Toyota MMT C50A C53A C551A Şanzıman Nedir? Kronik Sorunları ve Kullanan Araçlar

Toyota MMT C50A, C53A ve C551A; beş ileri manuel şanzımanların kavrama ve vites işlemlerinin elektrikli aktüatörlerle otomatikleştirilmiş sürümleridir. Bu şanzımanlarda debriyaj pedalı bulunmaz ancak mekanik yapı manuel şanzımanla büyük ölçüde aynıdır.

C50A, C53A ve C551A tork konvertörlü tam otomatik, CVT veya çift kavramalı şanzıman değildir. Tek kuru kavrama kullanan yarı otomatik robotize şanzıman sınıfındadır. Vites değişimi sırasında kavrama açıldığı için kısa süreli güç kesilmesi ve hafif yığılma hissedilebilir.

Toyota MMT kontrol ünitesi; motor devri, araç hızı, fren pedalı, gaz pedalı ve aktüatör konum bilgilerini izleyerek kavramayı ve vites mekanizmasını yönetir. Kavrama aktüatörü debriyaj pedalının görevini, vites seçme ve geçirme motorları ise sürücünün vites koluyla yaptığı hareketleri üstlenir.

C50A, C53A ve C551A aynı beş ileri MMT ailesinde bulunsa da aynı şanzıman değildir. Kullanıldıkları motorlar, dişli oranları, diferansiyel oranı, kavrama parçaları, aktüatör yapısı ve kontrol yazılımı değişebilir. Toyota MMT sisteminin genel özelliklerini MMT otomatik şanzıman rehberimizde ayrıca inceleyebilirsiniz.

Toyota MMT C50A, C53A ve C551A Nedir?

Toyota MMT şanzıman nedir?

MMT, MultiMode Transmission ifadesinin kısaltmasıdır. Toyota bu ismi manuel şanzıman temelli, tek kavramalı ve aktüatör kontrollü yarı otomatik sistemleri için kullanır.

Şanzımanın içinde klasik manuel şanzımanlarda bulunan şu parçalar yer alır:

• Giriş ve çıkış milleri
• İleri vites dişlileri
• Senkromeçler
• Vites çatalları
• Diferansiyel
• Tek kuru kavrama
• Baskı ve balata
• Ayırma rulmanı
• Kavrama aktüatörü
• Vites seçme ve geçirme aktüatörleri
• Konum sensörleri
• MMT kontrol ünitesi

Sürücü E konumunu seçtiğinde kontrol ünitesi vites değişimlerini kendisi yapar. M konumunda sürücü artı ve eksi yönünde vites komutu verir ancak kavramayı yine aktüatör yönetir.

C50A şanzıman nedir?

C50A, Toyota’nın beş ileri MMT ailesindeki benzinli motor uygulamalarından biridir. En sık Toyota Corolla ve Auris’in belirli 1.6 litre benzinli MMT sürümlerinde görülür.

C50A manuel dişli kutusu, tek kuru kavrama, elektrikli kavrama aktüatörü ve vites seçme/geçirme aktüatörlerinden oluşur. Şanzımanın çalışma kapasitesi ve dişli oranları birlikte kullanıldığı benzinli motorun tork özelliklerine göre belirlenmiştir.

C50A parçası aranırken yalnızca Toyota Corolla veya Auris bilgisi yeterli değildir. Aynı kasa ve motor seçeneğinde manuel, MMT ve farklı otomatik şanzıman türleri bulunabilir.

C53A şanzıman nedir?

C53A, ağırlıklı olarak 1.4 D-4D dizel motorlu Toyota modellerinde kullanılan beş ileri MMT şanzımandır. Toyota Yaris, Corolla ve Auris’in belirli 1.4 D-4D sürümlerinde karşılaşılır.

Dizel motorun düşük devirde ürettiği tork nedeniyle C53A’nın kavrama ve dişli özellikleri benzinli C50A ile aynı değildir. Diferansiyel oranı, şanzıman içi oranlar, kavrama seti ve kontrol yazılımı uygulamaya göre değişebilir.

C53A’da kavrama aşınması, aktüatör hareket mesafesi ve adaptasyon değerleri birbiriyle doğrudan ilişkilidir. Aşınmış kavrama, aktüatörün çalışma sınırını zorlayarak P0810 gibi kavrama konumu hatalarına neden olabilir.

C551A şanzıman nedir?

C551A, Toyota’nın küçük motorlu modellerinde kullandığı beş ileri MMT şanzımanlardan biridir. Toyota Yaris’in belirli 1.0 ve 1.3 litre benzinli sürümleri ile Toyota Aygo 1.0 MMT uygulamalarında görülür.

C551A, C50A ve C53A ile aynı temel robotize çalışma mantığını kullanır ancak gövde, dişli oranı, diferansiyel, bağlantı noktaları ve aktüatör ayrıntıları farklıdır.

C551A kodundaki son A harfi, manuel şanzımanın aktüatörlerle otomatikleştirilmiş MMT sürümünü ayırt etmek için kullanılır. C551 manuel şanzıman ile C551A MMT aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

C50A, C53A ve C551A aynı şanzıman mı?

Hayır. Üçü de beş ileri Toyota MMT ailesine ait olsa da birbirinin doğrudan yerine takılabilecek aynı şanzımanlar değildir.

Aralarındaki temel farklılıklar şunlardır:

• Kullanıldıkları motor seçenekleri
• Taşıyabilecekleri motor torku
• Dişli oranları
• Diferansiyel oranı
• Şanzıman gövdesi
• Motor bağlantıları
• Kavrama çapı ve özellikleri
• Volan yapısı
• Aktüatör bağlantıları
• Kontrol ünitesi yazılımı
• Sensör ve soket özellikleri

Çıkma şanzıman, kavrama veya aktüatör alınırken parça üzerindeki kod, OEM numarası, motor kodu ve şasi numarası birlikte karşılaştırılmalıdır.

