K115 Şanzıman: Arızaları, CVT Yağı ve Kullanan Araçlar

K115 şanzıman; Toyota Alphard ve Vellfire’ın 2.5 litre benzinli sürümlerinde kullanılan, Aisin üretimi, tork konvertörlü ve çelik itme kayışlı bir CVT’dir. Önden çekişli uygulama K115, mekanik dört tekerlekten çekişli sürüm ise K115F koduyla tanımlanır. AH30 neslinde AGH30W ve AGH35W, yeni AH40 neslinde ise AGH40W ve AGH45W kasa kodlarıyla karşımıza çıkar.

K115 klasik planet dişlili bir tam otomatik değildir ve Toyota’nın kalkış dişlisi bulunan Direct Shift-CVT sistemiyle de aynı yapıda değildir. Kalkış konforunu tork konvertörü, değişken oranı primer ve sekonder kasnaklarla bunların arasında çalışan çelik kayış sağlar. Araçta hissedilen yazılımsal kademeler, şanzımanın içinde bulunan ayrı fiziksel vitesler değildir.

K115 şanzıman nedir?

K115, Toyota ile Aisin’in K serisi CVT şanzıman ailesinin 2.5 litre motor sınıfına yönelik üyesidir. Temel uygulaması, yaklaşık 235 Nm tork üreten 2.5 litre 2AR-FE benzinli motordur.

Şanzımanın ana özellikleri şöyledir:

• Üretici: Aisin
• Şanzıman ailesi: Toyota–Aisin K serisi CVT
• Ana kod: K115
• Dört tekerlekten çekişli sürüm: K115F
• Kullanım dönemi: 2015’ten itibaren
• CVT türü: Çelik itme kayışlı
• Kalkış sistemi: Kilitleme kavramalı tork konvertörü
• İleri-geri sistemi: Planet dişli grubu, ileri kavrama ve geri vites freni
• Çekiş sistemi: Önden çekiş veya mekanik dört tekerlekten çekiş
• Başlıca motor: 2.5 litre 2AR-FE
• Yaygın motor torku: Yaklaşık 235 Nm
• Fiziksel ileri vites sayısı: Sabit ileri vites bulunmaz
• Yağ standardı: Toyota Genuine CVT Fluid FE
• Toplam sıvı kapasitesi: Yaklaşık 7,5 litre

K115, Aisin otomatik şanzımanları içinde yer alır. Toyota’nın ticari isimlendirmesinde Super CVT-i olarak, bazı pazarlardaki genel CVT anlatımlarında ise MultiDrive S ailesiyle birlikte anılabilir. Parça siparişinde ticari ad yerine araç şasisi, çekiş sistemi ve gerçek şanzıman kodunu esas alıyoruz.

K115 tam otomatik mi?

K115 kullanım bakımından tam otomatiktir. Sürücünün debriyaja basması veya vitesleri elle değiştirmesi gerekmez.

Teknik sınıflandırması ise sabit oranlı klasik otomatik değil, tork konvertörlü ve kayışlı CVT’dir. Tork konvertörünün bulunması, K115’i klasik planet dişlili bir otomatik şanzımana dönüştürmez.

K115 kayışlı mı, zincirli mi?

K115 çelik itme kayışlıdır. Primer ve sekonder kasnakların arasında çekme zinciri değil, çok sayıdaki çelik eleman ve taşıyıcı banttan oluşan özel CVT kayışı çalışır.

Kayış torku kasnak yüzeyleri arasında basma kuvvetiyle iletir. Bu nedenle doğru hidrolik basınç, doğru sıvı ve sağlam kasnak yüzeyleri birlikte gereklidir. K115’i Audi Multitronic veya Ford CFT30 gibi zincirli CVT’lerle aynı kabul etmiyoruz.

K115 kaç ileri?

K115’in fiziksel olarak belirlenmiş bir ileri vites sayısı yoktur. Kasnakların çalışma çapı kesintisiz değiştiği için şanzıman iki sınır arasında çok sayıda ara oran oluşturabilir.

Araçta sunulan yedi veya sekiz kademeli manuel kullanım hissi yazılımla oluşturulur. Bunlar gerçek dişli çiftleri değildir. İleri-geri planet grubu da kademeli vites üretmek için değil, hareket yönünü belirlemek için kullanılır.

K115 tork konvertörlü mü?

K115 kilitleme kavramalı tork konvertörüne sahiptir. Tork konvertörü kalkış sırasında motorla şanzıman arasında kontrollü hidrolik kaymaya izin verir, motor titreşimlerini sönümler ve ağır Alphard–Vellfire gövdesinin daha yumuşak hareket etmesini sağlar.

Araç hızlandığında lock-up kavraması devreye girerek konvertör kaybını azaltır. Sabit hızda oluşan titreme veya devir dalgalanmasının her zaman çelik kayıştan kaynaklandığını düşünmüyoruz; tork konvertörü kilitleme kaymasını da canlı veriden kontrol ediyoruz.

K115 ve K115F arasındaki farklar

K115 ve K115F aynı temel CVT ailesine aittir ancak çekiş düzenleri farklıdır.

K115

K115, önden çekişli Toyota Alphard ve Vellfire modellerinde kullanılır. Şanzıman çıkışı ön diferansiyel üzerinden doğrudan ön tekerleklere aktarılır.

Başlıca kasa uygulamaları:

• AGH30W
• AGH40W

K115F

K115F, mekanik dört tekerlekten çekişli sürümdür. Şanzıman gövdesi, çıkış bağlantısı ve transfer düzeni arka aktarma sistemine güç gönderecek biçimde hazırlanmıştır.

Başlıca kasa uygulamaları:

• AGH35W
• AGH45W

K115F’deki “F” eki yalnızca yazılım farkını ifade etmez. Gövde, diferansiyel, transfer bağlantısı, son dişli oranı, çıkış parçaları ve bazı iç mekanik bileşenler değişebilir.

Parça ve yazılım uyumluluğu

K115 ile K115F’nin kayış, kasnak, valf gövdesi veya solenoidlerinin tamamını doğrudan aynı kabul etmiyoruz. Aynı kod altında bile üretim tarihi ve araç şasisine bağlı parça revizyonları bulunabilir.

Şanzıman değişiminde yalnızca “K115” yazısına bakmak yeterli değildir. Şu bilgileri birlikte karşılaştırıyoruz:

• Araç şasi numarası
• Kasa kodu
• Üretim tarihi
• Önden çekiş veya dört tekerlekten çekiş olması
• Şanzıman üzerindeki kimlik bilgisi
• Diferansiyel ve çıkış bağlantıları
• Valf gövdesi parça numarası
• Kontrol ünitesi yazılımı
• Tork konvertörü uygulaması

K115’in diğer Toyota CVT’lerinden farkı

K115, daha önce kullanılan K110, K111 ve K112 ile aynı temel çalışma yaklaşımına sahip olsa da daha ağır 2.5 litre MPV uygulamalarına göre hazırlanmıştır.

K112 şanzıman ağırlıklı olarak 2.4 litre 2AZ-FE motorlu önceki nesil Alphard, Vellfire, Estima ve RAV4 modellerinde görülür. K115 ise 2.5 litre 2AR-FE motorla birlikte yeni nesil Alphard–Vellfire uygulamalarında kullanılmıştır.

