- FW6A-EL tam otomatik mi?
- FW6A-EL Aisin mi?
- FW6A-EL kaç ileri?
- FW6A-EL ile FW6AX-EL aynı mı?
- FW6A-EL ile GW6A-EL aynı mı?
- FW6A-EL hangi araçlarda bulunur?
- FW6A-EL hangi yağı kullanır?
- Castrol hangi yağ kullanılabilir?
- FW6A-EL kaç litre yağ alır?
- FW6A-EL filtresi bakımda değişir mi?
- Mazda FW6A-EL yağ değişimi istemiyor mu?
- Yağ seviyesi hangi sıcaklıkta ölçülür?
- 3. veya 5. vitese geçerken vuruntu kronik mi?
- FW6A-EL alınır mı?
FW6A-EL Şanzıman Nedir?
FW6A-EL, Mazda’nın SKYACTIV teknolojisiyle birlikte geliştirdiği 6 ileri, tork konvertörlü ve elektronik-hidrolik kontrollü tam otomatik şanzımandır. 2012 model yılıyla birlikte SKYACTIV-G benzinli motorlarda kullanılmaya başlanmıştır.
FW6A-EL klasik bir otomatik şanzıman olmasına rağmen eski nesil 4-5 ileri otomatiklerden önemli ölçüde farklıdır. Mazda burada tork konvertörünün rahat kalkış karakterini korurken, sürüş sırasında lock-up kullanım alanını çok genişletmiştir. Böylece tork konvertörünün sürekli kaymasından kaynaklanan enerji kaybı azaltılmış ve daha doğrudan bir sürüş karakteri elde edilmiştir.
FW6A-EL:
- DSG veya çift kavramalı değildir.
- CVT değildir.
- Robotize manuel değildir.
- Tork konvertörlü 6 ileri tam otomatik şanzımandır.
Bu nedenle temel olarak Tam Otomatik Şanzımanlar grubunda değerlendirilmelidir.
Ayrıca internette zaman zaman FW6A-EL için Aisin üretimi olduğu yazılsa da bu ünite Mazda’nın SKYACTIV-Drive projesi kapsamında geliştirdiği kendi 6 ileri transaxle tasarımıdır. Teknik eğitim dokümanlarında da Mazda’nın kurum içi tasarımı olarak tanımlanır.
SKYACTIV-Drive Ne Demek?
SKYACTIV-Drive, Mazda’nın yeni nesil tam otomatik şanzıman yaklaşımının ticari adıdır.
Amaç yalnız daha fazla vites eklemek değildir. Mazda bu şanzımanda:
- tork konvertörlü otomatiğin yumuşak kalkışını,
- çift kavramalı şanzımanlardaki doğrudan aktarım hissini,
- düşük güç kaybını,
- hızlı ve kontrollü vites geçişlerini
aynı yapıda birleştirmeye çalışmıştır.
FW6A-EL’de tork konvertörü esas olarak kalkış sırasında hidrodinamik olarak çalışır. Araç hareket ettikten sonra lock-up kavraması oldukça erken devreye alınabilir. Teknik yapıda yaklaşık 7 km/s gibi düşük hızlardan itibaren mekanik lock-up kullanımına geçilebilmesi bu şanzımanın karakteristik özelliklerinden biridir.
Bu nedenle FW6A-EL kullanan araç, eski tip bir 6 ileri otomatikten daha “direkt” hissettirebilir.
FW6A-EL ile FW6AX-EL Arasındaki Fark Nedir?
İki şanzıman aynı SKYACTIV-Drive ailesindedir ancak çekiş sistemi farklıdır.
- FW6A-EL: Önden çekişli araçlar
- FW6AX-EL: Dört tekerlekten çekişli araçlar
FW6AX-EL üzerinde dört tekerlekten çekiş sistemine güç aktaracak ilave çıkış yapısı bulunur.
Bu nedenle örneğin aynı motorlu Mazda CX-5’in önden çekişli ve AWD versiyonunda şanzıman kodu farklı olabilir.
FW6A-EL ile FW6AX-EL komple şanzıman olarak bire bir değiştirilebilir kabul edilmemelidir.
FW6A-EL ile GW6A-EL Arasındaki Fark Nedir?
Bu ayrım daha da önemlidir.
Temel SKYACTIV-Drive geliştirme yapısında:
- FW6A-EL / FW6AX-EL: SKYACTIV-G benzinli motorlar
- GW6A-EL / GW6AX-EL: Daha yüksek tork gereksinimi bulunan SKYACTIV-D ve bazı güçlü motor uygulamaları
için geliştirilmiştir.
FW6A ve GW6A ailesinin temel çalışma sistemi birbirine benzer ancak:
- vites oranları,
- kavrama plaka sayıları,
- tork kapasitesi,
- bazı iç parçalar,
- kalibrasyon
aynı değildir. FW6A-EL’nin toplam ATF kapasitesi yaklaşık 7,8 litre iken GW6A ailesinde yaklaşık 8,0 litre seviyesine çıkar.
Örneğin 2.2 SKYACTIV-D dizel bir Mazda6’ya sırf araç 6 ileri SKYACTIV-Drive olduğu için FW6A-EL demek doğru değildir.
FW6A-EL Kaç İleri?
