçalar birlikte kontrol edilmelidir.

Kavrama değişiminde hangi parçalar kontrol edilir?

Kavrama değişiminde yalnızca balata değiştirilip sistem kapatılmamalıdır. Baskı, balata, ayırma rulmanı, volan yüzeyi, kavrama çatalı, hidrolik merkez, şanzıman giriş mili ve yağ kaçakları kontrol edilmelidir.

Volan yüzeyindeki bozulma yeni kavramanın titremesine neden olabilir. Ayırma rulmanında veya hidrolik hareket sisteminde sorun varsa yeni baskı balata doğru şekilde ayrılmayabilir.

Kavrama parçalarının hangi durumlarda onarılabileceğini öğrenmek için kavrama revizyonu nedir içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Kavrama değişiminden sonra adaptasyon gerekir mi?

Evet. Kavrama, aktüatör veya kavrama hareketini etkileyen parçalar değiştirildiğinde MMT başlangıç ayarlarının yapılması gerekir. Kontrol ünitesine yeni kavramanın temas ve tam kapatma noktaları öğretilir.

Adaptasyon yapılmadan kullanılan araçta şu sorunlar görülebilir:

• Sert kalkış
• Uzun süreli kavrama kaydırması
• Vites geçişlerinde vuruntu
• Geri vitese geçmeme
• Kavrama sıcaklığının yükselmesi
• Yeni balatanın erken aşınması
• P0810 arıza kodunun tekrar oluşması

Şanzıman adaptasyonunun neden yapıldığı ve adaptasyon bozulduğunda oluşabilecek belirtiler ayrı rehberlerimizde ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Toyota MMT Aktüatör Arızaları

Kavrama aktüatörü arızası belirtileri

Kavrama aktüatörü debriyajı gereken hızda ve konumda hareket ettiremediğinde araç vitese geçmeyebilir veya kalkış yapamayabilir. Arıza her zaman aktüatör motorunun tamamen yanması şeklinde oluşmaz.

Elektrik motorundaki aşınma, redüksiyon dişlilerindeki boşluk, konum sensörü hatası, mekanik sıkışma veya hidrolik hareket kaybı benzer belirtiler oluşturabilir.

Yaygın belirtiler şunlardır:

• E veya M konumunun devreye girmemesi
• N harfinin yanıp sönmesi
• Kontak açıldığında aktüatörden anormal ses gelmesi
• Araç ısınınca vitesten çıkması
• Kalkışın gecikmesi
• Kavramanın ani kapatılması
• Adaptasyon işleminin yarıda kalması
• P0805, P0807, P0808, P0810 veya P0900 kodlarının oluşması

Vites seçme aktüatörü arızası belirtileri

Vites seçme aktüatöründe sorun olduğunda sistem bazı vitesleri seçebilirken bazılarını seçemeyebilir. Örneğin ileri vitesler çalışırken geri vites devreye girmeyebilir veya yalnızca belirli viteslerde hata oluşabilir.

Yaygın belirtiler şunlardır:

• Geri vitese geçmeme
• Birinci vitesi seçememe
• Belirli bir viteste takılı kalma
• N göstergesinin yanıp sönmesi
• Vites geçişi sırasında tıkırtı
• P0905, P0906, P0907, P0909 veya P0910 kodları
• Aktüatör kalibrasyonunun tamamlanmaması

Aktüatör sökülmeden önce şanzımanın seçme milinin serbest hareket edip etmediği kontrol edilmelidir. Şanzıman içinde sıkışan senkromeç veya vites çatalı, sağlam aktüatörün hata vermesine neden olabilir.

Vites geçirme motoru arızası belirtileri

Vites geçirme motoru seçilen kanaldaki dişliyi devreye alır. Motor, konum sensörü veya hareket mekanizması arızalandığında kontrol ünitesi hedef vitesle gerçek konum arasında uyumsuzluk algılar.

Bu durumda P0915, P0916, P0917, P0919 veya P0920 kodları görülebilir. Aktüatör motoru kadar kablo tesisatı, soketler ve şanzıman içindeki mekanik direnç de kontrol edilmelidir.

Akü zayıflığı MMT arızasına neden olur mu?

