K112 Şanzıman: Arızaları, CVT Yağı ve Kullanan Araçlar

K112 şanzıman, Toyota’nın ağırlıklı olarak 2.4 litre 2AZ-FE motorlu araçlarında kullandığı tork konvertörlü ve çelik itme kayışlı CVT sistemidir. K111 temel alınarak daha yüksek motor torkuna ve daha ağır araçlara uygun hâle getirilen K112; Toyota Alphard, Vellfire, Estima, Previa, Tarago, RAV4, Vanguard, Blade ve Mark X Zio modellerinde kullanılmıştır. Önden çekişli sürüm K112, dört tekerlekten çekişli sürüm ise K112F koduyla tanımlanır.

K112 klasik dişli oranlarına sahip bir tam otomatik değildir. Kalkışta tork konvertörü kullanır; hareket hâlinde oran değişimini primer kasnak, sekonder kasnak ve çelik itme kayışı gerçekleştirir. Bazı araçlarda görülen yedi kademeli manuel kullanım ayrı fiziksel viteslerden değil, yazılımla oluşturulan sanal oranlardan meydana gelir.

K112 şanzıman nedir?

K112, Toyota–Aisin K serisi içerisinde yüksek torklu ve büyük gövdeli önden motorlu araçlar için geliştirilmiş bir CVT şanzımandır. Üretimi 2005 yılında başlamış, farklı araç ve pazar uygulamalarında yaklaşık 2019 yılına kadar devam etmiştir.

K112’nin temel özellikleri şöyledir:

• Şanzıman ailesi: Toyota–Aisin K serisi
• Şanzıman türü: Kayışlı CVT
• Güç aktarımı: Çelik itme kayışı ve değişken çaplı kasnaklar
• Kalkış sistemi: Kilitleme kavramalı tork konvertörü
• İleri-geri sistemi: Planet dişli, ileri kavrama ve geri fren
• Çekiş sistemi: K112 önden çekiş, K112F dört tekerlekten çekiş
• Motor sınıfı: Ağırlıklı olarak 2.4 litre atmosferik benzinli
• Yaygın motor kodu: 2AZ-FE
• Uygulama torku: Yaklaşık 220–225 Nm
• Oran kontrolü: Elektronik kontrollü hidrolik solenoidler
• Fiziksel ileri vites sayısı: Sabit ileri vites bulunmaz

K112, Toyota grubuna ait bir şanzıman kodudur ve üretim tarafında Aisin otomatik şanzıman ailesiyle ilişkilidir. Bununla birlikte şanzıman seçerken yalnızca K112 adına bakmıyoruz. Alt kod, üretim tarihi, motor, çekiş sistemi, valf gövdesi ve son dişli oranı birlikte kontrol edilmelidir.

K112 CVT mi, tam otomatik mi?

K112 gerçek bir kayışlı CVT’dir. Kalkışta tork konvertörü kullandığı için tork konvertörlü otomatik olarak da tanımlanabilir; ancak sürüş oranlarını klasik tam otomatiklerdeki sabit dişli grupları oluşturmaz.

Motor ile şanzıman arasındaki ilk hareket tork konvertörü üzerinden aktarılır. Araç hareket ettikten sonra primer ve sekonder kasnakların çalışma çapları değiştirilerek kesintisiz oran elde edilir.

K112 kayışlı mı, zincirli mi?

K112 çelik itme kayışlıdır. Çekme zinciri kullanan Audi Multitronic veya Ford CFT30 gibi sistemlerle aynı değildir.

K112’nin kayışı yüzlerce çelik eleman ve bunları bir arada tutan çelik şeritlerden oluşur. Tork, kayışın kasnak yüzeyleri arasında sıkıştırılmasıyla aktarılır. Bu nedenle doğru sıvı, yeterli hidrolik basınç ve düzgün kasnak yüzeyi sistemin ömrü açısından önemlidir.

K112 kaç ileri?

K112’de fiziksel ileri vites sayısı bulunmaz. Şanzıman, minimum ve maksimum oranları arasında sürekli değişebilen çok sayıda ara oran üretir.

Bazı Toyota modellerinde görülen yedi ileri veya yedi kademeli kullanım, yazılımsal olarak belirlenen oran noktalarıdır. Bu özellik Toyota tarafından pazara göre Super CVT-i veya MultiDrive S şanzıman adı altında sunulabilir.

K112 tork konvertörlü mü?

K112 kilitleme kavramalı tork konvertörü kullanır. Tork konvertörü aracın yumuşak kalkmasını, düşük hızda kontrollü ilerlemesini ve motor titreşimlerinin şanzımana daha az iletilmesini sağlar.

Araç hareket ettikten sonra lock-up kavraması devreye girerek konvertör içindeki hidrolik kaybı azaltır. Lock-up sistemi aşındığında hafif gazda titreme ve sabit hızda devir dalgalanması görülebilir.

K112 ile K112F arasındaki fark nedir?

K112 önden çekişli, K112F ise dört tekerlekten çekişli araçlarda kullanılan sürümdür. K112F’de arka aktarma sistemine güç gönderen transfer ve çıkış bağlantısı bulunur.

K112 ile K112F’nin temel varyatör yapısı benzer olsa da aşağıdaki parçalar farklı olabilir:

• Şanzıman ve diferansiyel gövdesi
• Transfer bağlantısı
• Diferansiyel ve son dişli oranları
• Çıkış milleri
• Valf gövdesi kalibrasyonu
• Tork konvertörü
• Bağlantı ve taşıyıcı parçalar
• Kontrol ünitesi yazılımı

Dört tekerlekten çekişli bir araca yalnızca dış görünüşü benziyor diye önden çekişli K112 takmıyoruz.

K112 ile diğer Toyota CVT’ler arasındaki farklar

K112, K111’in daha yüksek tork taşıyabilen geliştirilmiş sürümüdür. K111 ağırlıklı olarak 2.0 litre motorlarda, K112 ise 2.4 litre 2AZ-FE motorlarda kullanılmıştır.

K110 şanzıman Toyota’nın daha eski 2.0 litre CVT uygulamasıdır. K110, K111 ve K112 aynı temel yaklaşımı kullansa da kayış, kasnak, diferansiyel, tork konvertörü ve valf gövdesi parçalarını doğrudan aynı kabul etmiyoruz.