FW6A-EL 6 ileri ve 1 geri vitese sahiptir.
Yaygın FW6A-EL oranları:
- vites: 3.552
- vites: 2.022
- vites: 1.452
- vites: 1.000
- vites: 0.708
- vites: 0.599
- geri vites: 3.893
şeklindedir. Final drive oranı kullanılan araca ve motora göre değişebilir.
İlk üç vites hızlanmaya yönelik daha kısa tutulurken 5. ve 6. vitesler overdrive’dır. Bu sayede uzun yolda motor devri düşürülür.
FW6A-EL Nasıl Çalışır?
Araç kalkarken motor gücü tork konvertörü üzerinden şanzımana aktarılır.
Tork konvertörünün görevi yalnız motor ile şanzımanı birbirine bağlamak değildir. Kalkış sırasında:
- tork aktarımını yumuşatır,
- motorun araç dururken çalışmaya devam etmesini sağlar,
- ilk harekette tork çoğaltımına yardımcı olur.
Temel yapıyı Tork konvertörü nedir? rehberinde ayrıntılı anlattık.
FW6A-EL’nin farkı, araç hareket ettikten sonra konvertörün hidrodinamik kaymasını mümkün olduğunca azaltmasıdır.
Geniş lock-up çalışma aralığı
FW6A-EL’nin tork konvertöründe çok plakalı lock-up kavraması bulunur.
TCM uygun şartlarda lock-up kavramasını kademeli olarak uygular ve motor ile şanzıman arasında daha doğrudan bağlantı oluşturur.
Bunun faydaları:
- daha düşük yakıt tüketimi,
- daha az tork konvertörü kaybı,
- daha düşük ATF ısısı,
- gaz pedalına daha doğrudan tepki.
Bu sistem nedeniyle FW6A-EL, geleneksel tork konvertörlü otomatik olmasına rağmen sürüşte oldukça direkt hissedebilir.
Kavrama ve Fren Yapısı
FW6A-EL’nin hidrolik yapısında temel olarak:
- 2 adet kavrama grubu
- 3 adet fren grubu
- planet dişli mekanizması
kullanılır.
Farklı viteslerde bu elemanların farklı kombinasyonları uygulanır. Sistem beş adet lineer kontrol solenoidi ve bir adet aç-kapa solenoidiyle yönetilir.
Buradaki kavramalar manuel araçtaki tek kuru debriyaj değildir. Yağ içerisinde çalışan çok plakalı iç kavrama gruplarıdır.
Bu yüzden bir iç kavrama kaydırmaya başladığında yalnız “debriyaj değişimi” şeklinde düşünmek doğru olmaz; önce kavramaya giden hidrolik basıncın da sağlıklı olduğundan emin olunmalıdır.
FW6A-EL Mekatronik Sistemi
FW6A-EL’nin önemli ve kendine özgü özelliklerinden biri Mechatronics Module olarak tasarlanan kontrol yapısıdır.
Mazda, elektronik kontrol ünitesini ve hidrolik kontrol sistemini birbirine oldukça yakın biçimde entegre etmiştir.
Bu yapı:
- TCM,
- valf gövdesi,
- basınç kontrol solenoidleri,
- hız ve basınç geri bildirimleri
arasında çok hızlı kontrol sağlar.
Yani FW6A-EL’de “mekatronik” kelimesini kullanmak teknik olarak yanlış değildir; Mazda’nın kendi geliştirme terminolojisinde de bu yapı Mechatronics Module şeklinde tanımlanmıştır.
Ancak mekanik valf gövdesi aşınmasıyla TCM elektronik arızasını yine birbirine karıştırmamak gerekir. Mekatronik nedir? içeriğinde bu ayrımı ayrıca anlattık.
Valf Gövdesi ve Solenoidler
Valf gövdesi, FW6A-EL’nin vites kalitesinde doğrudan rol oynar.
Şanzıman içerisindeki yağ basıncı burada:
- kavramalara,
- fren gruplarına,
- lock-up sistemine,
- yağlama devrelerine
yönlendirilir.
Doğrudan kontrollü lineer solenoidler kavrama basıncını hassas biçimde ayarladığı için geçiş sırasında bir kavramanın bırakılması ile diğerinin uygulanması kontrollü gerçekleşir.
Valf gövdesinde kirlenme veya hidrolik kaçak varsa sürücü:
- vites geçişinde sertlik,
- gecikmeli kavrama,
- flare,
- sıcaklık arttıkça değişen vites karakteri
hissedebilir.
Bu belirtiler Hidrolik Beyin Arıza Belirtileri ile birlikte değerlendirilmelidir.
Solenoid kodu görülmesi ise tek başına solenoid değişimi için yeterli değildir. Solenoid arızası nasıl anlaşılır? rehberindeki elektriksel ve hidrolik kontroller yapılmalıdır.
FW6A-EL Hangi Araçlarda Kullanılır?
FW6A-EL esas olarak SKYACTIV-G benzinli ve önden çekişli Mazda modellerinde kullanılmıştır.