K114 şanzıman çoğunlukla 2.0 litre 3ZR-FAE motorlu RAV4, Harrier, Noah, Voxy ve Lexus NX 200 gibi araçlarda bulunur. K114 ile K115’in dış görünüşleri ve bazı servis parçaları benzer olabilir; ancak tork konvertörü, oranlar, diferansiyel, gövde, yazılım ve uygulama parçaları kontrol edilmeden birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Daha eski K111 şanzıman 2.0 litre motor sınıfına aittir. K110, K111, K112, K114 ve K115 aynı K serisi içinde bulunsa da yalnızca aile adına bakarak iç parça seçmiyoruz.

K115’in içinde fiziksel kalkış dişlisi yoktur. Bu yönüyle Direct Shift-CVT sisteminden ayrılır. Toyota’nın hibrit modellerinde kullanılan e-CVT şanzıman ise kayış ve kasnak yerine planet güç bölüştürme grubu ile elektrik motorlarını kullanır. Alphard veya Vellfire’ın hibrit olması, üzerinde K115 bulunduğu anlamına gelmez.

K115 şanzıman nasıl çalışır?

Motor gücü önce tork konvertörüne, ardından ileri-geri yön grubuna ve değişken oranlı kasnak sistemine aktarılır. Elektronik kontrol sistemi; motor torkunu, gaz pedalı konumunu, araç hızını, şanzıman sıcaklığını, primer ve sekonder kasnak devirlerini takip ederek uygun oranı belirler.

K115’in yaygın uygulamasında kasnak oranı yaklaşık 2,517 ile 0,390 arasında değişir. Geri hareket oranı yaklaşık 1,751’dir. Son dişli ve transfer oranları çekiş düzenine göre farklılaşabildiği için bu değerleri bütün K115/K115F uygulamalarında parça eşleştirme amacıyla kullanmıyoruz.

Primer ve sekonder kasnaklar

Primer kasnak motor tarafından gelen hareketi alır. Sekonder kasnak ise kayıştan aldığı gücü redüksiyon dişlilerine, diferansiyele ve tekerleklere iletir.

Her iki kasnağın da sabit ve hareketli yüzeyi bulunur. Hidrolik basınç hareketli yüzeylerin konumunu değiştirir. Kayışın kasnak üzerinde çalıştığı çap büyüdükçe veya küçüldükçe şanzıman oranı kesintisiz olarak değişir.

Primer kasnak basıncı oran değişiminde, sekonder kasnak basıncı ise kayışın tork altında yüzeye tutunmasında önemlidir. Teşhiste hedeflenen CVT oranıyla gerçek kasnak oranını karşılaştırıyoruz. Hedef ve gerçek oran birbirini takip etmiyorsa sensörleri, valf gövdesini, basınç kontrolünü, kayışı ve kasnak yüzeylerini birlikte inceliyoruz.

Çelik itme kayışı

Çelik kayış, iki kasnak arasındaki mekanik güç aktarımını gerçekleştirir. Kasnaklar kayışı yeterli kuvvetle sıkmadığında yüzeyde mikro kayma başlayabilir.

Kayma uzun süre devam ederse:

• Kayış elemanlarında parlama ve yüzey aşınması oluşur.
• Kasnak yüzeylerinde çizik veya oluk meydana gelir.
• Yağa ince metal parçacıkları karışır.
• Hedef ve gerçek oran arasındaki fark büyür.
• Yük altında motor devri yükselirken araç hızlanmakta zorlanır.
• Kontrol ünitesi koruma moduna geçebilir.

Kayış aşınmışsa yalnızca yeni yağ doldurarak mekanik hasarı ortadan kaldıramayız. Kayış, primer kasnak ve sekonder kasnağı takım olarak değerlendiriyoruz.

Tork konvertörü ve lock-up kavraması

Tork konvertörü, özellikle ağır gövdeli Alphard ve Vellfire’da kalkış konforu sağlar. Araç hızlandıktan sonra lock-up kavraması motorla şanzıman arasında daha doğrudan bağlantı kurar.

Lock-up balatası aşındığında veya kumanda basıncı kararsız olduğunda:

• Hafif gazda titreme
• Sabit hızda devir oynama
• Düşük hızda uğultuya benzeyen titreşim
• Gaz kesip yeniden verildiğinde vuruntu
• Yağın erken kirlenmesi
• P0741 veya P2757 gibi arıza kodları

görülebilir.

Böyle bir şikâyette motor devri, türbin devri, kilitleme komutu ve gerçek lock-up kayma miktarını karşılaştırıyoruz.

İleri-geri yön grubu

K115’te ileri hareket için çoklu diskli ileri kavrama, geri hareket için geri vites freni ve planet dişli sistemi kullanılır.

D konumunda ileri kavrama devreye girer. R konumunda geri vites freni planet grubun çalışma yönünü değiştirir. Bu nedenle D veya R konumuna geçmeme şikâyeti yalnızca kayışla ilgili değildir.

Vitese geçişte gecikme olduğunda:

• İleri kavrama basıncını
• Geri vites freni devresini
• Valf gövdesini
• SC ve SLU solenoidlerini
• Yağ seviyesini
• Pompa basıncını
• Tork konvertörünü
• Motor ve şanzıman takozlarını

birlikte kontrol ediyoruz.

Yağ pompası

Yağ pompası kasnak sıkma basıncını, oran kontrolünü, ileri-geri kavramaları, tork konvertörünü ve yağlama sistemini besler.

Pompa aşınması veya emiş hattındaki kaçak, sıcak yağda basıncın daha belirgin düşmesine neden olabilir. Araç soğukken düzgün çalışıp ısındığında gecikme, kayma veya vuruntu yapıyorsa yağ seviyesi ile basınç ilişkisini özellikle inceliyoruz.

Valf gövdesi ve basınç solenoidleri

Valf gövdesi, pompanın oluşturduğu basıncı kasnaklara, tork konvertörüne ve kavrama devrelerine dağıtır. Mekanik valfler, solenoidler ve hidrolik kanallar birlikte çalıştığı için bu bölüm K115’in mekatronik yapısını oluşturur.

K115 kontrolünde başlıca şu solenoidler görev alır:

• SLP: Primer kasnak basıncını ve oran değişimini kontrol eder.
• SLS: Sekonder kasnak sıkma basıncını düzenler.
• SLU: Tork konvertörü kilitleme ve kavrama basıncı kontrolüne katılır.
• SL: Lock-up hidrolik devresini yönlendirir.
• SC: İleri-geri kavrama devresinin kumandasında görev alır.

K115’te Jatco’nun bazı CVT modellerinde kullanılan klasik oran step motoru bulunmaz. Bu şanzımanda oran kontrolü SLP ve SLS lineer solenoidleriyle gerçekleştirilir. Bu nedenle K115 için “step motoru arızası” şeklinde ezbere teşhis koymuyoruz.

Hız, basınç ve sıcaklık sensörleri

Kontrol sistemi primer kasnak devrini, sekonder çıkış devrini ve ileri kavrama grubuyla ilişkili giriş hızlarını takip eder. Yağ basıncı sensörü hidrolik sistemin tepkisini, sıcaklık sensörü ise CVT sıvısının çalışma sıcaklığını bildirir.

Sensör sinyali kesildiğinde veya olması gerekenden farklı değer gönderdiğinde mekanik kayma varmış gibi bir tablo oluşabilir. Önce sensör beslemesini, soketleri, tesisatı ve canlı verilerin birbiriyle ilişkisini kontrol ediyoruz.

