AL4 (DP0) Şanzıman Nedir? Kronik Sorunları, Yağı ve Kullanıldığı Araçlar (2026)

AL4 (DP0) Şanzıman Nedir?

AL4 ve DP0; Peugeot, Citroën ve Renault tarafından kullanılan, elektronik-hidrolik kontrollü 4 ileri tork konvertörlü tam otomatik şanzımanlardır. Enine yerleştirilmiş motor ve önden çekiş düzeni için geliştirilmişlerdir.

PSA Grubu bu şanzımanı AL4, Renault ise DP0 olarak adlandırır. İnternette DP0 kodundaki son karakter sıfır yerine “O” harfiyle yazıldığı için DPO şeklinde de aranır. Doğru Renault kodu DP0 şeklindedir.

Motor gücü tork konvertöründen şanzıman girişine aktarılır. Vites oranları planet dişli grupları, ıslak kavramalar ve fren elemanlarıyla oluşturulur. Şanzıman beyni; solenoidleri kontrol ederek yağ basıncını ilgili kavrama ve fren devresine yönlendirir.

AL4/DP0:

• Dört ileri ve bir geri viteslidir.
• Tork konvertörlüdür.
• Tam otomatik şanzımandır.
• Çift kavramalı değildir.
• CVT değildir.
• Robotize manuel değildir.
• Enine motorlu, önden çekişli araçlarda kullanılır.
• Elektronik kontrollü valf gövdesine sahiptir.

Bu yapının tam otomatik şanzımanlardan farkını ilgili rehberimizde daha ayrıntılı anlattık.

AL4 ile DP0 Aynı Şanzıman mı?

AL4 ve DP0 aynı ortak temel mimariye sahip yakın akraba şanzımanlardır. Ancak her parçası, yazılımı ve yağ uygulaması sorgulanmadan birbiriyle aynı kabul edilmemelidir.

Temel kullanım ayrımı şöyledir:

• AL4: Peugeot ve Citroën uygulamaları
• DP0: Renault uygulamaları

Araç üreticisine ve üretim yılına göre değişebilen parçalar:

• Şanzıman kontrol yazılımı
• Valf gövdesi
• Basınç regülasyon solenoidi
• Tork konvertörü
• Diferansiyel ve son dişli oranı
• Şanzıman gövdesi
• Elektrik tesisatı ve soketler
• Çok fonksiyonlu konum şalteri
• Yağ referansı
• Soğutma sistemi
• İç kavrama ve fren parçaları

Bu nedenle “AL4 ile DP0 tamamen aynıdır, bütün parçaları birbirine olur” şeklinde bir genelleme yapılmamalıdır. Revizyon kiti, valf gövdesi veya çıkma şanzıman alınırken araç şasi numarası ve şanzıman kimliği kontrol edilmelidir.

AL4, DP0, DP2 ve DP8 Arasındaki Farklar

Renault, DP0 temelini daha sonra farklı gövde ve kullanım ihtiyaçlarına göre geliştirmiştir.

DP0

Önden çekişli Renault modellerinde kullanılan ilk nesil dört ileri versiyondur. Yaklaşık 210 Nm sınıfındaki motorlarla eşleştirilmiştir.

DP2

DP0’ın güncellenmiş, daha yüksek giriş torkuna ve yeni araç elektroniğine uyarlanmış önden çekişli versiyonudur. Yağ, gövde, soğutma ve iç parça ayrıntıları DP0 ile tamamen aynı kabul edilmemelidir.

DP8

DP2 ailesinin dört tekerlekten çekişli araçlara uyarlanmış versiyonudur. Duster gibi 4×4 uygulamalarında görülür. Transfer ve arka aktarma bağlantısı nedeniyle DP0’dan farklıdır.

DP2 ve DP8’in yaklaşık 250 Nm seviyesine kadar olan belirli motor uygulamaları bulunur. Bu değer standart DP0’ın bütün versiyonlarına uygulanmamalıdır.

Dacia Duster, Logan veya Sandero’nun daha yeni dört ileri otomatik versiyonunu doğrudan DP0 olarak yazmak doğru değildir; bu araçlarda üretim yılına ve çekiş sistemine göre DP2 veya DP8 bulunabilir.

AL4 DP0 Şanzımanın Üreticisi

AL4/DP0, PSA ile Renault’nun ortak dört ileri otomatik şanzıman programıyla ortaya çıkmıştır. Peugeot-Citroën tarafında AL4, Renault tarafında DP0 kodu kullanılmıştır.

Şanzıman:

• ZF 4HP20 değildir.
• Aisin üretimi değildir.
• EAT6 ile aynı değildir.
• Renault’nun eski AD4/AR4 şanzımanlarıyla aynı değildir.

PSA daha sonraki yıllarda Aisin üretimi altı ileri EAT6’ya geçmiştir. İki nesil arasındaki farkları EAT6 şanzıman yazımızda anlattık.

