- Valf Gövdesi Aşınması
- Solenoid Arızaları
- Tork Konvertörü Kilitleme Arızası
- Isınınca Vuruntu Yapması
- TF-60SN Valf Gövdesi Sorunu
- TF-80SC ve TF-81SC Valf Gövdesi Sorunu
- Toyota U660E ve U760E Sorunları
- D veya R Konumuna Geçerken Gecikme
- Vites Geçişinde Devir Yükselmesi
- Şanzımanın Boşa Düşmesi
- Şanzıman Yağının Aşırı Isınması
- Yağ Soğutucusunun İç Kaçağı
- Elektrik ve Sensör Arızaları
- Yağ Kaçakları
- Aisin 6 ileri tam otomatik mi?
- Aisin 6 ileri DSG mi?
- Aisin 6 ileri tek bir şanzıman mı?
- 09G Aisin 6 ileri mi?
- EAT6 Aisin şanzıman mı?
- AF40 Aisin 6 ileri mi?
- AF33 Aisin 6 ileri mi?
- Aisin 6 ileri hangi yağı kullanır?
- JWS 3309 isteyen Aisin 6 ileriye hangi Castrol yağ olur?
- AW-1 veya Toyota WS isteyen Aisin 6 ileriye hangi Castrol yağ olur?
- Aisin 6 ileri kaç litre yağ alır?
- Aisin 6 ileri filtresi değişir mi?
- Aisin 6 ileri neden vuruntu yapar?
- Aisin 6 ileri güvenilir mi?
- Aisin 6 ileri tamir edilir mi?
Aisin 6 İleri Şanzıman Nedir?
Aisin 6 ileri şanzıman; Japon üretici Aisin tarafından farklı araç sınıfları ve motor torkları için geliştirilen altı ileri tork konvertörlü tam otomatik şanzıman ailelerinin genel adıdır.
“Aisin 6 ileri” tek bir şanzıman kodu değildir. Volkswagen’in 09G olarak adlandırdığı TF-60SN, Peugeot ve Citroën’in EAT6 adıyla kullandığı TF-70SC, Opel’in AF40 adını verdiği TF-80SC ve Toyota’nın U660E gibi şanzımanları farklı Aisin 6 ileri aileleridir.
Bu nedenle yalnızca araçta “Aisin 6 ileri” bulunduğu bilgisine bakılarak yağ, filtre, solenoid, valf gövdesi veya tork konvertörü sipariş edilmemelidir.
Başlıca Aisin 6 ileri otomatik şanzıman aileleri şunlardır:
- TF-60SN
- TF-61SN
- TF-62SN
- TF-70SC
- TF-71SC
- TF-72SC
- TF-72SD
- TF-80SC
- TF-81SC
- TM-60LS
- TB-61SN
- TB-68LS
- Toyota U660E ve U660F
- Toyota U760E ve U760F
- Toyota A760E, A760F ve A760H
- Toyota A761E
- Toyota A960E
- Toyota AB60E ve AB60F
- Toyota AC60E ve AC60F
Bunların tamamı altı ileri olsa da motor yerleşimi, çekiş sistemi, tork kapasitesi, yağ standardı ve iç mekanik parçaları farklıdır.
Çalışma prensiplerini Tam Otomatik Şanzıman yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Aisin 6 İleri Tek Bir Şanzıman mı?
Hayır. Aisin 6 ileri ifadesi geniş bir şanzıman grubunu kapsar.
Örneğin:
- Volkswagen 09G ile Peugeot EAT6 aynı değildir.
- Opel AF40 ile Toyota U660E aynı değildir.
- Volvo’daki TF-80SC ile Volkswagen’deki TF-60SN aynı parçaları kullanmaz.
- Önden çekişli TF-70SC ile arkadan itişli Toyota A760E tamamen farklı yerleşime sahiptir.
- Toyota Land Cruiser’daki AB60F ile Camry’deki U660E aynı değildir.
- Bütün Aisin 6 ileri şanzımanlar aynı yağı kullanmaz.
Altı ileri ifadesi yalnızca vites sayısını gösterir. Şanzıman kodu belirlenmeden bakım veya onarım kararı verilmemelidir.
Aisin 6 İleri Şanzıman Kodları Nelerdir?
TF-60SN Şanzıman
TF-60SN, enlemesine motorlu önden çekişli araçlar için geliştirilen kompakt altı ileri Aisin şanzımandır. Seri üretimine 2002 yılında başlanmış ve önden çekişli araçlarda kullanılan ilk altı ileri otomatik şanzımanlardan biri olmuştur.
Volkswagen Grubu’nda çoğunlukla şu kodlarla bilinir:
- 09G
- AQ250
- TF-60SN
Volkswagen’de kullanılan bu şanzımanı 09G Şanzıman ve TF-60SN Şanzıman yazılarımızda ayrıca anlattık.
TF-61SN ve TF-62SN
TF-61SN ve TF-62SN, TF-60 ailesinin farklı tork ve araç uygulamalarına göre geliştirilmiş varyantlarıdır.
Volkswagen Grubu’nda:
- TF-61SN genellikle 09K
- TF-62SN genellikle 09M
olarak adlandırılır.
TF-60SN ile aynı temel ailede bulunsalar da kavrama kapasitesi, valf gövdesi, tork konvertörü, diferansiyel ve yazılım kalibrasyonu farklı olabilir.
TF-70SC Şanzıman
TF-70SC, TF-80SC’ye göre daha düşük ve orta torklu motorlara uygun olacak şekilde geliştirilen kompakt altı ileri şanzımandır.
Başlıca tanımlamaları:
- TF-70SC
- AWF6F25
- AT6-III
- EAT6’nın bazı uygulamaları
- BMW/Mini 6F21WA’nın bazı uygulamaları
Peugeot ve Citroën araçlardaki kullanımını EAT6 Şanzıman yazımızda anlattık.
TF-71SC Şanzıman
TF-71SC, TF-70 ailesinin geliştirilmiş varyantlarından biridir. Araç üreticisine göre valf gövdesi, yazılım ve yağ soğutma düzeni değişebilir.