Araç listesini net ayırırsak:
Mazda 3
- Mazda 3 BL SKYACTIV – 2.0 SKYACTIV-G – 2012-2013 – FWD
- Mazda 3 BM/BN – 1.5 SKYACTIV-G – bazı pazarlar – FWD
- Mazda 3 BM/BN – 2.0 SKYACTIV-G – FWD
- Mazda 3 BM/BN – 2.5 SKYACTIV-G – bazı pazarlar – FWD
Özellikle 2012-2017 Mazda3 2.0 ve 2.5 uygulamaları FW6A-EL ile doğrudan eşleşir.
Mazda 6 / Atenza
- Mazda 6 GJ/GL – 2.0 SKYACTIV-G – FWD
- Mazda 6 GJ/GL – 2.5 SKYACTIV-G atmosferik – FWD
- Mazda Atenza – 2.0 SKYACTIV-G – belirli pazarlar – FWD
- Mazda Atenza – 2.5 SKYACTIV-G – belirli pazarlar – FWD
Mazda’nın kendi teknik verilerinde 2WD Mazda6 GJ’nin FW6A-EL versiyonları açıkça ayrı gösterilir ve toplam kapasitesi 7,8 litre olarak verilir.
Mazda CX-5
- Mazda CX-5 KE – 2.0 SKYACTIV-G – FWD
- Mazda CX-5 KE – 2.5 SKYACTIV-G – FWD
- Mazda CX-5 KF – atmosferik SKYACTIV-G motorlu bazı FWD versiyonlar
AWD versiyonlarda FW6AX-EL ile karşılaşılabilir. CX-5 servis prosedürlerinde FW6A-EL ve FW6AX-EL bu şekilde birlikte ayrılmıştır.
Mazda CX-3
- Mazda CX-3 DK – 2.0 SKYACTIV-G – FWD, belirli pazarlar
- Bazı 1.5 benzinli pazar versiyonları
CX-3’te pazar ve motor seçeneğine göre başka Mazda 6AT varyantları da bulunduğundan şanzıman etiketi kontrol edilmelidir. 2.0 litre CX-3 uygulaması FW6A-EL olarak kataloglanmıştır.
Diğer bazı pazar uygulamaları
- Mazda Biante – 2.0 SKYACTIV-G – FWD
- Mazda Premacy – 2.0 SKYACTIV-G – bazı pazarlar
- Mazda Axela – 2.0 / 2.5 SKYACTIV-G – belirli versiyonlar
Bu modeller Türkiye’de daha az görülür ancak FW6A-EL parça kataloglarında yer alırlar.
Hangi araçları FW6A-EL sanmamalıyız?
Özellikle şu ayrımlar önemlidir:
- Mazda CX-5 AWD: çoğunlukla FW6AX-EL
- 2.2 SKYACTIV-D: GW6A/GW6AX ailesine bakılmalı
- 2.5 Turbo yüksek torklu uygulamalar: GW ailesiyle karşılaşılabilir
- Mazda2/Demio’nun birçok 6AT versiyonu: CW6A/EW6A gibi farklı üniteler bulunabilir
- yeni bazı Mazda3/CX-30 versiyonları: ATF FZ yerine ATF A7 kullanan farklı revizyonlar bulunabilir
Bu nedenle sadece “Mazda 6 ileri otomatik” diyerek yağ veya parça siparişi yapılmamalıdır.
FW6A-EL’nin Normal Sürüş Karakteri
Sağlıklı FW6A-EL’nin belirgin özelliği yumuşak ama doğrudan çalışmasıdır.
Normal durumda:
- D ve R kısa sürede devreye girmeli,
- kalkış yumuşak olmalı,
- 1-2 ve 2-3 geçişinde belirgin kafa atma olmamalı,
- vites büyürken motor devri gereksiz yükselmemeli,
- sabit hızda lock-up kararlı çalışmalı,
- gaz bırakıldığında küçültmeler sert darbe yapmamalıdır.
Geniş lock-up stratejisi nedeniyle gaz pedalına eski klasik otomatiklerden daha direkt cevap vermesi normaldir.
Ancak ciddi vuruntu normal çalışma özelliği değildir. Böyle bir durumda Otomatik Şanzıman Neden Vuruntu Yapar? içerisindeki takoz, motor çalışması, yağ ve şanzıman basıncı ayrılmalıdır.
FW6A-EL Avantajları
FW6A-EL’nin güçlü tarafları:
- Mazda’ya özel SKYACTIV-Drive tasarımı
- 6 ileri geniş oran aralığı
- çok geniş lock-up çalışma bölgesi
- düşük güç kaybı
- yumuşak tork konvertörlü kalkış
- gaz pedalına direkt tepki
- düşük yakıt tüketimine katkı
- modern elektronik-hidrolik kontrol
- mekanik olarak onarılabilir yapı
Özellikle sağlıklı bir Mazda3, Mazda6 veya CX-5’te FW6A-EL sürüş kalitesi açısından oldukça başarılıdır.
FW6A-EL Dezavantajları
Dikkat edilmesi gereken noktalar:
- özel ATF FZ yağına ihtiyaç duyması
- yanlış yağdan geçiş kalitesinin etkilenebilmesi
- TCM’nin valf gövdesi yapısıyla entegre olması
- bazı erken üretimlerde basınç şalteri problemleri
- bazı araçlarda TCM öğrenme/yazılım kaynaklı vuruntu
- geniş lock-up kullanımından dolayı TCC davranışının teşhiste önemli olması
- araçlar arasında aynı FW6A-EL koduna rağmen kalibrasyon/parça farkı bulunabilmesi
Özellikle çıkma şanzıman değişimini “aynı kod yazıyor, tak gitsin” şeklinde yapmak doğru değildir.