Toyota MMT aktüatörleri vites ve kavrama hareketi sırasında kararlı elektrik gerilimine ihtiyaç duyar. Zayıf akü, düşük şarj voltajı, oksitlenmiş kutup başı veya kötü şase bağlantısı aktüatör hareketini yavaşlatabilir.

Düşük voltaj şu sorunlara neden olabilir:

• N göstergesinin yanıp sönmesi
• Vitesin devreye girmemesi
• Birden fazla aktüatör arıza kodu
• Başlangıç ayarının tamamlanmaması
• Soğukta çalışan sistemin sıcakken hata vermesi
• Kontrol ünitesi haberleşme sorunları

Akünün motoru çevirebilmesi tek başına sağlıklı olduğunu göstermez. Arıza tespitine başlamadan önce akü yük testi, alternatör şarjı, şase bağlantıları ve sigortalar kontrol edilmelidir.

MMT şanzıman ısınınca neden vitesten çıkar?

Sıcakken ortaya çıkan arızalarda aktüatör motoru, konum sensörü, elektrik bağlantısı ve kavrama hareketi incelenmelidir. Isınmayla artan elektrik direnci veya mekanik sıkışma, soğukken çalışan parçanın sıcak durumda hata vermesine yol açabilir.

Aşırı kavrama kaydırması da sistem sıcaklığını yükseltir. Yoğun trafikte sürekli sürünerek ilerledikten sonra N uyarısı oluşuyorsa kavrama aşınması ve adaptasyon değerleri kontrol edilmelidir.

Toyota MMT Arıza Kodları

P0810 arıza kodu

P0810, kavrama konumu kontrol hatasıdır. Toyota MMT’de en sık karşılaşılan kodlardan biridir ancak tek başına kavrama aktüatörünün kesin olarak arızalı olduğunu göstermez.

Kontrol edilmesi gereken parçalar şunlardır:

• Kavrama konum sensörü
• Kavrama aktüatörü ve motoru
• Baskı ve balata
• Ayırma rulmanı
• Kavrama çatalı ve hareket mekanizması
• Elektrik tesisatı ve soketler
• Kavrama başlangıç ayarı
• Şanzıman kontrol ünitesi

Aşınmış kavramaya tekrar tekrar adaptasyon yapılması P0810 sorununu kalıcı olarak çözmez.

P0900 arıza kodu

P0900, kavrama aktüatörü elektrik devresiyle ilişkilidir. Aktüatör motoru, kablo kopukluğu, soket temassızlığı, sigorta, besleme gerilimi ve kontrol ünitesi çıkışı incelenmelidir.

Kod silindikten sonra hemen geri dönüyorsa elektriksel ölçüm yapılmadan aktüatör değişimine karar verilmemelidir.

P0905, P0906 ve P0907 arıza kodları

Bu kodlar vites kanalı seçme konum sensörü sinyaliyle ilişkilidir:

• P0905: Konum sinyali aralık veya performans hatası
• P0906: Konum sensörü sinyali düşük
• P0907: Konum sensörü sinyali yüksek

Sensörün yanı sıra aktüatör içindeki hareket mekanizması, soket ve kablo tesisatı kontrol edilmelidir.

P0909 ve P0910 arıza kodları

P0909, vites kanalı seçme kontrol hatasını; P0910 ise seçme aktüatörü elektrik devresi sorununu gösterir.

Aktüatör motoru sağlam olsa bile şanzıman içindeki mekanik sıkışma hedef konuma ulaşılmasını engelleyebilir. Bu nedenle elektriksel ve mekanik kontroller birlikte yapılmalıdır.

P0915, P0916 ve P0917 arıza kodları

Bu kodlar vites geçirme konum sensörüyle ilişkilidir:

• P0915: Vites konum sinyali aralık veya performans hatası
• P0916: Vites konum sensörü sinyali düşük
• P0917: Vites konum sensörü sinyali yüksek

Konum sensörünün geri bildirimi, aktüatör motorunun hareketi ve tesisat bağlantıları kontrol edilmelidir.

P0919 ve P0920 arıza kodları

P0919, vites konumu kontrol hatasıdır. Aktüatörün yanı sıra senkromeç, vites çatalı, kayıcı manşon ve şanzıman içindeki mekanik direnç incelenmelidir.

P0920 vites geçirme aktüatörü elektrik devresiyle ilişkilidir. Motor beslemesi, soket, tesisat ve kontrol ünitesi çıkışı ölçülmelidir.