Beş ileri ve altı ileri Toyota MMT arasındaki fark nedir?

C50A, C53A ve C551A beş ileri eski nesil MMT ailesindedir. EC60A, EC65A ve EC66A ise daha sonra kullanılan altı ileri MMT ailesidir.

Beş ileri ve altı ileri sistemler arasındaki fark yalnızca vites sayısı değildir. Aktüatörlerin hareket mekanizması, kavrama kumandası, şanzıman gövdesi, sensörler, kontrol ünitesi ve kavrama parçaları değişir.

Altı ileri modeller için hazırladığımız Toyota MMT EC60A, EC65A ve EC66A şanzıman rehberinde yeni neslin teknik özelliklerini ayrı olarak inceleyebilirsiniz.

Beş İleri Toyota MMT Nasıl Çalışır?

Tek kuru kavrama nasıl çalışır?

C50A, C53A ve C551A şanzımanlarda tek kuru kavrama kullanılır. Kavrama; volan, baskı, balata, ayırma rulmanı ve hareket mekanizmasından oluşur.

Kavrama kapalıyken motor gücü şanzımana aktarılır. Vites değiştirileceğinde kontrol ünitesi motor torkunu azaltır, kavrama aktüatörünü hareket ettirerek debriyajı açar, mevcut vitesi ayırır ve yeni vitesi devreye alır. Ardından kavrama kontrollü biçimde yeniden kapatılır.

Kalkış sırasında kavrama bir süre kaydırılarak araç hareket ettirilir. Bu nedenle yoğun dur-kalk trafiği, yokuşta gazla bekleme ve sürekli sürünerek ilerleme kavrama sıcaklığını ve aşınmasını artırır.

Tek kuru kavramanın temel parçalarını ve çalışma mantığını kavrama nedir rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Kavrama aktüatörü nasıl çalışır?

Beş ileri Toyota MMT’de debriyaj hareketi elektrik motorlu kavrama aktüatörü tarafından gerçekleştirilir. Aktüatör motorunun ürettiği dönme hareketi redüksiyon dişlileri üzerinden mekanik harekete çevrilir ve kavrama ayırma mekanizmasına iletilir.

Aktüatör içindeki konum sensörü, kavramanın hangi noktada bulunduğunu kontrol ünitesine bildirir. Kontrol ünitesi bu bilgi üzerinden kavrama temas noktasını ve tam kapatma konumunu hesaplar.

Elektrik motorundaki aşınma, redüksiyon dişlilerindeki boşluk, mekanik sıkışma veya konum sensöründeki hata kavramanın yanlış noktada açılıp kapanmasına neden olabilir.

LCC kavrama mekanizması nedir?

Beş ileri MMT uygulamalarının kavrama baskısında kavrama kuvvetini düzenlemeye yardımcı olan yük kontrollü bir mekanizma bulunabilir. Bu yapı, kavrama balatası aşındıkça aktüatörün ihtiyaç duyduğu çalışma kuvvetini belirli sınırlar içinde tutmaya yardımcı olur.

LCC mekanizmasının veya baskı yapısının düzgün çalışmaması halinde aktüatör normalden fazla zorlanabilir. Kavrama değiştirilirken MMT’ye uygun baskı ve balata kullanılmasının nedenlerinden biri budur.

Standart manuel araç için üretilmiş kavrama setinin ölçüleri benzer görünse bile baskı karakteri MMT sistemiyle uyumlu olmayabilir. Yanlış kavrama seti adaptasyonun tamamlanmamasına, sert kalkışa veya aktüatörün erken arızalanmasına yol açabilir.

Vites seçme ve geçirme aktüatörü nasıl çalışır?

MMT sisteminin vites aktüatörü iki temel hareket gerçekleştirir. Seçme hareketi uygun vites kanalını bulur, geçirme hareketi ise seçilen dişliyi devreye alır.

C50A ve C53A gibi bazı uygulamalarda seçme ve geçirme hareketleri aynı aktüatör gövdesindeki motorlarla yönetilir. C551A uygulamalarında aktüatörlerin gövde ve hareket düzeni farklılık gösterebilir.

Elektrik motorlarının hareketi redüksiyon dişlileri ve bağlantı kollarıyla şanzımanın vites millerine aktarılır. Konum sensörleri aktüatörün ulaştığı noktayı kontrol ünitesine bildirir.

Komut verilen vitesle ölçülen konum uyuşmadığında kontrol ünitesi vites geçişini iptal edebilir. Gösterge ekranında N harfi yanıp sönebilir ve araç hareket etmeyebilir.

Toyota MMT’de ayrı robot yağı var mı?

C50A, C53A ve C551A şanzımanlarda ayrı bir hidrolik robot yağı bulunmaz. Kavrama ile vites hareketleri elektrik motorlu aktüatörler tarafından gerçekleştirilir.

Şanzımanın içine konulan dişli yağı yalnızca mekanik dişlileri, milleri, senkromeçleri ve diferansiyeli yağlar. Aktüatör motorları bu yağın içinde çalışmaz.

Fiat Dualogic veya Selespeed’de kullanılan robot hidrolik yağları Toyota MMT’ye konulmaz. MMT ibaresi görülerek şanzımana ATF, CVT yağı veya robot hidroliği eklenmesi ciddi arızalara neden olabilir.

E ve M sürüş modları nasıl çalışır?

E modunda şanzıman kontrol ünitesi uygun vitesi kendisi seçer. Gaz pedalı konumu, motor devri, araç hızı ve yük durumu değerlendirilerek vites yükseltilir veya düşürülür.

M modunda sürücü artı ve eksi komutlarıyla vites seçer. Kavrama açma ve kapatma işlemi yine otomatik yapılır. M modu klasik manuel şanzıman gibi debriyaj kontrolünü sürücüye bırakmaz.