FW6A-EL Kronik Sorunları ve Bilinen Arıza Alanları
FW6A-EL genel olarak kötü veya kronik şekilde dağılan bir şanzıman değildir.
Ancak Mazda’nın belirli üretim dönemleri için doğrudan teknik düzeltme yayımladığı bazı sorunlar vardır. Bunları genel kullanıcı şikâyetlerinden ayırmak önemlidir.
Basınç şalterlerinin kirlenmesi
Bazı FW6A-EL/FW6AX-EL üretimlerinde valf gövdesindeki oil pressure switch A ve B kanallarına kir girmesi, basınç şalterinin geçici veya kalıcı olarak takılmasına neden olabilir.
Bu durumda özellikle:
- P0842
- P0847
- P0872
- P0877
- P0780
- P1738
gibi kodlarla karşılaşılabilir.
Bu sorun 2012-2016 dönemindeki belirli Mazda3, CX-5 ve Mazda6 araçlarda teknik olarak tanımlanmış bir arıza alanıdır. Çözüm araç ve üretim numarasına göre yazılım kontrolünden basınç şalterlerinin değiştirilmesine kadar ilerleyebilir.
Burada önemli ayrım şudur: gecikmeli N-D kavraması aynı sorun kabul edilmemelidir. D’ye geç bağlanma varsa ayrıca hidrolik ve kavrama dolum teşhisi yapılmalıdır.
Bu tür gecikmelerin genel nedenlerini Vites Geçişinde Gecikme veya Tepkisizlik rehberinde ayrıca ele aldık.
3. vites, 5. vites ve R’ye geçerken vuruntu
FW6A-EL’ye özgü önemli bilgilerden biri budur.
Belirli 2017 CX-5 ve bazı 2017-2020 Mazda6 üretimlerinde:
- 2-3 yükseltmede,
- 4-3 küçültmede,
- 4-5 yükseltmede,
- 6-5 küçültmede,
- D/N/P’den R’ye geçişte
vuruntu görülebilir.
Bu araçlarda şanzımanın içinde fiziksel arıza bulunmadan da sorun oluşabilir. Sebep, TCM’nin R-3-5 brake uygulama hızını uygun şekilde öğrenememesi ve kontrol yazılımındaki stratejidir.
Doğru durumda TCM programlaması ve yeniden öğrenme prosedürüyle geçiş karakteri düzelebilir.
Bu nedenle bu belirtileri gösteren bir FW6A-EL’de şanzımanı açmadan önce yazılım ve öğrenme durumu mutlaka kontrol edilmelidir.
Fakat her vuruntuyu yazılıma bağlamak da doğru değildir. Adaptasyon bozulursa ne olur? rehberindeki mekanik-adaptasyon ayrımı burada önemlidir.
Sıcakken geçişlerin sertleşmesi
Şanzıman soğukken düzgün çalışıyor ancak ATF ısındıkça:
- 1-2 sertleşiyor,
- D/R bağlantısı değişiyor,
- küçültmeler daha belirgin hâle geliyor
ise hidrolik kontrol ayrıca değerlendirilmelidir.
Yağ ısındıkça viskozitesi azalır. Valf gövdesinde veya kavrama devresinde iç kaçak oluşmuşsa sıcaklık arttıkça belirti güçlenebilir.
Bu durumda Araç ısınınca vuruntu başlıyor neden? rehberindeki sıcak-soğuk test mantığı uygulanmalıdır.
Lock-up titremesi ve devir dalgalanması
FW6A-EL lock-up’ı çok geniş bir hız aralığında kullandığı için TCC sistemi önemlidir.
Lock-up kontrolünde problem oluşursa:
- hafif gazda titreme,
- sabit hızda küçük devir oynaması,
- lock-up girişinde shudder,
- TCC slip değerinin yüksek kalması
görülebilir.
Ancak motor ateşleme problemi, takoz, aks veya lastik titreşimi de benzer his yaratabilir.
Bu nedenle yalnız titreşime bakarak tork konvertörü sökülmemelidir. Tork konvertörü arızası nasıl anlaşılır? rehberindeki kontroller canlı TCC verisiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Valf gövdesi ve solenoid kirliliği
Yüksek kilometrede ATF içerisindeki:
- çok ince balata malzemesi,
- metal partikülleri,
- yağın yaşlanmasıyla oluşan tortular
valf gövdesi ve basınç kontrolünü etkileyebilir.
Sonuç olarak:
- geçiş basıncı sapabilir,
- kavrama uygulama süresi değişebilir,
- vuruntu veya flare görülebilir.
Bu durum doğrudan komple mekanik revizyon anlamına gelmez.
Kavrama kayması
Vites değişimi sırasında motor devri yükseliyor ancak araç aynı oranda hızlanmıyorsa gerçek kavrama kayması araştırılmalıdır.
Neden:
- iç kavrama aşınması,
- yetersiz hidrolik basınç,
- valf gövdesi,
- düşük ATF seviyesi
olabilir.
Uzun süre kaydırarak kullanılırsa başlangıçta hidrolik olan sorun balataların yanmasına dönüşebilir.