P0805, P0807 ve P0808 arıza kodları

Bu kodlar kavrama konum sensörü devresini ilgilendirir:

• P0805: Kavrama konum sensörü devresi
• P0807: Kavrama konum sensörü sinyali düşük
• P0808: Kavrama konum sensörü sinyali yüksek

Sensör arızasının yanında kablo kopukluğu, kısa devre, soket oksitlenmesi ve aktüatör içindeki mekanik boşluk kontrol edilmelidir.

Toyota MMT arıza kodlarıyla ilgili kullanıcı deneyimlerini paylaşmak veya mevcut arıza kodunu değerlendirmek için şanzıman arıza kodları forumunu kullanabilirsiniz.

Toyota MMT’de Sık Görülen Belirtiler

N harfi neden yanıp söner?

N harfinin yanıp sönmesi, kontrol ünitesinin istenen kavrama veya vites konumunu doğrulayamadığını gösterir. Sistem güvenlik amacıyla tahriki kesebilir.

Başlıca nedenler şunlardır:

• Kavrama aşınması
• Kavrama aktüatörü arızası
• Vites seçme veya geçirme aktüatörü arızası
• Konum sensörü hatası
• Şanzıman içinde mekanik sıkışma
• Zayıf akü veya düşük şarj voltajı
• Fren müşürü arızası
• Adaptasyon değerlerinin bozulması
• Kablo veya soket temassızlığı

Arıza kodu okunmadan ve canlı değerler incelenmeden parça değiştirilmemelidir.

Araç kalkışta neden silkeliyor?

Kalkış silkelemesi çoğunlukla kavramanın motor gücünü düzgün biçimde aktaramamasından kaynaklanır. Aşınmış balata, bozuk volan yüzeyi, yanlış adaptasyon, yağ bulaşmış kavrama veya düzensiz çalışan aktüatör titremeye neden olabilir.

Motor ve şanzıman takozları da kontrol edilmelidir. Takoz boşluğu, normal kavrama hareketini araç içinde şiddetli sarsıntı olarak hissettirebilir.

Kalkış sırasında sarsıntının nedenleri yalnızca şanzımanla sınırlı olmadığı için motor çalışması ve bağlantı elemanları da değerlendirilmelidir.

MMT geri vitese neden geçmez?

Geri vitese geçmeme sorununun olası nedenleri şunlardır:

• Kavramanın tam ayrılmaması
• Kavrama aktüatörü hareket kaybı
• Vites seçme motoru arızası
• Vites konum sensörü hatası
• Şanzıman içi mekanik sıkışma
• Düşük akü voltajı
• Fren müşürü arızası
• Başlangıç ayarının bozuk olması

Geri viteste senkromeç yapısı ileri viteslerden farklı olabilir. Kavrama tam ayrılmadığında geri vitesin devreye girmemesi veya ses yapması daha belirgin hale gelir.

Vites geçişleri neden gecikiyor?

Robotize şanzımanda kısa tork kesintisi normaldir. Ancak geçişin belirgin şekilde uzaması; kavrama aktüatörünün yavaşlaması, kavrama ayarının bozulması, vites aktüatörünün zorlanması veya şanzıman içindeki mekanik direncin artmasıyla ilişkili olabilir.

Vites geçişlerinde sarsıntı veya gecikme sürekli hale geldiyse arıza kodları kadar aktüatörün hareket süreleri de incelenmelidir.

Vitese alınca neden vuruntu yapar?

N konumundan E, M veya R konumuna geçildiğinde şiddetli vuruntu oluşması kavramanın hızlı kapatıldığını, takozlarda boşluk bulunduğunu veya aktarma organlarında mekanik boşluk olduğunu gösterebilir.

Dururken vitese geçince oluşan sarsıntı ile sürüş sırasındaki şanzıman vuruntusu aynı arıza olarak değerlendirilmemelidir.

Toyota MMT Arıza Tespiti ve Adaptasyonu

MMT arıza tespitinde hangi sıra izlenmelidir?