Peugeot, Citroën, DS, Mini ve bazı BMW uygulamalarında karşılaşılabilir.
TF-72SC ve TF-72SD
TF-72SC ve TF-72SD, TF-70 ailesinin farklı tork ve çekiş uygulamalarına göre düzenlenmiş üyeleridir.
Ford tarafında AWF6F25 ve 6F25 adlarıyla ilişkilendirilen uygulamalar bulunur. Ancak Ford 6F25 ile bütün TF-72SC şanzımanların doğrudan aynı parçaları kullandığı kabul edilmemelidir.
Bu aileyi 6F25 (AWF6F25) Şanzıman yazımızda ayrıntılı olarak açıkladık.
TF-80SC Şanzıman
TF-80SC, enlemesine yerleştirilen yüksek torklu motorlara göre geliştirilmiş altı ileri Aisin şanzımandır.
Farklı markalarda şu adlarla bilinir:
- TF-80SC
- AWF21
- AF40-6
- AM6
- AW6A-EL
- TF-80
- Geartronic’in bazı uygulamaları
Opel, Volvo, Ford, Peugeot, Citroën, Saab, Renault, Fiat, Alfa Romeo ve Mazda gibi farklı markalarda kullanılmıştır.
TF-80SC’nin teknik özelliklerini TF-80SC Şanzıman yazımızda anlattık.
TF-81SC Şanzıman
TF-81SC, TF-80 ailesinin daha yüksek torklu veya farklı kalibrasyona sahip varyantıdır. Ford araçlarda AF21, Mazda araçlarda AW6A-EL gibi farklı adlarla karşılaşılabilir.
TF-80SC ile dışarıdan benzer görünse de:
- Kavrama kapasitesi
- Valf gövdesi
- Solenoidler
- Tork konvertörü
- Yazılım
- Diferansiyel oranı
değişebilir.
Ayrıntılı bilgi için TF-81SC Şanzıman yazımızı inceleyebilirsiniz.
TM-60LS Şanzıman
TM-60LS, orta torklu motorlar için geliştirilmiş altı ileri Aisin şanzımandır. TF ailesinden farklı bir yerleşim ve araç uygulamasına sahiptir.
Parça seçiminde TF-60SN ile TM-60LS ad benzerliğine göre eşleştirme yapılmamalıdır.
TB-61SN ve TB-68LS
TB-61SN ve TB-68LS, motoru uzunlamasına yerleştirilen arkadan itişli veya dört tekerlekten çekişli araçlar için geliştirilmiş Aisin altı ileri şanzımanlardır.
Önden çekişli TF ailesinden farklı olarak şanzıman motorun arkasına uzunlamasına bağlanır.
Toyota U660E ve U660F
U660 serisi Toyota’nın enlemesine motorlu araçlarında kullanılan altı ileri otomatik şanzımandır.
- U660E: Önden çekişli uygulama
- U660F: Dört tekerlekten çekişli uygulama
Toyota Camry, Avalon, Sienna, Highlander ve Lexus ES/RX gibi modellerin bazı motor seçeneklerinde kullanılmıştır.
Toyota U760E ve U760F
U760, U660’ın daha düşük ve orta torklu motorlara göre geliştirilmiş daha hafif varyantıdır.
- U760E: Önden çekişli
- U760F: Dört tekerlekten çekişli
Toyota Camry, RAV4, Venza, Highlander ve Scion tC gibi modellerde kullanılmıştır.
Toyota A760, A761 ve A960
A760, A761 ve A960 şanzımanlar arkadan itişli Toyota ve Lexus araçlar için geliştirilmiş uzunlamasına yerleşimli altı ileri otomatiklerdir.
Başlıca varyantlar:
- A760E
- A760F
- A760H
- A761E
- A960E
Lexus IS, GS ve Toyota Crown gibi arkadan itişli modellerde karşılaşılabilir.
Toyota AB60E ve AB60F
AB60 serisi yüksek torklu, arkadan itişli ve dört çeker Toyota-Lexus araçlarda kullanılan ağır hizmet tipi altı ileri şanzımandır.
- AB60E: Arkadan itişli
- AB60F: Dört tekerlekten çekişli
Toyota Land Cruiser, Tundra, Sequoia ve Lexus LX gibi araçların bazı eski nesil motor seçeneklerinde kullanılmıştır.
Toyota AC60E ve AC60F
AC60 serisi özellikle Toyota Hilux, Fortuner ve bazı ticari-arazi aracı uygulamalarında kullanılan altı ileri otomatik şanzımandır.
AB60 ile aynı kabul edilmemelidir. Tork konvertörü, gövde, oranlar ve iç parçalar farklıdır.
AF33 Aisin 6 İleri mi?
Hayır. AF33, Aisin AW55-50SN ailesine ait beş ileri tam otomatik şanzımandır.
Önceki içeriklerde AF33’ün Aisin altı ileri ailesi içinde gösterilmesi doğru değildir. AF33’ün özelliklerini AF33 Şanzıman yazımızda ayrı olarak anlattık.
AF33 ile TF-80SC birbirine karıştırılabilir çünkü ikisi de Opel ve Volvo gibi markalarda kullanılmıştır. Ancak:
- AF33 beş ileridir.
- TF-80SC altı ileridir.
- Valf gövdeleri farklıdır.
- Yağ ve parça seçimi araç uygulamasına göre ayrıca yapılmalıdır.
Aisin 6 İleri Tam Otomatik mi?
Evet. Bu yazıda anlatılan Aisin altı ileri şanzımanlar tork konvertörlü tam otomatik sistemlerdir.
Temel yapılarında:
- Tork konvertörü
- Kilitleme kavraması
- Planet dişli grupları
- Çoklu kavrama paketleri
- Fren elemanları
- Hidrolik yağ pompası
- Valf gövdesi
- Elektronik solenoidler
- Şanzıman kontrol sistemi
bulunur.