AL4 DP0 Teknik Özellikleri

AL4/DP0’ın temel teknik özellikleri şöyledir:

• Dört ileri ve bir geri vites
• Enine motor yerleşimi
• Önden çekişli transaks yapısı
• Elektronik kontrollü hidrolik sistem
• Lock-up kavramalı tork konvertörü
• Planet dişli grupları
• Islak kavrama paketleri
• Fren elemanları
• Valf gövdesi
• Basınç regülasyon solenoidi
• Tork konvertörü lock-up solenoidi
• Vites yönlendirme solenoidleri
• Ana hat basınç sensörü
• Giriş ve çıkış devir sensörleri
• Yağ sıcaklık sensörü
• Adaptif vites değiştirme kontrolü
• Sport ve kar programı
• Uygulamaya göre manuel vites seçimi
• Yaklaşık 210 Nm sınıfı giriş torku

Yaygın vites oranları yaklaşık olarak şöyledir:

• 1. vites: 2,72:1
• 2. vites: 1,50:1
• 3. vites: 1,00:1
• 4. vites: 0,71:1
• Geri vites: 2,46:1

Son dişli oranı motor, araç ve şanzıman varyantına göre değişir. Aynı AL4 veya DP0 kodlu şanzımanın diferansiyeli bütün araçlarda aynı değildir.

AL4 DP0 Şanzıman Nasıl Çalışır?

Motor çalıştığında tork konvertörü gücü hidrolik olarak şanzımanın giriş miline aktarır. Yağ pompası, valf gövdesi ve kavrama devreleri için gerekli basıncı üretir.

Şanzıman beyni şu bilgileri kullanır:

• Gaz kelebeği veya gaz pedalı konumu
• Motor yükü
• Motor devri
• Şanzıman giriş devri
• Araç ve çıkış hızı
• Şanzıman yağ sıcaklığı
• Fren pedalı
• Vites kolu konumu
• Sport veya kar programı
• Ana hat yağ basıncı

Kontrol ünitesi, valf gövdesindeki solenoidleri çalıştırarak yağın ilgili kavrama veya fren devresine gitmesini sağlar. Planet dişli grubundaki farklı elemanların tutulması ve serbest bırakılmasıyla dört ileri oran elde edilir.

AL4/DP0’da vites kalitesinin temel belirleyicilerinden biri ana hat basıncıdır. Basınç düşük kalırsa kavrama kaydırır; gereğinden yüksek olursa vitesler sert geçer.

Şanzıman yağı basıncının vites geçişlerine etkisini ilgili yazımızda ayrıntılı açıkladık.

Sport ve Kar Modu Nasıl Çalışır?

AL4/DP0 bulunan birçok araçta Sport ve kar tanesi düğmeleri bulunur.

Sport modu

Sport programı:

• Vites yükseltmeyi geciktirir.
• Motoru daha yüksek devirde tutar.
• Gaz tepkisini daha canlı hâle getirir.
• Yokuşta daha uzun süre düşük viteste kalabilir.
• Motor freni kullanımını artırabilir.

Kar modu

Kar programı kaygan zeminde tekerlek patinajını azaltmak için kalkışı daha yüksek bir vitesle gerçekleştirebilir. Gaz tepkisi ve vites geçişleri daha sakin ayarlanır.

Kar ve Sport ışıklarının birlikte yanıp sönmesi her zaman modun seçildiği anlamına gelmez. AL4/DP0’da iki lambanın birlikte yanıp sönmesi çoğunlukla şanzıman arızası ve koruma moduyla ilişkilidir.

Tork Konvertörü ve Lock-up Sistemi

AL4/DP0 tork konvertörü; pompa, türbin, stator, stator tek yönlü kavraması ve lock-up balatasından oluşur.

Kalkışta hidrolik aktarım kullanılır. Araç uygun hız ve yüke geldiğinde lock-up kavraması devreye girerek motor ile şanzıman arasındaki kaymayı azaltır.

Lock-up sisteminin görevleri:

• Motor devrini düşürmek
• Yakıt tüketimini azaltmak
• Şanzıman yağının ısınmasını sınırlamak
• Uzun yolda daha doğrudan güç aktarımı sağlamak

Lock-up arızasında:

• Sabit hızda devir dalgalanması
• Hafif gazda titreme
• Lock-up devreye girerken vuruntu
• Tork konvertörü kayma kodu
• Yağ sıcaklığının yükselmesi
• Yakıt tüketiminin artması

görülebilir.

Tork konvertörü arızası nasıl anlaşılır? yazımızda konvertör arızasıyla motor kaynaklı titremeyi ayırdık.

AL4 DP0 Hangi Araçlarda Kullanılır?

AL4 ve DP0 aynı araç listesine sahip değildir. Peugeot-Citroën uygulamaları AL4, Renault uygulamaları DP0 olarak ayrılmalıdır.

Peugeot AL4 kullanılan araçlar

Belirli motor ve üretim yıllarında:

• Peugeot 206
• Peugeot 207
• Peugeot 306’nın belirli son dönem versiyonları
• Peugeot 307
• Peugeot 308’in belirli ilk nesil versiyonları
• Peugeot 406
• Peugeot 407
• Peugeot 1007
• Peugeot Partner’ın bazı pazar uygulamaları

Citroën AL4 kullanılan araçlar

• Citroën C2
• Citroën C3
• Citroën C4
• Citroën C5
• Citroën Xsara
• Citroën Xsara Picasso
• Citroën C4 Picasso’nun belirli versiyonları
• Citroën Berlingo’nun bazı pazar uygulamaları

Renault DP0 kullanılan araçlar

Belirli üretim yılları ve motorlarda:

• Renault Clio II
• Renault Clio III
• Renault Symbol/Thalia
• Renault Megane I
• Renault Megane II
• Renault Scenic I
• Renault Scenic II
• Renault Laguna I
• Renault Laguna II’nin belirli motorları
• Renault Kangoo
• Renault Modus
• Renault Fluence’ın belirli erken dönem versiyonları

Dacia uygulamaları

Dacia Logan, Sandero ve Duster’ın belirli otomatik versiyonları DP0 ailesinin güncellenmiş DP2 veya DP8 çeşitlerini kullanabilir. Özellikle dört tekerlekten çekişli Duster uygulamasında DP8 ile standart DP0 karıştırılmamalıdır.