Sağlıklı arıza tespiti şu sırayla yapılmalıdır:

1. Akü, alternatör ve şase bağlantıları kontrol edilir.
2. Tüm şanzıman arıza kodları okunur.
3. Kodların oluştuğu çalışma şartları incelenir.
4. Kavrama ve vites aktüatörlerinin canlı konumları izlenir.
5. Kavrama aşınması ve temas noktası değerlendirilir.
6. Şanzıman seçme mekanizmasının serbest hareketi kontrol edilir.
7. Kablo ve soketlerde gerilim düşümü ölçülür.
8. Gerekli onarım tamamlandıktan sonra başlangıç ayarları yapılır.
9. Yol testi sırasında vites geçişleri yeniden kontrol edilir.

Arıza kodlarını silip aracı göndermek veya her sorunda doğrudan adaptasyon yapmak doğru teşhis yöntemi değildir.

MMT adaptasyonu neyi ayarlar?

Adaptasyon sırasında kontrol ünitesi kavramanın temas noktasını, tam açılma-kapanma konumlarını ve vites aktüatörlerinin referans noktalarını öğrenir.

Bu işlem yeni kavrama üretmez ve aşınmış mekanik parçayı onarmaz. Adaptasyon ancak kavrama, aktüatör ve şanzıman mekanizması sağlıklı çalışma sınırları içindeyse başarılı olur.

Adaptasyon neden tamamlanmaz?

Adaptasyonun tamamlanmamasının başlıca nedenleri şunlardır:

• Kavramanın aşınma sınırını geçmesi
• Kavrama aktüatörünün yeterli hareketi yapamaması
• Konum sensörünün kararsız sinyal üretmesi
• Vites aktüatörünün sıkışması
• Şanzıman içinde mekanik direnç
• Düşük akü voltajı
• Fren müşürü hatası
• Yanlış parça veya uyumsuz kontrol ünitesi
• Hidrolik kavrama devresinde hava veya hareket kaybı

Adaptasyon başarısız olduğunda aynı işlem sürekli tekrarlanmamalıdır. Adaptasyon sıfırlamanın ne zaman gerektiği belirlenerek mekanik ve elektriksel arıza giderilmelidir.

Aktüatör tamir edilir mi, değiştirilir mi?

Aktüatörün tamir edilip edilemeyeceği arızanın türüne bağlıdır. Elektrik motoru, dişli mekanizması, sensör veya bağlantı problemi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Gövdesi hasarlı, sensör yolu aşırı aşınmış veya mekanik parçaları ciddi biçimde bozulmuş aktüatörlerde değişim gerekebilir. Onarım yapılabilen aktüatörlerde parça değişiminden sonra tezgâh kontrolü, araç üzerinde ayar ve yol testi yapılmalıdır.

Çıkma aktüatör alınırken aynı görünüşe sahip olması yeterli değildir. Parça numarası, şanzıman kodu ve araç uygulaması eşleşmelidir.

Toyota MMT Doğru Kullanım Önerileri

Trafikte MMT nasıl kullanılmalıdır?

Yoğun trafikte öndeki araçla yeterli mesafe bırakılarak tek seferde ilerlemek, sürekli birkaç santimetre sürünmekten daha sağlıklıdır. Sürünme sırasında kavrama tam kapanmaz ve sürekli ısı üretir.

Uzun süre beklerken fren pedalına basılı tutmak yerine N konumu tercih edilebilir. Kısa duruşlarda sistem fren bilgisine göre kavramayı açar; her ışıkta vites kolunu değiştirmek zorunlu değildir.

Yokuşta nasıl kullanılmalıdır?

Araç yokuşta gaz pedalıyla sabit tutulmamalıdır. Bu kullanım kavramayı sürekli kaydırır ve sıcaklığı hızla yükseltir. Fren veya el freni kullanılmalı, hareket edileceği zaman kavrama kısa sürede tam kapatılmalıdır.

Yokuş desteği bulunmayan araçlarda el freniyle kalkış, aracın geriye kaçmasını ve kavramanın gereksiz yere uzun süre kaymasını önler.

E modu mu M modu mu kullanılmalıdır?

Normal kullanımda E modu tercih edilebilir. Yokuş, yoğun trafik, sollama veya vites zamanlamasının sürücü tarafından belirlenmek istendiği durumlarda M modu daha kontrollü kullanım sağlar.

M modunda vites yükseltirken gazın çok hafif azaltılması geçiş konforunu artırabilir. Gaz pedalının tamamen bırakılması zorunlu değildir.

Park ederken hangi konum kullanılmalıdır?

