- Düşük viteslerde vuruntu
- Soğukken geçişlerin sert olması
- Isındıktan sonra vuruntu veya kaydırma
- Valf gövdesi aşınması
- Solenoid performans kaybı
- Tork konvertörü lock-up titremesi
- D veya R konumuna geç kavrama
- Vites geçişinde devir yükselmesi
- Elektronik vites seçici sorunu
- Devir sensörü ve kablo sorunları
- Yağ kaçağı
- Aşırı ısınma
- EAT8 tam otomatik mi?
- EAT8 şanzımanı kim üretiyor?
- EAT8 şanzıman kodu nedir?
- EAT8 çift kavramalı mı?
- EAT8 ile EAT6 aynı mı?
- EAT8 ile e-EAT8 aynı mı?
- Hybrid 136 araçlarda EAT8 var mı?
- EAT8 hangi yağı kullanır?
- EAT8’e AW-1 yağ konur mu?
- EAT8 kaç litre yağ alır?
- EAT8 yağ değişimi kaç kilometrede yapılır?
- EAT8 filtresi değişiyor mu?
- EAT8 neden vuruntu yapar?
- EAT8 neden ısınınca vuruyor?
- EAT8’de titreme neden olur?
- EAT8 yağ değişince düzelir mi?
- EAT8 adaptasyon sıfırlanınca düzelir mi?
- EAT8 şanzıman ömrü ne kadar?
- EAT8 şanzıman alınır mı?
- EAT8 sorunum için nereden yardım alabilirim?
EAT8 Şanzıman Nedir?
EAT8, Peugeot-Citroën grubunun kullandığı 8 ileri tork konvertörlü tam otomatik şanzımanın ticari adıdır. “Efficient Automatic Transmission 8” ifadesinin kısaltmasıdır.
Şanzımanın üreticisi PSA veya Peugeot değil, Japon şanzıman üreticisi Aisin’dir. Peugeot, Citroën, DS, Opel ve Vauxhall araçlarına göre mekanik donanımı, yazılımı ve vites geçiş stratejileri uyarlanmıştır.
EAT8’in temel özellikleri şunlardır:
- 8 ileri ve 1 geri vitese sahiptir.
- Tork konvertörlü tam otomatik yapıdadır.
- Motor ve şanzıman enine yerleştirilir.
- Temel olarak önden çekişli araçlarda kullanılır.
- Planet dişli grupları ve çok plakalı kavrama paketleriyle çalışır.
- Hidrolik basınç, valf gövdesi ve solenoidler tarafından yönetilir.
- Tork konvertöründe kontrollü lock-up kavraması bulunur.
- Elektronik vites seçici ve bazı araçlarda direksiyon kulakçıkları kullanılır.
- Stop & Start sistemiyle uyumlu çalışır.
- Motor gücü ve araç sınıfına göre farklı Aisin çeşitleri bulunur.
EAT8; DSG, EDC veya çift kavramalı şanzıman değildir. CVT ya da yarı otomatik bir sistem de değildir. Tork konvertörlü sistemlerin temel farklarını tam otomatik şanzıman nedir? yazımızda anlattık.
EAT8 Şanzımanı Kim Üretiyor?
EAT8, PSA ile Aisin’in birlikte araçlara uyarladığı bir şanzımandır. Şanzımanın temel mekanik ve hidrolik yapısı Aisin’e aittir; araçla haberleşme, motor tork yönetimi, sürüş modları ve vites geçiş kalibrasyonu ise araç uygulamasına göre düzenlenir.
Bu nedenle EAT8’i “Peugeot’un kendi ürettiği şanzıman” şeklinde tanımlamak doğru değildir. Ancak başka bir markada kullanılan Aisin 8 ileri şanzımanın bütün parçalarının EAT8’e uyduğu da söylenemez.
Aynı Aisin ailesindeki şanzımanlarda şu parçalar değişebilir:
- Şanzıman gövdesi
- Diferansiyel oranı
- Tork konvertörü
- Kavrama kapasitesi
- Valf gövdesi
- Solenoid kalibrasyonu
- Elektronik kontrol sistemi
- Yağ standardı
- Bağlantı soketleri
- Şanzıman yazılımı
Aisin’in diğer sekiz ileri modellerini Aisin 8 ileri tam otomatik şanzıman yazımızda ayrı olarak inceledik.
EAT8’in Gerçek Şanzıman Kodları Nelerdir?
EAT8 tek bir mekanik şanzıman kodu değildir. PSA ve Stellantis araçlarında kullanılan sekiz ileri Aisin şanzımanların ortak ticari adıdır.
En sık karşılaşılan kodlar şunlardır:
- Aisin AWF8G30
- PSA ATN8
- PSA AXN8
- Araç ve motor uygulamasına göre farklı 20GTxx kodları
- Yüksek torklu motorlarda aynı Aisin sekiz ileri ailesinin daha güçlü çeşitleri
Özellikle 1.2 PureTech ve 1.5 BlueHDi motorlarda karşılaşılan ATN8, çoğunlukla Aisin AWF8G30 ailesiyle ilişkilidir. Ancak aracın yedek parça ve yağ işlemlerinde yalnız “EAT8” veya “ATN8” adına güvenilmemelidir.
PSA araçlarında şu kodlar aynı şanzımanın farklı seviyelerini gösterebilir:
- EAT8: Ticari şanzıman adı
- AWF8G30: Aisin temel şanzıman ailesi
- ATN8 veya AXN8: PSA uygulama kodu
- 20GT55, 20GT59, 20GT76 gibi kodlar: Araç ve üretim uygulamasına ait ayrıntılı kimlik
Motor gücü, üretim yılı ve yazılım değiştiğinde aynı araç modelinde farklı 20GT kodları bulunabilir. Şanzıman veya valf gövdesi sipariş edilirken araç şasi numarasıyla birlikte gövde üzerindeki kod okunmalıdır.
AWF8G30 ve ATN8 çeşitlerini daha teknik olarak 8G30, AWF8G30 ve ATN8 şanzıman rehberimizde anlattık.
EAT8 ile EAT6 Arasındaki Fark Nedir?
EAT8, EAT6’nın yalnız iki vites eklenmiş hali değildir. İki şanzıman da Aisin üretimi, tork konvertörlü ve enine yerleşimli olsa da mekanik düzenleri, yağları, valf gövdeleri ve elektronik kontrol sistemleri farklıdır.