Aynı modelde manuel, robotize, CVT ve farklı tam otomatik seçenekler bulunabildiği için yalnız araç adına bakılarak parça veya yağ alınmamalıdır.

AL4 DP0 Şanzımanın Kronik Sorunları

AL4/DP0’ın kötü ününün temelinde yalnız tek bir solenoid arızası yoktur. Basınç kontrolü, valf gövdesi, yağ sıcaklığı, iç kaçaklar ve bakım ihmali birbirini etkileyerek arızayı büyütebilir.

Ana basınç regülasyon solenoidi

AL4/DP0’ın en bilinen sorunu ana basınç regülasyon solenoidinin performans kaybetmesidir. Bu solenoid valf gövdesindeki ana hat basıncını kontrol eder.

Arızalandığında veya yavaşladığında:

• D veya R’ye sert geçiş
• Vites değişiminde vuruntu
• Sıcakken başlayan sertlik
• Sport ve kar ışıklarının yanıp sönmesi
• Şanzımanın üçüncü viteste kalması
• Basınç regülasyon kodu
• Geçiş sırasında devir yükselmesi
• Ana hat basıncında dalgalanma

görülebilir.

Solenoid arızası yalnız elektriksel direnç ölçümüyle kesinleşmez. Komut edilen basınç ile basınç sensöründen okunan gerçek değer karşılaştırılmalıdır.

Solenoid arızasının nasıl anlaşılacağını ilgili yazımızda açıkladık.

Eski ve yeni tip solenoid farkı

AL4/DP0 üretim sürecinde basınç ve lock-up solenoidlerinde güncellemeler yapılmıştır. Eski ve yeni tip solenoidlerin çalışma frekansları ve kontrol yazılımları farklı olabilir.

Güncellenmiş solenoid takılırken:

• Solenoid tipi
• Valf gövdesi uyumu
• Şanzıman beyninin yazılım seviyesi
• Araç üreticisine özgü programlama
• İki ana solenoidin birlikte değiştirilme gereksinimi

kontrol edilmelidir.

Yalnız fiziksel olarak yerine oturması, solenoidin doğru olduğu anlamına gelmez. Uyumsuz solenoid ve yazılım, basınç kontrolünün bozulmasına neden olabilir.

Lock-up solenoidi

Tork konvertörü lock-up kontrol solenoidi performans kaybettiğinde:

• Sabit hızda devir dalgalanması
• Lock-up devreye girerken titreme
• Yağ sıcaklığının yükselmesi
• Yakıt tüketiminin artması
• Tork konvertörü kayma kodları

görülebilir.

Basınç regülasyon ve lock-up solenoidleri aynı bölgede bulunduğu için onarım sırasında ikisinin de parça numarası ve çalışma durumu değerlendirilmelidir.

Otomatik viteste sabit hızda devir dalgalanmasının nedenlerini şu yazımızda anlattık.

Valf gövdesi aşınması

Solenoid değiştirildiği hâlde basınç sorunu devam ediyorsa valf gövdesi kanallarında ve regülatör valflerinde aşınma bulunabilir.

Valf gövdesi aşındığında:

• Basınç hedefe ulaşamaz.
• Basınç geç veya düzensiz yükselir.
• Sıcakken kaçak artar.
• Solenoid sürekli yüksek düzeltmeyle çalışır.
• Kavrama dolum süresi uzar.
• Sertlik ve kaydırma bir arada görülebilir.

Yalnız arıza kodunda “solenoid” yazdığı için solenoid değiştirmek doğru değildir. Valf gövdesi, pompa ve iç kaçak birlikte kontrol edilmelidir.

Otomatik şanzıman neden vuruntu yapar? yazımızda hidrolik ve mekanik nedenleri ayırdık.

Basınç sensörü arızası

Şanzıman beyni ana hat basıncını sensörden takip eder. Sensör yanlış değer gönderirse kontrol ünitesi gerçekte doğru olan basıncı hatalı sanarak solenoid komutunu değiştirebilir.

Olası belirtiler:

• Düzensiz basınç değeri
• Sert geçiş
• Koruma modu
• Basınç regülasyon kodu
• Aralıklı düzelip bozulan vites kalitesi

Canlı veride basınç değeri motor yükü ve solenoid komutuyla birlikte incelenmelidir.

P1167 basınç regülasyon hatası

AL4’te sık görülen P1167, komut edilen ana hat basıncı ile ölçülen basınç arasında izin verilenin üzerinde fark bulunduğunu gösterir.

Nedenleri:

• Eksik veya fazla yağ
• Yanlış ATF
• Basınç regülasyon solenoidi
• Basınç sensörü
• Valf gövdesi aşınması
• Yağ pompası
• İç kavrama ve burç kaçakları
• Kablo veya soket problemi

Peugeot P1167 arıza kodunu ve Citroën P1167 arıza kodunu marka sistemlerine göre ayrı ayrı açıkladık.