Toyota MMT’de klasik otomatik şanzımanlardaki P konumu bulunmayabilir. Araç durdurulduktan sonra el freni sıkıca uygulanmalıdır. Düz veya eğimli zeminde araç kullanım kitapçığındaki gösterge ve vites konumu dikkate alınmalıdır.

Aracın yalnızca şanzımanda bırakılması el freninin yerini tutmaz. Özellikle eğimli zeminde aracın yükü kavrama ve dişli mekanizmasına bindirilmemelidir.

MMT araç çekilebilir mi?

Aracın sürülebilir durumda olmaması, vitesin N konumuna alınamaması veya şanzıman arızası bulunması halinde platform çekici kullanılmalıdır. Tahrik tekerlekleri yerdeyken uzun mesafe çekme yapılması ek mekanik hasara yol açabilir.

İkinci El Toyota MMT Alırken Nelere Bakılmalıdır?

İkinci el EC60A, EC65A veya EC66A şanzımanlı araç soğuk ve sıcak durumda ayrı ayrı denenmelidir. Kısa test sürüşünde fark edilmeyen aktüatör veya kavrama sorunları araç ısındıktan sonra ortaya çıkabilir.

Kontrol sırasında şu noktalara dikkat edilmelidir:

• Gösterge panelinde N yanıp sönüyor mu?
• İlk kalkışta titreme var mı?
• Geri vites hızlı ve sessiz devreye giriyor mu?
• Yokuş kalkışında kavrama kokusu oluşuyor mu?
• Vites geçişleri gereğinden uzun sürüyor mu?
• Sıcakken vitesten çıkma yaşanıyor mu?
• Şanzıman ve aks keçelerinde yağ kaçağı var mı?
• Akü ve şarj sistemi sağlıklı mı?
• Kavrama veya aktüatör daha önce değişmiş mi?
• Değişimden sonra adaptasyon kaydı bulunuyor mu?
• Şanzıman kontrol ünitesinde kayıtlı hata kodu var mı?

Aracı yalnızca gösterge panelinde uyarı bulunmadığı için sorunsuz kabul etmemek gerekir. Bazı hatalar silindikten sonra belirli kullanım şartlarında yeniden oluşur.

Toyota MMT Şanzımanın Avantajları ve Dezavantajları

Toyota MMT avantajları

• Manuel şanzımana benzer mekanik yapıya sahiptir.
• Tork konvertörlü şanzımana göre daha hafiftir.
• Tek kuru kavrama kullanır.
• Uygun kullanıldığında yakıt tüketimi manuel şanzımana yakın olabilir.
• Mekanik şanzıman bölümü bilinen dişli ve senkromeç yapısındadır.
• Sürücü E ve M modları arasında seçim yapabilir.

Toyota MMT dezavantajları

• Vites geçişlerinde tork kesintisi hissedilir.
• Yoğun trafikte kavrama aşınması hızlanabilir.
• Kavrama değişiminden sonra doğru adaptasyon gerekir.
• Aktüatör ve konum sensörü arızaları aracı hareketsiz bırakabilir.
• Düşük akü voltajına karşı hassastır.
• Her tamirci tarafından doğru teşhis edilemeyebilir.
• Çıkma parçaların kod ve yazılım uyumu sorun oluşturabilir.

Toyota MMT Şanzıman Alınır mı?

EC60A, EC65A ve EC66A doğru kullanıldığında ve bakımları ihmal edilmediğinde kullanılabilir şanzımanlardır. Ancak sürüş karakteri tork konvertörlü tam otomatik veya çift kavramalı şanzımanla aynı değildir. Vites değişimindeki kısa güç kesintisini tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir.

Satın alınacak araçta kavrama durumu, aktüatör çalışması, akü ve şarj sistemi, kayıtlı arıza kodları ve şanzıman yağı kontrol edilmelidir. Özellikle N yanıp sönmesi, geri vitese geçmeme, sıcak durumda vitesten çıkma veya başarısız adaptasyon geçmişi bulunan araçlarda ayrıntılı inceleme yapılmalıdır.

Toyota MMT kullanıcılarının gerçek kullanım tecrübelerini okumak veya kendi aracınızdaki belirtileri paylaşmak için MMT kullananlar ve deneyimleri konusunu ve yarı otomatik şanzıman forumunu ziyaret edebilirsiniz.