Vitesin Boşa Geçmesi (Kayma) bu belirtiyi normal vites geçişinden ayırmaya yardımcı olur.
Düşük ATF seviyesi
FW6A-EL’de yağ seviyesi:
- hidrolik basıncı,
- kavrama uygulamasını,
- tork konvertörü çalışmasını,
- yağlamayı
doğrudan etkiler.
Kaçak nedeniyle seviye düşerse ilk belirti D/R gecikmesi veya vites kalitesinde bozulma olabilir.
Seviye düşüklüğünün sonuçlarını Şanzıman Yağ Seviyesinin Düşmesi rehberinde ayrıca anlattık.
Yağın yanması ve kirlenmesi
Normal ATF FZ mavi renktedir.
Zaman içerisinde rengin değişmesi tek başına şanzımanın bozuk olduğunu kanıtlamaz. Ancak:
- ağır yanık koku,
- yoğun siyah balata tortusu,
- büyük metal parçaları
normal kabul edilmez.
Özellikle yanık koku varsa Şanzıman Yağının Yanık Kokması içerisindeki kavrama kayması ve yüksek sıcaklık ihtimalleri araştırılmalıdır.
FW6A-EL’de belirtiye bakıp doğrudan parça değiştirmek doğru değildir. Basınç şalteri, TCM öğrenmesi, valf gövdesi, gerçek kavrama kayması ve tork konvertörü problemleri birbirinden ayrılmalıdır.
FW6A-EL Arıza Belirtileri
Kontrol gerektiren başlıca belirtiler:
- D’ye geç bağlanma
- R’ye geç bağlanma
- 2-3 geçişinde vuruntu
- 4-5 geçişinde vuruntu
- 6-5 küçültmede sertlik
- geri vitese geçerken vuruntu
- sıcak araçta geçişlerin kötüleşmesi
- vites değişiminde devir yükselmesi
- lock-up sırasında titreme
- sabit hızda devir dalgalanması
- belirli viteste kaydırma
- ATF kaçağı
- şanzıman arıza uyarısı
- koruma moduna geçme
Şanzıman tek viteste kalıyorsa Limp Modu Nedir? rehberindeki koruma stratejisi ile gerçek mekanik kilitlenme ayrılmalıdır.
Gösterge panelinde uyarı çıktığında da Şanzıman Arıza Lambası Neden Yanar? rehberindeki gibi önce hata hafızası okunmalıdır.
FW6A-EL Yaygın Arıza Kodları
FW6A-EL için en değerli arıza kodları yalnız genel P07xx kodları değil, belirli Mazda teknik arızalarıyla ilişkilendirilmiş olanlardır.
P0842
Oil Pressure Switch A tarafındaki düşük/sıkışmış sinyal grubuyla ilişkilidir.
Özellikle ilgili üretim dönemlerinde:
- basınç şalteri,
- şalter yağ kanalı,
- kirlenme,
- TCM yazılımı
birlikte değerlendirilmelidir.
P0847
İkinci basınç şalteri devresindeki düşük sinyal/performans problemiyle ilişkilidir.
P0872 ve P0877
Valf gövdesindeki diğer yağ basınç şalteri devrelerinde düşük sinyal veya sıkışma durumlarında görülebilir.
P0780
Genel vites değiştirme arızasıdır.
Tek başına “şanzıman içi kavrama yanmış” anlamına gelmez.
P1738
Mazda tarafında otomatik şanzıman iç kontrol/performance grubunda görülebilen önemli kodlardan biridir.
Bu kodlar özellikle basınç şalteri problemiyle birlikte değerlendirilebilecek kombinasyonlardır.
Kodların hiçbirisi tek başına kesin parça teşhisi değildir.
Canlı Veri ve Basınç Kontrolleri
FW6A-EL teşhisinde mümkün olduğunca:
- turbine shaft speed,
- output shaft speed,
- komut edilen vites,
- gerçek vites oranı,
- ATF sıcaklığı,
- TCC komutu,
- TCC slip,
- basınç şalterlerinin durumu,
- solenoid komutları,
- adaptasyon/öğrenme durumu
birlikte incelenmelidir.
Örneğin TCM 3. vitesi komut ettiği hâlde giriş ve çıkış devri beklenen oranı göstermiyorsa gerçek kayma araştırılır.
TCC aktifken türbin ile motor devri arasında gereğinden yüksek fark varsa lock-up kontrolü değerlendirilir.
Tek canlı veriye bakarak parça değiştirme kararı verilmemelidir.
FW6A-EL Şanzıman Yağı, Kapasitesi, Filtresi ve Bakımı
FW6A-EL hangi şanzıman yağını kullanır?
- Doğru OEM standardı: Mazda ATF FZ
- Orijinal yağ mavi renklidir.
- FW6A-EL’ye sırf “6 ileri otomatik” olduğu için Mazda M-V, Dexron veya başka ATF doldurulmamalıdır.
- Castrol: Castrol Transmax Dexron VI Mercon LV
- Castrol’ün güncel teknik uygunluk listesinde Mazda FZ açık şekilde bulunur. Bu ürünün FW6A-EL’ye uygunluğu adındaki “Dexron VI” nedeniyle değil, Mazda FZ gereksiniminin ayrıca karşılanması nedeniyledir.