Şanzımanın altı farklı oran oluşturması, içerisindeki kavrama ve fren gruplarının farklı kombinasyonlarda uygulanmasıyla sağlanır.
Aisin 6 İleri DSG mi?
Hayır. Aisin altı ileri şanzıman, DSG veya çift kavramalı değildir.
DSG sisteminde iki ayrı giriş kavraması bulunurken Aisin altı ileride kalkış tork konvertörü üzerinden gerçekleşir.
Aisin altı ilerinin DSG’ye göre temel farkları:
- Düşük hızda daha yumuşak hareket eder.
- Kavrama ısınmasına daha az hassastır.
- Kuru kavrama değişimi bulunmaz.
- Kalkışta hidrolik kayma kullanır.
- Vites geçişleri DSG kadar keskin olmayabilir.
- Yağ, hem hidrolik kontrol hem kavrama hem de tork konvertöründe görev yapar.
Aisin 6 İleri Şanzıman Nasıl Çalışır?
Motor gücü ilk olarak tork konvertörüne aktarılır. Kalkış sırasında tork konvertörü hidrolik kaymaya izin vererek aracın yumuşak hareket etmesini sağlar.
Araç hızlandıktan sonra tork konvertörü kilitleme kavraması devreye girer. Bu işlem motor ile şanzıman arasındaki kaybı azaltır ve yakıt tüketimini düşürür.
Şanzıman kontrol ünitesi şu verileri takip eder:
- Motor devri
- Türbin devri
- Şanzıman çıkış devri
- Gaz pedalı konumu
- Motor torku
- Araç hızı
- Fren pedalı bilgisi
- ATF sıcaklığı
- Vites kolu konumu
- Seçilen sürüş modu
- Tork konvertörü kayma miktarı
- Kavrama dolum ve adaptasyon değerleri
Valf gövdesindeki solenoidler yağın hangi kavrama grubuna gönderileceğini ve basıncın ne kadar olacağını belirler.
Aisin 6 İleri Şanzımanın Avantajları Nelerdir?
Aisin altı ileri şanzımanların başlıca avantajları şunlardır:
- Tork konvertörlü yumuşak kalkış
- Dört ve beş ileri şanzımanlara göre daha geniş oran aralığı
- Uzun yolda daha düşük motor devri
- Günlük kullanımda konforlu geçişler
- Kuru çift kavramalı sistemlere göre rahat manevra
- Farklı motor torklarına uygun çok sayıda varyant
- Düzenli bakımla yüksek kilometre dayanıklılığı
- Parça ve onarım bilgisinin yaygın olması
- Manuel ve sport mod seçenekleri
- Yokuş ve ağır trafikte rahat kullanım
- Kilitlenebilir tork konvertörü sayesinde düşük kayıp
Aisin 6 İleri Şanzımanın Dezavantajları Nelerdir?
Başlıca dezavantajları şunlardır:
- Aynı isim altında çok sayıda farklı şanzıman bulunması
- Yanlış yağ kullanımına karşı hassasiyet
- Yağ seviyesi ve sıcaklığının doğru ayarlanma zorunluluğu
- Valf gövdesi aşınması
- Solenoidlerin kirli yağdan etkilenmesi
- Tork konvertörü kilitleme balatasının aşınabilmesi
- Bazı modellerde iç filtrenin kolay değişmemesi
- Yüksek kilometrede burç ve iç keçelerde basınç kaçağı
- Onarımda doğru parça tespitinin zor olması
- Revizyon maliyetinin dört ileri şanzımanlara göre yüksek olması
Aisin 6 İleri Hangi Araçlarda Kullanılır?
Aisin altı ileri şanzımanlar çok sayıda marka ve modelde kullanılmıştır. Kesin şanzıman kodu motor ve üretim yılına göre kontrol edilmelidir.
Volkswagen Grubu
TF-60SN, TF-61SN ve TF-62SN ailesi şu markaların bazı modellerinde kullanılmıştır:
- Volkswagen Golf
- Volkswagen Jetta
- Volkswagen Passat
- Volkswagen Bora
- Volkswagen New Beetle
- Volkswagen Polo
- Volkswagen Tiguan
- Volkswagen Touran
- Volkswagen Transporter
- Volkswagen Sharan
- Audi A3
- Audi TT’nin bazı uygulamaları
- Seat Leon
- Seat Toledo
- Seat Altea
- Skoda Octavia
- Skoda Superb
- Skoda Fabia
Bütün bu araçlarda 09G bulunmaz. DSG, manuel ve farklı tork konvertörlü seçenekler de vardır.
Peugeot, Citroën ve DS
TF-70SC, TF-71SC ve TF-80SC ailesi şu modellerin bazı motor seçeneklerinde kullanılmıştır:
- Peugeot 208
- Peugeot 2008
- Peugeot 308
- Peugeot 3008
- Peugeot 408
- Peugeot 508
- Peugeot 5008
- Citroën C3
- Citroën C3 Aircross
- Citroën C4
- Citroën C4 Picasso
- Citroën C5
- Citroën C5 Aircross
- Citroën Berlingo
- DS 3
- DS 4
- DS 5
- DS 7
PSA tarafında AM6, AT6 ve EAT6 adlarıyla karşılaşılabilir.
Opel Modelleri
TF-80SC ailesi Opel’de AF40 adıyla kullanılmıştır:
- Opel Astra
- Opel Vectra
- Opel Signum
- Opel Zafira
- Opel Insignia
- Opel Antara
- Opel Cascada
- Opel Meriva’nın bazı uygulamaları
AF40’ın bütün varyantlarını AF40 Şanzıman yazımızda ayrıca değerlendirdik.
Volvo Modelleri
TF-80SC ve TF-81SC ailesi, Geartronic adıyla sunulan birçok Volvo modelinde kullanılmıştır:
- Volvo S40
- Volvo V50
- Volvo C30
- Volvo C70
- Volvo S60
- Volvo V60
- Volvo S80
- Volvo V70
- Volvo XC60
- Volvo XC70
- Volvo XC90
Geartronic yalnızca tek şanzıman kodu değildir. Ayrıntıları Geartronic Şanzıman yazımızda anlattık.