EAT8’in başlıca farkları şunlardır:
- Sekiz ileri vites bulunur.
- Vites oranları arasındaki devir farkı daha küçüktür.
- Uzun yolda motor devri daha düşük tutulabilir.
- Tork konvertörü lock-up kontrolü daha geniş alanda kullanılır.
- Stop & Start sistemi daha düşük araç hızlarında devreye girebilir.
- Elektronik Shift-by-Wire seçici yaygındır.
- EAT6’ya göre daha düşük viskoziteli AW-2 yağ kullanılır.
- Şanzıman daha kompakt ve hafif olacak şekilde geliştirilmiştir.
- Yazılım ve motor tork yönetimi daha hassastır.
Stellantis’in teknik tanıtımında EAT8’in EAT6’ya göre yakıt tüketimini uygulamaya bağlı olarak yüzde 7’ye kadar azaltabildiği açıklanmıştır. Bu kazanım yalnız iki ek vitesten değil; sürtünme kayıpları, lock-up kullanımı ve Stop & Start stratejisinden gelir.
EAT6’nın yapısını ve kullandığı farklı yağı EAT6 şanzıman rehberimizde anlattık.
EAT8 ile e-EAT8 Aynı mı?
Hayır. Standart EAT8 ile e-EAT8 aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Standart EAT8
Standart EAT8’de motor gücü tork konvertörü üzerinden şanzımana aktarılır. Benzinli veya dizel motorla çalışan geleneksel tam otomatik sistemdir.
e-EAT8
e-EAT8, şarj edilebilir hibrit araçlarda kullanılan elektrik destekli sekiz ileri şanzımandır. Elektrik motoru, güç elektroniği ve hibrit kavrama sistemi şanzımanla birlikte çalışır.
e-EAT8 bulunan araçlarda:
- İçten yanmalı motor devreden ayrılabilir.
- Araç yalnız elektrik motoruyla hareket edebilir.
- Elektrik motoru şanzımanın giriş bölümüne entegredir.
- Rejeneratif frenleme yapılır.
- Tork konvertörü ve kavrama düzeni standart EAT8’den farklı olabilir.
- Hibrit sistemin ayrıca yüksek voltaj kontrolü gerekir.
- Yağ ve parça seçimi standart EAT8’e bakılarak yapılmamalıdır.
Peugeot 3008 Hybrid, 508 Hybrid, 408 Plug-in Hybrid, Citroën C5 Aircross Hybrid ve DS 7 E-Tense gibi araçlarda e-EAT8 bulunabilir.
Buna karşılık yeni nesil 48 volt Hybrid 136 araçlarda kullanılan e-DCS6, altı ileri çift kavramalı şanzımandır ve EAT8 değildir. İlanda yalnız “hibrit otomatik” yazması şanzımanı belirlemek için yeterli olmaz.
EAT8 ile AT8 Aynı mı?
Peugeot ve Citroën genellikle EAT8 adını kullanırken Opel araçlarda “8 ileri otomatik” veya “AT8” ifadeleri görülebilir.
Stellantis’in binek araçlarındaki bazı AT8 uygulamaları EAT8 ile aynı Aisin ailesine dayanır. Ancak “AT8” ifadesi tek başına kesin şanzıman kodu değildir. Başka marka ve ticari araçlarda farklı üreticilerin sekiz ileri şanzımanları da AT8 olarak adlandırılabilir.
Özellikle Fiat Ducato gibi yeni ticari araçlardaki AT8’i, yalnız ticari ismi benzediği için Peugeot 3008’deki ATN8 ile aynı kabul etmemek gerekir.
EAT8 Şanzıman Nasıl Çalışır?
Motorun ürettiği güç önce tork konvertörüne ulaşır. Tork konvertörü kalkış sırasında hidrolik güç aktarımı sağlar ve aracın debriyaj pedalına ihtiyaç duymadan hareket etmesine imkân verir.
Şanzıman içinde bulunan yağ pompası çalışma basıncını oluşturur. Valf gövdesindeki solenoidler bu basıncı ilgili kavrama ve fren paketlerine yönlendirir. Kavramaların farklı kombinasyonlarla uygulanması sonucunda sekiz ileri vites oranı meydana gelir.
Şanzıman kontrol ünitesi şu bilgileri kullanır:
- Gaz pedalı konumu
- Motor devri
- Motorun ürettiği gerçek tork
- Şanzıman giriş ve çıkış devirleri
- Araç hızı
- Yağ sıcaklığı
- Fren pedalı durumu
- Direksiyon açısı
- Yol eğimi
- Sürüş modu
- Kavrama adaptasyon değerleri
- Stop & Start sisteminin durumu
Vites değişimi sırasında motor kontrol ünitesiyle şanzıman kontrol ünitesi birlikte çalışır. Motor torku kısa süreli azaltılırken bir kavrama bırakılır ve diğer kavrama kontrollü şekilde uygulanır.
Bu nedenle motorun düzensiz tork üretmesi, ateşleme sorunu, turbo basınç sapması veya motor kontrol ünitesindeki hata da vites geçişlerini etkileyebilir. Her vuruntu doğrudan şanzımanın içinden kaynaklanmaz.
Tork Konvertörü ve Lock-up Sistemi
EAT8’in tork konvertörü üç temel görevi yerine getirir:
- Aracın yumuşak kalkmasını sağlamak
- Motor titreşimlerini şanzımandan ayırmak
- Düşük hızda tork aktarımını düzenlemek
Konvertör içinde bulunan lock-up kavraması uygun şartlarda motor ile şanzıman arasında mekanik bağlantı kurar. Bu sayede hidrolik kayma, yakıt tüketimi ve yağ sıcaklığı düşürülür.
Modern EAT8 kalibrasyonunda lock-up kavraması yalnız yüksek hızda devreye girmez. Yakıt tasarrufu için düşük viteslerde ve düşük motor devrinde kontrollü kaydırmayla çalışabilir.
Lock-up aşındığında:
- Hafif gazda titreşim
- Sabit hızda devir dalgalanması
- Düşük devirde uğultu
- Yokuşta hafif silkeleme
- Tork konvertörü kayma devrinde artış
- P0741 benzeri performans kodları
- Yağda balata tortusu
görülebilir.