- Mobil: Mobil Multi-Vehicle ATF’nin kullanım listesinde FW6A-EL/FZ uygulaması bulunur.
- Uygunluğu açıkça doğrulanmamış ATF kullanılmamalıdır.
Yanlış yağın sürtünme karakterini nasıl değiştirebildiğini Yanlış şanzıman yağı kullanılırsa ne olur? rehberinde anlattık.
FW6A-EL kaç litre yağ alır?
- Toplam/kuru kapasite: yaklaşık 7,8 litre.
- Mazda6 normal boşaltma-doldurma: yaklaşık 3,3 litre.
- Mazda3 ve CX-5 normal boşaltma-doldurma: yaklaşık 3,5-4,9 litre referans aralığı.
- Yani normal bakımda 7,8 litrenin tamamı çıkmaz.
- Gerçek servis miktarı araç, boşalma süresi ve uygulamaya göre yaklaşık 3,3-4,9 litre arasında değişebilir.
- Son miktar seviye kontrolüyle belirlenmelidir.
Bu nedenle Otomatik şanzıman yağı kaç litre alır? sorusunda toplam kapasite ile bakım miktarını birbirinden ayırmak önemlidir.
Şanzıman filtresi bakımda değişir mi?
- FW6A-EL’de yağ karteri içerisinde strainer/filtre bulunur.
- Normal drain-fill bakımında her seferinde filtre değiştirmek zorunlu değildir.
- Filtreye karter sökülerek erişilebilir; komple şanzımanı dağıtmak gerekmez.
- Karter açıldıysa, filtre kirliyse veya içeride yoğun partikül varsa değiştirilmesi uygundur.
- Büyük yabancı madde/kir görülen onarımlarda filtre özellikle kontrol edilmelidir.
Filtrenin basınç üzerindeki etkisi için Şanzıman filtresi ne zaman değişir? rehberi kullanılabilir.
Üretici yağı ne zaman değiştirmeyi öneriyor?
- Mazda, FW6A-EL üzerindeki ATF FZ’yi birçok uygulamada lifetime fill / periyodik değişim gerektirmeyen yağ olarak tanımlar.
- Normal rutin bakımın bir parçası olarak makineyle flush işlemi önerilmez.
- Bu, yağın fiziksel olarak sonsuza kadar yeni kalacağı anlamına gelmez; yalnız üreticinin periyodik bakım programında sabit değişim aralığı bulunmadığını ifade eder.
Bizim servis önerimiz
- Uzun süre kullanılacak sağlıklı araçta 50.000-60.000 km civarında ATF’nin durumu kontrol edilebilir.
- Koruyucu bakım yapılacaksa yaklaşık 60.000 km civarında kontrollü boşaltma-doldurma uygulanabilir.
- Yoğun şehir içi, sıcak iklim veya ağır kullanımda daha erken kontrol mantıklıdır.
- Kaydıran veya yağında yoğun metal/balata bulunan ünitede önce arıza teşhisi yapılmalıdır.
Yağ değişimi nasıl yapılmalı?
- Sağlıklı şanzımanda normal boşaltma-doldurma tercih edilebilir.
- Modele göre yaklaşık 3,3-4,9 litre ATF FZ yenilenir.
- Daha fazla yağ yenilenmek isteniyorsa kontrollü kademeli değişim değerlendirilebilir.
- Basınçlı/agresif makine flush işlemini rutin bakım olarak önermiyoruz.
- Yağ değişimi mekanik olarak yanmış kavramayı onarmaz.
Bu ayrımı Otomatik Şanzıman Kısmi Yağ Değişimi mi Tam Değişim mi Daha Sağlıklıdır? rehberinde daha ayrıntılı açıkladık.
Yağ seviyesi nasıl ayarlanır?
- Araç düz konumda olmalıdır.
- Motor çalışır durumda tutulur.
- ATF sıcaklığı teşhis cihazından izlenir.
- Seviye ayarı 45-55 °C aralığında, ideal olarak yaklaşık 50 °C’de yapılır.
- Yağ çubuğundaki ilgili merkez/L-F alanı esas alınır.
- Gereğinden fazla yağ doldurulmamalıdır.
Seviyenin sıcaklığa neden bu kadar bağlı olduğunu Otomatik Şanzıman Yağı Hangi Sıcaklıkta Ölçülmelidir? rehberinde açıkladık.
Yağ Soğutucusu ve Sıcaklık
FW6A-EL’nin geniş lock-up stratejisi enerji kaybını azaltır fakat ATF sıcaklığı yine teşhisin önemli parçasıdır.
Aşırı sıcaklık:
- yağın viskozitesini düşürür,
- hidrolik kaçakların etkisini artırır,
- kavramaları zorlar,
- ATF’nin kimyasal yapısını hızla bozar.
Bu nedenle geçişler yalnız araç ısındığında bozuluyorsa yağ seviyesinin yanı sıra soğutucu/eşanjör ve TCC davranışı da kontrol edilmelidir.
Otomatik Şanzıman yağı neden ısınır? rehberindeki sıcaklık nedenleri FW6A-EL için de önemlidir.
Adaptasyon ve İlk Öğrenme
FW6A-EL’de adaptasyon sıradan bir detay değildir.