Ford Modelleri
TF-80SC, TF-81SC ve TF-72SC bağlantılı uygulamalar şu Ford modellerinde görülebilir:
- Ford Mondeo
- Ford S-Max
- Ford Galaxy
- Ford Kuga
- Ford Focus’un bazı pazar uygulamaları
- Ford Fusion’ın bazı pazar uygulamaları
Ford 6F35 ve 6F25 gibi şanzımanlar Aisin aileleriyle teknik bağlantı taşısa da Ford’a özgü tasarım ve kalibrasyon farklılıklarına sahiptir. 6F35 Şanzıman yazımızda bu aileyi ayrıca ele aldık.
Saab Modelleri
- Saab 9-3
- Saab 9-5
- Saab 9-4X’in bazı uygulamaları
Alfa Romeo ve Fiat Modelleri
- Alfa Romeo 159
- Alfa Romeo Brera
- Alfa Romeo Spider
- Fiat Croma
- Fiat Freemont’un bazı uygulamaları
Mazda Modelleri
TF-81SC’nin AW6A-EL adıyla kullanılan uygulamaları:
- Mazda 6
- Mazda CX-7
- Mazda CX-9
- Mazda MPV’nin bazı uygulamaları
Mazda’nın bütün altı ileri otomatikleri Aisin değildir. Skyactiv-Drive şanzımanlar ayrı bir ailedir.
Mini ve BMW Modelleri
TF-70 ve TF-72 ailesinin bazı varyantları:
- Mini Hatch
- Mini Clubman
- Mini Countryman
- BMW 2 Serisi Active Tourer
- BMW 2 Serisi Gran Tourer
- BMW X1’in bazı motor seçenekleri
BMW ve Mini’de aynı model içerisinde altı ve sekiz ileri farklı Aisin şanzımanlar bulunabilir.
Toyota ve Lexus Modelleri
U660, U760, A760, A761, A960 ve AB60 aileleri şu araçların bazı versiyonlarında bulunabilir:
- Toyota Camry
- Toyota Avalon
- Toyota RAV4
- Toyota Venza
- Toyota Highlander
- Toyota Sienna
- Toyota Crown
- Toyota Mark X
- Toyota Land Cruiser
- Toyota Tundra
- Toyota Sequoia
- Toyota Hilux
- Toyota Fortuner
- Lexus ES
- Lexus RX
- Lexus IS
- Lexus GS
- Lexus GX
- Lexus LX
Toyota’da kullanılan diğer şanzımanları Toyota Otomatik Şanzımanlar yazımızda topladık.
Aisin 6 İleri Kronik Sorunları Nelerdir?
Bütün Aisin altı ileri şanzımanların tek bir kronik sorun listesi yoktur. TF-60SN ile AB60F’nin araç ağırlığı, valf gövdesi, kavramaları ve çalışma şartları farklıdır.
Bununla birlikte belirli arıza grupları birçok Aisin altı ileri şanzımanda ortak olarak görülebilir.
Valf Gövdesi Aşınması
Valf gövdesi, kavrama gruplarına gönderilen yağın yönünü ve basıncını kontrol eder. Kirlenmiş ATF içerisindeki kavrama tortusu zamanla valflerin ve hidrolik kanalların aşınmasına neden olabilir.
Belirtiler:
- D veya R konumuna geçerken gecikme
- Vites geçişinde vuruntu
- Isınınca sertleşen geçişler
- 2-3 veya 3-4 geçişinde kaydırma
- Yavaşlarken vites küçültme darbesi
- Arıza moduna geçme
- Basınç veya oran hata kodları
Vuruntunun bütün ihtimallerini Otomatik Şanzıman Neden Vuruntu Yapar? yazımızda anlattık.
Solenoid Arızaları
Aisin altı ileri valf gövdelerinde ana basıncı, kavramaları ve tork konvertörü kilitlemesini kontrol eden elektronik solenoidler bulunur.
Solenoidlerin:
- Elektrik bobini bozulabilir.
- İç valfi sıkışabilir.
- Filtre kısmı kirlenebilir.
- Hidrolik debisi azalabilir.
- Sıcaklıkla tepki süresi değişebilir.
Elektriksel direnç değeri normal olan bir solenoid hidrolik olarak arızalı olabilir. Doğru kontrol yöntemlerini Solenoid Arızası Nasıl Anlaşılır? yazımızda açıkladık.
Tork Konvertörü Kilitleme Arızası
Aisin altı ileri şanzımanlar yakıt tüketimini azaltmak için tork konvertörü kilitlemesini geniş bir hız aralığında kullanır.
Kilitleme balatası aşındığında:
- Sabit hızda devir dalgalanabilir.
- Hafif gazda titreşim oluşabilir.
- Yokuşta düşük devirde silkeleme görülebilir.
- P0741 kodu kaydedilebilir.
- Yağ içerisine balata tortusu karışabilir.
Tork konvertörü tortusu valf gövdesine ulaşarak ikinci bir arıza oluşturabilir. Belirtileri Tork Konvertörü Arızası Nasıl Anlaşılır? yazımızda anlattık.
Isınınca Vuruntu Yapması
Şanzıman soğukken düzgün, ısındıktan sonra vuruntulu çalışıyorsa hidrolik basınç kaybı düşünülmelidir.
Muhtemel nedenler:
- Valf gövdesi aşınması
- Solenoid debisinin bozulması
- İç burçlarda kaçak
- Kavrama pistonu keçelerinin sertleşmesi
- Düşük yağ seviyesi
- Yanlış ATF
- Adaptasyon değerlerinin sınırına ulaşması
Bu durumu Araç Isınınca Vuruntu Başlıyor, Neden? yazımızda ayrıntılı şekilde açıkladık.
TF-60SN Valf Gövdesi Sorunu
TF-60SN ve Volkswagen 09G ailesinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri valf gövdesi ve basınç kontrol aşınmasıdır.