Her titreşimi tork konvertörüne bağlamamak gerekir. PureTech motorlardaki düzensiz çalışma, dizel enjektörleri, motor takozları, aks kafaları ve lastikler de benzer şikâyet oluşturabilir.
Ayırıcı belirtileri tork konvertörü arızası nasıl anlaşılır? yazımızda anlattık. Sabit hızdaki devir hareketlerini ise otomatik viteste devir dalgalanması neden olur? rehberimizde inceledik.
Valf Gövdesi ve Solenoidler Nasıl Çalışır?
Valf gövdesi, şanzıman yağının hangi kavramaya ve ne kadar basınçla gönderileceğini belirleyen hidrolik kontrol merkezidir.
Solenoidler şu görevleri yerine getirir:
- Ana hat basıncını düzenlemek
- Kavrama dolum basıncını ayarlamak
- Vites değişim zamanını kontrol etmek
- Tork konvertörü lock-up basıncını yönetmek
- Yağlama ve soğutma debisini düzenlemek
Valf gövdesindeki bir kanal aşındığında yağ, gitmesi gereken kavramaya ulaşmadan içten kaçabilir. Kontrol ünitesi başlangıçta bu kaybı adaptasyonla telafi eder. Kaçak büyüdüğünde geçiş gecikmesi, kaydırma veya vuruntu ortaya çıkar.
Solenoid bobininin direnç değeri normal olsa bile mekanik hareketi yavaşlamış veya hidrolik debisi bozulmuş olabilir. Solenoid arızası nasıl anlaşılır? yazımızda elektriksel ve hidrolik arızayı ayırdık.
EAT8 Vites Geçişleri Neden Hissedilir?
Sağlıklı bir EAT8’in normal sürüşte vites geçişleri belirgin darbe oluşturmamalıdır. Bununla birlikte sürücünün hafif bir oran değişimi hissetmesi her zaman arıza değildir.
Şu durumlarda geçiş karakteri geçici olarak değişebilir:
- Motor ve şanzıman soğukken
- Ani gaz verildiğinde
- Dik yokuşta
- Sport modu kullanıldığında
- Şanzıman sürüş tarzını yeniden öğrenirken
- Partikül filtresi rejenerasyonu sırasında
- Klima ve motor yükü aniden değiştiğinde
- Stop & Start sonrasında hızlı kalkış yapıldığında
Normal kabul edilmeyen durumlar ise şunlardır:
- Belirgin metalik vuruntu
- D veya R’ye birkaç saniye geç kavrama
- Geçişte motor devrinin boşa çıkması
- Her duruşta tekrarlayan sert darbe
- Isındıkça artan vuruntu
- Aynı viteste sürekli titreme
- Şanzıman arıza uyarısı
- Hareket halinde çekişin kesilmesi
EAT8 Hangi Araçlarda Kullanılır?
EAT8 farklı yıllarda Peugeot, Citroën, DS, Opel ve Vauxhall modellerinde kullanılmıştır. Aynı modelin bütün motorları EAT8 değildir. Motor, üretim yılı ve hibrit seçeneği mutlaka kontrol edilmelidir.
Peugeot EAT8 Kullanan Araçlar
Peugeot 208
İkinci nesil Peugeot 208’in özellikle şu motorlarında EAT8 bulunabilir:
- 1.2 PureTech 130
- Ülke ve üretim yılına göre bazı benzinli otomatik çeşitler
Güncel 48 volt Hybrid 136 versiyonda EAT8 değil, e-DCS6 bulunur.
Peugeot 2008
- 1.2 PureTech 130 EAT8
- 1.2 PureTech 155 EAT8
- Bazı 1.5 BlueHDi otomatik versiyonlar
Yeni nesil hibrit modellerde kullanılan e-DCS6, EAT8’den farklıdır.
Peugeot 308
- İkinci nesil 308’in uygun PureTech ve BlueHDi motorları
- Üçüncü nesil 308’in 1.2 PureTech 130 EAT8 versiyonları
- 1.5 BlueHDi 130 EAT8
Plug-in Hybrid versiyonlarda e-EAT8, yeni Hybrid 145 gibi güncel modellerde ise e-DCS6 veya e-DCS7 bulunabilir.
Peugeot 3008
- 1.2 PureTech 130 EAT8
- 1.6 PureTech 180 EAT8
- 1.5 BlueHDi 130 EAT8
- 2.0 BlueHDi 180 EAT8
3008 Hybrid ve Hybrid4 modellerindeki e-EAT8, standart EAT8 ile aynı kabul edilmemelidir. Yeni nesil 48 volt Hybrid 136’da e-DCS6 kullanılır.
Peugeot 5008
- 1.2 PureTech 130 EAT8
- 1.6 PureTech 180 EAT8
- 1.5 BlueHDi 130 EAT8
- 2.0 BlueHDi 180 EAT8
Peugeot 508
- 1.6 PureTech EAT8
- 1.5 BlueHDi EAT8
- 2.0 BlueHDi EAT8
- Motor ve üretim yılına göre farklı güç seçenekleri
508 Hybrid ve Peugeot Sport Engineered çeşitlerinde elektrik destekli e-EAT8 kullanılır.
Peugeot Rifter ve Partner
- 1.5 BlueHDi 130 EAT8
- Üretim yılına göre bazı benzinli otomatik versiyonlar
Peugeot’un diğer otomatik şanzımanlarını Peugeot otomatik şanzımanları yazımızda listeledik.
Citroën EAT8 Kullanan Araçlar
- Citroën C4
- Citroën C4 X
- Citroën C4 SpaceTourer
- Citroën Grand C4 SpaceTourer
- Citroën C5 Aircross
- Citroën C5 X
- Citroën Berlingo
- Citroën SpaceTourer’ın uygun motor seçenekleri
Başlıca motorlar arasında 1.2 PureTech, 1.5 BlueHDi, 1.6 PureTech ve 2.0 BlueHDi bulunur. Fakat bütün motor ve yıllarda EAT8 kullanılmaz.
C5 Aircross Plug-in Hybrid ve C5 X Plug-in Hybrid modellerinde standart EAT8 yerine e-EAT8 bulunabilir.