Yağ soğutma devresi

K115’te CVT sıvısı yalnızca yağlama yapmaz. Hidrolik basıncı iletir, kayış-kasnak temasını yönetir, kavramaların sürtünme davranışını düzenler ve şanzımandaki ısıyı taşır.

Alphard ve Vellfire ağır gövdeli araçlardır. Yoğun şehir trafiği, uzun yokuş, yüksek hava sıcaklığı ve tam yüklü kullanım sıvı sıcaklığını artırabilir. Şanzıman yağının neden ısındığını değerlendirirken yağın yanında ısı eşanjörünü, soğutucu hatlarını ve motor soğutma sistemini de kontrol ediyoruz.

K115 şanzıman hangi araçlarda kullanılır?

K115 ve K115F’nin doğrulanmış ana kullanım alanı Toyota Alphard ile Vellfire’ın 2.5 litre 2AR-FE motorlu, hibrit olmayan sürümleridir. Aynı araçların hibrit, 3.5 V6 veya turbo motorlu seçeneklerinde farklı şanzımanlar bulunur.

Toyota Alphard AH30

Üçüncü nesil Toyota Alphard’ın 2015–2023 dönemindeki 2.5 litre benzinli sürümlerinde K115 ailesi kullanılmıştır.

• AGH30W: 2.5 litre 2AR-FE, önden çekiş, K115
• AGH35W: 2.5 litre 2AR-FE, dört tekerlekten çekiş, K115F
• Yaklaşık dönem: 2015–2023
• Başlıca pazarlar: Japonya ve çeşitli Asya/Okyanusya pazarları

AYH30W kasa kodlu 2.5 hibrit Alphard, kayışlı K115 kullanmaz. Bu araçta elektrik motorları ve planet güç bölüştürme sistemiyle çalışan hibrit e-CVT bulunur.

GGH30W ve GGH35W kodlu 3.5 litre V6 sürümlerde de K115 yoktur. Bu araçlar üretim yılına göre klasik planet dişlili otomatik şanzıman kullanır.

Toyota Vellfire AH30

İkinci nesil Vellfire’ın 2015–2023 arasındaki 2.5 litre benzinli sürümlerinde de aynı çekiş ayrımı geçerlidir.

• AGH30W: 2.5 litre 2AR-FE, önden çekiş, K115
• AGH35W: 2.5 litre 2AR-FE, dört tekerlekten çekiş, K115F
• Yaklaşık dönem: 2015–2023
• Şanzıman ticari adı: Super CVT-i

Hibrit Vellfire’da kayışlı K115 bulunmaz. 3.5 litre V6 motorlu seçenekler de farklı otomatik şanzıman kullanır.

Toyota Alphard AH40

2023’te başlayan dördüncü nesil Alphard’ın 2.5 litre 2AR-FE motorlu benzinli sürümlerinde K115 ailesi kullanılmaya devam etmiştir.

• AGH40W: 2.5 litre 2AR-FE, önden çekiş, K115
• AGH45W: 2.5 litre 2AR-FE, dört tekerlekten çekiş, K115F
• Dönem: 2023’ten itibaren

Yeni nesil hibrit Alphard modelleri yine mekanik kayışlı K115 kullanmaz. Şanzıman ve servis parçası seçerken AGH ile AAHH kasa kodlarını birbirine karıştırmıyoruz.

Yeni Nesil Toyota Vellfire K115 Şanzıman Kullanır mı?

AH40 nesli Vellfire’ın benzinli seçeneğinde 2.4 litre turbo motor ve kademeli otomatik şanzıman bulunabilir. Hibrit sürümler ise e-CVT kullanır. Bu nedenle yeni nesil bir Vellfire’ın yalnızca model adına bakarak K115 olduğu söylenemez.

K115’in normal çalışma özellikleri

K115’te hızlanma sırasında motor devrinin belirli bir seviyeye çıkıp araç hızlanırken aynı bölgede kalması normal olabilir. CVT, motoru uygun güç veya verimlilik bölgesinde tutarken kasnak oranını değiştirir. Her sabit devirli hızlanmayı kayış kayması olarak değerlendirmiyoruz.

Soğuk çalışmada:

• Lock-up kavraması daha geç devreye girebilir.
• Motor devri sıcak kullanıma göre biraz daha yüksek kalabilir.
• Gaz tepkisi ilk kilometrelerde farklı hissedilebilir.
• D veya R konumunda çok hafif yüklenme hissi oluşabilir.

Sıvı çalışma sıcaklığına ulaştığında tepkinin normale dönmesi gerekir. Belirgin bekleme, sert vuruntu veya gaz verildiği hâlde aracın hareket etmemesi normal değildir.

Manuel veya sportif kullanımda hissedilen kademeler yazılımsaldır. Yokuş çıkarken motor devrinin yükselmesi de yük talebine verilen normal bir CVT tepkisidir. Ancak motor devri hızla yükselirken araç hızı aynı oranda artmıyorsa kayış-kasnak aktarımı ve hidrolik basınç kontrol edilmelidir.

Sağlıklı K115’te hafif ve sabit bir hidrolik çalışma sesi duyulabilir. Araç hızıyla sürekli artan uğultu, gaz kesildiğinde karakter değiştiren rulman sesi veya metal sürtünmesi normal çalışma sesi değildir.

K115 şanzıman sorunları

K115 genel olarak doğru yağla bakımı yapılan ve aşırı sıcaklığa maruz bırakılmayan araçlarda uzun süre çalışabilir. Fakat ağır araç gövdesi, yoğun şehir kullanımı, uzun yokuşlar ve bakım gecikmesi bu CVT üzerindeki yükü artırır.

Her K115’te aynı arıza oluşmaz. Belirtiye bakıp tek bir parçayı suçlamak yerine yağ, basınç, canlı veri ve mekanik kontrolü birlikte yapıyoruz.

Rulman uğultusu

K115 ve K115F’de yüksek kilometreyle birlikte kasnak veya ara mil rulmanlarında aşınma görülebilir. Rulman sesi çoğunlukla araç hızı arttıkça yükselir ve motor devrinden bağımsız biçimde devam edebilir.

Yol testinde sesi şu sistemlerden ayırıyoruz:

• Tekerlek rulmanları
• Lastik yüzey sesi
• Diferansiyel
• K115F transfer ve arka aktarma sistemi
• Primer ve sekonder kasnak rulmanları
• Tork konvertörü

Karterde yoğun metal varsa yalnızca rulman değişimiyle yetinmiyoruz. Metalin valf gövdesine, pompaya, kayışa ve kasnaklara ulaşıp ulaşmadığını inceliyoruz.

Valf gövdesi aşınması

Kirlenmiş sıvı, yüksek sıcaklık ve metal parçacıkları valf gövdesindeki hassas kanalları ve valf yuvalarını aşındırabilir. Basınç kaçağı oluştuğunda şanzıman özellikle sıcak çalışmada kararsızlaşır.

Başlıca belirtiler:

• D veya R konumuna geç girme
• Isınınca vuruntu
• Kalkışta tereddüt
• Sabit hızda devir dalgalanması
• Oran değişiminde kararsızlık
• P0841, P2820 veya P2829 gibi basınçla ilişkili kodlar
• Koruma modu

Valf gövdesini yalnızca elektrik direnci ölçerek değerlendirmiyoruz. Solenoid akımını, hedef basıncı, gerçek basınç sensörü değerini ve kasnak oranının komutu takip edip etmediğini inceliyoruz.