Bazı Toyota modellerinde daha geç vites değiştiren Es modu bulunabilir. Sürüş modlarının adları ve vites kolu düzeni aracın modeline göre değişebilir.

C50A, C53A ve C551A Kullanan Araçlar

C50A kullanan Toyota modelleri

C50A en sık aşağıdaki araçların belirli beş ileri MMT sürümlerinde görülür:

• Toyota Corolla 1.6 benzinli MMT
• Toyota Auris 1.6 benzinli MMT

Aynı motor hacmine sahip her Corolla veya Auris’te C50A bulunmaz. Araç yılı, motor kodu ve satış pazarı mutlaka dikkate alınmalıdır.

C53A kullanan Toyota modelleri

C53A özellikle aşağıdaki 1.4 D-4D MMT uygulamalarında görülür:

• Toyota Yaris 1.4 D-4D MMT
• Toyota Corolla 1.4 D-4D MMT
• Toyota Auris 1.4 D-4D MMT

C53A, daha sonraki yıllarda kullanılan altı ileri EC65A ile karıştırılmamalıdır. Aynı 1.4 D-4D motor ailesinde hem beş ileri C53A hem de altı ileri EC65A uygulamaları bulunabilir.

Uygun C53A uygulamalarında parça numarası kontrol edilerek Toyota Corolla, Auris ve Yaris 1.4 D-4D MMT Aisin debriyaj seti tercih edilebilir. Sipariş öncesinde araç şasi numarası, şanzıman kodu ve mevcut kavrama ölçüleri eşleştirilmelidir.

C551A kullanan Toyota modelleri

C551A aşağıdaki küçük motorlu Toyota MMT uygulamalarında görülür:

• Toyota Yaris 1.0 VVT-i MMT
• Toyota Yaris 1.3 VVT-i MMT
• Toyota Aygo 1.0 MMT

Yaris’in motor, kasa ve üretim yılına göre farklı MMT kodları bulunabilir. Yalnızca Yaris MMT denilerek C551A parçası sipariş edilmemelidir.

Corolla Verso aynı şanzımanı mı kullanır?

Toyota Corolla Verso’nun belirli beş ileri MMT sürümlerinde C251A gibi farklı şanzıman kodları kullanılmıştır. Corolla Verso MMT’nin C50A, C53A veya C551A olduğu doğrudan kabul edilmemelidir.

Dış görünüş ve çalışma mantığının benzer olması mekanik şanzımanın ve aktüatörlerin aynı olduğunu göstermez.

Şanzıman kodu nasıl doğrulanır?

Doğru şanzıman eşleştirmesi için şu bilgiler birlikte kontrol edilmelidir:

• Şasi numarası
• Motor kodu
• Şanzıman üzerindeki kimlik bilgisi
• Üretim yılı ve ayı
• Aktüatör OEM numarası
• Kontrol ünitesi parça numarası
• Soket ve bağlantı yapısı
• Kavrama ölçüsü

Ruhsatta yarı otomatik yazması veya vites kolunda E konumunun bulunması şanzıman kodunu belirlemek için yeterli değildir.

Toyota MMT Şanzıman Yağı ve Bakımı

C50A, C53A ve C551A hangi yağı kullanır?

• OEM: Toyota Genuine Manual Transmission Gear Oil LV 75W
• OEM standardı: SAE 75W, API GL-4
• OEM ürün numarası: 08885-81001
• Motul: Gear Power FE 75W
• Değişim aralığı: 60.000 kilometre veya 4 yıl
• Filtre: Değiştirilebilir haricî şanzıman yağ filtresi bulunmaz
• Ayrı robot yağı: Bulunmaz

Toyota MMT şanzımanlarda otomatik şanzıman yağı kullanılmaz. C50A, C53A ve C551A’nın mekanik bölümü manuel şanzıman yapısında olduğu için uygun özellikte manuel dişli yağı kullanılır.

Yanlış yağ soğukta geçişlerin sertleşmesine, senkromeçlerin zorlanmasına ve vites aktüatörünün hedef konuma ulaşmakta güçlük çekmesine neden olabilir. Yanlış şanzıman yağı kullanılırsa ne olur içeriğimizde uygun olmayan yağın oluşturabileceği sorunları ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

C50A yağ kapasitesi

• Mekanik şanzıman yağ kapasitesi: Yaklaşık 1,9 litre
• Yağ türü: SAE 75W, API GL-4
• Ayrı robot yağı: Bulunmaz

C53A yağ kapasitesi

• Mekanik şanzıman yağ kapasitesi: Yaklaşık 1,9 litre
• Yağ türü: SAE 75W, API GL-4
• Ayrı robot yağı: Bulunmaz

C53A’nın motor ve üretim uygulamasına göre mekanik gövde ayrıntıları değişebileceği için bakım öncesinde şanzıman kodu kontrol edilmelidir.

C551A yağ kapasitesi

• Mekanik şanzıman yağ kapasitesi: Yaklaşık 1,7 litre
• Yağ türü: SAE 75W, API GL-4
• Ayrı robot yağı: Bulunmaz

C551A’nın daha küçük gövde yapısı nedeniyle yağ kapasitesi C50A ve C53A’dan daha düşüktür.

MMT şanzıman yağı ne zaman değiştirilmelidir?

Normal kullanımda 60.000 kilometre veya 4 yıllık değişim aralığı uygundur. Yoğun şehir içi kullanım, yüksek sıcaklık, yokuşlu yollar ve geçmişi bilinmeyen araçlarda yağ daha erken kontrol edilebilir.

Şanzımandan uğultu gelmesi, viteslerin mekanik olarak sertleşmesi veya yağ içinde yoğun metal parçacık görülmesi yalnızca yağ değişimiyle geçiştirilmemelidir. Diferansiyel rulmanları, miller, senkromeçler ve dişliler kontrol edilmelidir.