Sıcakken başlayan vuruntu

AL4/DP0’da soğukken düzgün çalışan şanzımanın ısınınca vuruntu yapması çok sık görülür.

Yağ ısındığında viskozitesi düşer. Valf gövdesi, burç veya kavrama pistonlarında kaçak varsa sıcak yağ bu boşluklardan daha kolay kaçar. Şanzıman beyni basıncı yükseltmeye çalışır ve vites geçişi sertleşebilir.

Araç ısınınca vuruntu neden başlar? yazımız bu durumu ayrıntılı açıklar.

Aşırı ısınma

AL4/DP0 yağ sıcaklığına hassastır. Isının yükselmesine neden olabilecek durumlar:

• Kirlenmiş yağ
• Düşük veya fazla yağ seviyesi
• Tork konvertörü lock-up kayması
• Soğutucu/ısı eşanjörü tıkanması
• Motor soğutma sistemi problemi
• Termostat arızası
• Uzun yokuş
• Yoğun dur-kalk
• Kavrama kaydırması
• Yetersiz ana hat basıncı

Yağ sıcaklığı yükseldiğinde kontrol ünitesi koruma programına geçebilir. Aşırı ısınmanın arıza kodu silinerek geçiştirilmesi iç kavrama hasarını büyütebilir.

Otomatik şanzıman yağı neden ısınır? ve uzun yolda otomatik şanzıman ısınır mı? yazılarımızda ısı nedenlerini açıkladık.

Yağ soğutucu ve ısı eşanjörü

AL4/DP0 çoğu araçta motor soğutma suyu ile çalışan yağ-su ısı eşanjörü kullanır. Bu parça yağın çalışma sıcaklığına ulaşmasına ve fazla ısının motora aktarılmasına yardımcı olur.

Eşanjör tıkandığında şanzıman yağı yeterince soğutulamaz. İç kaçak oluşursa yağ ve soğutma suyu birbirine karışabilir.

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Motor soğutma suyu seviyesi
• Termostat
• Radyatör fanı
• Isı eşanjörü akışı
• Yağ ve su arasında karışma
• Hortum sıcaklıkları

Çok fonksiyonlu konum şalteri

Vites kolunun P, R, N ve D konumlarını şanzıman beynine bildiren çok fonksiyonlu şalter zamanla ayarsızlaşabilir veya arızalanabilir.

Belirtiler:

• Gösterge ile vites kolunun uyuşmaması
• Marşın yalnız belirli konumlarda çalışması
• Geri vites lambasının yanmaması
• R veya D’nin algılanmaması
• Koruma modu
• Aralıklı vites seçici kodları

Şalter değişmeden önce vites teli ve mekanik ayarı kontrol edilmelidir.

Giriş ve çıkış devir sensörleri

Şanzıman beyni gerçek dişli oranını giriş ve çıkış devirlerinden hesaplar. Sensör sinyali kesildiğinde:

• Yanlış oran kodu
• Sert vites geçişi
• Gösterge problemi
• Koruma modu
• Hızla uyumsuz vites seçimi

oluşabilir.

Sensör, kablo ve soket kontrol edilmeden iç mekanik arıza kararı verilmemelidir. Şanzıman elektrik arızası nasıl bulunur? yazımız doğru ölçüm sırasını açıklar.

İç tesisat ve soket sorunları

Yaşlanan araçlarda şanzıman iç kablosu ve dış soketlerde:

• Yağlanma
• Oksitlenme
• Kablo sertleşmesi
• İzolasyon kırılması
• Temassızlık

oluşabilir.

Arıza sıcaklık, sarsıntı veya yağmurla değişiyorsa tesisat özellikle kontrol edilmelidir.

Kavrama ve fren elemanı aşınması

Basınç kontrol problemi uzun süre devam ederse kavrama balataları ve fren elemanları kaydırmaya başlar.

Belirtiler:

• Geçişte devir yükselmesi
• D veya R’ye geç bağlanma
• Belirli vitesin kaybolması
• Yağda yanık koku
• Karterde balata tortusu
• Koruma modu
• Oran hataları

Bu aşamada yalnız yağ ve solenoid değişimi yeterli olmaz. İç kavrama ve fren grupları kontrol edilmelidir.

Burç ve sızdırmazlık kaçakları

Şanzıman içindeki burçlar aşındığında yağ, kavrama devresine ulaşmadan boşluklardan kaçar. Şanzıman beyni basıncı yükseltmek için regülasyon solenoidini daha fazla çalıştırır.

Bu durum:

• Solenoid ömrünün kısalmasına
• Pompanın sürekli yüksek yükte çalışmasına
• Kavrama kaydırmasına
• Yağın ısınmasına
• Balata hasarına

neden olabilir.

Solenoid arızasının tekrar etmesi hâlinde yalnız solenoid değil, basınç kaybına neden olan burç ve sızdırmazlık yüzeyleri araştırılmalıdır.

Diferansiyel ve rulman sesi

AL4/DP0 transaks yapısında diferansiyel şanzıman gövdesi içindedir. Araç hızıyla artan uğultu:

• Diferansiyel rulmanı
• Aks rulmanı
• Tekerlek rulmanı
• Son dişli
• Lastik

kaynaklı olabilir.

Ses motor devrinden bağımsız olarak araç hızıyla değişiyorsa diferansiyel ve tekerlek tarafı birlikte kontrol edilmelidir.