TCM özellikle kavrama ve fren elemanlarının uygulanma karakterini öğrenerek geçiş kalitesini düzenler.
Bu nedenle:
- TCM programlama,
- valf gövdesi işlemi,
- bazı basınç kontrol onarımları,
- komple şanzıman değişimi
sonrasında uygun initial learning prosedürü gerekebilir.
Nitekim bazı 3., 5. vites ve R vuruntu problemlerinde yazılım ile yeniden öğrenmenin birlikte uygulanması gerekir.
Ancak adaptasyon sıfırlamak aşınmış kavramayı tamir etmez.
Yazılım Güncellemesi Gerçekten İşe Yarar mı?
FW6A-EL’de bazı arızalarda evet.
Belirli üretimlerde Mazda:
- basınç şalteri DTC teşhis mantığını,
- R-3-5 brake öğrenmesini,
- geçiş kontrolünü
yazılımla güncellemiştir.
Bu nedenle mekanik problem kanıtlanmadan şanzımanı açmak doğru değildir.
Fakat aşınmış balata, pompa veya hidrolik kaçak yazılımla onarılamaz. Şanzıman yazılım güncellemesi işe yarar mı? rehberindeki ayrım tam olarak burada geçerlidir.
FW6A-EL Nasıl Kullanılmalı?
FW6A-EL normal bir tork konvertörlü otomatik gibi kullanılabilir.
Dikkat edilmesi gerekenler:
- Araç tam durmadan D-R yapılmamalı.
- Kaydırma varsa yüksek gazla zorlanmamalı.
- Yağ kaçağı ihmal edilmemeli.
- Yanlış ATF eklenmemeli.
- Rampada gazla araç sabit tutulmamalı.
- Şanzıman sıcaklık veya arıza uyarısı görmezden gelinmemeli.
Yoğun trafikte sürekli düşük hız kullanımının etkisini Dur Kalk Trafikte Otomatik Şanzıman Zarar Görür mü? rehberinde ayrıca anlattık.
Park ederken ne yapılmalı?
Eğimli zeminde:
- Araç tamamen durdurulur.
- Fren basılı tutulur.
- Park freni uygulanır.
- Ardından P seçilir.
Böylece aracın bütün ağırlığı park kilidine bırakılmaz.
Ayrıntılı sıra Park ederken önce el freni mi P konumu mu? rehberinde bulunabilir.
FW6A-EL’li araç çekilir mi?
Araç modelinin kendi çekme prosedürü uygulanmalıdır.
Özellikle FWD ile AWD arasında fark vardır. AWD araçta zaten FW6AX-EL ve ek aktarma sistemi bulunduğu için standart FWD çekme yöntemi uygulanmamalıdır.
Uzun mesafede profesyonel çekici tercih edilmesi en güvenli yöntemdir. Genel kurallar Otomatik araç çekilir mi? içeriğinde bulunabilir.
FW6A-EL Alınır mı?
Bakımlı FW6A-EL genel olarak alınabilir.
Bu şanzıman Mazda’nın başarılı SKYACTIV bileşenlerinden biridir ve yapısal olarak “uzak durulması gereken” bir otomatik değildir.
İkinci el kontrolde:
- araç tamamen soğukken D ve R denenmeli,
- 2-3 ve 4-5 geçişleri izlenmeli,
- 6-5 küçültme kontrol edilmeli,
- R’ye geçişte vuruntu olup olmadığı görülmeli,
- sabit hız lock-up davranışı takip edilmeli,
- araç tamamen ısındıktan sonra test tekrarlanmalıdır.
Teşhis cihazıyla:
- TCM arıza hafızası,
- ATF sıcaklığı,
- basınç şalterleri,
- giriş/çıkış devri,
- TCC slip
mümkünse kontrol edilmelidir.
FW6A-EL Şanzımanın Ömrü Ne Kadardır?
Kesin kilometre vermek doğru değildir.
FW6A-EL’nin ömrü:
- doğru ATF FZ kullanımı,
- doğru yağ seviyesi,
- çalışma sıcaklığı,
- motor torku,
- lock-up durumu,
- hidrolik kontrol,
- bakım geçmişi
ile doğrudan ilişkilidir.
İyi durumda yüksek kilometre görebilir; fakat “300 bin kilometre kesin gider” şeklinde bir garanti verilemez.
Bu konunun doğru değerlendirmesi Otomatik şanzıman ömrü kaç km? rehberinde açıklanmıştır.
FW6A-EL Onarım ve Revizyon Maliyeti
FW6A-EL arızasında önce sorunun hangi seviyede olduğu belirlenmelidir.
Arıza yalnız:
- basınç şalteri,
- yazılım/öğrenme,
- valf gövdesi,
- solenoid,
- tork konvertörü
tarafında olabilir.
Tork konvertörü mekanik olarak işlem gerektiriyorsa Tork revizyonu nedir? kapsamındaki onarım, komple şanzıman revizyonundan ayrıdır.
Uzun süre kaydırılmış bir ünitede ise:
- kavrama grupları,
- fren elemanları,
- pompa,
- planet dişli ve yataklama elemanları
da kontrol edilir ve Şanzıman Revizyonu Nedir? kapsamındaki mekanik onarım gerekebilir.