K311, K312 ve K313 gibi daha küçük K serisi CVT’ler 1.5–1.8 litre sınıfına yöneliktir. K112’nin gövdesi ve tork kapasitesi bu şanzımanlardan farklıdır.

Daha yeni Direct Shift-CVT sistemlerinde bulunan fiziksel kalkış dişlisi K112’de yoktur. K112 kalkış dâhil bütün ileri sürüş oranlarında kayış ve kasnak grubunu kullanır.

Toyota Alphard, Vellfire ve Estima’nın hibrit sürümlerindeki e-CVT şanzıman da K112 değildir. Hibrit transaks planet güç bölüştürme sistemi ve elektrik motor-jeneratörleriyle çalışır; çelik kayışı ve değişken kasnakları bulunmaz.

K112 şanzıman nasıl çalışır?

Motor gücü önce tork konvertörüne aktarılır. Tork konvertöründen çıkan hareket ileri-geri yön grubuna, ardından primer kasnağa ulaşır. Çelik kayış primer kasnaktaki hareketi sekonder kasnağa, sekonder kasnak da diferansiyel üzerinden tekerleklere iletir.

Şanzıman kontrol sistemi gaz pedalı konumu, motor torku, araç hızı, yağ sıcaklığı, kasnak devirleri ve hidrolik basınç bilgilerini kullanarak uygun CVT oranını belirler.

Tork konvertörü ve lock-up kavraması

Tork konvertörü motor ile şanzıman arasındaki hidrolik bağlantıdır. Araç dururken motorun çalışmaya devam etmesini, kalkışta torkun yumuşak aktarılmasını ve düşük hızda aracın kontrollü ilerlemesini sağlar.

Konvertör içinde bulunan lock-up kavraması, uygun hız ve yük şartlarında motor ile şanzımanı mekanik olarak birbirine bağlar. Böylece yakıt tüketimi ve sıvı sıcaklığı azaltılır.

Lock-up kavraması aşındığında şu belirtiler görülebilir:

• Hafif gazda titreme
• Sabit hızda devir oynama
• Kilitleme anında silkeleme
• Uzun yolda sıvı sıcaklığının yükselmesi
• P0741 veya P2757 arıza kodu

Konvertör sorunu ile kayış-kasnak sorununu ayırmak için motor devri, türbin devri ve lock-up kayma değerini beraber inceliyoruz.

İleri-geri planet dişli grubu

K112’de ileri ve geri hareket yönünü belirlemek için planet dişli grubu kullanılır. D konumunda ileri kavrama, R konumunda ise geri fren devreye girer.

D veya R konumuna geçişte uzun bekleme varsa sadece valf gövdesine bakmıyoruz. İleri kavrama, geri fren, tork konvertörü, pompa basıncı, yağ seviyesi ve seçici konum bilgisini birlikte kontrol ediyoruz.

Primer ve sekonder kasnaklar

Primer kasnak motor tarafından gelen hareketi alır. Sekonder kasnak hareketi diferansiyel tarafına iletir. Kasnakların hareketli yüzeyleri hidrolik basınçla birbirine yaklaşır veya uzaklaşır.

Kayışın primer ve sekonder kasnak üzerinde çalıştığı çap değiştikçe şanzıman oranı da değişir. Kalkışta yüksek çekiş sağlayan kısa oran, araç hızlandıkça daha uzun orana çevrilir.

Kasnak yüzeyleri çizilmişse yalnızca yeni kayış takmak kalıcı çözüm olmaz. Revizyonda her iki kasnağın temas yüzeyini, pistonlarını ve hidrolik sızdırmazlığını kontrol ediyoruz.

Çelik itme kayışı

Çelik kayış iki kasnak arasındaki tork aktarımını gerçekleştirir. K112 daha ağır araçlarda ve yaklaşık 220–225 Nm motor torkunda çalıştığı için kayış sıkma basıncının doğru olması özellikle önemlidir.

Basınç yetersiz kaldığında kayış kasnak yüzeyinde kayabilir. İlk aşamada ince metal üretimi ve yüzey parlaması, ilerleyen aşamada kasnak çizilmesi, devir yükselmesi ve çekiş kaybı oluşabilir.

Her ani devir yükselmesini kayış kayması olarak değerlendirmiyoruz. Hedeflenen CVT oranıyla gerçek oran birbirinden ayrılıyorsa ve primer-sekonder devirleri uyumsuzsa mekanik kayma ihtimali yükselir.

Yağ pompası

Yağ pompası kasnak sıkma basıncı, oran değişimi, tork konvertörü, ileri-geri kavramaları ve yağlama devresi için gerekli sıvı akışını üretir.

Pompa aşınması, emiş hattı kaçağı veya tıkanmış filtre sıcak kullanımda basıncın düşmesine neden olabilir. Araç soğukken düzgün çalışıp ısınınca gecikiyor veya kayıyorsa pompayı ve iç basınç kaçaklarını sıcak hâlde kontrol ediyoruz.

Valf gövdesi ve basınç solenoidleri

Valf gövdesi, pompadan gelen sıvıyı şanzımanın ilgili devrelerine dağıtır. K112’de oran, kayış sıkma basıncı ve lock-up kontrolü elektronik kumandalı hidrolik solenoidlerle gerçekleştirilir.

DS1 ve DS2 solenoidleri primer kasnağa giren ve çıkan sıvı akışını yöneterek oran değişimine katılır. SLS kasnak sıkma basıncında, DSU ve SL solenoidleri ise tork konvertörü kilitleme kontrolünde görev alır.

K112’de Jatco tipi step motoru kullanılmaz. Bu nedenle K112 için “step motoru bozulmuş” şeklinde teşhis koymuyoruz. Oran kontrolünde solenoid komutlarını, yağ basıncını ve valf gövdesindeki mekanik aşınmayı değerlendiriyoruz.

Valf gövdesi, solenoidler ve elektronik kontrol sistemi birlikte çalışan bir yapı olduğu için mekatronik arızasını yalnızca arıza kodundan belirlemiyoruz.

Hız, basınç ve sıcaklık sensörleri

K112 kontrol sistemi primer kasnak devrini, sekonder kasnak devrini ve ileri kavrama tamburu devrini sensörlerden takip eder. Yağ basınç sensörü hidrolik devrenin tepkisini, sıcaklık sensörü ise CVT sıvısının çalışma sıcaklığını bildirir.