Yağ kaçakları

Sık görülen kaçak noktaları:

• Aks keçeleri
• Tork konvertörü giriş keçesi
• Gövde birleşimleri
• Valf gövdesi kapağı
• Dolum ve seviye tapaları
• Isı eşanjörü bağlantıları
• Elektrik soketi çevresi

Kaçak nedeniyle yağ seviyesi düştüğünde ilk hareket gecikmesi ve kavrama kaydırması başlayabilir. Şanzıman yağı kaçaklarının nedenlerini ilgili yazımızda anlattık.

Sport ve Kar Işıkları Neden Yanıp Sönüyor?

Peugeot ve Citroën’de Sport ve kar lambalarının birlikte yanıp sönmesi, şanzıman beyninin ciddi bir arıza algıladığını gösterir.

Bu durumda şanzıman çoğunlukla:

• Üçüncü viteste kalır.
• Vitesi sert şekilde devreye alır.
• Manuel seçime cevap vermez.
• Kalkış performansı düşer.
• Kontak kapatılıp açılınca geçici olarak düzelebilir.

Muhtemel nedenler:

• Basınç regülasyon hatası
• Solenoid problemi
• Yağ sıcaklığı
• Yağ seviyesi
• Sensör veya soket arızası
• Kavrama kayması
• Yanlış dişli oranı
• Çok fonksiyonlu şalter

Kontağı kapatıp açınca lambaların sönmesi arızanın giderildiği anlamına gelmez. Limp modu nedir? yazımızda koruma programını açıkladık.

AL4 DP0 Arıza Belirtileri Nasıl Yorumlanır?

D veya R’ye geçerken vuruntu

Yağ seviyesi, ana basınç, solenoid, valf gövdesi ve motor-şanzıman takozları kontrol edilmelidir.

D veya R’ye geç bağlanma

Kavrama dolum basıncı, iç kaçak, yağ pompası ve yağ seviyesi değerlendirilmelidir. Kalkışta gecikmenin sebeplerini burada anlattık.

1-2 veya 2-3 geçişinde vuruntu

Basınç regülasyonu, valf gövdesi, adaptasyon ve ilgili kavrama-fren elemanı kontrol edilmelidir. 1’den 2’ye geçerken neden vurur? yazımızda temel ihtimalleri açıkladık.

Vites geçerken devir yükselmesi

Kavramaya yeterli basınç ulaşmıyor veya balata paketi kaydırıyor olabilir. Vites geçerken gecikme neden olur? yazımız bu durumu ayrıntılı açıklar.

Sıcakken boşa düşme

Sıcak yağla artan hidrolik kaçak, valf gövdesi veya kavrama sızdırmazlığı araştırılmalıdır. Otomatik şanzıman neden boşa düşer? yazımızda olası nedenleri anlattık.

Geri vitese geçmeme

Yağ seviyesi, çok fonksiyonlu şalter, valf gövdesi ve geri vitesle ilişkili iç kavrama-fren elemanları kontrol edilmelidir. Otomatik araç geri vitese neden geçmez? yazımız bu belirti için yardımcı olacaktır.

Gaz verildiğinde araç gitmiyor

Basınç kaybı veya kavrama yanması bulunabilir. Gaz verince devir yükselip araç gitmiyorsa sebep nedir? yazımızdaki kontrol sırası uygulanabilir.

AL4 DP0 Arıza Kodları

Arıza kodları Peugeot-Citroën ve Renault teşhis cihazlarında farklı biçimde gösterilebilir. PSA tarafında P kodları, Renault tarafında DF kodları görülebilir.

Sık karşılaşılan kod grupları:

• P0218: Şanzıman aşırı sıcaklık
• P0711–P0713: Yağ sıcaklık sensörü
• P0715–P0717: Giriş devir sensörü
• P0720–P0722: Çıkış hız sensörü
• P0730–P0734: Yanlış dişli oranı
• P0741/P0742: Tork konvertörü lock-up performansı
• P0745–P0748: Basınç kontrol solenoidi
• P0750–P0770: Vites solenoidi devreleri
• P1167: Ana hat basınç regülasyon farkı
• P1731: Adaptasyon sınırının aşılması
• P1799: Şanzıman koruma modu veya üreticiye özgü kontrol hatası

Citroën P0218 arıza kodunu, Citroën P1731 kodunu ve Citroën P1799 kodunu ilgili rehberlerimizde ayrıntılı açıkladık.

Peugeot araçlardaki diğer kodlar için Peugeot otomatik şanzıman arıza kodları bölümümüzü inceleyebilirsiniz.

AL4 DP0 Hangi Yağı Kullanır, Kaç Litre Alır ve Bakımı Nasıl Yapılır?

AL4 ile DP0 ortak mimariye sahip olsa da araç üreticilerinin verdiği yağ referansları ayrı ayrı belirtilmelidir.

AL4 hangi yağı kullanır?

• Genel OEM: Esso/Mobil LT 71141
• Orijinal numara: Peugeot-Citroën Z 000169756 / 9736.22
• Castrol: Castrol Transmax ATF Z 5 L

Castrol Transmax ATF Z’nin güncel uygunluk listesinde Citroën-Peugeot Z 000169756 ve LT 71141 bulunduğu için mağazamızdaki ürün AL4 için uygundur.

Yanlış şanzıman yağı kullanılırsa ne olur? yazımızda sürtünme özelliklerinin önemini anlattık.