SLP ve SLS solenoid sorunları

SLP primer kasnak basıncını, SLS ise sekonder kasnak sıkma basıncını düzenler. Solenoidlerden biri takılırsa veya valf gövdesinde kaçak oluşursa kayış üzerindeki sıkma kuvveti doğru yönetilemez.

Düşük sıkma basıncı kayış kaymasına, gereğinden yüksek basınç ise pompa yükünün ve yağ sıcaklığının artmasına neden olabilir. P2820/P2822 ile P2829/P282B kodlarında doğrudan solenoid değiştirmeden önce tesisatı, soketi, basınç sensörünü, sıvı durumunu ve valf gövdesini kontrol ediyoruz.

Basınç sensörü arızası

Basınç sensörü yanlış değer gönderirse kontrol ünitesi sağlam hidrolik sistemi hatalı yönetebilir. Sensör sinyali düşük, yüksek veya tutarsız olduğunda P0841, P0842 ya da P0843 kodları oluşabilir.

Sensörü değiştirmeden önce referans gerilimini, şase hattını, sinyal kablosunu ve gerçek hidrolik basıncı ölçüyoruz. Düşük yağ seviyesi veya pompa aşınması da benzer kodları oluşturabilir.

Kayış ve kasnak aşınması

Kayış-kasnak hasarı çoğunlukla tek başına başlamaz. Öncesinde şu problemlerden biri bulunabilir:

• Düşük sıvı seviyesi
• Yanlış CVT sıvısı
• Valf gövdesi aşınması
• SLP veya SLS kontrol sorunu
• Pompa basıncının düşmesi
• Soğutma devresi problemi
• Uzun süreli ağır kullanım
• Rulmanlardan yayılan metal parçacıkları

Şanzıman yağında metal talaşı gördüğümüzde parçacığın miktarını ve yapısını inceliyoruz. Mıknatıs üzerindeki ince çamurla iri metal parçaları aynı değerlendirmeye almıyoruz.

Kasnak yüzeyi çizilmişse yalnızca yeni kayış takmak doğru değildir. Yeni kayış hasarlı yüzey üzerinde kısa sürede yeniden aşınabilir.

Tork konvertörü kilitleme titremesi

Lock-up kavraması düşük yükte kontrollü biçimde devreye girer. Kavrama yüzeyi aşındığında veya sıvının sürtünme özelliği bozulduğunda hafif gazda titreme oluşabilir.

Bu belirti çoğunlukla sabit hızda veya hafif yokuşta hissedilir. Gaz biraz artırıldığında kilitleme bırakılır ve titreme geçici olarak kaybolabilir. Sabit hızda devir dalgalanması varsa kayışın yanında lock-up kayma devrini de kontrol ediyoruz.

Filtre tıkanması ve pompa emiş sorunu

K115’in iç süzgeci kir, balata tozu ve metal parçacıklarıyla dolduğunda pompa yeterli sıvıyı çekmekte zorlanabilir. Sıvı ısındığında inceldiği için emiş ve basınç problemi daha belirgin hâle gelebilir.

Şanzıman filtresi tıkanmasının yalnızca yağ akışını değil, kasnak sıkma kuvvetini ve kavrama basıncını da etkilediğini dikkate alıyoruz.

İleri kavrama ve geri vites freni

İleri kavrama aşındığında D konumuna geçiş gecikebilir veya araç yük altında ileri gitmekte zorlanabilir. Geri vites freni ya da ilgili hidrolik devrede sorun varsa R konumuna geçmeme veya geç devreye girme görülebilir.

Bu durumda kayış arızasına karar vermeden önce ileri kavrama basıncını, geri fren devresini, SC solenoidini, valf gövdesini ve iç kaçakları kontrol ediyoruz.

Isınma ve soğutucu sorunları

Alphard ve Vellfire’ın yüksek ağırlığı K115 üzerindeki ısı yükünü artırabilir. Uzun yokuş, yoğun dur-kalk trafik, sıcak hava ve tam dolu kullanım sırasında sıvı sıcaklığı yükselir.

Yüksek sıcaklık:

• Sıvının basınç davranışını bozar.
• Valf gövdesi kaçaklarını belirginleştirir.
• Lock-up kavramasının tutunmasını zorlaştırır.
• Kayış sıkma basıncını etkiler.
• Conta ve keçelerin sertleşmesini hızlandırır.

Sıcaklık şikâyetinde yalnızca yağ değiştirmiyoruz. Isı eşanjörünü, soğutucu hatlarını, motor soğutma suyunu, fanların çalışmasını ve radyatör yüzeyini de inceliyoruz.

Elektrik tesisatı ve kontrol ünitesi

Hız sensörü, basınç sensörü veya solenoid tesisatındaki temassızlık aralıklı arızalara neden olabilir. Motor kontrol ünitesi K115’in şanzıman kontrolünü de yürüttüğü için besleme, şase, haberleşme ve motor tork verileri birlikte değerlendirilmelidir.

Bir arıza kodu görülmesi doğrudan TCM arızası olduğu anlamına gelmez. Akü gerilimi, soketler, tesisat ve sensör sinyalleri kontrol edilmeden kontrol ünitesine işlem yapmıyoruz.

K115 arıza belirtileri

Kalkışta titreme veya silkeleme

Kalkıştaki titreme; tork konvertörü, lock-up kavraması, ileri kavrama, motor-şanzıman takozları, yanlış sıvı veya basınç kararsızlığından kaynaklanabilir.

Şanzıman neden silkeleme yapar? sorusuna yalnızca “kayış aşınmıştır” şeklinde cevap vermiyoruz. Titremenin hangi hızda, hangi sıcaklıkta ve lock-up komutu sırasında oluştuğunu yol testinde belirliyoruz.

D veya R konumuna geç girme

Kalkışta gecikme yağ seviyesi, pompa emişi, ileri kavrama, geri vites freni veya valf gövdesiyle ilişkili olabilir.

Vites seçildikten sonra bir saniyeyi aşan belirgin bekleme, motor devrinin yükselmesi ya da sert kavrama varsa basıncın ne kadar sürede oluştuğunu inceliyoruz.

Isınınca vuruntu

Şanzıman ısınınca başlayan vuruntu çoğu zaman sıcak sıvıda belirginleşen hidrolik kaçakla ilişkilidir. Valf gövdesi, pompa, solenoidler ve kavrama devreleri birlikte kontrol edilir.

Soğuk testin düzgün çıkması şanzımanın tamamen sağlıklı olduğunu göstermez. K115’i çalışma sıcaklığına ulaştırmadan teşhisi tamamlamıyoruz.

Devir yükselip aracın hızlanmaması

Gaz verildiğinde motor devri hızla yükseliyor fakat araç aynı oranda hızlanmıyorsa kayış-kasnak kayması, düşük basınç, ileri kavrama kayması veya tork konvertörü problemi bulunabilir.

Devir yükselip araç gitmiyorsa hedef ve gerçek CVT oranını, primer-sekonder devirlerini, motor torkunu ve basınç değerini kayıt altına alıyoruz. CVT’nin normal sabit devirli hızlanmasıyla gerçek kaymayı birbirinden ayırıyoruz.