Kavrama, rulman ve uygun şanzıman parçalarını araç bilgilerine göre incelemek için otomatik şanzıman parça mağazamıza ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Toyota MMT tam otomatik mi?

Hayır. Toyota MMT, manuel dişli kutusu ve tek kuru kavrama kullanan robotize yarı otomatik şanzımandır. Tork konvertörü veya çift kavrama bulunmaz.

EC60A kaç ileri?

EC60A altı ileri robotize manuel şanzımandır. Geri vitesle birlikte elektrikli vites seçme ve geçirme aktüatörü tarafından yönetilir.

EC65A hangi araçlarda kullanılır?

EC65A en sık Toyota Yaris, Auris, Corolla ve Verso-S’nin belirli 1.4 D-4D MMT sürümlerinde kullanılır. Kesin eşleştirme motor kodu ve şasi numarasıyla yapılmalıdır.

EC66A hangi araçlarda kullanılır?

EC66A en sık Toyota Yaris 1.33 Dual VVT-i MMT uygulamalarında görülür. Aynı kasadaki farklı motorların aynı şanzıman kodunu kullandığı düşünülmemelidir.

EC60A, EC65A ve EC66A birbirinin yerine takılır mı?

Doğrudan aynı kabul edilmemelidir. Dişli oranları, diferansiyel, kavrama parçaları, bağlantılar, aktüatör ayarı ve kontrol yazılımı değişebilir.

Toyota MMT hangi şanzıman yağını kullanır?

EC60A, EC65A ve EC66A mekanik şanzıman bölümü SAE 75W, API GL-4 özellikli düşük viskoziteli manuel şanzıman yağı kullanır. OEM yağ Toyota Genuine Manual Transmission Gear Oil LV 75W’dir.

Toyota MMT kaç litre yağ alır?

EC60A, EC65A ve EC66A şanzımanlarda mekanik yağ kapasitesi yaklaşık 2,4 litredir. Bu yağ, şanzımanın dişli ve diferansiyel bölümünde kullanılır.

Toyota MMT’de robot yağı var mı?

Hayır. EC6#A ailesinde vites seçme ve geçirme işlemlerini yapan ayrı bir hidrolik robot pompası ve robot yağı bulunmaz. Aktüatör hareketleri elektrik motorlarıyla gerçekleştirilir.

Toyota MMT yağ filtresi var mı?

Değiştirilebilir haricî şanzıman yağ filtresi bulunmaz. Bakımda doğru özellikte dişli yağı kullanılması ve yağ kaçaklarının giderilmesi gerekir.

MMT kavrama değişince adaptasyon gerekir mi?

Evet. Yeni kavramanın temas ve hareket noktalarının kontrol ünitesine tanıtılması gerekir. Adaptasyon yapılmaması sert kalkış, kaydırma, vuruntu ve erken kavrama aşınmasına neden olabilir.

Toyota MMT neden N yanıp söner?

Kontrol ünitesi kavrama veya vites konumunu doğrulayamadığında N göstergesi yanıp söner. Kavrama aşınması, aktüatör arızası, konum sensörü, mekanik sıkışma veya düşük voltaj buna neden olabilir.

P0810 kodu kavramanın bittiğini mi gösterir?

Her zaman göstermez. P0810 kavrama konumu kontrol hatasıdır. Kavrama, aktüatör, konum sensörü, rulman, mekanik hareket sistemi, elektrik tesisatı ve adaptasyon birlikte kontrol edilmelidir.

Akü değişince MMT adaptasyonu gerekir mi?

Sağlıklı bir sistemde yalnızca akü değiştirildiği için kavrama değişim adaptasyonu yapılması gerekmez. Düşük voltaj nedeniyle oluşan kodlar silinmeli, aktüatör değerleri ve vites çalışması kontrol edilmelidir.

MMT araç yokuşta gazla tutulur mu?

Hayır. Gazla beklemek kavramayı sürekli kaydırır ve hızlı biçimde ısıtır. Araç fren veya el freniyle tutulmalıdır.

Toyota MMT vites geçişinde yığılma normal mi?

Kısa süreli güç kesilmesi ve hafif yığılma robotize manuel yapıda normaldir. Şiddetli vuruntu, uzun bekleme, silkeleme veya vitesin devreye girmemesi arıza belirtisidir.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.

Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.