Bir hız sensöründeki kesinti gerçek oran hesabını bozabilir ve mekanik kayma benzeri belirtiler oluşturabilir. Sensör arızasında tesisatı, beslemeyi, soketleri ve bütün devir değerlerini beraber kontrol ediyoruz.

Yağ soğutma sistemi

K112; Alphard, Vellfire ve Estima gibi ağır araçlarda kullanıldığı için soğutma sistemi önemlidir. CVT sıvısı yağlama ve basınç görevlerinin yanında şanzımandaki ısıyı da taşır.

Uygulamaya göre motor soğutma suyuyla çalışan yağ ısı değiştiricisi veya harici soğutucu bağlantısı bulunabilir. Soğutucu tıkanıklığı, hortum daralması veya motor soğutma sistemindeki problem CVT sıcaklığını yükseltebilir.

Şanzıman yağının aşırı ısınması yalnızca yağın eski olduğu anlamına gelmez. Kayış kayması, lock-up kavraması, düşük basınç ve soğutucu devresi birlikte kontrol edilmelidir.

K112 şanzıman hangi araçlarda kullanılır?

K112 ve K112F ağırlıklı olarak 2.4 litre 2AZ-FE motorla eşleştirilmiştir. Aynı araçların 3.5 litre V6 ve hibrit sürümlerinde farklı şanzımanlar kullanılır.

Toyota Alphard ve Vellfire

İkinci nesil AH20 kasa Alphard ve Vellfire’ın 2.4 litre 2AZ-FE motorlu sürümlerinde K112 ailesi kullanılmıştır.

• ANH20W: 2.4 litre 2AZ-FE, önden çekiş, K112
• ANH25W: 2.4 litre 2AZ-FE, dört tekerlekten çekiş, K112F
• Yaklaşık üretim dönemi: 2008–2015

GGH20W ve GGH25W kodlu 3.5 litre 2GR-FE motorlarda altı ileri klasik otomatik bulunur. ATH20W hibrit ise elektrik motorlu hibrit transaks kullanır ve K112 değildir.

2015 sonrasında 2.5 litre motorla üretilen yeni nesil Alphard ve Vellfire’da K115 ailesine geçildiği için bu araçlara K112 parçası seçmiyoruz.

Toyota Estima, Previa ve Tarago

Üçüncü nesil Toyota Estima’nın 2.4 litre sürümleri K112 ailesinin en uzun süre kullanıldığı uygulamalardandır.

• ACR50W: 2AZ-FE, önden çekiş, K112
• ACR55W: 2AZ-FE, dört tekerlekten çekiş, K112F
• Yaklaşık üretim dönemi: 2006–2019

Aynı araç bazı pazarlarda Previa veya Tarago adıyla satılmıştır. Ancak pazar ve motor seçeneğine göre şanzıman değişebilir.

GSR50W ve GSR55W kodlu 3.5 litre 2GR-FE modeller altı ileri klasik otomatik kullanır. AHR20W Estima Hybrid ise kayışlı K112 kullanmaz; hibrit güç bölüştürmeli transaksa sahiptir.

Toyota Blade

Toyota Blade’in 2.4 litre 2AZ-FE motorlu sürümlerinde K112 ve K112F kullanılmıştır.

• AZE156H: Önden çekiş, K112
• AZE154H: Dört tekerlekten çekiş, K112F
• Yaklaşık üretim dönemi: 2006–2012

Blade Master adıyla satılan 3.5 litre 2GR-FE motorlu GRE156H sürümünde altı ileri klasik otomatik bulunur. Motor hacmi kontrol edilmeden bütün Blade modellerini K112 kabul etmiyoruz.

Toyota Mark X Zio

Mark X Zio’nun 2.4 litre 2AZ-FE sürümleri K112 ailesini kullanır.

• ANA10: Önden çekiş, K112
• ANA15: Dört tekerlekten çekiş, K112F
• Üretim dönemi: 2007–2013

GGA10 kodlu 3.5 litre 2GR-FE motorlu modelde altı ileri klasik otomatik şanzıman bulunur. Mark X Zio ile arkadan itişli Mark X sedanın şanzımanları aynı değildir.

Toyota RAV4

XA30 kasa RAV4’ün Japonya ve bazı diğer pazarlarda satılan 2.4 litre 2AZ-FE motorlu sürümlerinde K112 ailesi kullanılmıştır.

• ACA36W: Önden çekiş, K112
• ACA31W: Dört tekerlekten çekiş, K112F
• Yaklaşık üretim dönemi: 2005–2016, pazara göre değişebilir

RAV4’ün 2.0, 2.5, 3.5, dizel ve hibrit seçeneklerinde farklı şanzımanlar bulunabilir. Ayrıca bazı K111/K112 gövdelerinde ortak döküm işaretleri görülebildiği için yalnızca gövde üzerindeki büyük döküm yazısına bakarak şanzıman seçmiyoruz.

Toyota Vanguard

Toyota Vanguard’ın 2.4 litre 2AZ-FE motorlu sürümleri K112 ailesine sahiptir.

• ACA38W: Önden çekiş, K112
• ACA33W: Dört tekerlekten çekiş, K112F
• Üretim dönemi: 2007–2013

Vanguard’ın 3.5 litre 2GR-FE sürümleri klasik otomatik şanzıman kullanır. K112 uyumluluğunu belirlerken motor ve şasi kodunu birlikte kontrol ediyoruz.

K112’nin normal çalışma özellikleri

K112 hızlanırken motor devrini belirli bir seviyede sabit tutabilir. Araç hızlanmaya devam ettiği hâlde motor devrinin aynı bölgede kalması CVT’nin normal çalışma karakteridir.

Ani gaz verildiğinde motor devrinin hızlı biçimde yükselmesi de tek başına kayış kayması anlamına gelmez. Aracın hızı motor devrine uygun biçimde artıyor ve hedef-gerçek oran arasında fark oluşmuyorsa sistem normal çalışıyor olabilir.

Soğuk kullanımda lock-up kavraması daha geç devreye girebilir. Motor devri sıcak kullanıma göre yüksek kalabilir ve gaz tepkisi farklı hissedilebilir. Yağ sıcaklığı yükseldiğinde davranış normale dönmelidir.