Uğultu ve metal sürtünme sesi

Araç hızıyla artan uğultu rulman, diferansiyel veya kasnak grubundan gelebilir. K115F’de transfer ve arka aktarma parçaları da kontrol edilmelidir.

Metal sürtünme sesi veya uğultuyla birlikte titreşim varsa aracı zorlamıyoruz. Karter ve mıknatıs kontrolü, hasarın büyüklüğünü anlamamıza yardımcı olur.

Sabit hızda devir dalgalanması

Sabit hızdaki küçük devir oynamaları lock-up kavraması, oran kontrolü, basınç solenoidleri veya motor tork verisiyle ilişkili olabilir. Gerçek kayış kaymasıyla tork konvertörü kilitleme kaymasını canlı veriden ayırıyoruz.

Sürüş sırasında boşa düşme

Araç hareket hâlindeyken çekiş kesiliyorsa şanzımanın boşa düşmesi ciddi bir belirtidir. Düşük basınç, kavrama kayması, solenoid kontrol kaybı, sensör sinyali kesintisi veya mekanik hasar bulunabilir.

Aracı kullanmaya devam etmek kayış ve kasnak hasarını büyütebilir.

Şanzıman uyarısı ve koruma modu

Kontrol ünitesi basınç, oran veya sensör değerlerinde tehlikeli sapma algıladığında limp moduna geçebilir. Araç ağır hareket edebilir, oran sabitlenebilir veya gaz tepkisi sınırlandırılabilir.

Koruma modu tek başına komple şanzıman gerektiğini göstermez. Arıza kodunu, donmuş veriyi ve oluşma şartlarını inceliyoruz.

Yağ kaçağı ve yanık koku

Karter contası, keçeler, soğutucu bağlantıları ve gövde birleşimlerinden kaçak oluşabilir. Sıvı seviyesi düştüğünde pompa hava çekebilir ve basınç kaybı başlayabilir.

Yanık koku; sıvının aşırı ısındığını, lock-up veya ileri kavramanın kaydığını ya da kayış-kasnak grubunda sürtünmenin arttığını gösterebilir.

K115 arıza kodları

K115’in arıza kodlarını Toyota şanzıman arıza kodları içinde araç şasisi ve üretim yılıyla birlikte değerlendiriyoruz. Aynı P kodu farklı bir şanzımanda farklı kontrol sırası gerektirebilir.

P0705

P0705, şanzıman konum sensörü devresiyle ilişkilidir. Kontrol ünitesi P, R, N veya D bilgisini güvenilir biçimde alamadığında oluşabilir.

Vites konumunu canlı veriden izliyor, sensör ayarını, soketi ve tesisatı kontrol ediyoruz. Kod tek başına mekanik şanzıman arızası anlamına gelmez.

P0711, P0712 ve P0713

Bu kodlar CVT sıvı sıcaklık sensörü sinyaliyle ilgilidir.

• P0711: Sinyal aralığı veya performansı
• P0712: Düşük giriş
• P0713: Yüksek giriş

Gerçek yağ sıcaklığını motor soğutma suyu sıcaklığıyla karşılaştırıyor, sensör direncini ve tesisatı kontrol ediyoruz. Yanlış sıcaklık bilgisi basınç ve lock-up kontrolünü etkileyebilir.

P0717, P07BF ve P07C0

Bu kodlar giriş veya türbin hız sensörü sinyalinin kaybolması, düşük kalması ya da yüksek olmasıyla ilişkilidir.

Sensör beslemesini, sinyal kablosunu ve canlı devir bilgisini kontrol ediyoruz. Sensör hatasını mekanik kayış kaymasıyla karıştırmıyoruz.

P0722, P077C ve P077D

Bu kodlar çıkış hızı sensörü ve sinyal seviyesiyle ilgilidir. Çıkış hızı bilgisi kaybolduğunda kontrol ünitesi gerçek CVT oranını doğru hesaplayamaz.

Sensör, kablo, soket ve sinyal çemberi kontrol edilmeden şanzımanı sökmüyoruz.

P0741

P0741, tork konvertörü kilitleme kavramasının beklenen şekilde çalışmadığını gösterir. Lock-up balatası, SL solenoidi, valf gövdesi, sıvı durumu veya konvertör iç kaçağı etkili olabilir.

Canlı veride lock-up komutunu, motor devrini, türbin devrini ve gerçek kayma miktarını karşılaştırıyoruz.

P075B, P099B ve P099C

Bu kodlar SC solenoidinin performansı veya elektrik devresiyle ilişkilidir. SC solenoidi ileri-geri kavrama hidrolik kontrolüne katılır.

Elektriksel kodlarda kablo ve soketi; performans kodunda ise solenoid hareketini, valf gövdesini ve kavrama basıncını birlikte kontrol ediyoruz.

P0841, P0842 ve P0843

Bu kodlar CVT basınç sensörüyle ilişkilidir.

• P0841: Basınç değeri beklenen aralıkta değil
• P0842: Sensör sinyali düşük
• P0843: Sensör sinyali yüksek

Gerçek basınç düşükse neden pompa, sıvı seviyesi, filtre veya valf gövdesi olabilir. Sensör sinyali hatalıysa tesisat ya da sensör kontrol edilir. Tek başına P0841 koduyla valf gövdesi değiştirmiyoruz.

P2757 ve P2759

Bu kodlar SLU basınç kontrol solenoidinin performansı veya elektrik devresiyle ilgilidir. Tork konvertörü lock-up kontrolü ve kavrama basıncı etkilenebilir.

Solenoid akımı, kilitleme komutu, gerçek lock-up kayması ve sıvı sıcaklığı birlikte incelenir.

P2820 ve P2822

P2820, SLP primer kasnak basınç kontrolünün performans problemiyle; P2822 ise SLP elektrik devresiyle ilişkilidir.

Hedef ve gerçek oran farkını, primer devri, yağ basıncını ve solenoid akımını kontrol ediyoruz. Valf gövdesindeki mekanik sıkışma da performans kodu oluşturabilir.

P2829 ve P282B

Bu kodlar SLS sekonder kasnak basınç solenoidiyle ilişkilidir. SLS, kayışın kasnaklara uyguladığı sıkma kuvvetini düzenler.

Basıncın gerçekten düşük olup olmadığını ölçmeden yalnızca kod üzerinden solenoid kararı vermiyoruz. Düşük sıvı seviyesi, pompa emiş sorunu veya valf gövdesi kaçağı aynı tabloyu oluşturabilir.

P1585, P1586 ve P1589

Bu kodlar ivme sensörü devresi, performansı veya öğrenme değeriyle ilişkilidir. Kontrol sistemi yol eğimini ve araç hareketini değerlendirirken ivme bilgisinden yararlanır.

P1589 sonrasında ilgili sensörün sıfır noktası ve gerekli öğrenme işlemi kontrol edilmelidir. Bu kod mekanik kayış arızasını göstermez.

K115 şanzıman teşhisi

K115 teşhisinde yalnızca arıza kodunu okumak yeterli değildir. Soğuk ve sıcak çalışma koşullarını karşılaştırarak sistemin hidrolik, mekanik ve elektronik tarafını birlikte inceliyoruz.