Diğer şanzıman türleriyle birlikte bakım aralıklarını karşılaştırmak için şanzıman yağı değişim kilometreleri rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Yağ değişiminden sonra adaptasyon gerekir mi?

Yalnızca mekanik şanzıman yağı değiştirildiğinde normal şartlarda kavrama adaptasyonu gerekmez. Kavrama, aktüatör, vites mekanizması veya şanzıman kontrol ünitesine müdahale edilmişse yapılan işleme uygun başlangıç ayarı uygulanır.

Yağ değişimi ile kavrama adaptasyonu birbirinden farklı işlemlerdir. Adaptasyon, yeni yağ miktarını değil kavrama ve vites aktüatörlerinin çalışma konumlarını öğretir.

MMT şanzıman yağ kaçağı nerelerden olur?

Yağ kaçağı en sık şu bölgelerde görülür:

• Aks keçeleri
• Şanzıman giriş mili keçesi
• Gövde birleşimleri
• Yağ boşaltma tapası
• Yağ dolum tapası
• Şanzıman üst kapakları

Giriş mili keçesinden kaçan yağ kuru kavrama balatasına ulaşırsa kalkışta titreme ve kavrama kaydırması oluşabilir. Bu durumda yalnızca baskı balata değiştirilmemeli, yağ kaçağı da giderilmelidir.

Şanzıman yağı kaçakları ile düşük şanzıman yağı seviyesinin sonuçları birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Toyota MMT Kavrama Sorunları

MMT kavrama aşınması nasıl anlaşılır?

Kavrama balatası aşındıkça temas noktası ve aktüatörün çalışma mesafesi değişir. Kontrol ünitesi belirli bir aşınma seviyesine kadar bu değişimi adaptasyon değerleriyle karşılar. Aşınma fiziksel sınırı geçtiğinde adaptasyon kalıcı çözüm sağlamaz.

Yaygın kavrama aşınması belirtileri şunlardır:

• Kalkışta silkeleme
• İlk harekette gecikme
• Geri viteste titreme
• Yokuşta kavrama kokusu
• Motor devri yükseldiği halde aracın geç hızlanması
• Vites değişiminin uzaması
• N göstergesinin yanıp sönmesi
• P0810 arıza kodu
• Kavrama adaptasyonunun tamamlanmaması

Bu belirtiler kavrama arızası belirtileri ile karşılaştırılırken aktüatör, volan ve motor takozları da kontrol edilmelidir.

Toyota MMT kavraması kaç kilometre gider?

Kavrama için sabit bir kilometre vermek doğru değildir. Kavrama ömrünü kullanım şekli, trafik yoğunluğu, yokuşlar, araç yükü, aktüatör durumu ve adaptasyon değerleri belirler.

Kavramayı hızlı aşındıran kullanımlar şunlardır:

• Trafikte sürekli sürünmek
• Yokuşta gazla beklemek
• Sık geri-ileri manevra yapmak
• Aracı aşırı yüklü kullanmak
• Kavrama arızasına rağmen sürüşe devam etmek
• Bozuk adaptasyonla aracı kullanmak
• Yağ kaçağı bulunan kavramayı değiştirmemek
• Zayıf aktüatörle yeni kavramayı kullanmak

Şehir içinde düzgün kullanılan bir kavramayla yoğun trafikte sürekli süründürülen kavramanın ömrü aynı olmaz.

Kavrama değişiminde hangi parçalar kontrol edilmelidir?

Kavrama değişimi sırasında şu parçalar birlikte kontrol edilmelidir:

• Baskı
• Balata
• Ayırma rulmanı
• Volan yüzeyi
• Kavrama çatalı
• Aktüatör hareket mekanizması
• Şanzıman giriş mili
• Giriş mili keçesi
• Motor ve şanzıman takozları
• Aktüatör konum sensörü

MMT’ye uygun olmayan baskı ve balata kullanılması adaptasyonun başarısız olmasına veya kavramanın sert çalışmasına neden olabilir.

Kavrama parçalarının onarım seçenekleri hakkında kavrama revizyonu nedir içeriğimizden bilgi alabilirsiniz.

Volan arızası kavrama arızasıyla karışır mı?

Evet. Volan yüzeyindeki eğrilik, ısı izi veya düzensiz aşınma yeni kavramanın bile kalkışta titremesine neden olabilir.

Dizel uygulamalarda kullanılan volanın yapısı ve durumu özellikle kontrol edilmelidir. Volandaki aşırı boşluk veya yüzey bozulması, aktüatörün kavramayı düzgün yönetmesini engeller.

Kavrama seti değiştirildiği halde titreme devam ediyorsa volan, takozlar, aktüatör ayarı ve motorun düşük devir çalışması yeniden incelenmelidir.

Kavrama değişiminden sonra adaptasyon gerekir mi?

Evet. Kavrama değişiminden sonra kontrol ünitesine yeni kavramanın temas noktası ve hareket sınırları öğretilmelidir.

Adaptasyon yapılmadan veya hatalı yapılarak kullanılan yeni kavramada şu sorunlar görülebilir:

• Sert kalkış
• Uzun süreli kaydırma
• Vites geçişlerinde vuruntu
• Geri vitese geçmeme
• Kavrama sıcaklığının yükselmesi
• P0810 arıza kodu
• Yeni balatanın erken aşınması

Adaptasyon nedir ve neden yapılır içeriğimizde bu işlemin temel amacını, adaptasyon bozulursa ne olur rehberimizde ise yanlış değerlerin oluşturduğu belirtileri anlattık.

Toyota MMT Aktüatör Arızaları

Kavrama aktüatörü arızası belirtileri

Kavrama aktüatörü debriyajı gereken hızda ve mesafede hareket ettiremediğinde araç vitese geçmeyebilir veya hareket edemeyebilir.