Şikâyetler genellikle:
- 1-2 geçişinde vuruntu
- 2-3 geçişinde sertlik
- Isındıktan sonra geçiş bozulması
- D-R arasında gecikme
- Yavaşlarken sert küçültme
- Tork konvertörü kilitleme titremesi
şeklinde görülür.
Bu ailede yağ sıcaklığının yükselmesi valf gövdesi kaçaklarını daha belirgin hale getirebilir.
TF-80SC ve TF-81SC Valf Gövdesi Sorunu
TF-80 ve TF-81 ailesinde lineer solenoidler ile kavrama kontrol valflerindeki aşınma:
- 2-3 geçişinde devir yükselmesi
- 3-4 geçişinde kaydırma
- 5-4 veya 4-3 küçültmede vuruntu
- D konumuna geç kavrama
- Tork konvertörü kilitleme sorunu
oluşturabilir.
Her geçiş şikâyeti komple revizyon anlamına gelmez. Valf gövdesi, tork konvertörü ve iç kavrama basınçları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Toyota U660E ve U760E Sorunları
U660 ve U760 ailesinde yüksek kilometre veya yağ bakımı eksikliğinde:
- Valf gövdesi aşınması
- Solenoid performans sorunu
- Tork konvertörü titremesi
- Ara rulman ve rulman sesi
- Kavrama pistonlarında kaçak
- Belirli viteslerde oran hatası
- Diferansiyel rulman sesi
görülebilir.
U660E’de bazı iç kavrama ve rulman sorunları yalnızca yağ değişimiyle çözülemez. Yağda metal parçacığı görülüyorsa mekanik kontrol yapılmalıdır.
D veya R Konumuna Geçerken Gecikme
Vites seçildikten sonra aracın hareket etmesi gecikiyor ve ardından sert şekilde kavrıyorsa hidrolik dolum süresi uzamış olabilir.
Nedenleri:
- Yağ seviyesinin düşük olması
- Filtrede akış kısıtlaması
- Valf gövdesi basınç kaçağı
- Kavrama pistonu keçelerinde kaçak
- Solenoid arızası
- Yağ pompasında aşınma
- Tork konvertörünün beklerken boşalması
Kalkış gecikmesini Kalkışta Gecikme Var, Sebebi Nedir? yazımızda anlattık.
Vites Geçişinde Devir Yükselmesi
Vites değişimi sırasında motor devri yükselip daha sonra sert kavrama oluşuyorsa kavrama grubu zamanında yeterli basıncı alamıyor olabilir.
Muhtemel nedenler:
- Valf gövdesi aşınması
- Solenoid arızası
- Kavrama balatası aşınması
- İç keçelerde kaçak
- Düşük yağ seviyesi
- Yanlış ATF
- Adaptasyon sorunu
Gaz Verince Devir Yükselip Araç Gitmiyorsa Sebep Nedir? yazımızda kaydırma belirtilerini açıkladık.
Şanzımanın Boşa Düşmesi
Sürüş sırasında motor devrinin yükselmesine rağmen aracın hızlanmaması ilgili kavrama grubunun basıncı kaybettiğini gösterebilir.
Şanzıman yeniden kavradığında sert vuruntu oluşabilir. Bu şekilde kullanılmaya devam edilmesi kavrama balatalarının ve çeliklerin yanmasına neden olabilir.
Diğer ihtimalleri Otomatik Şanzıman Neden Boşa Düşer? yazımızda açıkladık.
Şanzıman Yağının Aşırı Isınması
Aisin altı ileri şanzımanlarda yağ sıcaklığı:
- Yoğun dur-kalk
- Ağır yük
- Römork
- Uzun yokuş
- Tork konvertörü kayması
- Düşük yağ seviyesi
- Soğutucu tıkanıklığı
- Kavrama basınç kaçağı
nedeniyle yükselebilir.
Yağ ısındıkça oksidasyon hızlanır ve valf gövdesindeki kaçaklar artabilir. Nedenlerini Otomatik Şanzıman Yağı Neden Isınır? yazımızda anlattık.
Yağ Soğutucusunun İç Kaçağı
Bazı Aisin uygulamalarında şanzıman yağı, motor soğutma suyu kullanan eşanjör üzerinden soğutulur. Eşanjör içten delindiğinde ATF ile antifriz karışabilir.
Bu durumda:
- Yağ pembe veya sütlü görünebilir.
- Genleşme kabında yağ oluşabilir.
- Kavrama balataları zarar görebilir.
- Valf gövdesi kirlenebilir.
- Şanzıman kısa sürede ciddi hasar görebilir.
Sadece yağ değiştirmek yeterli olmaz; soğutucu, hatlar ve şanzımanın iç durumu kontrol edilmelidir.
Elektrik ve Sensör Arızaları
Düşük akü voltajı, şase problemi, soket oksitlenmesi veya devir sensörü arızası şanzımanın yanlış çalışmasına neden olabilir.
Belirtiler:
- Şanzımanın tek viteste kalması
- Vites göstergesinin yanıp sönmesi
- Geçişlerin aniden sertleşmesi
- Birden fazla hata kodu
- Aracı kapatıp açınca geçici düzelme
Elektrik sorunlarının nasıl bulunduğunu Şanzıman Elektrik Arızası Nasıl Bulunur? yazımızda açıkladık.
Yağ Kaçakları
Yağ kaçağı şu bölgelerde görülebilir:
- Aks keçeleri
- Tork konvertörü keçesi
- Karter contası
- Elektrik soketi
- Yağ soğutucu bağlantıları
- Gövde birleşimleri
- Seviye ve boşaltma tapaları
- Dört çeker çıkış keçesi
Kaçakların kaynaklarını Şanzıman Yağı Kaçakları yazımızda anlattık.
Aisin 6 İleri Arıza Belirtileri Nelerdir?