Arıza kodu ve donmuş veri

Tüm kontrol ünitelerini tarıyor, yalnız şanzıman kodlarına değil motor, fren ve haberleşme kodlarına da bakıyoruz. Kodun kaydedildiği sıradaki şu bilgileri inceliyoruz:

• Araç hızı
• Motor devri
• CVT sıvı sıcaklığı
• Gaz pedalı konumu
• Hesaplanan motor torku
• Seçili vites konumu
• Primer ve sekonder devir
• Lock-up komutu

Kodları hemen silmek yerine oluşma şartlarını kayıt altına alıyoruz.

Yağ seviyesi ve sıcaklığı

K115’in sıvı seviyesi düz zeminde, motor çalışırken ve CVT sıvısı 35–45°C aralığındayken ayarlanır. Taşma borusu doğru seviyeyi belirler.

Şanzıman yağının doğru sıcaklıkta ölçülmesi önemlidir. Soğuk veya aşırı sıcak sıvıyla yapılan seviye ayarı eksik ya da fazla doluma neden olabilir.

Yağın rengi, kokusu ve içindeki metal

Yağın yalnızca rengine bakmıyoruz. Şanzıman yağı kararmadan da performans kaybedebilir.

Boşalan sıvıda şunları kontrol ediyoruz:

• Yanık koku
• Metalik parlama
• Balata kalıntısı
• Su veya soğutma sıvısı karışması
• Köpürme
• Normalden koyu veya bulanık görünüm

Karter açıldığında iki mıknatısı ve biriken tortunun yapısını inceliyoruz.

Basınç ve oran kontrolü

Basınç sensörü değerini motor torku ve solenoid komutlarıyla birlikte izliyoruz. Şanzıman yağının basınca etkisi nedeniyle seviye ve sıvı kalitesi doğrulanmadan valf gövdesine karar vermiyoruz.

Canlı veride:

• Hedef CVT oranı
• Gerçek CVT oranı
• Primer kasnak devri
• Sekonder kasnak devri
• Giriş ve çıkış hızı
• Basınç sensörü değeri
• SLP ve SLS solenoid akımı

karşılaştırılır.

Tork konvertörü kontrolü

Lock-up devreye girdiğinde motor ve türbin devirleri birbirine yaklaşmalıdır. Komut verildiği hâlde kayma devam ediyorsa SL, SLU, valf gövdesi, sıvı veya tork konvertörü incelenir.

Soğutma sistemi kontrolü

Isı eşanjörünün akışını, soğutucu hatlarını, radyatör yüzeyini, fanları ve motor soğutma suyu sıcaklığını kontrol ediyoruz. Yağ sıcaklığının yükselmesi yalnızca şanzıman içindeki bir arızadan kaynaklanmayabilir.

Soğuk ve sıcak yol testi

K115’i ilk çalıştırmadan itibaren test ediyoruz. D ve R kavrama süresini, kalkış tepkisini ve soğuk çalışma sesini kaydediyoruz.

Şanzıman ısındığında aynı kontrolleri tekrarlıyor; hafif gaz, sabit hız, yokuş, yavaşlama ve kontrollü hızlanma şartlarında canlı verileri karşılaştırıyoruz.

K115 şanzıman yağı ve filtresi

K115 CVT yağı

• OEM standardı: Toyota CVT Fluid FE
• Castrol: Castrol Transmax CVT
• Sadece tahliye tapasından kısmi değişim: Boşalan miktara bağlı olarak yaklaşık 3,0 litre
• Karter ve filtre sökülerek yapılan bakım: İçeride kalan sıvıya göre yaklaşık 5–6 litreye ulaşabilir
• Toplam kuru kapasite: Yaklaşık 7,5 litre
• Normal koruyucu bakım aralığı: 60.000 km
• Ağır kullanım bakım aralığı: Yaklaşık 40.000 km
• Uzatılmaması gereken üst sınır: 80.000 km

Kısmi değişim miktarı, aracın ne kadar beklediğine, sıvı sıcaklığına, karterin sökülüp sökülmediğine ve soğutucu hatların durumuna göre değişir. Bu nedenle tahmini miktarı doğrudan doldurmuyoruz; boşalan sıvıyı ölçüyor ve seviyeyi işlem sonunda sıcaklıkla ayarlıyoruz.

K115’e sıradan ATF doldurulmaz. CVT yağı ile ATF arasındaki fark kayış-kasnak sürtünmesi, solenoid kontrolü ve lock-up kavramasının çalışma karakteri açısından önemlidir.

K115 yağ değişimi nasıl yapılır?

Önce arıza kodlarını ve sıvı sıcaklığını kontrol ediyoruz. Ardından boşalan sıvının miktarını, kokusunu ve içindeki metal parçacıklarını inceliyoruz.

Bakım sırasında:

• Toyota CVT Fluid FE standardına uygun sıvı kullanıyoruz.
• Boşalan sıvıyı ölçüyoruz.
• Karteri ve mıknatısları temizliyoruz.
• Değiştirilebilir iç süzgeci yeniliyoruz.
• Karter contasını ve tapa contalarını kontrol ediyoruz.
• Castrol Transmax CVT kullanılacaksa aracın K115/K115F ve Toyota FE uygulamasını doğruluyoruz.
• Motor çalışırken bütün vites konumlarını sırayla dolaşıyoruz.
• Sıvı seviyesini 35–45°C sıcaklık aralığında ayarlıyoruz.
• Kaçak kontrolü yapıyoruz.
• Gerekli sistemlerde kalibrasyon durumunu kontrol ediyoruz.
• Soğuk ve sıcak yol testi gerçekleştiriyoruz.

Bakım geçmişi bilinmeyen, yağı yanmış veya karterinde yoğun metal bulunan bir K115’e kontrolsüz makineli yıkama uygulamıyoruz. Kısmi yağ değişimi ile tam değişim arasındaki kararı sıvının ve şanzımanın durumuna göre veriyoruz. Yüksek kilometreli CVT’lerde makineli yağ değişiminin risklerini dikkate alarak kontrollü boşaltma-doldurma yöntemini tercih ediyoruz.

Şanzıman yağı değişiminin önemi K115’te yalnızca yağlamayla sınırlı değildir. Temiz ve doğru sıvı; pompa emişini, solenoid tepkisini, kasnak basıncını ve tork konvertörü kilitleme davranışını doğrudan etkiler.

K115 adaptasyon ve kalibrasyon işlemleri

K115’te sıradan bir yağ boşaltma-doldurma işleminden sonra her durumda zorunlu mekanik adaptasyon yapılmaz. Yağ değişimi tek başına kayış, kasnak veya rulman öğrenmesi gerektirmez.

Buna karşılık aşağıdaki parçalar değiştirildiğinde araç uygulamasına uygun sıfırlama ve kalibrasyon işlemleri gerekebilir:

• Komple K115 veya K115F şanzıman
• Motor kontrol ünitesi
• Valf gövdesi
• Yağ basınç sensörü
• İvme veya ilgili denge sensörü
• Şanzıman kontrolünü etkileyen yazılım

Gerekli durumda:

• Hafıza sıfırlama
• İvme sensörü sıfır noktası öğrenmesi
• CVT yağ basıncı kalibrasyonu
• Solenoid kontrol değerlerinin doğrulanması
• Arıza kodlarının silinmesi
• Kontrollü yol öğrenmesi

yapıyoruz.