Citroën’in eski AL4 ve yeni Aisin şanzımanları arasındaki farkları Citroën otomatik şanzımanları sayfamızda bulabilirsiniz.
Opel ve Vauxhall EAT8 Kullanan Araçlar
PSA döneminde geliştirilen veya PSA altyapısına geçen şu Opel modellerinde Aisin sekiz ileri otomatik bulunabilir:
- Opel Corsa F 1.2 Turbo
- Opel Mokka B 1.2 Turbo
- Opel Astra L’nin uygun benzinli ve dizel çeşitleri
- Opel Crossland’ın bazı motor seçenekleri
- Opel Grandland ve Grandland X
- Opel Combo 1.5 Diesel
- Opel Zafira Life’ın uygun motor seçenekleri
Opel bu şanzımanı çoğunlukla 8 ileri otomatik veya AT8 olarak adlandırır. Corsa, Mokka ve Astra’nın 48 volt hibrit çeşitlerinde kullanılan e-DCT/e-DCS6, EAT8 değildir.
DS EAT8 Kullanan Araçlar
- DS 3 Crossback
- DS 4
- DS 7 Crossback
- DS 9
Benzinli ve dizel versiyonlarda standart EAT8, plug-in hibrit E-Tense modellerinde ise e-EAT8 kullanılabilir.
EAT8 Tork Kapasitesi Ne Kadar?
EAT8 için bütün araçlara uygulanabilecek tek bir tork değeri vermek doğru değildir.
Kompakt araçlarda kullanılan AWF8G30/ATN8, yaklaşık 300 Nm sınıfındaki motorlara göre yapılandırılmıştır. Bu nedenle 1.2 PureTech ve 1.5 BlueHDi motorların tork seviyeleriyle uyumludur.
1.6 PureTech ve 2.0 BlueHDi gibi daha yüksek torklu motorlarda Aisin sekiz ileri ailesinin daha güçlü uygulamaları kullanılır. Bu çeşitler 400 Nm ve üzeri motor torkuna göre yapılandırılabilir.
Eski içeriklerde görülen “bütün EAT8 şanzımanlar 450–550 Nm taşır” bilgisi doğru değildir. Şanzımanın tork kapasitesi, tam Aisin kodu ve PSA uygulama koduyla belirlenmelidir.
Motor yazılımı yapılarak tork artırıldığında yalnız kavramalar değil;
- Tork konvertörü lock-up balatası
- Diferansiyel
- Giriş mili
- Valf gövdesi basıncı
- Şanzıman sıcaklığı
- Akslar
daha fazla yük altında kalır.
EAT8 Kronik Sorunları Nelerdir?
EAT8 genel olarak dayanıklı bir şanzımandır. Bakımlı araçlarda her EAT8’in arızalanmasına neden olan tek bir kronik parça bulunmaz. Ancak yoğun kullanım ve bakım gecikmesiyle belirginleşen bazı ortak sorun alanları vardır.
Düşük viteslerde vuruntu
EAT8 kullanıcılarının en sık tarif ettiği şikâyetlerden biri 1-2, 2-3 geçişlerinde veya araç durmaya yaklaşırken hissedilen vuruntudur.
Muhtemel nedenler şunlardır:
- Yağın özelliğini kaybetmesi
- Yağ seviyesinin yanlış olması
- Kavrama adaptasyonlarının sapması
- Valf gövdesinde basınç kaybı
- Solenoid debisinin bozulması
- Motor tork yönetimi
- Şanzıman yazılımı
- Motor veya şanzıman takozları
- Aks ve diferansiyel boşluğu
Hafif bir geçiş hissiyle sert bir darbe aynı kabul edilmemelidir. Otomatik şanzıman neden vuruntu yapar? yazımızda şanzıman içi ve şanzıman dışı nedenleri ayırdık.
Soğukken geçişlerin sert olması
AW-2 düşük viskoziteli bir yağ olsa da soğukta çalışma karakteri sıcak halinden farklıdır. İlk çalıştırmada hafif geçiş hissi normal olabilir; fakat belirgin gecikme veya sert vuruntu normal değildir.
Soğukta ortaya çıkan sorunlarda:
- Yağ seviyesi
- Filtre emişi
- Solenoid dolum süresi
- Kavrama piston contaları
- Motorun soğuk çalışma torku
- Akü voltajı
kontrol edilmelidir.
Isındıktan sonra vuruntu veya kaydırma
Yağ ısındıkça viskozite düşer. Valf gövdesinde veya iç contalarda kaçak varsa sıcak yağ daha kolay kaçtığı için sorun çalışma sıcaklığında belirginleşebilir.
Araç soğukken düzgün çalışıp ısındığında vuruyorsa yalnız adaptasyon sıfırlanmamalıdır. Araç ısınınca vuruntu başlıyor, neden? yazımızdaki basınç kontrolleri yapılmalıdır.
Valf gövdesi aşınması
Valf gövdesindeki basınç regülatörleri ve kavrama kontrol kanalları zamanla aşınabilir. Bu aşınma, kavramanın geç veya kontrolsüz dolmasına neden olur.
Belirtileri:
- D veya R’ye geç kavrama
- Vites değişiminde bekleme
- Isınınca sertleşme
- Belirli viteste kaydırma
- Duruşa yaklaşırken vuruntu
- Adaptasyon değerlerinin yükselmesi
- Tork konvertörü kilitleme kararsızlığı
Valf gövdesi arızası kesinleşmeden komple şanzıman değişimine karar verilmemelidir.
Solenoid performans kaybı
Solenoid içinde kirlenme, mekanik aşınma veya debi kaybı oluşabilir. Elektriksel ölçüm normal çıktığı halde solenoid hidrolik olarak yavaş çalışabilir.
Doğru teşhiste:
- Solenoid akım komutu
- Kavrama dolum süresi
- Basınç davranışı
- Yağ sıcaklığı
- İlgili vites oranı
- Adaptasyon değeri
birlikte değerlendirilmelidir.
Tork konvertörü lock-up titremesi
Lock-up yüzeyinin aşınması veya yanlış yağ kullanımı hafif gazda titremeye neden olabilir.
Özellikle:
- 1.200–2.000 devir aralığında
- Sabit hızda
- Hafif yokuşta
- Motor yüksek viteste düşük devirdeyken
titreşim hissedilebilir.