Başlıca belirtiler şunlardır:

• E veya M konumunun devreye girmemesi
• N harfinin yanıp sönmesi
• Kontak açıldığında anormal aktüatör sesi
• Kavramanın çok sert kapatılması
• Kalkışın gecikmesi
• Araç ısındığında vitesten çıkması
• Adaptasyonun tamamlanmaması
• P0805, P0807, P0808, P0810 veya P0900 kodları

Aktüatör arızası yalnızca elektrik motorunun yanması şeklinde oluşmaz. Motor kömürleri, dişli mekanizması, konum sensörü, bağlantı kolları ve soketler ayrı ayrı incelenmelidir.

Vites seçme aktüatörü arızası belirtileri

Vites seçme motoru hedef vites kanalına ulaşamazsa araç bazı viteslere geçebilirken bazılarını seçemeyebilir.

Yaygın belirtiler şunlardır:

• Birinci vitese geçmeme
• Geri vitesin devreye girmemesi
• Belirli bir viteste takılı kalma
• N göstergesinin yanıp sönmesi
• Vites geçişinde uzun bekleme
• Aktüatörden tıkırtı gelmesi
• P0905, P0906, P0907, P0909 veya P0910 kodları

Şanzıman içindeki sert çalışan vites çatalı veya senkromeç, sağlam aktüatörün hedef konuma ulaşmasını engelleyebilir.

Vites geçirme motoru arızası belirtileri

Vites geçirme motoru seçilen dişliyi devreye alır. Motorun yavaşlaması, konum sensörünün hatalı bilgi vermesi veya mekanik hareketin sıkışması vites geçişini durdurabilir.

P0915, P0916, P0917, P0919 ve P0920 kodlarında yalnızca aktüatör motoru değerlendirilmemelidir. Kablo tesisatı, sensör, vites çatalı, senkromeç ve seçme mili de kontrol edilmelidir.

Aktüatörden gelen ses normal mi?

Kontak açıldığında veya vites seçildiğinde aktüatörlerden kısa süreli çalışma sesi duyulabilir. Bu ses elektrik motorlarının kavrama ve vites mekanizmasını hareket ettirmesinden kaynaklanır.

Sürekli devam eden tıkırtı, öğütme sesi veya tekrar tekrar konum arama sesi normal değildir. Dişli boşluğu, aktüatör sıkışması, konum sensörü hatası veya düşük voltaj bulunabilir.

Akü zayıflığı MMT arızası yapar mı?

Evet. MMT aktüatörleri çalışma sırasında kararlı elektrik gerilimine ihtiyaç duyar. Zayıf akü, düşük alternatör şarjı, oksitli kutup başı veya kötü şase bağlantısı aktüatörlerin yavaş çalışmasına neden olabilir.

Düşük voltajda görülebilecek belirtiler şunlardır:

• N göstergesinin yanıp sönmesi
• Vitesin devreye girmemesi
• Birden fazla aktüatör kodu
• Başlangıç ayarının yarıda kalması
• Soğukken veya ilk çalıştırmada arıza
• Kontrol ünitesi haberleşme hataları

Akünün marş motorunu çevirmesi tamamen sağlıklı olduğunu göstermez. Akü yük altında, alternatör ise elektrik tüketicileri açıkken kontrol edilmelidir.

Toyota MMT Arıza Kodları

P0810 arıza kodu

P0810 kavrama konumu kontrol hatasıdır. Toyota MMT’de sık karşılaşılan kodlardan biridir ancak doğrudan aktüatör değiştirileceği anlamına gelmez.

Kontrol edilmesi gereken parçalar şunlardır:

• Kavrama balatası ve baskı
• Kavrama aktüatörü
• Kavrama konum sensörü
• Aktüatör motoru
• Ayırma rulmanı
• Kavrama çatalı
• Elektrik tesisatı
• Akü voltajı
• Adaptasyon değerleri
• MMT kontrol ünitesi

Aşınmış kavramaya sürekli adaptasyon yapılması P0810 hatasını kalıcı olarak çözmez.

P0900 arıza kodu

P0900 kavrama aktüatörü elektrik devresiyle ilişkilidir. Aktüatör motoru, soket, tesisat, sigorta, besleme gerilimi ve kontrol ünitesi çıkışı ölçülmelidir.

Kod silindikten sonra hemen geri geliyorsa yalnızca mekanik kavrama değişimine yönelmek doğru olmaz.

P0805, P0807 ve P0808 arıza kodları

Bu kodlar kavrama konum sensörü devresini ilgilendirir:

• P0805: Kavrama konum sensörü devresi
• P0807: Kavrama konum sensörü sinyali düşük
• P0808: Kavrama konum sensörü sinyali yüksek

Konum sensörünün yanında kablo kopukluğu, kısa devre, soket temassızlığı ve aktüatör içindeki mekanik boşluk kontrol edilmelidir.

P0905, P0906 ve P0907 arıza kodları

Bu kodlar vites kanalı seçme konum sinyaliyle ilişkilidir:

• P0905: Konum sinyali aralık veya performans hatası
• P0906: Konum sensörü sinyali düşük
• P0907: Konum sensörü sinyali yüksek

Sensör sinyali canlı verilerden izlenmeli, aktüatör hareket ederken kesinti veya ani sıçrama olup olmadığı kontrol edilmelidir.

P0909 ve P0910 arıza kodları

P0909 vites kanalı seçme kontrol hatasıdır. P0910 ise seçme aktüatörü elektrik devresiyle ilişkilidir.

Aktüatör motoru çalıştığı halde hedef konuma ulaşılamıyorsa redüksiyon dişlileri, bağlantı mekanizması ve şanzıman içindeki seçme milleri kontrol edilmelidir.

P0915, P0916 ve P0917 arıza kodları

Bu kodlar vites geçirme konum sensörü sinyalini ilgilendirir:

• P0915: Vites konum sinyali aralık veya performans hatası
• P0916: Vites konum sensörü sinyali düşük
• P0917: Vites konum sensörü sinyali yüksek

Sensör, soket, kablo ve aktüatör mekanizması birlikte kontrol edilmelidir.