Adaptasyon işleminin mekanik hasarı onarmadığını özellikle ayırıyoruz. Çizilmiş kasnak, aşınmış kayış, boşluk yapmış rulman veya basınç kaçağı kalibrasyonla düzelmez. Yapılan işlem, sağlam mekanik sistemin yeni kontrol değerleriyle doğru çalışmasını sağlar. Gerekli şanzıman temel ayarlarını tamamladıktan sonra hedef-gerçek oranı ve basınç tepkisini yol testinde yeniden kontrol ediyoruz.

K115 şanzıman revizyonu ve onarımı

K115 ve K115F revizyon yapılabilen şanzımanlardır. Her arızada komple şanzıman değiştirilmesi gerekmez. Hasarın hangi bölgede kaldığını karter, basınç, canlı veri ve mekanik ölçümlerle belirliyoruz.

Revizyonda şu parçaları kontrol ediyoruz:

• Çelik itme kayışı
• Primer kasnak
• Sekonder kasnak
• Kasnak ve ara mil rulmanları
• Yağ pompası
• Valf gövdesi
• SLP ve SLS solenoidleri
• SL, SLU ve SC solenoidleri
• Basınç sensörü
• Hız ve sıcaklık sensörleri
• İleri kavrama
• Geri vites freni
• Planet dişli grubu
• Diferansiyel
• K115F transfer bağlantıları
• Tork konvertörü
• İç süzgeç
• Keçe, conta ve sızdırmazlık elemanları
• Yağ soğutma devresi

Kasnak yüzeyleri bozuksa kayışı tek başına değiştirmiyoruz. Rulman dağıldıysa valf gövdesi ve pompadaki metal kirlenmesini de temizliyor ve ölçüyoruz. İleri kavrama yanmışsa yalnızca balataları değil, kavrama basıncının neden düştüğünü araştırıyoruz.

Tork konvertörü lock-up balatasında problem varsa tork konvertörü revizyonunu ayrı işlem olarak değerlendiriyoruz. Valf gövdesi veya sensör arızası mekanik varyatör grubuna zarar vermeden yakalanmışsa komple şanzıman revizyonuna gerek kalmadan onarım yapılabilir.

Revizyon sonrasında soğutucu devresini temizliyor, doğru filtre ve sıvıyı kullanıyor, seviyeyi sıcaklıkla ayarlıyor ve gerekli kalibrasyonları tamamlıyoruz. Son kontrolü yalnız lift üzerinde değil, soğuk ve sıcak yol testinde yapıyoruz.

K115’in avantajları ve dezavantajları

Avantajları

• Ağır MPV gövdesinde yumuşak kalkış sağlar.
• Oran değişimi kesintisiz olduğu için sürüş konforu yüksektir.
• Tork konvertörü düşük hız manevralarını rahatlatır.
• Motoru uygun devir aralığında tutabilir.
• Sağlıklı durumda sarsıntısız ve sessiz çalışır.
• Valf gövdesi, solenoid, sensör ve tork konvertörü ayrı onarılabilir.
• Karter ve değiştirilebilir iç süzgeç bakım imkânı sunar.

Dezavantajları

• Ağır araç gövdesi sıvı ve soğutma sistemine yüksek yük bindirir.
• Yanlış yağ ve düşük seviye kayış-kasnak grubuna hızlı zarar verebilir.
• Rulman aşınması gecikmeden ele alınmazsa metal bütün sisteme yayılabilir.
• K115F’nin transfer ve dört çeker parçaları ilave kontrol gerektirir.
• Parça uyumluluğu şasi ve üretim tarihine göre doğrulanmalıdır.
• Bakımı geciktirilmiş bir araçta revizyon maliyeti yükselebilir.

İkinci el K115 şanzımanlı araç alınır mı?

Bakımlı ve doğru kullanılan K115 şanzımanlı bir Alphard veya Vellfire değerlendirilebilir. Yalnızca kilometreye bakarak karar vermiyoruz; bakım geçmişi ve gerçek çalışma durumu daha önemlidir.

Soğuk kontrol

Araç ilk çalıştırıldığında:

• D ve R konumuna geçiş süresini
• Kalkıştaki titremeyi
• Soğuk uğultuyu
• İlk hareket sırasındaki vuruntuyu
• Yağ kaçağını

kontrol ediyoruz. Satın alma öncesinde araç önceden ısıtılmışsa soğuk çalışma belirtileri gizlenebilir.

Sıcak yol testi

Şanzıman çalışma sıcaklığına ulaştığında:

• Hafif gazda titreme
• Sabit hızda devir oynama
• Yokuşta kayma
• Gaz kesince vuruntu
• D veya R gecikmesi
• Araç hızıyla artan uğultu
• Şanzıman uyarısı

kontrol edilir.

Arıza kayıtları ve canlı veri

Sadece gösterge panelinde uyarı olmamasına güvenmiyoruz. Geçmiş ve bekleyen arıza kodlarını, basınç sensörünü, hedef-gerçek oranı, primer-sekonder devirlerini ve lock-up kaymasını inceliyoruz.

Yağ bakım geçmişi

Yağın hiç değişmediğinin söylenmesi olumlu bir özellik değildir. K115’in sıvısı zamanla ısı, basınç ve sürtünme yükü altında yıpranır. Kirlenmiş veya özelliğini kaybetmiş yağ valf gövdesi ve kayış-kasnak sisteminin ömrünü azaltabilir.

Fatura bulunmuyorsa karterin daha önce açılıp açılmadığını, tapa durumunu, sıvının kokusunu ve mıknatıslardaki birikintiyi kontrol ediyoruz.

K115 şanzımanı korumak için kullanım önerileri

• Motor çalıştıktan hemen sonra soğuk şanzımana tam gaz yük bindirmeyin.
• D ile R arasında geçiş yapmadan önce aracın tamamen durmasını bekleyin.
• Rampada aracı gazla sabit tutmayın; freni veya park frenini kullanın.
• Uzun yokuşlarda aracı gereksiz tam gaz kullanmayın.
• Yoğun dur-kalk kullanımda sıvı bakımını geciktirmeyin.
• Yağ kaçağını yalnız damlama miktarına bakarak önemsiz görmeyin.
• Yanlış ATF veya doğrulanmamış CVT sıvısı kullanmayın.
• Çekiş kaybolduğunda gaz vermeye devam etmeyin.
• Uğultu, titreme veya uyarı başladığında aracı uzun süre zorlamayın.
• K115F modellerde farklı çapta lastik kullanımından kaçının.
• D konumunda uzun süre gaz ve frenle aracı sıkıştırmayın.
• Park ederken aracın yükünü P kilidine bırakmayın.

Dur-kalk trafikte otomatik şanzımanın kullanımı K115’in sıcaklık yönetimini doğrudan etkiler. Kısa duruşlarda sürekli D-N-D geçişi yapmak yerine frenle D konumunda beklenebilir. Uzun beklemelerde N veya P değerlendirilebilir.

Rampada önce aracı frenle sabitliyor, ardından park frenini uyguluyor ve son olarak P konumuna alıyoruz. Bu kullanım, park kilidinin üzerine araç ağırlığının binmesini engeller.

K115 arızalı bir araç hareket ettirilecekse otomatik aracın doğru çekilme yöntemi uygulanmalıdır. Özellikle K115F dört çeker modelleri tekerlekleri yerde uzun mesafe çekmiyoruz; platform üzerinde taşıyoruz.