Motor teklemesi ile lock-up titremesi sürücüye çok benzer gelebilir. Test sırasında tork konvertörü kayma devri ve ateşleme düzeltmeleri aynı anda takip edilmelidir.
D veya R konumuna geç kavrama
Vites seçildikten sonra aracın birkaç saniye bekleyip ardından hareket etmesi şu nedenlerden kaynaklanabilir:
- Düşük yağ seviyesi
- Valf gövdesi basınç kaybı
- Solenoid debi sorunu
- Kavrama pistonunda iç kaçak
- Kavrama balatası aşınması
- Pompa emiş problemi
- Elektronik vites seçici bilgisi
Kalkışta gecikme var, sebebi nedir? yazımızda doğru kontrol sırasını anlattık.
Vites geçişinde devir yükselmesi
Bir vites değişimi sırasında motor devri yükseliyor ve ardından araç vuruntuyla kavrıyorsa ilgili kavrama zamanında uygulanamıyor olabilir.
Bu belirti:
- Kavrama aşınması
- İç conta kaçağı
- Valf gövdesi aşınması
- Solenoid performans kaybı
- Yanlış yağ
- Düşük çalışma basıncı
nedeniyle oluşabilir.
Vites geçerken gecikme neden olur? yazımızda geç kavrama ile motor kaynaklı devir artışını ayırdık.
Elektronik vites seçici sorunu
EAT8 kullanan birçok araçta vites kolu şanzımana mekanik kabloyla doğrudan bağlı değildir. Sürücünün P, R, N veya D seçimi elektronik olarak iletilir.
Seçici, fren müşürü, kablo tesisatı veya haberleşme sorunu olduğunda:
- D veya R seçilemeyebilir.
- Vites göstergesi yanıp sönebilir.
- Araç P’den çıkmayabilir.
- Seçilen konumla gösterge uyuşmayabilir.
- Şanzıman arıza uyarısı çıkabilir.
Citroën araçlardaki konum uyuşmazlığı örneğini Citroën P1718 arıza kodu yazımızda anlattık.
Devir sensörü ve kablo sorunları
Kontrol ünitesi, giriş ve çıkış devirlerini karşılaştırarak gerçek vites oranını hesaplar. Çıkış sensörü veya tesisatında sorun olduğunda vites geçişleri yanlış zamanda yapılabilir.
Belirtileri:
- Hız bilgisinde tutarsızlık
- Vites geçişinin kesilmesi
- Koruma modu
- Yanlış oran kodu
- Sert geçiş
- Aralıklı şanzıman uyarısı
Peugeot araçlarda bu devrenin teşhisini Peugeot P0720 arıza kodu yazımızda açıkladık.
Yağ kaçağı
EAT8’de şu bölgeler kontrol edilmelidir:
- Karter ve gövde birleşimi
- Tahliye ve seviye tapaları
- Aks keçeleri
- Yağ soğutucu bağlantıları
- Gövde birleşimleri
- Elektrik soketi çevresi
Yağ seviyesi düştüğünde pompa hava çekebilir ve kavrama dolum süreleri uzar. Şanzıman yağı kaçakları yazımızda kaçağın temizlenip yeniden kontrol edilmesinin neden önemli olduğunu anlattık.
Aşırı ısınma
EAT8 yağı; yağlama, hidrolik kontrol ve soğutma görevlerini birlikte yapar.
Sıcaklığı yükselten başlıca durumlar şunlardır:
- Düşük yağ seviyesi
- Tork konvertörü lock-up kayması
- Kavrama kaydırması
- Soğutucu tıkanıklığı
- Motor soğutma sistemi sorunu
- Uzun süreli ağır kullanım
- Yanlış yağ
- Sürekli dur-kalk trafik
Otomatik şanzıman yağı neden ısınır? yazımızda sıcaklık artışının teşhisini ayrıntılı olarak anlattık.
EAT8 Arızası Nasıl Teşhis Edilir?
EAT8 teşhisinde yalnız arıza kodunu okuyarak parça değiştirmek doğru değildir. Şanzıman soğuk ve sıcak halde ayrı ayrı test edilmelidir.
Doğru teşhis sırası şöyledir:
- Aracın gerçek EAT8 ve alt kodu belirlenir.
- Müşteri şikâyeti soğuk testte doğrulanır.
- Şanzıman çalışma sıcaklığına getirilerek test tekrarlanır.
- Motor ve şanzıman kontrol üniteleri birlikte taranır.
- Akü ve şarj voltajı ölçülür.
- Yazılım ve kalibrasyon güncelliği kontrol edilir.
- Yağ kaçağı ve seviye durumu incelenir.
- Yağın rengi, kokusu ve tortusu değerlendirilir.
- Giriş ve çıkış devirleri karşılaştırılır.
- Tork konvertörü lock-up kayma devri takip edilir.
- Kavrama adaptasyon değerleri incelenir.
- Komut edilen vitesle gerçek oran karşılaştırılır.
- Motor torku ve ateşleme değerleri kontrol edilir.
- Gerekirse basınç ve valf gövdesi test edilir.
P0700 gibi genel kodlar yalnız şanzıman kontrol ünitesinde başka bir arıza bulunduğunu haber verir. Esas arızayı gösteren üretici kodu ayrıca okunmalıdır.
Peugeot’a ait ilgili kodları Peugeot otomatik şanzıman arıza kodları sayfamızda toplu halde bulabilirsiniz.
EAT8 Hangi Yağı Kullanır?
EAT8’in doğru yağ standardı Aisin AW-2’dir. PSA/Stellantis orijinal yağ referanslarından en yaygın olanı 16 350 560 80 numarasıdır.
EAT6’da yaygın olarak kullanılan AW-1 yağ, EAT8 için otomatik olarak doğru kabul edilmemelidir. AW-2 daha düşük viskoziteli, yeni nesil bir sıvıdır.
Uygun yağlar
- Genel OEM: Aisin AW-2
- Orijinal: PSA/Stellantis 16 350 560 80
- Castrol: Castrol Transmax DEXRON-VI Mercon LV
Castrol’un güncel uygunluk listesinde Transmax DEXRON-VI Mercon LV ürünü Aisin Warner AW-2 isteyen uygulamalar için açıkça yer almaktadır.