P0919 ve P0920 arıza kodları

P0919 vites konumu kontrol hatasıdır. Aktüatörün yanında senkromeç, vites çatalı, kayıcı manşon ve seçme mili kontrol edilmelidir.

P0920 vites geçirme aktüatörü elektrik devresiyle ilişkilidir. Motor beslemesi, tesisat, soket ve kontrol ünitesi çıkışı ölçülmelidir.

MMT arıza kodlarını paylaşmak ve benzer sorunları incelemek için şanzıman arıza kodları forumumuzu kullanabilirsiniz.

Toyota MMT’de Sık Görülen Sorunlar

N harfi neden yanıp söner?

N harfinin yanıp sönmesi, kontrol ünitesinin kavrama veya vites konumunu doğrulayamadığını gösterir. Sistem aracı korumak için vitesi boşa alabilir.

Başlıca nedenler şunlardır:

• Kavrama aşınması
• Kavrama aktüatörü arızası
• Vites aktüatörü arızası
• Konum sensörü hatası
• Şanzıman içinde mekanik sıkışma
• Düşük akü voltajı
• Fren müşürü arızası
• Adaptasyon değerlerinin bozulması
• Kablo veya soket temassızlığı

N yanıp sönerken aracı sürekli çalıştırıp vitesi zorlamak aktüatör ve kavrama üzerindeki yükü artırabilir.

MMT araç kalkışta neden silkeliyor?

Kalkış silkelemesinin en yaygın nedeni kavramanın motor gücünü düzgün aktaramamasıdır. Aşınmış veya yağlanmış balata, bozuk volan yüzeyi, yanlış adaptasyon ve düzensiz çalışan aktüatör titremeye neden olabilir.

Motor ile şanzıman takozlarındaki boşluk da hafif kavrama hareketini araç içinde şiddetli sarsıntı olarak hissettirebilir.

Otomatik araç kalkışta neden sarsar rehberimizde kavrama dışındaki motor ve bağlantı kaynaklı ihtimalleri de bulabilirsiniz.

Toyota MMT geri vitese neden geçmez?

Geri vitese geçmeme sorununun olası nedenleri şunlardır:

• Kavramanın tam ayrılmaması
• Kavrama aktüatörü hareket kaybı
• Vites seçme motoru arızası
• Vites konum sensörü hatası
• Şanzıman içi mekanik sıkışma
• Düşük akü voltajı
• Fren müşürü arızası
• Hatalı başlangıç ayarı

Kavrama tam ayrılmadığında giriş mili dönmeye devam eder ve geri vitesin devreye girmesi zorlaşır.

Vites geçişleri neden gecikir?

Robotize manuel şanzımanda kısa süreli güç kesilmesi normaldir. Geçişin gereğinden uzun sürmesi ise kavrama aktüatörünün yavaşlaması, vites motorlarının zorlanması veya şanzıman içindeki mekanik direncin artmasıyla ilişkili olabilir.

Vites geçişlerinde sarsıntı veya gecikme sürekli hale geldiyse arıza kodlarıyla birlikte aktüatör hareket süreleri incelenmelidir.

MMT şanzıman neden vuruntu yapar?

Kavramanın ani kapatılması, bozuk adaptasyon, motor ve şanzıman takozlarındaki boşluk veya aktarma organlarındaki mekanik boşluk vuruntuya neden olabilir.

N konumundan E veya R konumuna geçerken oluşan vuruntu ile sürüş sırasında vites değişiminde oluşan vuruntu ayrı değerlendirilmelidir. Dururken vitese geçince oluşan sarsıntı ve otomatik şanzıman vuruntusu içeriklerimiz bu ayrımı yapmaya yardımcı olur.

MMT şanzıman ısınınca neden vitesten çıkar?

Araç ısındığında ortaya çıkan arızalarda aktüatör motoru, konum sensörleri, elektrik bağlantıları ve kavrama sıcaklığı kontrol edilmelidir.

Isınmayla elektrik direnci artan motor veya sensör soğukken çalışıp sıcakken hata verebilir. Sürekli kaydırılan aşınmış kavrama da yoğun trafikte sistemin vitesten çıkmasına neden olabilir.

Toyota MMT Arıza Tespiti ve Adaptasyonu

MMT arıza tespiti nasıl yapılmalıdır?

Doğru teşhis sırası şöyledir:

1. Akü, alternatör ve şase bağlantıları kontrol edilir.
2. Şanzıman kontrol ünitesindeki bütün kodlar okunur.
3. Kodların oluştuğu çalışma şartları incelenir.
4. Kavrama ve vites konumları canlı verilerden izlenir.
5. Aktüatör motorlarının hareket süreleri kontrol edilir.
6. Kavrama aşınması ve temas noktası değerlendirilir.
7. Şanzıman seçme mekanizmasının serbest hareketi incelenir.
8. Kablo ve soketlerde gerilim düşümü ölçülür.
9. Mekanik veya elektriksel onarım tamamlanır.
10. Başlangıç ayarı ve yol testi yapılır.

Her MMT arızasında doğrudan kavrama veya aktüatör değiştirilmemelidir. Aynı belirtiyi farklı parçalar oluşturabilir.

MMT adaptasyonu neyi ayarlar?

Adaptasyon sırasında kontrol ünitesi şu değerleri öğrenir:

• Kavrama temas noktası
• Kavramanın tam açılma konumu
• Kavramanın tam kapatma konumu
• Vites seçme referans noktaları
• Vites geçirme referans noktaları
• Senkromeç çalışma konumları

Adaptasyon mekanik aşınmayı onarmaz. Aşınmış kavrama, sıkışmış aktüatör veya bozuk konum sensörü bulunduğunda işlem tamamlanmayabilir.

Adaptasyon neden tamamlanmaz?