AL4 DP0 kaç litre yağ alır?

AL4/DP0’da toplam ve bakım dolumu birbirinden farklıdır.

Yaygın değerler:

• Basit boşaltma-doldurma: Yaklaşık 3 litre
• Yeni veya tamamen kuru şanzıman: Yaklaşık 5,8–6 litre
• Tork konvertöründe kalan yağ: Yaklaşık toplamın yarısı

Karterden yağ boşaltıldığında tork konvertöründeki yağ tamamen çıkmaz. Bu nedenle üç litre yağ çıkması şanzımanın toplam kapasitesinin üç litre olduğu anlamına gelmez.

Otomatik şanzıman kaç litre yağ alır? yazımızda kısmi ve toplam kapasite farkını açıkladık.

Yağ filtresi değişir mi?

AL4/DP0’ın ana yağ filtresi şanzıman gövdesinin içindedir. Normal yağ bakımında dışarıdan kolayca değiştirilemez.

Filtreye ulaşmak için şanzımanın sökülmesi ve gövdenin açılması gerekir. Bu nedenle filtre:

• Şanzıman revizyonunda,
• İç mekanik hasarda,
• Yoğun balata tortusunda,
• Tork konvertörü dağıldığında

değiştirilmelidir.

Normal bakım sırasında yalnız yağ boşaltılıp doldurulur; “karter sökülerek filtre değişimi” her AL4/DP0 için geçerli değildir. Otomatik şanzıman filtresi tıkanırsa ne olur? yazımızda iç filtrenin basınca etkisini anlattık.

Yağ seviyesi nasıl ayarlanır?

AL4/DP0’da yağ çubuğu bulunmaz. Seviye, taşırma tapası ve teşhis cihazından okunan yağ sıcaklığıyla ayarlanır.

Yaygın AL4 prosedürü:

1. Araç düz zemine veya yatay lifte alınır.
2. Şanzımanın koruma modunda olmadığı doğrulanır.
3. Doğru yağ doldurulur.
4. Motor çalıştırılır.
5. Fren basılıyken bütün vites konumlarında beklenir.
6. Vites P konumuna alınır.
7. Motor rölantide çalıştırılır.
8. Yağ sıcaklığı yaklaşık 60°C seviyesine getirilir.
9. Seviye tapası açılır.
10. Yağ akışı ince damlamaya düştüğünde seviye doğru kabul edilir.

Tapadan yalnız birkaç damla geliyor veya hiç yağ çıkmıyorsa motor durdurulup yaklaşık 0,5 litre yağ eklenir ve işlem tekrarlanır.

Şanzıman yağı hangi sıcaklıkta ölçülmelidir? yazımızda sıcaklık kontrollü seviyenin neden önemli olduğunu açıkladık.

Fazla veya eksik yağ ne yapar?

Eksik yağ:

• Pompanın hava çekmesine
• Kavrama basıncının düşmesine
• Vites geçişinde devir yükselmesine
• Isınmaya
• Balata yanmasına

neden olabilir.

Fazla yağ:

• Yağın köpürmesine
• Havalandırmadan yağ atılmasına
• Basınç dalgalanmasına
• Yağ sıcaklığının yükselmesine
• Keçelerden kaçak oluşmasına

neden olabilir.

Fazla şanzıman yağı konursa ne olur? yazımızda bu belirtileri açıkladık.

Yağ ne zaman değiştirilmelidir?

AL4/DP0 döneminde “ömürlük yağ” veya yalnız belirli kilometrede seviye kontrolü gibi bakım ifadeleri kullanılmıştır. Ancak bugün bu şanzımanların çoğu yüksek kilometreli ve 15–25 yaş aralığındadır.

Koruyucu bakım için:

• Normal kullanım: Yaklaşık 40.000–50.000 km
• Yoğun şehir içi ve sıcak iklim: Yaklaşık 30.000–40.000 km
• Bakım geçmişi bilinmeyen araç: Önce yağ ve arıza kontrolü

uygun bir yaklaşımdır.

AL4/DP0’ın kısmi değişimde yaklaşık üç litre yağ boşaltması nedeniyle çok kirli yağ tek değişimde tamamen yenilenmez. Şanzımanın durumuna göre aralıklı kısmi değişimler tercih edilebilir.

Otomatik şanzıman yağı değişiminin önemini ilgili yazımızda anlattık.

Yağ değişiminden sonra yağ aşınma sayacı sıfırlanır mı?

AL4 kontrol ünitesi, yağ sıcaklığı ve çalışma süresine göre yağın yaşlanmasını hesaplayan bir sayaç kullanır. Yağ değişiminden sonra teşhis cihazıyla yağ aşınma sayacı kontrol edilmeli ve yapılan yağ miktarına uygun şekilde güncellenmelidir.

Sayaç işlemi yapılmaması yeni yağın fiziksel olarak çalışmasını engellemez; ancak şanzıman beyninin bakım ve yağ yaşlanma hesabı gerçeği yansıtmaz.

Kısmi değişim mi, makineli değişim mi?

Bakım geçmişi bilinmeyen ve vuruntu yapan AL4/DP0’da önce kısmi değişim, yağ incelemesi, basınç testi ve arıza kodu kontrolü daha güvenlidir.

Kavramaları kaydıran veya yağında yoğun balata bulunan şanzıman makineli değişimle onarılmaz.