Başlıca belirtiler şunlardır:
- D veya R konumuna geç kavrama
- Vites değişiminde vuruntu
- Isınınca sert geçiş
- Vites geçişinde motor devrinin yükselmesi
- Sabit hızda devir dalgalanması
- Hafif gazda titreme
- Yavaşlarken vites küçültme darbesi
- Geri vitese geçmeme
- Şanzımanın boşa düşmesi
- Tek viteste kalma
- Yağ kaçağı
- Yanık yağ kokusu
- Uğultu
- Şanzıman aşırı sıcaklık uyarısı
- Arıza lambasının yanması
Her belirti komple revizyon gerektiğini göstermez. Hata kodu, canlı veriler, ATF seviyesi, sıcaklık, adaptasyon ve yol testi birlikte değerlendirilmelidir.
Aisin 6 İleri Arıza Moduna Neden Geçer?
Kontrol ünitesi oran, basınç, sıcaklık veya sensör hatası tespit ettiğinde şanzımanı korumak için arıza modunu devreye alabilir.
Arıza modunda:
- Şanzıman belirli viteste kalabilir.
- Vites geçişleri sertleşebilir.
- Manuel mod çalışmayabilir.
- Motor gücü sınırlandırılabilir.
- Gösterge panelinde uyarı çıkabilir.
Aracı kapatıp açınca düzelmesi arızanın giderildiği anlamına gelmez. Sistemin neden korumaya geçtiğini Limp Modu Nedir? yazımızda anlattık.
Aisin 6 İleri Arıza Kodları Nelerdir?
Karşılaşılabilecek genel kodlar şunlardır:
- P0218: Şanzıman aşırı sıcaklık
- P0700: Şanzıman kontrol sisteminde arıza
- P0711–P0713: ATF sıcaklık sensörü
- P0715–P0717: Giriş veya türbin devir sensörü
- P0720–P0722: Çıkış devir sensörü
- P0730: Hatalı vites oranı
- P0731–P0736: Belirli vites oranı hataları
- P0741: Tork konvertörü kilitleme performansı
- P0745–P0748: Basınç kontrol solenoidi
- P0750–P0770: Vites solenoidi hataları
- P0841: Yağ basınç sensörü performansı
- P0868: Şanzıman yağ basıncı düşük
Hata koduna bakarak doğrudan parça değişimi yapılmamalıdır. P0741 yalnızca tork konvertöründen değil, valf gövdesindeki kilitleme basıncı kaçağından da oluşabilir.
Aisin 6 İleri Şanzıman Yağı, Kapasitesi, Filtresi ve Bakımı
Bütün Aisin altı ileri şanzımanlara aynı yağ konulmaz. Doğru yağ standardı gerçek şanzıman kodu, araç üreticisi ve üretim yılı üzerinden belirlenmelidir.
Aisin 6 İleri Hangi Yağı Kullanır?
TF-60SN/09G ailesinin JWS 3309 isteyen uygulamaları:
- Genel OEM: Aisin JWS 3309 / VW G 055 025
- Castrol: Castrol Transmax ATF Z 5 Litre
TF-60SN/09G ailesinin G 055 540 isteyen yeni uygulamaları:
- Genel OEM: VW G 055 540
- Castrol: Castrol Transmax DEXRON-VI MERCON LV
TF-70SC, TF-71SC ve AW-1 isteyen EAT6 uygulamaları:
- Genel OEM: Aisin Warner AW-1 / JWS 3324
- Orijinal numara: PSA 9734.R7 / 1635056080
- Castrol: Castrol Transmax DEXRON-VI MERCON LV
- Motul: Motul ATF VI
TF-80SC/TF-81SC’nin JWS 3309 isteyen erken uygulamaları:
- Genel OEM: Aisin JWS 3309
- Castrol: Castrol Transmax ATF Z 5 Litre
TF-80SC/TF-81SC’nin AW-1 isteyen yeni uygulamaları:
- Genel OEM: Aisin Warner AW-1
- Castrol: Castrol Transmax DEXRON-VI MERCON LV
Toyota U660, U760, A760, A761, A960 ve AB60 ailesi:
- Genel OEM: Toyota ATF WS
- Orijinal numara: Toyota/Lexus 08886-81210 veya 00289-ATFWS
- Castrol: Castrol Transmax DEXRON-VI MERCON LV
Ford, Mazda ve Volvo uygulamalarında araç üreticisinin özel yağ numarası kontrol edilmelidir. Aynı TF-80SC gövdesi farklı marka ve üretim yıllarında JWS 3309 veya AW-1 isteyebilir.
Yanlış yağ kullanımının sonuçlarını Yanlış Şanzıman Yağı Kullanılırsa Ne Olur? yazımızda anlattık.
Aisin 6 İleri Kaç Litre Yağ Alır?
Kapasite şanzıman ailesine göre değişir:
- TF-60SN ailesi: Yaklaşık 7 litre
- TF-70SC ailesi: Yaklaşık 6–7 litre
- TF-80SC/TF-81SC: Yaklaşık 7–8 litre
- Toyota U660/U760: Yaklaşık 6,5–8 litre
- Toyota AB60: Yaklaşık 10–12 litre
- Kısmi değişim: Şanzımana göre yaklaşık 3–5 litre
Bu değerler genel aralıktır. Boşalan miktar yağ sıcaklığına, karter yapısına ve tork konvertöründe kalan yağa göre değişir.
Kapasite konusunu Otomatik Şanzıman Yağı Kaç Litre Alır? yazımızda ayrıca anlattık.
Aisin 6 İleri Yağ Seviyesi Nasıl Ayarlanır?
Aisin altı ileri şanzımanların çoğunda yağ çubuğu bulunmaz. Seviye, taşma tapası ve ATF sıcaklığı kullanılarak ayarlanır.
Genel işlem:
- Araç düz konuma alınır.
- Doğru ATF ile ön dolum yapılır.
- Motor çalıştırılır.
- Fren basılı tutularak vites konumları gezdirilir.
- Teşhis cihazından ATF sıcaklığı takip edilir.
- Şanzıman koduna ait sıcaklıkta seviye tapası açılır.