Başlıca nedenler şunlardır:

• Kavramanın aşınma sınırını geçmesi
• Yanlış kavrama seti kullanılması
• Kavrama aktüatörünün yeterli hareketi yapamaması
• Konum sensörünün kararsız çalışması
• Vites aktüatörünün sıkışması
• Şanzıman içinde mekanik direnç
• Düşük akü voltajı
• Fren müşürü arızası
• Uyumsuz kontrol ünitesi veya yazılım
• Hatalı parça montajı

Adaptasyon başarısız olduğunda işlemi sürekli tekrarlamak yerine başarısızlığın hangi aşamada oluştuğu belirlenmelidir. Adaptasyon sıfırlama ne zaman gerekir rehberimiz bu konuda yol gösterir.

Aktüatör tamir edilir mi?

Aktüatörün tamir edilebilirliği arızanın türüne bağlıdır. Elektrik motoru, redüksiyon dişlileri, bağlantı mekanizması ve konum sensörleri ayrı ayrı incelenmelidir.

Gövdesi sağlam ve mekanik hasarı sınırlı olan aktüatörler onarılabilir. Sensör yolu, motor veya dişliler ciddi biçimde bozulmuşsa değişim gerekebilir.

Onarılan veya değiştirilen aktüatörün araç üzerinde başlangıç ayarı yapılmalıdır. Ayar yapılmadan gerçekleştirilen kısa test, parçanın doğru çalıştığını göstermez.

Toyota MMT Nasıl Kullanılmalıdır?

Trafikte MMT nasıl kullanılmalıdır?

Yoğun trafikte sürekli birkaç santimetre sürünmek yerine öndeki araçla mesafe bırakıp tek seferde ilerlemek kavrama sıcaklığını azaltır.

Kavrama tam kapanmadan araç sürekli hareket ettirildiğinde balata ısınır ve aşınır. MMT’nin kavramayı otomatik yönetmesi, bu aşınmanın oluşmayacağı anlamına gelmez.

Yokuşta nasıl kullanılmalıdır?

Araç yokuşta gaz pedalıyla sabit tutulmamalıdır. Gazla beklemek kavramayı sürekli kaydırır ve kısa sürede ısıtır.

Araç fren veya el freniyle tutulmalı, hareket edileceği zaman kavramanın kısa sürede tamamen kapanmasına izin verilmelidir. Yokuş desteği bulunmayan araçlarda el freniyle kalkış yapılabilir.

Vites geçişleri nasıl yumuşatılır?

M modunda vites yükseltme komutu verilirken gaz pedalının çok hafif gevşetilmesi geçişteki yığılmayı azaltabilir.

Bu yöntem arızalı veya yanlış adapte edilmiş kavramayı düzeltmez. Şiddetli vuruntu, uzun bekleme veya silkeleme varsa mekanik ve elektronik kontrol yapılmalıdır.

Uzun beklemede N konumu kullanılmalı mı?

Kısa duruşlarda fren pedalına basıldığında kontrol ünitesi kavramayı açar. Her trafik ışığında mutlaka N konumuna geçmek gerekmez.

Bekleme uzayacaksa N konumu kullanılabilir. Bu sırada el freni uygulanarak aracın güvenli biçimde sabit kalması sağlanmalıdır.

Park ederken hangi konum kullanılmalıdır?

MMT araçlarda klasik tam otomatik şanzımanlardaki P konumu bulunmayabilir. Aracı park ederken el freni mutlaka uygulanmalıdır.

Eğimli zeminde aracın bütün yükü şanzıman dişlilerine bırakılmamalıdır. Araç tamamen durduktan sonra el freni sıkılmalıdır.

MMT araç nasıl çekilmelidir?

Şanzıman arızalıysa veya N konumuna alınamıyorsa platform çekici kullanılmalıdır. Tahrik tekerlekleri yerdeyken uzun mesafe çekme yapılması şanzıman ve diferansiyelde ek hasar oluşturabilir.

İkinci El Toyota MMT Alırken Nelere Bakılmalıdır?

Araç hem soğuk hem sıcak durumda test edilmelidir. Bazı aktüatör ve sensör sorunları yalnızca araç ısındığında ortaya çıkar.

Kontrol sırasında şu noktalara dikkat edilmelidir:

• N göstergesi yanıp sönüyor mu?
• İlk kalkışta titreme var mı?
• Geri vites hızlı devreye giriyor mu?
• Vites geçişleri gereğinden uzun sürüyor mu?
• Şanzıman ısınınca vitesten çıkıyor mu?
• Yokuşta kavrama kokusu oluşuyor mu?
• Aktüatörden anormal ses geliyor mu?
• Akü ve alternatör sağlıklı mı?
• Şanzımanda yağ kaçağı var mı?
• Kavrama ve aktüatör değişim geçmişi bulunuyor mu?
• Parça değişiminden sonra adaptasyon yapılmış mı?
• Şanzıman kontrol ünitesinde kayıtlı kod var mı?

Gösterge panelinde uyarı bulunmaması şanzımanın tamamen sağlıklı olduğunu göstermez. Arıza kodları daha önce silinmiş olabilir.

Toyota MMT Avantajları ve Dezavantajları

Toyota MMT avantajları

• Manuel şanzımana benzer mekanik yapıya sahiptir.
• Tork konvertörlü şanzımana göre daha hafiftir.
• Tek kuru kavrama kullanır.
• Yakıt tüketimi manuel şanzımana yakın olabilir.
• Sürücü E ve M modları arasında seçim yapabilir.
• Mekanik şanzıman bölümü bilinen dişli ve senkromeç yapısındadır.