Yokuşta şanzımanın oranı küçültüp motor devrini yükseltmesi normaldir. Yedi kademeli manuel kullanımda hissedilen geçişler de yazılımsal oran değişimleridir.

Hafif ve sabit bir hidrolik çalışma sesi normal olabilir. Araç hızıyla yükselen, gaz kesildiğinde değişen veya metal sürtünmesine dönüşen uğultu ise rulman ve kasnak kontrolü gerektirir.

K112 şanzıman sorunları

K112 doğru sıvı ve düzenli bakımla uzun süre kullanılabilir. Bununla birlikte ağır araçlarda çalışması, yüksek sıcaklık ve gecikmiş bakım bazı parçaların aşınmasını hızlandırabilir.

Valf gövdesi aşınması

Valf gövdesindeki kontrol valfleri ve yuvalar kilometreyle aşınabilir. Sıcak sıvı inceldiğinde valf boşluklarından kaçak artar ve istenen basınç üretilemez.

Valf gövdesi sorunlarında şu belirtiler görülebilir:

• Isındığında vuruntu
• D veya R konumuna geç girme
• Oran değişiminde kararsızlık
• Kalkışta isteksizlik
• Devir yükselmesi
• P0746 veya P0776 kodu
• Şanzımanın koruma moduna geçmesi

Solenoid elektriksel olarak sağlam görünse bile valf gövdesindeki hidrolik kaçak devam edebilir. Basınç tepkisini ölçmeden yalnızca solenoid değişimi yapmıyoruz.

Kayış ve kasnak aşınması

Düşük kasnak sıkma basıncı, yanlış sıvı, aşırı sıcaklık ve ağır kullanım çelik kayışın kasnak üzerinde kaymasına neden olabilir.

Kayış kayması devam ederse kasnak yüzeylerinde çizgiler ve oyuklar oluşur. Yağda ince metal görülmeye başlanır ve hedeflenen oranla gerçek oran birbirinden ayrılır.

Şanzıman yağında metal talaşı gördüğümüzde kayış, kasnak, rulman ve diferansiyel grubunu birlikte değerlendiriyoruz. Sadece yağı değiştirip aracı kullanmaya devam etmiyoruz.

Tork konvertörü lock-up titremesi

Lock-up kavraması aşındığında özellikle hafif gazla sabit hızda titreşim görülebilir. Sürücü bu durumu bozuk yol, motor teklemesi veya kayış titremesi gibi hissedebilir.

Şanzımanın silkeleme yapması tek bir parçaya işaret etmez. Titreşimin oluştuğu hızda lock-up komutunu ve konvertör kayma devrini kontrol ediyoruz.

Rulman uğultusu

Primer mil, sekonder mil, redüksiyon dişlisi ve diferansiyel rulmanları zamanla aşınabilir. K112F’de transfer ve arka aktarma sistemi de ses kaynağı olabilir.

Ses motor devriyle değişiyorsa pompa veya tork konvertörü, araç hızıyla değişiyorsa rulman, diferansiyel veya porya ihtimali üzerinde duruyoruz. Şanzımanı sökmeden önce lastik ve tekerlek rulmanlarını da kontrol ediyoruz.

Yağ pompası ve basınç kaybı

Yağ pompası aşındığında veya emiş tarafında kaçak oluştuğunda basınç özellikle sıcak kullanımda düşebilir.

Yağ seviyesi ile basınç arasındaki ilişkiyi kontrol etmeden pompa arızası demiyoruz. Düşük seviye, köpürme ve tıkanmış filtre de aynı belirtileri oluşturabilir.

Yağ filtresi tıkanması

Karter içindeki süzgeç metal ve balata kalıntılarıyla dolduğunda pompanın emişi kısıtlanabilir. Pompa uğultusu, geç kavrama ve sıcak çalışmada basınç düşmesi oluşabilir.

Şanzıman filtresi tıkanmışsa filtreyi dolduran malzemenin kaynağını araştırıyoruz. Fazla metal bulunan bir şanzımanda yalnızca filtre değişimi kalıcı çözüm değildir.

İleri kavrama ve geri fren sorunları

İleri kavrama aşındığında D konumunda gecikme ve yük altında kayma görülebilir. Geri fren veya ilgili hidrolik devre arızalandığında R konumu geç devreye girebilir ya da araç geri gitmekte zorlanabilir.

D ve R geçiş sürelerini hem soğuk hem sıcak hâlde ölçüyoruz. Kavrama basıncıyla giriş-çıkış devirlerini karşılaştırarak hidrolik ve mekanik arızayı ayırıyoruz.

Isınma ve soğutucu sorunları

Alphard, Vellfire ve Estima gibi ağır araçlarda dur-kalk trafik, uzun yokuş ve yüksek dış sıcaklık CVT sıvısını zorlayabilir.

Soğutucu tıkalıysa veya lock-up kavraması sürekli kayıyorsa sıcaklık normalden hızlı yükselir. Özelliğini kaybetmiş şanzıman yağı de ısındığında basınç ve sürtünme karakterini koruyamaz.

K112F transfer ve diferansiyel sorunları

K112F’de CVT’ye ek olarak transfer ve dört tekerlekten çekiş bağlantıları bulunur. Uğultu, titreşim ve yağ kaçağı her zaman varyatör grubundan gelmez.

CVT sıvısıyla transfer yağı aynı değildir. K112F bakımında CVT, transfer ve arka diferansiyel yağlarını ayrı devreler olarak kontrol ediyoruz.

Sensör, tesisat ve kontrol ünitesi arızaları

Hız, basınç veya sıcaklık sensöründeki kesinti kontrol ünitesinin yanlış oran hesaplamasına neden olabilir. Soketlerde yağ veya nem, kablo kopukluğu ve şase sorunu da benzer arıza kodları oluşturabilir.

TCM arızasına karar vermeden önce sensör sinyallerini, beslemeyi, şaseyi ve haberleşme hattını ölçüyoruz.

K112 arıza belirtileri

Kalkışta titreme

Kalkış titremesi tork konvertörü, ileri kavrama, motor takozları, valf gövdesi basıncı veya yanlış CVT sıvısıyla ilişkili olabilir.