Kısmi yağ değişimi mi, tam değişim mi? ve makineli flush riskli midir? yazılarımızda iki yöntemi karşılaştırdık.

AL4 DP0 Adaptasyon ve Yazılım İşlemleri

AL4/DP0 vites geçişlerini sürüş şartlarına ve kavrama dolum sürelerine göre uyarlar.

Şu işlemlerden sonra adaptasyon veya yazılım kontrolü gerekebilir:

• Basınç regülasyon solenoidi değişimi
• Lock-up solenoidi değişimi
• Valf gövdesi değişimi
• Şanzıman beyni değişimi
• Komple şanzıman revizyonu
• Güncellenmiş tip solenoid takılması

Yeni tip solenoid takıldığı hâlde eski yazılım kullanılırsa solenoid doğru frekansta kontrol edilmeyebilir. Bu nedenle parça ve yazılım birlikte ele alınmalıdır.

Adaptasyon sıfırlama:

• Aşınmış valf gövdesini,
• Düşük yağ basıncını,
• Yanmış kavrama paketini,
• Arızalı tork konvertörünü

onaramaz.

AL4 DP0 Arızası Nasıl Teşhis Edilir?

Doğru teşhis sırası şöyledir:

1. AL4, DP0, DP2 veya DP8 kodu doğrulanır.
2. Yağın doğru OEM referansında olduğu kontrol edilir.
3. Yağ seviyesi yaklaşık 60°C’de ayarlanır.
4. Yağın rengi, kokusu ve içindeki tortu incelenir.
5. Arıza kodları silinmeden kaydedilir.
6. Komut edilen ve ölçülen ana hat basıncı karşılaştırılır.
7. Yağ sıcaklığı canlı veriden izlenir.
8. Giriş ve çıkış devirleri kontrol edilir.
9. Solenoidlerin elektriksel ve hidrolik performansı ölçülür.
10. Çok fonksiyonlu şalter ve vites teli kontrol edilir.
11. Valf gövdesi ve basınç sensörü değerlendirilir.
12. Isı eşanjörü ve motor soğutma sistemi incelenir.
13. Gerekirse hat basıncı mekanik manometreyle ölçülür.
14. İç kaçak ve kavrama elemanları kontrol edilir.

Şanzıman soğukken düzgün, sıcakken bozuksa yol testi mutlaka yağ tam çalışma sıcaklığına ulaştıktan sonra tekrarlanmalıdır.

AL4 DP0 Revizyonunda Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kapsamlı bir revizyonda:

• Basınç regülasyon solenoidi
• Lock-up solenoidi
• Diğer vites solenoidleri
• Valf gövdesi
• Basınç sensörü
• Kavrama balataları ve çelikleri
• Fren elemanları
• Piston ve sızdırmazlık keçeleri
• Burçlar
• Yağ pompası
• Planet dişli grupları
• Diferansiyel rulmanları
• Tork konvertörü
• Ana yağ filtresi
• İç kablo ve soketler
• Çok fonksiyonlu şalter
• Isı eşanjörü ve yağ kanalları

kontrol edilmelidir.

Yalnız iki solenoidi değiştirip yağ basıncı ölçülmeden aracı teslim etmek doğru değildir. Solenoidi bozan asıl neden valf gövdesi, burç kaçağı veya pompa aşınmasıysa sorun tekrar eder.

Revizyondan sonra:

• Doğru yağ kullanılmalı,
• Seviye yaklaşık 60°C’de ayarlanmalı,
• Solenoid-yazılım uyumu kontrol edilmeli,
• Adaptasyon yapılmalı,
• Yağ aşınma sayacı güncellenmeli,
• Sıcak ve soğuk yol testi uygulanmalıdır.

Şanzıman revizyonu nedir? ve revizyon sonrası tekrar arıza olur mu? yazılarımızda doğru revizyon kapsamını anlattık.

İkinci El AL4 DP0 Şanzımanlı Araç Alınır mı?

Bakımı yapılmış ve basınç sistemi düzgün çalışan AL4/DP0 günlük kullanımda işini yapabilir. Ancak bu araçların yaşı ve tekrarlayan basınç sorunları nedeniyle satın alma kontrolü önemlidir.

Kontrol sırasında:

• Araç tamamen soğukken çalıştırılmalı.
• D ve R geçiş süreleri ölçülmeli.
• İlk 1-2 ve 2-3 geçişleri kontrol edilmeli.
• Şanzıman tamamen ısındıktan sonra test tekrarlanmalı.
• Sport ve kar lambaları izlenmeli.
• Sabit hızda lock-up titremesi aranmalı.
• Yokuşta geri vites denenmeli.
• Arıza kodları silinmeden okunmalı.
• Komut edilen ve gerçek basınç karşılaştırılmalı.
• Yağ kaçağı ve soğutma sistemi kontrol edilmeli.
• Kullanılan yağın faturası incelenmeli.
• Solenoid değişmişse yazılım işlemi sorulmalı.
• Revizyon faturasında valf gövdesi ve tork konvertörü kapsamı kontrol edilmelidir.

Kontağı kapatıp açınca düzelen arıza, önemsiz kabul edilmemelidir. Bu durum çoğunlukla kontrol ünitesinin koruma modundan geçici olarak çıkmasıdır.

AL4/DP0 kullanıcılarının yaşadığı belirtileri karşılaştırmak veya kendi aracınızla ilgili soru sormak için tam otomatik şanzımanlar forumuna konu açabilirsiniz.