Toyota MMT dezavantajları

• Vites geçişlerinde güç kesintisi hissedilir.
• Yoğun trafikte kavrama daha hızlı aşınabilir.
• Kavrama değişiminden sonra adaptasyon gerekir.
• Aktüatör arızası aracı hareketsiz bırakabilir.
• Düşük akü voltajına karşı hassastır.
• Her kavrama seti MMT sistemiyle uyumlu değildir.
• Çıkma aktüatör ve kontrol ünitesi uyumu sorun oluşturabilir.
• Yanlış teşhis gereksiz parça değişimine neden olabilir.

Toyota MMT C50A, C53A ve C551A Alınır mı?

Bakımı yapılmış, kavraması sağlıklı ve aktüatörleri doğru çalışan Toyota MMT kullanılabilir bir şanzımandır. Ancak sürüş karakteri tork konvertörlü tam otomatik veya çift kavramalı şanzıman gibi değildir.

Vites değişiminde kısa süreli güç kesilmesi normaldir. Sürekli silkeleme, uzun bekleme, N göstergesinin yanıp sönmesi, geri vitese geçmeme veya sıcakken vitesten çıkma normal çalışma özelliği olarak kabul edilmemelidir.

İkinci el araç alınırken kavrama aşınması, aktüatör konumları, arıza kodları, akü voltajı ve yağ kaçakları kontrol edilmelidir.

Toyota MMT kullanıcılarının deneyimlerini incelemek veya aracınızdaki belirtileri paylaşmak için MMT kullananlar ve deneyimleri konusunu ve yarı otomatik şanzıman forumunu ziyaret edebilirsiniz.

Aracınıza uygun kavrama ve şanzıman parçalarını incelemek için otomatik şanzıman parça mağazamıza ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Toyota MMT C50A tam otomatik mi?

Hayır. C50A manuel dişli kutusu ve tek kuru kavrama kullanan beş ileri robotize yarı otomatik şanzımandır. Tork konvertörü bulunmaz.

C53A kaç ileri?

C53A beş ileri MMT şanzımandır. Vites ve kavrama hareketleri elektrik motorlu aktüatörlerle yönetilir.

C551A hangi araçlarda kullanılır?

C551A, Toyota Yaris’in belirli 1.0 ve 1.3 benzinli MMT sürümleri ile Toyota Aygo 1.0 MMT uygulamalarında kullanılır.

C50A hangi araçlarda kullanılır?

C50A en sık Toyota Corolla ve Auris’in belirli 1.6 benzinli 5 ileri MMT sürümlerinde görülür.

C53A hangi araçlarda kullanılır?

C53A en sık Toyota Yaris, Corolla ve Auris’in belirli 1.4 D-4D beş ileri MMT sürümlerinde kullanılır.

C53A ile EC65A aynı mı?

Hayır. C53A beş ileri eski nesil, EC65A ise altı ileri yeni nesil MMT şanzımandır. Mekanik şanzıman, aktüatör yapısı, kavrama kumandası ve kontrol yazılımı farklıdır.

C551 ile C551A aynı mı?

C551 temel manuel şanzıman kodudur. C551A ise aktüatörlerle otomatikleştirilmiş MMT uygulamasını ifade eder. Parçaları doğrudan aynı kabul edilmemelidir.

C50A, C53A ve C551A birbirinin yerine takılır mı?

Hayır. Dişli oranları, diferansiyel, gövde, motor bağlantıları, kavrama ve aktüatör özellikleri değişebilir.

Toyota MMT hangi şanzıman yağını kullanır?

Mekanik şanzıman bölümünde SAE 75W, API GL-4 özellikli manuel şanzıman yağı kullanılır. OEM ürün Toyota Genuine Manual Transmission Gear Oil LV 75W’dir.

C50A kaç litre yağ alır?

C50A mekanik şanzıman yağ kapasitesi yaklaşık 1,9 litredir.

C53A kaç litre yağ alır?

C53A mekanik şanzıman yağ kapasitesi yaklaşık 1,9 litredir.

C551A kaç litre yağ alır?

C551A mekanik şanzıman yağ kapasitesi yaklaşık 1,7 litredir.

Toyota MMT’de robot yağı var mı?

Hayır. C50A, C53A ve C551A’da ayrı hidrolik robot yağı bulunmaz. Kavrama ve vites hareketleri elektrikli aktüatörlerle gerçekleştirilir.

MMT şanzıman yağ filtresi var mı?

Değiştirilebilir haricî şanzıman yağ filtresi bulunmaz. Bakımda uygun dişli yağı kullanılır ve yağ kaçakları kontrol edilir.

Kavrama değişiminden sonra adaptasyon gerekir mi?

Evet. Yeni kavramanın temas ve hareket noktalarının kontrol ünitesine öğretilmesi gerekir.

P0810 arıza kodu aktüatörün bozuk olduğunu mu gösterir?

Her zaman göstermez. Kavrama aşınması, konum sensörü, aktüatör motoru, mekanik hareket sistemi, tesisat ve adaptasyon değerleri birlikte kontrol edilmelidir.

N göstergesi neden yanıp söner?

Kontrol ünitesi kavrama veya vites konumunu doğrulayamadığında N göstergesi yanıp söner. Kavrama aşınması, aktüatör arızası, sensör hatası, mekanik sıkışma veya düşük voltaj buna neden olabilir.

Akü değişiminden sonra MMT adaptasyonu gerekir mi?

Yalnızca akü değiştirildiği için kavrama değişim adaptasyonu gerekmez. Düşük voltaj kodları silinmeli, aktüatör konumları ve vites çalışması kontrol edilmelidir.

Toyota MMT yokuşta gazla tutulur mu?

Hayır. Gazla beklemek kavramayı sürekli kaydırır ve ısıtır. Araç fren veya el freniyle tutulmalıdır.

Toyota MMT vites geçişinde yığılma normal mi?

Kısa süreli güç kesilmesi ve hafif yığılma robotize manuel çalışma yapısında normaldir. Şiddetli vuruntu, uzun bekleme, silkeleme veya vitesin devreye girmemesi arıza belirtisidir.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.

Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.