- Yağın ince akıştan damlamaya dönmesi beklenir.
- Tapalar ve contalar kontrol edilir.
- Yol testi ve kaçak kontrolü yapılır.
Her Aisin altı ileri için aynı sıcaklık değeri kullanılmamalıdır. Neden sıcaklıkla ölçüldüğünü Otomatik Şanzıman Yağı Hangi Sıcaklıkta Ölçülmelidir? yazımızda anlattık.
Fazla yağın zararlarını Fazla Şanzıman Yağı Konursa Ne Olur? yazımızdan inceleyebilirsiniz.
Aisin 6 İleri Yağı Kaç Kilometrede Değişir?
Koruyucu bakım aralığı:
- Normal kullanım: 50.000–60.000 kilometre
- Yoğun şehir içi: 40.000–50.000 kilometre
- Ağır yük ve sıcak iklim: 30.000–40.000 kilometre
- Süre: Yaklaşık 4–5 yıl
Yağın renk olarak temiz görünmesi sürtünme ve basınç özelliklerini tamamen koruduğunu göstermez. Bu konuyu Otomatik Şanzıman Yağı Kararmadan Performans Kaybeder mi? yazımızda anlattık.
Aisin 6 İleri Filtresi Değişir mi?
Filtrenin konumu şanzıman ailesine göre değişir:
- TF-60SN/09G’de filtre karter içerisindedir ve karter sökülerek değiştirilebilir.
- TF-70SC ailesinde filtre çoğunlukla şanzımanın iç kısmındadır.
- TF-80SC/TF-81SC’de filtreye ulaşmak için genellikle şanzımanın ayrılması gerekir.
- Toyota U660/U760’ta filtre veya süzgeç karter içerisindedir.
- Toyota AB60’ta karter sökülerek filtreye ulaşılabilir.
Filtre siparişi yalnızca “Aisin 6 ileri filtresi” adıyla yapılmamalıdır. Gerçek şanzıman kodu ve karter tipi doğrulanmalıdır.
Tıkalı filtrenin belirtilerini Otomatik Şanzıman Filtresi Tıkanırsa Ne Olur? yazımızda anlattık.
Aisin 6 İleri Yağı Kısmi mi Değiştirilmeli?
Düzenli bakım yapılan şanzımanda kontrollü kısmi değişim güvenli bir yöntemdir. Bakım geçmişi bilinmeyen yüksek kilometreli şanzımanda işlem öncesinde yağ ve karter kontrol edilmelidir.
Yağda yoğun metal, yanık koku veya kavrama kayması varsa yağ değişiminin mekanik arızayı onarması beklenmemelidir.
Kısmi ve tam değişimi Otomatik Şanzıman Kısmi Yağ Değişimi mi, Tam Değişim mi Daha Sağlıklıdır? yazımızda karşılaştırdık. Makineli değişimin risklerini Makineli Flush Otomatik Şanzıman Yağ Değişimi Riskli midir? yazımızda anlattık.
Yağ Değişiminden Sonra Adaptasyon Gerekir mi?
Sadece yağ değiştirildiği için her Aisin altı ileri şanzımanda adaptasyon sıfırlamak gerekmez.
Adaptasyon şu işlemlerden sonra gerekli olabilir:
- Valf gövdesi değişimi
- Solenoid onarımı
- Tork konvertörü değişimi
- Şanzıman revizyonu
- Kontrol ünitesi yazılımı
- Üreticinin istediği servis işlemi
Aşınmış şanzımanda adaptasyon silmek mekanik arızayı düzeltmez. Sıfırlama yapıldıktan sonra şanzıman koduna uygun öğrenme sürüşü uygulanmalıdır.
Aisin 6 İleri Kullanıcı Deneyimleri Nasıldır?
Kullanıcı deneyimleri genel olarak olumludur. Bakımlı Aisin altı ileri şanzımanlar konforlu kalkış ve yumuşak geçiş sunar.
Olumlu deneyimler:
- Tork konvertörlü rahat kalkış
- Şehir içinde konforlu kullanım
- Uzun yolda düşük motor devri
- Yokuşta rahat hareket
- DSG’ye göre düşük hızda daha doğal davranış
- Düzenli bakımla yüksek dayanıklılık
Şikâyetler çoğunlukla yüksek kilometre ve gecikmiş bakım sonrasında ortaya çıkar:
- Isınınca vuruntu
- D-R geçişinde gecikme
- 2-3 geçişinde devir yükselmesi
- Yavaşlarken küçültme darbesi
- Sabit hızda titreme
- Yağ kaçağı
- Valf gövdesi ve solenoid sorunları
Kendi aracınızdaki belirtileri paylaşmak için Tam Otomatik Şanzımanlar Forumu bölümüne yazabilirsiniz.
İkinci El Aisin 6 İleri Araç Alırken Nelere Bakılmalı?
Satın alma öncesinde:
- Gerçek şanzıman kodu belirlenmelidir.
- Araç tamamen soğukken D ve R geçişi denenmelidir.
- En az 20–30 dakikalık yol testi yapılmalıdır.
- Şanzıman ısındıktan sonra geçişler tekrar kontrol edilmelidir.
- Hafif gazla bütün vitesler denenmelidir.
- Sert hızlanmada kaydırma aranmalıdır.
- Sabit hızda devir dalgalanması kontrol edilmelidir.
- Yavaşlarken küçültme darbeleri izlenmelidir.
- Karter ve soğutma hatlarında kaçak aranmalıdır.
- Yağ bakım geçmişi sorulmalıdır.
- Arıza hafızası uygun cihazla okunmalıdır.
- ATF sıcaklığı ve devir değerleri canlı veriden izlenmelidir.
Motor ve şanzıman kulakları da kontrol edilmelidir. Bozuk kulaklar normal geçişleri vuruntu gibi hissettirebilir.
Aisin 6 İleri Şanzıman Ömrü Kaç Kilometredir?
Bütün Aisin altı ileri şanzımanlar için kesin bir ömür rakamı verilemez. TF-70SC ile ağır arazi aracındaki AB60F aynı koşullarda çalışmaz.