Titremenin araç ilk hareket ederken mi, yoksa lock-up devreye girdiğinde mı oluştuğunu belirliyoruz. Bu iki belirti farklı parçaları işaret edebilir.

D veya R konumuna geç girme

D ya da R konumunda belirgin bekleme normal değildir. Kalkışta gecikme düşük yağ seviyesi, valf gövdesi, pompa, ileri kavrama veya geri fren sorunundan kaynaklanabilir.

Isınınca vuruntu

Soğukken düzgün çalışan K112 ısındığında vuruntu yapıyorsa sıvının incelmesiyle belirginleşen hidrolik kaçak ihtimali yükselir.

Isındıktan sonra başlayan vuruntuda valf gövdesi, pompa ve kavrama devrelerini sıcak hâlde test ediyoruz.

Devir yükseliyor fakat araç hızlanmıyor

Motor devrinin yükselmesi CVT’de normal olabilir. Ancak motor devri arttığı hâlde araç hızı aynı oranda artmıyorsa kayış-kasnak kayması, ileri kavrama veya basınç sorunu bulunabilir.

Gaz verildiğinde devir yükselip aracın gitmemesi şikâyetinde hedef oranla gerçek oranı ve primer-sekonder devirlerini karşılaştırıyoruz.

Uğultu

Araç hızıyla artan uğultu rulman, diferansiyel veya kasnak grubundan gelebilir. Motor devriyle artan ses pompa veya konvertör tarafında olabilir.

K112F’de transfer ve arka diferansiyel de kontrol edilmelidir. Sesin kaynağını belirlemeden komple şanzıman revizyonuna karar vermiyoruz.

Sabit hızda devir dalgalanması

Sabit hızda devir dalgalanması lock-up kavraması, motor çalışma düzensizliği veya oran kontrol basıncıyla ilişkili olabilir.

Motor devri, türbin devri, lock-up komutu ve CVT oranını aynı anda izleyerek sorunun hangi sistemden geldiğini belirliyoruz.

Sürüş sırasında boşa düşme

Sürüş sırasında şanzımanın boşa düşmesi düşük yağ seviyesi, pompa emiş sorunu, ileri kavrama, valf gövdesi veya ciddi kayış-kasnak hasarıyla ilişkili olabilir.

Bu belirtiyle aracı zorlayarak kullanmaya devam etmek mekanik hasarı büyütebilir.

Şanzıman uyarısı ve koruma modu

Kontrol sistemi kasnak oranı, yağ basıncı veya sensör değerlerinde ciddi uyumsuzluk algıladığında CVT oranını sınırlayabilir.

Limp modu kontağın kapatılmasıyla geçici olarak kaybolabilir. Ancak kayıtlı arıza ve dondurulmuş veri silinmeden kontrol edilmelidir.

Yağ kaçağı ve yanık koku

Aks keçeleri, karter, soğutucu bağlantıları ve gövde birleşimleri yağ kaçırabilir. Seviye düştüğünde pompa hava çekebilir ve kasnak basıncı kararsızlaşabilir.

Yanık koku aşırı sıcaklık, lock-up kayması veya ileri kavrama aşınması göstergesi olabilir.

K112 arıza kodları

K112’de kullanılan arıza kodları araç modeli, üretim tarihi ve kontrol yazılımına göre değişebilir. Toyota arıza kodlarını motor, CVT ve ABS/VSC sistemlerindeki kayıtlarla beraber inceliyoruz.

P0705

P0705 vites konum sensörü ve PRNDL devresiyle ilişkilidir. Sensör ayarı, seçici mekanizma, soket ve tesisat kontrol edilir.

P0711, P0712 ve P0713

Bu kodlar CVT sıvı sıcaklık sensörünün performans ve elektrik devresiyle ilişkilidir. Araç tamamen soğukken canlı veride görülen yağ sıcaklığını ortam sıcaklığıyla karşılaştırıyoruz.

P0715, P0717 ve P2767

Bu kodlar giriş, türbin veya primer devir sensörü sinyalleriyle ilişkilidir. Sensör beslemesi, kablo sürekliliği ve devir verisi kontrol edilir.

Kodun bulunması tek başına kayışın arızalı olduğunu göstermez.

P0720 ve P0722

P0720 ve P0722 çıkış veya sekonder devir sensörüyle ilişkilidir. Şanzıman çıkış hızı, araç hızı ve ABS tekerlek hızlarını karşılaştırıyoruz.

P0741 ve P2769

Bu kodlar tork konvertörü lock-up performansı veya SL solenoidi devresiyle ilişkilidir. Lock-up komutu sırasında motor ile türbin devri arasındaki fark kontrol edilir.

Arıza tork konvertörü, solenoid, valf gövdesi veya düşük basınçtan kaynaklanabilir.

P0746 ve P0776

P0746 DS1, P0776 ise DS2 oran kontrol solenoidiyle ilişkilidir. Solenoid akımı, hedef-gerçek oran, primer devir, sekonder devir ve basınç değeri birlikte değerlendirilir.

Arıza koduna bakıp solenoidi doğrudan değiştirmiyoruz. Valf gövdesindeki mekanik sıkışma ve kasnak grubundaki aşınma da aynı kodları oluşturabilir.

P0840, P0841, P0842 ve P0843

Bu kodlar şanzıman yağ basınç sensörü ve elektrik devresiyle ilişkilidir. Sensör voltajıyla gerçek hidrolik basıncı karşılaştırıyoruz.

Basınç gerçekten düşükse pompa, filtre, valf gövdesi ve iç kaçaklar kontrol edilmelidir.

P2757, P2763 ve P2764

Bu kodlar DSU solenoidi ve tork konvertörü kilitleme basıncı kontrolüyle ilişkilidir. Solenoid devresi, lock-up kayma değeri, valf gövdesi ve tork konvertörü birlikte kontrol edilir.

K112 şanzıman teşhisi nasıl yapılır?

K112 teşhisinde yalnızca arıza kodu okumuyoruz. Elektronik verileri, yağ durumunu, basıncı ve mekanik bulguları birlikte değerlendiriyoruz.

Arıza taraması ve canlı veriler

Motor, CVT, ABS/VSC ve dört tekerlekten çekiş sistemlerini tarıyoruz. Aktif, bekleyen ve geçmiş kodları dondurulmuş verileriyle kaydediyoruz.