Yağ veya bakım ürünü ararken aracın şasi numarası ve gerçek şanzıman koduyla şanzıman mağazasındaki uyumluluğu kontrol ediyoruz. Araçtaki belirtiyi, arıza kodunu ve yapılan işlemleri paylaşmak için Teknik Otomatik Şanzıman Forumu kullanılabilir.

Sık Sorulan Sorular

K115 tam otomatik mi?

K115 sürüş bakımından tam otomatik, teknik yapı bakımından kayışlı bir CVT’dir. Debriyaj pedalı gerektirmez ancak sabit dişli oranlarına sahip klasik otomatik şanzıman değildir.

K115 CVT mi?

Evet, K115 gerçek bir CVT’dir. Değişken oranı primer ve sekonder kasnaklarla çelik itme kayışı oluşturur.

K115 kayışlı mı, zincirli mi?

K115 çelik itme kayışlıdır. Audi Multitronic veya Ford CFT30’daki gibi çekme zinciri kullanmaz.

K115 kaç ileri?

K115’in fiziksel ileri vites sayısı yoktur. Araçta görülen yedi veya sekiz kademe, yazılım tarafından oluşturulan sanal oranlardır.

K115 tork konvertörlü mü?

Evet, K115 kilitleme kavramalı tork konvertörü kullanır. Tork konvertörü kalkış konforu sağlar; oran değişimini ise kayış ve kasnaklar gerçekleştirir.

K115 ile K115F arasındaki fark nedir?

K115 önden çekişli, K115F ise mekanik dört tekerlekten çekişli sürümdür. K115F’de arka aktarma sistemine güç gönderen çıkış ve transfer bağlantısı bulunur.

K115 hangi araçlarda kullanılır?

K115 ağırlıklı olarak Toyota Alphard ve Vellfire’ın 2.5 litre 2AR-FE motorlu, hibrit olmayan sürümlerinde kullanılır. AH30 neslinde Alphard ve Vellfire’da, AH40 neslinde ise 2.5 benzinli Alphard’da görülür.

K115 hangi motorla kullanılır?

K115’in temel motor eşleşmesi 2.5 litre 2AR-FE benzinli motordur. Bu motor yaklaşık 235 Nm tork üretir.

K115 hangi yağı kullanır?

K115 Toyota Genuine CVT Fluid FE kullanır. Mağazamızdaki Castrol Transmax CVT Toyota CVT Fluid FE uygulamalarına uygundur; yine de araç şasisi ve gerçek K115/K115F kodunu kontrol ederek kullanıyoruz.

K115 kaç litre yağ alır?

K115’in tamamen kuru toplam sıvı kapasitesi yaklaşık 7,5 litredir. Normal bakımda tork konvertörü, valf gövdesi ve soğutucu hatlar boşalmadığı için bu miktarın tamamı çıkmaz.

K115’in kısmi yağ değişimi kaç litredir?

Sadece tahliye tapasından boşaltmada yaklaşık 3 litre çıkabilir. Karter ve filtre söküldüğünde miktar 5–6 litreye yaklaşabilir. Boşalan miktarı ölçmeden sabit bir hacmi doğrudan doldurmuyoruz.

K115 yağ filtresi var mı?

Evet, K115’in karter içinde değiştirilebilen emiş süzgeci vardır. Yaygın OEM filtre numarası 35330-28020’dir.

K115 yağı kaç kilometrede değiştirilir?

Normal kullanımda yaklaşık 60.000 km, yoğun şehir trafiği, sıcak iklim, yokuş ve ağır yük kullanımında yaklaşık 40.000 km koruyucu bakım aralığı uyguluyoruz. 80.000 km’yi aşan bakımlarda sıvı ve karter kontrolünü geciktirmiyoruz.

K115 yağ değişiminden sonra adaptasyon gerekir mi?

Sıradan yağ değişimi tek başına zorunlu mekanik adaptasyon gerektirmez. Komple şanzıman, valf gövdesi, kontrol ünitesi veya basınç sensörü değiştiğinde hafıza sıfırlama, basınç kalibrasyonu ve ilgili sensör öğrenmeleri gerekebilir.

K115 neden titreme yapar?

K115; tork konvertörü lock-up aşınması, basınç kararsızlığı, yanlış sıvı, ileri kavrama veya motor-şanzıman takozları nedeniyle titreme yapabilir. Titremenin hangi hız ve sıcaklıkta oluştuğunu canlı verilerle karşılaştırıyoruz.

K115 neden uğultu yapar?

Uğultu kasnak rulmanları, ara miller, diferansiyel, kayış-kasnak yüzeyleri veya K115F transfer grubundan gelebilir. Sesi araç hızı, motor devri ve yük değişimiyle karşılaştırarak kaynağını belirliyoruz.

K115 neden ısınınca arıza verir?

Sıvı ısındığında incelir ve valf gövdesi, pompa veya iç keçelerdeki basınç kaçağı belirginleşebilir. Filtre tıkanması, soğutucu problemi ve yıpranmış sıvı da sıcak çalışma arızasını artırabilir.

K115 kayışı neden aşınır?

Kayış; düşük kasnak basıncı, yanlış yağ, pompa veya solenoid problemi, çizilmiş kasnak yüzeyi, aşırı sıcaklık ve uzun süreli ağır yük nedeniyle aşınır. Kayış hasarında sorunun basınç tarafındaki asıl nedenini de onarıyoruz.

K115 revizyon yapılır mı?

Evet, K115 ve K115F revizyon yapılabilen şanzımanlardır. Kayış, kasnak, rulman, pompa, valf gövdesi, kavramalar, tork konvertörü ve sızdırmazlık elemanları ayrı ayrı değerlendirilebilir.

K115 şanzımanlı araç alınır mı?

Bakım geçmişi bulunan, soğuk-sıcak testte gecikme veya uğultu yapmayan ve canlı verileri normal olan bir K115 şanzımanlı araç değerlendirilebilir. Bakımsız, yağında yoğun metal bulunan veya sıcak çalışmada kayma yapan araç aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Genel Değerlendirme

K115 ve K115F; doğru sıvıyla bakımı yapılan, soğutma sistemi temiz tutulan ve ağır kullanımda zorlanmayan araçlarda konforlu ve dayanıklı çalışabilen Toyota–Aisin CVT’leridir. Tork konvertörü ağır Alphard–Vellfire gövdesinde yumuşak kalkış sağlarken çelik kayış ve geniş oran aralığı kesintisiz hızlanma sunar.

Şanzımanın hassas noktaları valf gövdesi basınç kaybı, SLP–SLS solenoid kontrolü, kasnak rulmanları, tork konvertörü kilitleme kavraması ve bakım geciktiğinde aşınabilen kayış-kasnak grubudur. K115F’de transfer ve dört çeker çıkışının da ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

İkinci el değerlendirmesinde kilometreden önce yağ bakım geçmişine, soğuk ve sıcak D-R geçişlerine, uğultuya, sabit hız titremesine, karterdeki metale ve canlı basınç-oran değerlerine bakıyoruz. Tek bir arıza koduyla komple şanzıman kararı vermiyor; sensör, tesisat, valf gövdesi, tork konvertörü ve mekanik varyatör grubunu ayrı ayrı teşhis ediyoruz. Bakımlı bir K115 ile uzun süre ihmal edilmiş bir K115’i aynı değerlendirmek doğru değildir.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.

Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.