Yağın ambalajında yalnız AW-1, JWS 3309 veya Toyota T-IV yazması EAT8 için yeterli değildir. Ürün, açık şekilde AW-2 uygunluğunu taşımalıdır.
Yanlış şanzıman yağı kullanılırsa ne olur? yazımızda yanlış viskozitenin solenoid ve kavrama kontrolüne etkisini anlattık.
Yağ kapasitesi
EAT8’in toplam kapasitesi tam şanzıman kodu ve soğutucu sistemine göre değişir. Çoğu uygulamada toplam kapasite yaklaşık 7 litre civarındadır; daha büyük ve yüksek torklu çeşitlerde miktar değişebilir.
Normal tahliyede yağın tamamı çıkmaz. Tork konvertörü, valf gövdesi ve soğutucu içinde yağ kalır.
Genel olarak:
- Tek tahliyede yaklaşık 3–4 litre çıkabilir.
- Toplam kapasite çoğu uygulamada yaklaşık 7 litre civarındadır.
- Kontrollü birden fazla değişimde daha fazla yeni yağ gerekir.
- Kesin miktar boşalan yağa bakılarak değil, seviye prosedürüyle belirlenir.
Otomatik şanzıman yağı kaç litre alır? yazımızda toplam kapasite ile bakım miktarı arasındaki farkı açıkladık.
EAT8 filtresi değişir mi?
EAT8’in yağ filtresi şanzımanın içinde bulunur ve normal periyodik bakımda dışarıdan kolayca değiştirilen bir filtre değildir.
Filtreye ulaşmak için şanzımanın uygulamasına göre ciddi söküm ve gövde ayrılması gerekebilir. Bu nedenle standart yağ bakımında genellikle filtre değişimi yapılmaz.
Ancak şanzıman revizyona alındığında veya iç mekanik kirlenme varsa filtre mutlaka değerlendirilmelidir. Filtrenin tıkanması pompa emişini ve çalışma basıncını etkileyebilir.
Otomatik şanzıman filtresi tıkanırsa ne olur? yazımızda belirtileri açıkladık.
Yağ ne zaman değiştirilmeli?
EAT8 için servis kullanım şartlarını dikkate alarak önerimiz şöyledir:
- Normal kullanım: 50.000–60.000 kilometre
- Yoğun şehir içi kullanım: 40.000–50.000 kilometre
- Ağır yük, sıcak iklim ve sık yokuş kullanımı: 30.000–40.000 kilometre
- Bakım geçmişi bilinmeyen araç: Önce yağ ve çalışma değerleri kontrol edilmelidir
“Ömürlük yağ” ifadesi, yağın sıcaklık ve balata tortusundan hiç etkilenmediği anlamına gelmez. Yağ eskidikçe oksitlenir, sürtünme düzenleyici katkıları zayıflar ve hidrolik kontrol hassasiyeti bozulabilir.
Otomatik şanzıman yağı değişiminin önemi yazımızda bakımın yalnız yağlama için yapılmadığını anlattık.
Kısmi değişim mi, tam değişim mi?
Bakım geçmişi belli ve şanzımanı sağlıklı bir araçta kontrollü değişim yapılabilir. Ancak yüksek kilometreli, yağı yanmış veya kaydırma yapan araca doğrudan basınçlı flush uygulanmasını önermiyoruz.
Geçmişi bilinmeyen araçta daha kontrollü yöntem şöyledir:
- Önce teşhis ve test sürüşü yapılır.
- Yağın seviyesi ve durumu kontrol edilir.
- İlk kısmi değişim yapılır.
- Çıkan yağda metal veya yoğun balata tortusu aranır.
- Uygun kullanım sonrasında gerekirse ikinci kısmi değişim uygulanır.
- Seviye her işlemde doğru sıcaklıkta ayarlanır.
Kısmi yağ değişimi mi, tam değişim mi daha sağlıklıdır? yazımızda iki yöntemi karşılaştırdık. Makineli flush yağ değişimi riskli midir? rehberimizde de riskli araçları açıkladık.
Yağ seviyesi nasıl ayarlanır?
EAT8 yağ seviyesi araç düz konumdayken, motor çalışırken ve yağ sıcaklığı teşhis cihazından takip edilerek ayarlanır.
İşlem sırasında:
- Araç yatay konuma alınır.
- İlk dolum yapılır.
- Motor çalıştırılır.
- Fren basılıyken vites konumları dolaştırılır.
- Yağ sıcaklığı takip edilir.
- Üretim koduna uygun seviye prosedürü uygulanır.
- Seviye tapası kontrol edilir.
- Tapa ve kaçak kontrolü tamamlanır.
Kesin sıcaklık değeri ve prosedür şanzımanın ATN8, AXN8 ve 20GT alt koduna göre alınmalıdır. Bütün EAT8 çeşitlerine ezbere tek sıcaklık uygulanmamalıdır.
Eksik yağ pompanın hava çekmesine, fazla yağ ise köpürme ve basınç kararsızlığına neden olabilir. Otomatik şanzıman yağı hangi sıcaklıkta ölçülmelidir? ve fazla şanzıman yağı konursa ne olur? yazılarımızda iki riski ayrı ayrı anlattık.
Yağ Değişiminden Sonra Adaptasyon Yapılır mı?
Rutin kısmi yağ değişiminden sonra adaptasyonların zorunlu olarak silinmesi gerekmez. Şanzıman sağlıklı çalışıyorsa ve mekanik onarım yapılmadıysa mevcut öğrenilmiş değerleri korumak çoğu zaman daha doğrudur.
Adaptasyon işlemi şu durumlarda gerekebilir:
- Valf gövdesi onarımı veya değişimi
- Solenoid değişimi
- Tork konvertörü değişimi
- Kavrama veya komple şanzıman revizyonu
- Şanzıman kontrol ünitesi değişimi
- Yazılım güncellemesi
- Basınç sorununa neden olan bir onarım
Aşınmış şanzımanda yalnız adaptasyonu sıfırlamak arızayı gidermez. Kontrol ünitesinin aşınmayı telafi etmek için öğrendiği değerler silindiğinde geçişler geçici olarak daha kötü hale gelebilir.
EAT8 Yazılım Güncellemesi Vuruntuyu Düzeltir mi?