Canlı veride şu değerleri kontrol ediyoruz:

• CVT sıvı sıcaklığı
• Motor devri
• Tork konvertörü türbin devri
• Primer kasnak devri
• Sekonder kasnak devri
• Çıkış hızı
• Hedeflenen CVT oranı
• Gerçek CVT oranı
• Yağ basınç sensörü değeri
• DS1 ve DS2 solenoid komutları
• Lock-up komutu ve kayma devri
• Vites konumu
• Motor yükü ve gaz pedalı konumu

Yağ seviyesi ve yağ sıcaklığı

K112 yağ seviyesini araç düz zemindeyken ve ilgili sıcaklık prosedürüne göre ayarlıyoruz. Fazla yağ köpürme, eksik yağ ise pompanın hava çekmesi ve basınç düşmesi riskini oluşturur.

Şanzıman yağının doğru ölçüm sıcaklığı araç uygulamasına göre belirlenmelidir. Rastgele sıcaklıkta seviye tapasını açarak ayar yapmıyoruz.

Karter ve mıknatıs kontrolü

Karter açıldığında mıknatısların durumunu, yağın kokusunu, tortuyu ve metal parçacıklarını inceliyoruz.

İnce gri aşınma macunu ile iri metal parçalarını aynı kabul etmiyoruz. İri veya fazla miktarda metal görülmesi kayış, kasnak, rulman, diferansiyel veya planet grup hasarını düşündürür.

Basınç kontrolü

Yağ basıncını farklı sıcaklık ve yük şartlarında kontrol ediyoruz. Soğuk rölantide normal görünen basınç, sıcak ve yük altında düşebilir.

Basınç sensörü verisini solenoid akımı ve hedef-gerçek oranla karşılaştırıyoruz. Gerekli durumda mekanik manometreyle doğrulama yapıyoruz.

Soğuk ve sıcak yol testi

K112’yi ilk çalıştırmadan itibaren test ediyoruz. D-R geçiş süresi, kalkış, hafif gazda lock-up kontrolü, sabit hız, yokuş ve tam sıcak kullanım ayrı ayrı değerlendirilir.

Özellikle ağır MPV uygulamalarında kısa test sürüşü sıcak çalışma arızasını göstermeyebilir.

K112 CVT yağı ve filtresi

K112 CVT yağı

K112 ve K112F’de kullanılacak sıvı üretim tarihine göre Toyota CVT Fluid TC veya Toyota CVT Fluid FE olabilir.

2006–2013 arası yaygın K112 uygulamalarında Toyota CVT Fluid TC kullanılır. Estima gibi üretimi devam eden bazı araçlarda 2013 civarında Toyota CVT Fluid FE’ye geçilmiştir. Geçiş tarihi pazara ve araç sürümüne göre değişebildiği için sıvıyı yalnızca şanzıman kodundan belirlemiyoruz.

• OEM: Toyota Genuine CVT Fluid
• Erken üretim OEM standardı: Toyota CVT Fluid TC, JWS 3320
• Castrol: Castrol Transmax CVT
• Kısmi değişim miktarı: Tahliye ve karter işlemine göre yaklaşık 4–5 litre
• Toplam kuru kapasite: Yaygın K112/K112F uygulamalarında 8,7 litre
• Bakım aralığı: Normal kullanımda 40.000–60.000 km; ağır kullanımda 30.000–40.000 km

Karterden boşalan miktarı toplam kapasite olarak kabul etmiyoruz. Tork konvertörü, soğutucu, valf gövdesi ve hidrolik kanallarda sıvı kalır.

CVT yağı ile ATF arasındaki fark K112 için önemlidir. Sıradan ATF, Toyota CVT TC veya FE yerine kullanılmaz. TC ile FE arasında da üretim bilgisi kontrol edilmeden gelişigüzel geçiş yapmıyoruz.

Mağazamızdaki Castrol Transmax CVT Toyota CVT Fluid TC ve Toyota CVT Fluid FE isteyen K112 uygulamalarında kullanılabilir. Buna rağmen dolumdan önce aracın istediği OEM standardını kesinleştiriyoruz.

K112 yağ filtresi

K112’de karterin içinde pompa emiş tarafında çalışan metal gövdeli yağ süzgeci bulunur. Filtre karterle bütünleşik değildir ve karter söküldüğünde değiştirilebilir.

• Filtre tipi: İç emiş süzgeci
• Konumu: Şanzıman karterinin içinde
• Bakım şekli: Karter sökülerek kontrol ve değişim
• Yaygın OEM numarası: 35330-0W040
• Sonraki bazı üretimlerde: 35330-0W090
• Karterle bütünleşik mi?: Hayır
• Harici soğutucu filtresi: Standart bakım için ayrı değiştirilebilir filtre bulunmaz

Filtreyi araç şasi numarasından seçiyoruz. K112 ve K112F’nin bütün üretimlerinde tek filtre numarası kullanıldığını kabul etmiyoruz.

K112 yağ değişimi

K112 bakımında doğru sıvıyı kullanıyor, boşalan miktarı ölçüyor, karteri ve mıknatısları kontrol ediyoruz. Değiştirilebilir filtreyi yeniliyor ve son seviyeyi doğru yağ sıcaklığında ayarlıyoruz.

Bakım geçmişi bilinmeyen, yağı yanmış veya karteri yoğun metal içeren şanzımana doğrudan makineli değişim uygulamıyoruz. Kısmi ve tam yağ değişimi kararını şanzımanın durumuna göre veriyoruz. Gerekli durumlarda makineli yağ değişiminin risklerini dikkate alarak kontrollü boşaltma-doldurma işlemi uyguluyoruz.

Alphard, Vellfire ve Estima gibi ağır araçlarda yoğun şehir trafiği ve yokuş kullanımı bakım aralığını kısaltabilir. Şanzıman yağı değişiminin önemi K112’de doğrudan kasnak basıncı ve kayış ömrüyle ilişkilidir.

K112 adaptasyon ve kalibrasyonu

Sadece yağ değiştirildiği için bütün K112’lerde zorunlu adaptasyon yapılmaz. Şanzıman düzgün çalışıyorsa doğru seviye ayarı ve yol kontrolü yeterli olabilir.