Fiyatın arızaya göre neden değiştiğini Şanzıman tamiri ne kadar tutar? rehberinde ayrıca açıkladık.
FW6A-EL Hakkında Sık Sorulan Sorular
FW6A-EL tam otomatik mi?
Evet. 6 ileri, tork konvertörlü tam otomatik şanzımandır.
FW6A-EL Aisin mi?
Hayır, FW6A-EL Mazda’nın SKYACTIV-Drive geliştirme programı kapsamında oluşturduğu kendi 6 ileri otomatik transaxle tasarımıdır.
FW6A-EL kaç ileri?
6 ileri ve geri vitese sahiptir.
FW6A-EL ile FW6AX-EL aynı mı?
Temel şanzıman ailesi aynıdır; FW6AX-EL dört tekerlekten çekişli versiyondur.
FW6A-EL ile GW6A-EL aynı mı?
Hayır. GW6A-EL daha yüksek torklu uygulamalara göre hazırlanmış farklı SKYACTIV-Drive varyantıdır.
FW6A-EL hangi araçlarda bulunur?
En yaygın olarak Mazda3, Mazda6 ve CX-5’in SKYACTIV-G benzinli önden çekişli versiyonlarında; ayrıca belirli CX-3 ve Japonya pazarı Mazda modellerinde kullanılır.
FW6A-EL hangi yağı kullanır?
Mazda ATF FZ kullanır. Orijinal FZ yağı mavi renklidir.
Castrol hangi yağ kullanılabilir?
Mağazamızdaki Castrol Transmax Dexron VI Mercon LV, güncel Castrol uygunluk listesinde Mazda FZ gereksinimini karşılar.
FW6A-EL kaç litre yağ alır?
- Toplam: yaklaşık 7,8 litre
- Mazda6 normal bakım: yaklaşık 3,3 litre
- Mazda3/CX-5 normal bakım: yaklaşık 3,5-4,9 litre
Araç özelindeki prosedür esas alınmalıdır.
FW6A-EL filtresi bakımda değişir mi?
Her normal yağ bakımında zorunlu değildir. Filtre karter içerisindedir ve karter sökülerek erişilebilir. Yoğun kirlenmede veya karter açılmışsa değerlendirilmelidir.
Mazda FW6A-EL yağ değişimi istemiyor mu?
Mazda birçok FW6A-EL uygulamasında ATF FZ’yi periyodik değişim gerektirmeyen lifetime fill olarak tanımlar ve rutin makine flush işlemini önermez.
Yağ seviyesi hangi sıcaklıkta ölçülür?
45-55 °C arasında, ideal olarak yaklaşık 50 °C’de kontrol edilir.
3. veya 5. vitese geçerken vuruntu kronik mi?
Bazı belirli üretimlerde bu şikâyetin TCM yazılımı ve R-3-5 brake öğrenmesiyle ilişkili olduğu doğrulanmıştır. Ancak bütün FW6A-EL’lerde aynı sebep bulunmaz.
FW6A-EL alınır mı?
Doğru FZ yağı kullanılmış, soğuk-sıcak testte kaydırma veya ciddi vuruntu bulunmayan ve TCM hata hafızası sağlıklı bir FW6A-EL genel olarak alınabilir.
Genel Değerlendirme
FW6A-EL, Mazda’nın SKYACTIV-G motorlar için geliştirdiği 6 ileri tork konvertörlü SKYACTIV-Drive şanzımanıdır. Eski klasik otomatiklerden ayrılan en önemli özelliği, tork konvertörünü esas olarak kalkışta kullanıp çok geniş bir çalışma bölgesinde çok plakalı lock-up kavramasıyla doğrudan güç aktarımına geçmesidir.
FW6A-EL’yi FW6AX-EL ve özellikle daha yüksek torklu GW6A/GW6AX ailesinden ayırmak gerekir. Aynı Mazda modelinde motor ve çekiş sistemine göre farklı varyant bulunabilir.
Bakım tarafında en önemli konu Mazda ATF FZ standardıdır. Toplam kapasite yaklaşık 7,8 litre olsa da normal bakımda bunun tamamı boşalmaz; araç uygulamasına göre yaklaşık 3,3-4,9 litre yağ yenilenir. Mazda fabrika yaklaşımında FZ’yi birçok uygulamada lifetime dolum olarak değerlendirirken, uzun dönem kullanımda bizim servis yaklaşımımız sağlıklı ünitede yaklaşık 50-60 bin kilometre civarında yağın durumunu kontrol etmek ve gerekiyorsa kontrollü drain-fill uygulamaktır.
Arıza tarafında FW6A-EL’yi diğer şanzımanlardan ayıran önemli noktalar belirli üretimlerde görülen yağ basınç şalteri kirlenmesi ile 3., 5. vites ve R geçişlerinde TCM öğrenme/yazılım kaynaklı vuruntu ihtimalidir. Bunlar bilinmeden her vuruntuda valf gövdesi veya komple revizyon kararı vermek doğru değildir.
Doğru ATF FZ kullanılmış, yağ seviyesi korunmuş, sıcaklık ve lock-up sistemi sağlıklı çalışan bir FW6A-EL konfor, yakıt ekonomisi ve mekanik dayanıklılık açısından başarılı bir tam otomatik şanzımandır.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.
Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.