Bazı geçiş sorunları motor ve şanzıman yazılımıyla ilgili olabilir. Üretim döneminde geliştirilen kalibrasyonlar;
- Düşük vites geçişlerini
- Soğuk çalışma davranışını
- Stop & Start sonrasındaki kavramayı
- Yavaşlama sırasında vites küçültmeyi
- Motor torkuyla şanzıman basıncının uyumunu
iyileştirebilir.
Fakat yağ basıncı kaçağı, solenoid aşınması, tork konvertörü veya kavrama hasarı yazılımla onarılamaz. Yazılım güncellemesi yapılmadan önce ve sonra adaptasyon değerleriyle gerçek geçiş davranışı karşılaştırılmalıdır.
EAT8 Revizyonunda Nelere Dikkat Edilir?
Komple revizyonda yalnız arıza kodunda adı geçen parça değiştirilmemelidir. Yağ içindeki tortu bütün hidrolik sisteme yayıldığı için arızanın ikincil etkileri de kontrol edilmelidir.
Başlıca işlemler şunlardır:
- Tork konvertörünün açılıp lock-up yüzeyinin incelenmesi
- Kavrama balataları ve çelik disklerin kontrolü
- Kavrama piston ve sızdırmazlık elemanlarının yenilenmesi
- Valf gövdesinin aşınma yönünden test edilmesi
- Solenoidlerin hidrolik debi kontrolü
- Yağ pompasının incelenmesi
- Planet dişlilerin kontrolü
- Burç ve yatakların ölçülmesi
- Diferansiyel ve rulmanların kontrolü
- İç filtrenin yenilenmesi
- Yağ soğutucunun temizlenmesi
- Doğru AW-2 yağ kullanılması
- Yazılım ve adaptasyon işlemlerinin tamamlanması
Tork konvertörü veya kavramalar yanmışsa yağ soğutucu temizlenmeden şanzıman araca takılmamalıdır. Eski tortu yeni yağla valf gövdesine geri taşınabilir.
Revizyonun gerçek kapsamını şanzıman revizyonu nedir? yazımızda anlattık. Onarım sonrasında aynı sorunun tekrarlama nedenlerini revizyon sonrası tekrar arıza olur mu? rehberimizde açıkladık.
EAT8 Şanzıman Nasıl Kullanılmalı?
Şanzımanın ömrünü uzatmak için şu kullanım alışkanlıklarına dikkat edilmelidir:
- Araç tamamen durmadan D ile R arasında geçiş yapılmamalıdır.
- Yokuşta araç gazla sabit tutulmamalıdır.
- Uzun beklemelerde frene düzgün basılmalıdır.
- Motor soğukken ani ve tam gaz hızlanmadan kaçınılmalıdır.
- Arıza uyarısı varken araç zorlanmamalıdır.
- Vuruntu veya kaydırma başladığında gecikmeden kontrol yaptırılmalıdır.
- Farklı özellikte yağlar rastgele karıştırılmamalıdır.
- Aracın ağırlığı sürekli park kilidine bırakılmamalıdır.
Park sırasında doğru sıralamayı park ederken önce el freni mi, P konumu mu? yazımızda anlattık.
İkinci El EAT8 Araç Alırken Nelere Bakılmalı?
EAT8’li araç hem tamamen soğukken hem de çalışma sıcaklığına ulaştıktan sonra test edilmelidir.
Soğuk testte
- P’den D’ye geçiş gecikmemeli.
- R konumu vuruntuyla kavramamalı.
- İlk 1-2 ve 2-3 geçişlerinde sert darbe olmamalı.
- Pompa veya uğultu sesi duyulmamalı.
Sıcak testte
- Düşük vites geçişleri sertleşmemeli.
- Yavaşlarken vuruntu olmamalı.
- Sabit hızda devir dalgalanmamalı.
- Hafif yokuşta lock-up titreşimi görülmemeli.
- Ani hızlanmada devir boşa çıkmamalı.
- Şanzıman arıza uyarısı oluşmamalı.
Teşhis cihazında
- Üreticiye özel arıza kodları okunmalı.
- Giriş ve çıkış devirleri incelenmeli.
- Yağ sıcaklığı kontrol edilmeli.
- Kavrama adaptasyonları değerlendirilmelidir.
- Motor tork ve ateşleme verileri kontrol edilmelidir.
Aracın yağ bakım geçmişi sorulmalı fakat yalnız satıcının “yağı değişti” demesi yeterli kabul edilmemelidir. Hangi yağın kullanıldığı ve seviyenin hangi yöntemle ayarlandığı önemlidir.
EAT8 Şanzıman İyi mi?
EAT8, doğru yağla bakımı yapılan ve motor yazılımıyla uyumlu çalışan bir araçta başarılı ve dayanıklı bir tam otomatik şanzımandır.
Başlıca avantajları şunlardır:
- Tork konvertörü sayesinde konforlu kalkış
- Sekiz ileri oranla düşük uzun yol devri
- Dur-kalk trafikte çift kavramalı sistemlere göre rahat kullanım
- Hızlı ve yumuşak vites geçişi
- Kompakt ve verimli yapı
- Geniş Peugeot, Citroën, Opel ve DS uygulaması
- Doğru bakımla yüksek kilometre potansiyeli
Dikkat edilmesi gereken noktaları ise şunlardır:
- AW-2 yağ standardı kesinlikle karıştırılmamalıdır.
- İç filtre normal bakımda kolay değişmez.
- Yağ seviyesi sıcaklığa bağlıdır.
- Her EAT8 aynı tork kapasitesinde değildir.
- e-EAT8 ve e-DCS6 ile karıştırılmamalıdır.
- Vuruntu yalnız adaptasyon sıfırlamayla geçiştirilmemelidir.
- Motor düzensizliği şanzıman arızası gibi hissedilebilir.
Sonuç olarak EAT8, “kronik arızalı” olarak değerlendirilmesi gereken bir şanzıman değildir. Fakat bakım yapılmadığında valf gövdesi, tork konvertörü ve kavrama sorunları pahalı bir onarıma dönüşebilir.
EAT8 Hakkında Sık Sorulan Sorular
EAT8 tam otomatik mi?