Aşağıdaki işlemlerden sonra araç sürümüne uygun başlangıç ayarı veya yol öğrenmesi gerekebilir:

• Valf gövdesi değişimi
• Kontrol ünitesi değişimi
• Komple şanzıman değişimi
• Şanzıman revizyonu
• Tork konvertörü değişimi
• ECU hafızasının sıfırlanması
• İvme sensörü sıfır noktası kaybı
• Oran kontrol sistemi onarımı

Destekleyen araçlarda CVT sıvı yıpranma değerini kontrol ediyor ve işlem prosedürü gerektiriyorsa sıfırlıyoruz. Bütün K112’lerde aynı sayaç veya aynı öğrenme işlemi bulunduğunu söylemiyoruz.

Adaptasyon işlemi mekanik kayış, kasnak, rulman veya pompa aşınmasını gidermez. Önce arızayı onarıyor, ardından gerekli temel ayarı ve kontrollü yol öğrenmesini yapıyoruz.

K112 şanzıman revizyonu yapılabilir mi?

K112 revizyon yapılabilen bir CVT şanzımandır. Arızanın seviyesine göre valf gövdesi, tork konvertörü, pompa, rulman veya sensör onarımı komple mekanik revizyon yapılmadan gerçekleştirilebilir.

Komple revizyonda şu parçaları kontrol ediyoruz:

• Primer ve sekonder kasnaklar
• Çelik itme kayışı
• Kasnak pistonları ve keçeleri
• Primer ve sekonder mil rulmanları
• Redüksiyon dişlileri
• Diferansiyel ve son dişli
• K112F transfer çıkışı
• Yağ pompası
• Valf gövdesi kanalları
• DS1 ve DS2 solenoidleri
• SLS, DSU ve SL solenoidleri
• Basınç, hız ve sıcaklık sensörleri
• İleri kavrama
• Geri fren
• Planet dişli grubu
• Tork konvertörü ve lock-up kavraması
• Yağ filtresi
• Contalar ve keçeler
• Yağ soğutucusu ve bağlantı hatları

Kayış kaymış ve kasnaklar çizilmişse yalnızca kayış değiştirmiyoruz. Basınç kaybına neden olan valf gövdesi, pompa veya sızdırmazlık problemi de giderilmelidir.

Şanzıman revizyonunu arıza koduna bakarak değil, ölçüm ve söküm bulgularına göre planlıyoruz.

K112’nin avantajları ve dezavantajları

Avantajları

K112 düzgün çalıştığında ağır Toyota modellerinde yumuşak ve kesintisiz hızlanma sağlar. Tork konvertörü düşük hız ve park manevralarında konforlu bir kalkış sunar.

Motoru uygun devir aralığında tutabildiği için araç ağırlığına rağmen dengeli yakıt tüketimi sağlayabilir. Düzenli bakım yapılan bir K112 yüksek kilometrelere ulaşabilir.

Şanzımanın valf gövdesi, tork konvertörü ve mekanik parçaları onarılabilir. Her arızada komple şanzıman değişmesi gerekmez.

Dezavantajları

K112 ağır araçlarda kullanıldığı için sıvı sıcaklığına ve bakım şartlarına karşı hassastır. Yanlış CVT sıvısı veya düşük basınç, yüksek motor torkuyla birleştiğinde kayış-kasnak aşınmasını hızlandırabilir.

K112F uygulamalarında CVT’ye ek olarak transfer ve dört tekerlekten çekiş sistemi de bakım gerektirir. Çıkma şanzıman seçiminde alt kod ve son dişli farkları önemli hâle gelir.

İkinci el K112 şanzımanlı araç alınır mı?

Bakımı düzenli yapılmış ve sıcak-soğuk testte sorun göstermeyen K112 şanzımanlı araç değerlendirilebilir. Bakımsız ve yanlış sıvıyla kullanılmış araçlar aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

İkinci el kontrolde şunları inceliyoruz:

• Soğuk ilk çalıştırmada D-R geçiş süresi
• Kalkışta titreme ve gecikme
• Hafif gazda lock-up titremesi
• Sabit hızda devir dalgalanması
• Yük altında hızlanma
• Yokuşta oran kontrolü
• Araç hızıyla artan uğultu
• Yağ rengi, seviyesi ve kokusu
• Şanzıman sıcaklığı
• Aktif ve geçmiş arıza kodları
• Hedef ve gerçek CVT oranı
• Primer ve sekonder devir uyumu
• Karter ve mıknatıs durumu
• Yağ bakım geçmişi
• K112F transfer ve diferansiyel sesleri

K112’nin bazı arızaları yalnızca yağ tamamen ısındığında ortaya çıkar. Bu yüzden birkaç dakikalık kısa test sürüşünü yeterli görmüyoruz.

K112 şanzımanı korumak için kullanım önerileri

D veya R konumuna geçtikten sonra şanzımanın yüklenmesini bekleyip ardından gaz veriyoruz. Araç tamamen durmadan ileri ve geri arasında geçiş yapmıyoruz.

Rampada aracı gazla sabit tutmuyoruz. Fren veya Auto Hold kullanıyoruz. Rampada otomatik araç kullanımı özellikle ağır Alphard, Vellfire ve Estima modellerinde sıvı sıcaklığı açısından önemlidir.

Dur-kalk trafikte tekrarlanan sert kalkışlardan kaçınıyoruz. Uzun yokuşlarda aracı aşırı yüklemiyor ve sıcaklık uyarısı oluşursa kullanmaya devam etmiyoruz.

Arızalı K112 veya K112F’yi uzun mesafe tekerlekleri yerde olacak şekilde çekmiyoruz. Motor çalışmadığında yağ pompası gerekli dolaşımı sağlayamaz. Otomatik aracın doğru çekilme yöntemini uyguluyoruz.

K112 bakım ürünleri ve şanzıman parçaları için şanzıman mağazamızı kontrol edebilir, K112 kullanan araçlarla ilgili tecrübelerinizi forum bölümümüzde paylaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

K112 tam otomatik mi?

K112, tork konvertörlü bir CVT şanzımandır. Kalkışta tork konvertörü kullanır; hareket oranlarını ise sabit dişliler yerine çelik kayış ve kasnaklar oluşturur.

K112 CVT mi?