AL4 DP0 Şanzımanın Ömrü Nasıl Uzatılır?

• Doğru AL4 veya DP0 yağ referansını kullanın.
• Yağı yaklaşık 40.000–50.000 km’de değiştirin.
• Yoğun şehir kullanımında aralığı kısaltın.
• Yağ seviyesini yaklaşık 60°C’de ayarlatın.
• Motor soğutma sistemini ihmal etmeyin.
• Sport ve kar ışıkları yanıp sönerse aracı zorlamayın.
• Sıcakken başlayan vuruntuyu normal kabul etmeyin.
• Basınç kodunda yalnız solenoid değişimine güvenmeyin.
• Solenoid ile yazılım uyumunu kontrol ettirin.
• D ile R arasında geçmeden önce tamamen durun.
• Yokuşta aracı gazla sabit tutmayın.
• Yağ kaçaklarını erken onarın.
• Revizyonda iç filtreyi değiştirin.
• Yağ değişimi sonrası aşınma sayacını kontrol ettirin.

Park sırasında yükü şanzımanın park kilidine bırakmamak için önce el freni mi, P konumu mu? yazımızdaki sıralamayı uygulayabilirsiniz.

AL4 DP0 Hakkında Sık Sorulan Sorular

AL4 DP0 tam otomatik mi?

Evet. Dört ileri, tork konvertörlü ve planet dişli kullanan tam otomatik şanzımandır.

AL4 ile DP0 aynı mı?

Aynı ortak temel mimarinin Peugeot-Citroën ve Renault uygulamalarıdır. Yazılım, yağ referansı ve bazı parçaları farklı olabilir.

DPO mu, DP0 mı?

Doğru Renault kodu DP0’dır. Son karakter sıfırdır; ancak internette DPO şeklinde de aranır.

AL4 hangi yağı kullanır?

AL4, LT 71141 veya Peugeot-Citroën Z 000169756/9736.22 karşılığı yağ kullanır. Mağazamızdaki uygun ürün Castrol Transmax ATF Z 5 L şanzıman yağıdır.

AL4’e Dexron III konur mu?

Yalnız “Dexron III” yazan genel bir yağ yeterli değildir. AL4 için LT 71141/Z 000169756 uygunluğu açıkça bulunmalıdır.

AL4 DP0 kaç litre yağ alır?

Tamamen kuru şanzıman yaklaşık 5,8–6 litre, kısmi yağ değişimi ise yaklaşık 4 litre alır.

Yağ filtresi değişir mi?

Ana filtre şanzımanın içindedir. Normal yağ değişiminde ulaşılmaz; şanzıman açıldığında değiştirilir.

Yağ seviyesi kaç derecede ayarlanır?

Yaygın AL4 prosedüründe yağ sıcaklığı yaklaşık 60°C iken, motor çalışır ve vites P konumundayken seviye ayarlanır.

Sport ve kar ışıkları neden yanıp söner?

Şanzıman beyni basınç, sıcaklık, sensör, solenoid veya dişli oranı arızası algıladığında koruma moduna geçebilir.

AL4 neden üçüncü viteste kalır?

Şanzıman koruma modunda aracı hareket ettirebilmek için üçüncü vitesi sabit olarak kullanabilir.

Solenoid değişimi sorunu kesin çözer mi?

Hayır. Sorun valf gövdesi, basınç sensörü, pompa, burç kaçağı veya iç kavramadan kaynaklanıyorsa yalnız solenoid değişimi yeterli olmaz.

AL4 neden sıcakken vuruntu yapar?

Sıcak yağla valf gövdesi ve iç sızdırmazlık kaçakları artabilir. Ana basınç kontrolü ve yağ seviyesi birlikte incelenmelidir.

AL4 DP0 alınır mı?

Sıcak-soğuk geçişleri düzgün, basınç değerleri normal, doğru yağ bakımı yapılmış ve koruma modu geçmişi bulunmayan araç alınabilir.

Sonuç: AL4 DP0 İyi Bir Şanzıman mı?

AL4/DP0, eski nesil olmasına rağmen doğru basınçla çalışan ve bakımı yapılmış örneklerinde günlük kullanım sağlayabilen tork konvertörlü bir otomatik şanzımandır. Kötü ününün büyük bölümü bakım ihmali, yanlış yağ, sıcaklık ve basınç regülasyon sorunlarından gelir.

Şanzımana özgü en önemli zayıf noktalar; ana basınç regülasyon solenoidi, lock-up solenoidi, valf gövdesi aşınması, basınç sensörü, iç burç kaçakları ve yetersiz ısı kontrolüdür. Sport ve kar ışıklarının yanıp sönmesi, sıcakken başlayan vuruntu ve üçüncü viteste kalma erken değerlendirilmelidir.

AL4 için doğru temel yağ referansı LT 71141/Z 000169756’dır ve mağazamızdaki Castrol Transmax ATF Z bu uygulamaya uygundur.

Solenoid değişimi yapılmadan önce komut edilen ve ölçülen basınç karşılaştırılmalı; valf gövdesi, pompa ve iç kaçak ihtimalleri değerlendirilmelidir. Şanzıman revize edildiyse tork konvertörü, iç filtre, soğutma sistemi ve yağ aşınma sayacı da işlem kapsamına alınmalıdır.

 Bilgilendirme Notu

Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.

Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.