Evet. Tork konvertörü, planet dişli grupları ve hidrolik kavrama paketleri kullanan sekiz ileri tam otomatik şanzımandır.
EAT8 şanzımanı kim üretiyor?
Şanzımanın temel üreticisi Japon Aisin firmasıdır. PSA/Stellantis araçlarına göre yazılım ve mekanik uygulama farklılıkları bulunur.
EAT8 şanzıman kodu nedir?
EAT8 ticari isimdir. Sık karşılaşılan gerçek kodlar AWF8G30, ATN8, AXN8 ve farklı 20GTxx uygulama kodlarıdır.
EAT8 çift kavramalı mı?
Hayır. DSG veya EDC gibi çift kavramalı değildir. Motor gücünü tork konvertörü üzerinden aktaran tam otomatik şanzımandır.
EAT8 ile EAT6 aynı mı?
Hayır. İkisi de Aisin üretimi olsa da vites sayısı, iç mekanik yapı, elektronik kontrol ve yağ standardı farklıdır.
EAT8 ile e-EAT8 aynı mı?
Hayır. e-EAT8, elektrik motorunun şanzımanla birlikte çalıştığı plug-in hibrit uygulamasıdır. Standart EAT8’in parça ve servis bilgileri doğrudan e-EAT8’e uygulanmamalıdır.
Hybrid 136 araçlarda EAT8 var mı?
Yeni nesil Peugeot, Citroën ve Opel Hybrid 136 araçlarda çoğunlukla altı ileri elektrik destekli çift kavramalı e-DCS6 bulunur. Bu şanzıman EAT8 değildir.
EAT8 hangi yağı kullanır?
EAT8, Aisin AW-2 standardında yağ kullanır. Orijinal PSA/Stellantis referansı 16 350 560 80’dir. Castrol karşılığı olarak mağazamızdaki Castrol Transmax DEXRON-VI Mercon LV kullanılabilir.
EAT8’e AW-1 yağ konur mu?
Hayır. EAT6’da kullanılan AW-1 yağ, AW-2 isteyen EAT8 için doğru seçim değildir. Yağın ambalajında AW-2 uygunluğu açıkça bulunmalıdır.
EAT8 kaç litre yağ alır?
Çoğu uygulamada toplam kapasite yaklaşık 7 litre civarındadır. Tek tahliyede genellikle 3–4 litre yağ çıkar. Kesin miktar şanzıman kodu ve seviye prosedürüyle belirlenir.
EAT8 yağ değişimi kaç kilometrede yapılır?
Normal kullanımda 50.000–60.000 kilometre, yoğun şehir içi veya ağır kullanımda 30.000–40.000 kilometre aralığını öneriyoruz.
EAT8 filtresi değişiyor mu?
Filtre şanzımanın içindedir ve rutin yağ bakımında kolayca değiştirilemez. Şanzıman revizyon için açıldığında filtre yenilenmelidir.
EAT8 neden vuruntu yapar?
Yanlış yağ seviyesi, bozulmuş yağ, valf gövdesi aşınması, solenoid performans kaybı, adaptasyon, yazılım, motor tork düzensizliği veya takozlar vuruntu yapabilir.
EAT8 neden ısınınca vuruyor?
Yağ ısındıkça viskozitesi düşer. Valf gövdesinde veya kavrama devresinde iç kaçak varsa sıcak yağla birlikte basınç kaybı belirginleşebilir.
EAT8’de titreme neden olur?
Tork konvertörü lock-up aşınması, yanlış yağ, motor teklemesi, motor takozu, aks veya lastik sorunu titreşim oluşturabilir.
EAT8 yağ değişince düzelir mi?
Sorun yağın bozulması veya seviyenin yanlış olmasından kaynaklanıyorsa iyileşebilir. Mekanik aşınma, valf gövdesi kaçağı veya tork konvertörü hasarı yalnız yağ değişimiyle onarılmaz. Şanzıman yağı değişince vuruntu düzelir mi? yazımızda bu ayrımı anlattık.
EAT8 adaptasyon sıfırlanınca düzelir mi?
Mekanik veya hidrolik arıza varsa düzelmez. Adaptasyon işlemi doğru onarım veya yazılım güncellemesinden sonra uygulanmalıdır.
EAT8 şanzıman ömrü ne kadar?
Sabit bir kilometre vermek doğru değildir. Yağ bakımı, motor torku, kullanım şartları ve sıcaklık kontrolü şanzıman ömrünü belirler. Düzenli bakım yapılan EAT8’ler yüksek kilometrelere ulaşabilir.
EAT8 şanzıman alınır mı?
Bakımı belgeli, doğru AW-2 yağ kullanılmış, soğuk ve sıcak testte vuruntu, kaydırma veya lock-up titreşimi göstermeyen EAT8’li araç alınabilir.
EAT8 sorunum için nereden yardım alabilirim?
Araç modeli, motoru, üretim yılı, şanzıman kodu, kilometresi, kullanılan yağ ve arıza belirtilerini yazarak tam otomatik şanzımanlar forumunda konu açabilirsiniz. Sorunun soğukta mı, ısındıktan sonra mı oluştuğunu belirtmeniz teşhisi kolaylaştırır.
Sonuç
EAT8, Aisin tarafından üretilen ve PSA/Stellantis araçlarına uyarlanan sekiz ileri tork konvertörlü tam otomatik şanzımandır. Konforlu kalkış, düşük uzun yol devri ve yoğun trafikte rahat kullanım sunması nedeniyle Peugeot, Citroën, Opel ve DS modellerinin önemli avantajlarından biridir.
Bununla birlikte EAT8 tek bir mekanik kod değildir. AWF8G30, ATN8, AXN8 ve farklı 20GT uygulamalarının tork kapasitesi ve parçaları değişebilir. Standart EAT8; e-EAT8 plug-in hibrit ve e-DCS6 çift kavramalı sistemlerle karıştırılmamalıdır.
Bakımda en önemli konu doğru Aisin AW-2 yağın kullanılması, seviyenin uygun sıcaklıkta ayarlanması ve vuruntu başladığında yalnız adaptasyon sıfırlamakla yetinilmemesidir. Valf gövdesi, solenoidler, tork konvertörü, motor torku ve kavrama değerleri birlikte incelendiğinde gereksiz parça değişiminin önüne geçilebilir.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.
Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.