Evet, K112 gerçek bir kayışlı CVT’dir. Toyota–Aisin K serisine aittir ve ağırlıklı olarak 2.4 litre 2AZ-FE motorla kullanılmıştır.

K112 kayışlı mı, zincirli mi?

K112 çelik itme kayışlıdır. Audi Multitronic gibi çekme zincirli bir CVT değildir.

K112 kaç ileri?

K112’nin fiziksel ileri vites sayısı yoktur. Araçta görülen yedi kademe yazılım tarafından oluşturulan sanal oranlardır.

K112 tork konvertörlü mü?

Evet, K112 kilitleme kavramalı tork konvertörü kullanır. Kalkış tork konvertörüyle, oran değişimi ise kayış ve kasnaklarla gerçekleştirilir.

K112 ile K112F arasındaki fark nedir?

K112 önden çekişli, K112F dört tekerlekten çekişli sürümdür. Transfer bağlantısı, diferansiyel, çıkış yapısı ve bazı oranlar farklıdır.

K112 hangi araçlarda kullanılır?

K112; Toyota Alphard, Vellfire, Estima, Previa, Tarago, Blade, Mark X Zio, RAV4 ve Vanguard’ın belirli 2.4 litre sürümlerinde kullanılmıştır.

K112 hangi motorla kullanılır?

K112’nin en yaygın motoru 2.4 litre 2AZ-FE’dir. Aynı modellerin 3.5 litre V6 veya hibrit sürümleri farklı şanzıman kullanır.

K112 hangi yağı kullanır?

Erken K112 uygulamaları Toyota CVT Fluid TC, 2013 civarı ve sonrasındaki bazı üretimler Toyota CVT Fluid FE kullanır. Araç bilgisi kesinleştirildikten sonra her iki standardı destekleyen Castrol Transmax CVT kullanılabilir.

K112 kaç litre yağ alır?

Yaygın K112 ve K112F uygulamalarının toplam kapasitesi 8,7 litredir. Normal yağ bakımında tork konvertörü ve soğutucu boşalmadığı için bu miktarın tamamı tahliye olmaz.

K112 kısmi yağ değişimi kaç litredir?

Kısmi değişimde işlem yöntemine göre yaklaşık 4–5 litre sıvı boşalabilir. Boşalan yağı ölçüyor ve son seviyeyi doğru çalışma sıcaklığında ayarlıyoruz.

K112 yağ filtresi var mı?

Evet, K112’nin karter içinde değiştirilebilir emiş süzgeci vardır. Yaygın OEM numarası 35330-0W040, sonraki bazı uygulamalarda 35330-0W090’dır.

K112 yağı kaç kilometrede değiştirilir?

Koruyucu bakım için normal kullanımda 40.000–60.000 km aralığını değerlendiriyoruz. Ağır araç, yoğun trafik, sıcak iklim ve yokuş kullanımında 30.000–40.000 km daha uygun olabilir.

K112 yağ değişiminden sonra adaptasyon gerekir mi?

Sadece yağ değişiminden sonra her K112’de zorunlu adaptasyon gerekmez. Valf gövdesi, kontrol ünitesi veya şanzıman değiştirildiyse başlangıç ayarı ve yol öğrenmesi yapılabilir.

K112 neden titreme yapar?

K112 titremesi tork konvertörü lock-up kavraması, ileri kavrama, valf gövdesi basıncı, yanlış sıvı veya motor takozlarıyla ilişkili olabilir.

K112 neden uğultu yapar?

Uğultu primer-sekonder rulmanlar, diferansiyel, transfer, pompa veya kasnak grubundan gelebilir. Sesin motor devrine mi yoksa araç hızına mı bağlı olduğunu kontrol ediyoruz.

K112 neden ısınınca arıza verir?

Yağ ısındığında incelir ve valf gövdesi, pompa veya kavrama devresindeki kaçak belirginleşir. Soğutucu tıkanıklığı ve mekanik kayma da sıcaklığı yükseltebilir.

K112 kayışı neden aşınır?

K112 kayışı düşük kasnak basıncı, yanlış sıvı, aşırı sıcaklık, ağır yük veya çizilmiş kasnak yüzeyleri nedeniyle aşınabilir.

K112 revizyon yapılır mı?

Evet, K112 revizyon yapılabilen bir CVT’dir. Kayış, kasnak, rulman, pompa, valf gövdesi, tork konvertörü ve yön kavramaları ayrı ayrı kontrol edilip onarılabilir.

K112 şanzıman alınır mı?

Bakımı düzenli, sıcak-soğuk testi düzgün ve yağında yoğun metal bulunmayan K112 şanzımanlı araç değerlendirilebilir. Geçmişi bilinmeyen araçta ayrıntılı CVT kontrolü yapılmalıdır.

Genel Değerlendirme

K112, Toyota’nın 2.4 litre motorlu ve nispeten ağır araçları için geliştirdiği tork konvertörlü, çelik itme kayışlı bir CVT şanzımandır. K112 önden çekişli, K112F ise dört tekerlekten çekişli uygulamayı ifade eder.

Şanzımanın güçlü tarafları konforlu kalkış, kesintisiz hızlanma ve uygun kullanımda dengeli yakıt tüketimidir. Hassas noktaları ise valf gövdesi basıncı, kayış-kasnak yüzeyleri, lock-up kavraması, rulmanlar ve yağ sıcaklığıdır.

K112’nin ağır araçlarda kullanılması bakım ihtiyacını daha önemli hâle getirir. Doğru Toyota CVT TC veya FE standardı kullanılmalı, yağ seviyesi doğru sıcaklıkta ayarlanmalı ve soğutma devresi kontrol edilmelidir. Basınç problemi devam ederken aracı kullanmak sınırlı bir valf gövdesi arızasını kayış-kasnak hasarına çevirebilir.

İkinci el değerlendirmesinde yalnızca aracın kilometresine bakmıyoruz. Soğuk ve sıcak çalışma, D-R geçişleri, lock-up kayması, hedef-gerçek oran, rulman sesi, yağ durumu ve karter bulgularını birlikte inceliyoruz. Düzenli bakılmış bir K112 uzun süre kullanılabilir; bakımı ihmal edilen bir şanzımanın durumu ise doğru teşhis yapılmadan anlaşılamaz.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.

Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.