Ömrü etkileyen faktörler:
- Yağ bakım aralığı
- Doğru ATF kullanılması
- Yağ seviyesi
- Şanzıman sıcaklığı
- Motor torku
- Araç ağırlığı
- Römork ve ağır yük
- Kullanım şekli
- Vuruntu veya kaydırmaya rağmen kullanılması
Düzenli bakımlı ve aşırı ısınmamış Aisin altı ileri şanzımanlar yüksek kilometrelere ulaşabilir.
Aisin 6 İleri Nasıl Kullanılmalı?
Şanzımanın ömrünü uzatmak için:
- D ile R arasında geçmeden önce araç tamamen durdurulmalıdır.
- Yokuşta araç gaz pedalıyla sabit tutulmamalıdır.
- Şanzıman soğukken sert kullanımdan kaçınılmalıdır.
- Yağ kaçağı ihmal edilmemelidir.
- Doğru ATF standardı kullanılmalıdır.
- Ağır kullanımda yağ bakımı erkene alınmalıdır.
- Vuruntu ve kaydırma başladığında sürüşe devam edilmemelidir.
- Park yükü şanzıman kilidine bindirilmemelidir.
Doğru park sırasını Park Ederken Önce El Freni mi, P Konumu mu? yazımızda anlattık.
Aisin 6 İleri Alınır mı?
Bakım geçmişi bilinen ve sıcak-soğuk yol testinde düzgün çalışan Aisin altı ileri şanzımanlı araç genel olarak alınabilir.
Bu şanzımanların güçlü yönleri:
- Konforlu tork konvertörlü yapı
- Geniş kullanım alanı
- Düzenli bakımla yüksek dayanıklılık
- Onarılabilir valf gövdesi ve tork konvertörü
- Parça bilgisinin yaygın olması
Ancak “Aisin her zaman sorunsuzdur” düşüncesiyle kontrol yapılmadan araç alınmamalıdır. Isınınca başlayan vuruntu, tork konvertörü titremesi ve D-R gecikmesi varsa ayrıntılı kontrol gerekir.
Aisin 6 İleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aisin 6 ileri tam otomatik mi?
Evet. Tork konvertörlü ve planet dişli sistemine sahip tam otomatik şanzımandır.
Aisin 6 ileri DSG mi?
Hayır. Çift kavramalı DSG değildir.
Aisin 6 ileri tek bir şanzıman mı?
Hayır. TF-60SN, TF-70SC, TF-80SC, U660E ve AB60F gibi farklı şanzıman ailelerini kapsar.
09G Aisin 6 ileri mi?
Evet. 09G, Aisin TF-60SN ailesinin Volkswagen Grubu’ndaki adlarından biridir.
EAT6 Aisin şanzıman mı?
Evet. EAT6 adı altında TF-70SC, TF-71SC ve daha yüksek torklu bazı Aisin varyantları kullanılabilir.
AF40 Aisin 6 ileri mi?
Evet. AF40, Opel’de kullanılan TF-80SC ailesinin adlarından biridir.
AF33 Aisin 6 ileri mi?
Hayır. AF33, AW55-50SN ailesine ait beş ileri otomatik şanzımandır.
Aisin 6 ileri hangi yağı kullanır?
Şanzıman koduna göre JWS 3309, AW-1/JWS 3324, Toyota WS, VW G 055 025 veya G 055 540 gibi farklı standartlar kullanılır.
JWS 3309 isteyen Aisin 6 ileriye hangi Castrol yağ olur?
Uygun ürün: Castrol Transmax ATF Z 5 Litre.
AW-1 veya Toyota WS isteyen Aisin 6 ileriye hangi Castrol yağ olur?
Uygun ürün: Castrol Transmax DEXRON-VI MERCON LV.
Aisin 6 ileri kaç litre yağ alır?
Şanzıman koduna göre toplam kapasite yaklaşık 6–12 litre arasında değişebilir. Kısmi değişimde genellikle 3–5 litre boşalır.
Aisin 6 ileri filtresi değişir mi?
Şanzıman ailesine göre değişir. Bazılarında karter sökülerek, TF-70 ve TF-80 gibi bazı ailelerde ise şanzıman açılarak filtreye ulaşılır.
Aisin 6 ileri neden vuruntu yapar?
Valf gövdesi aşınması, solenoid sorunu, yanlış yağ seviyesi, eskimiş ATF, motor kulağı veya iç basınç kaçağı vuruntuya neden olabilir.
Aisin 6 ileri güvenilir mi?
Doğru yağla düzenli bakımı yapılan Aisin altı ileri şanzımanlar genel olarak dayanıklıdır. Ancak her aile aynı kronik sorunlara sahip değildir.
Aisin 6 ileri tamir edilir mi?
Evet. Valf gövdesi, solenoid, tork konvertörü ve iç mekanik parçalar onarılabilir. Her arıza komple şanzıman değişimi gerektirmez.
Sonuç: Aisin 6 İleri Şanzıman İyi mi?
Aisin altı ileri şanzımanlar, tork konvertörlü sürüş konforu ile geniş vites oranlarını bir araya getiren başarılı otomatik şanzımanlardır. Volkswagen, Toyota, Lexus, Peugeot, Citroën, Opel, Volvo, Ford, Mazda ve birçok farklı üretici tarafından kullanılmıştır.
Ancak “Aisin 6 ileri” tek bir şanzıman değildir. TF-60SN, TF-70SC, TF-80SC, U660E ve AB60F’nin yağları, parçaları, filtreleri ve kronik sorunları farklıdır.
Doğru bakım için öncelikle şanzıman kodu belirlenmeli; ardından o koda ait yağ standardı, kapasite, seviye sıcaklığı ve bakım yöntemi kullanılmalıdır.
Aracınızdaki şanzıman kodunu veya yaşadığınız arızayı paylaşmak için Tam Otomatik Şanzımanlar Forumu bölümüne yazabilirsiniz.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.
Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.
