- Valf gövdesinde hidrolik kaçak
- 2-3 geçişinde sarsıntı veya flare
- Tork konvertörü lock-up aşınması
- Basınç kontrolü ve solenoid kirlenmesi
- Düşük yağ seviyesine bağlı hasar
- Yağ pompası burcu aşınması
- Şanzıman ısınınca vuruntu
- Kavrama paketlerinin aşınması
- Giriş ve çıkış devir sensörleri
- Yağ kaçakları
- Uğultu ve mekanik ses
- AF17 tam otomatik mi?
- AF17 Aisin mi?
- AF17 kaç ileri?
- AF17 ne kadar tork taşır?
- AF17 ile AF13 aynı mı?
- AF17 ile AF13-II aynı mı?
- AF17 hangi araçlarda bulunur?
- AF17 hangi yağı kullanır?
- AF17 için Castrol hangi yağ?
- AF17’ye Dexron VI konur mu?
- AF17 kaç litre yağ alır?
- AF17 filtresi yağ bakımında değişir mi?
- AF17 vuruntu yaparsa komple revizyon gerekir mi?
- AF17 alınır mı?
AF17 Şanzıman Nedir?
AF17, Aisin Warner tarafından geliştirilen AW60-41SN kodlu, 4 ileri, tork konvertörlü ve elektronik kontrollü tam otomatik şanzımandır. Opel tarafında AF17 adıyla bilinir; Aisin kodu ise AW60-41SN veya 60-41SN şeklindedir. 60-41SN ile AF17 kodlarını doğrudan aynı ünite altında sınıflandırır.
AF17 özellikle 1.8 litre civarındaki, enine motorlu ve önden çekişli araçlar için geliştirilmiştir. Yaklaşık 175 Nm giriş torku sınıfında çalışan bu şanzıman, AW60 ailesindeki AF13 türevlerine göre daha yüksek torklu uygulamalara yöneliktir.
AF17:
- DSG değildir.
- Easytronic değildir.
- CVT değildir.
- Çift kavramalı değildir.
- Klasik tork konvertörlü tam otomatik şanzımandır.
Bu nedenle temel çalışma sistemi Tam Otomatik Şanzıman sınıfındadır.
Dönemine göre oldukça sağlam bir Aisin şanzımanıdır. Günümüzde asıl problem tasarımından çok, AF17 kullanan araçların yaşının ilerlemiş olması ve birçok şanzımanın bakım geçmişinin bilinmemesidir.
AF17, AW60-41SN ve 60-41SN Aynı mı?
Evet.
Karşılaşılabilecek başlıca isimler:
- AF17
- AW60-41SN
- 60-41SN
- Aisin AF17
- Aisin Warner 60-41SN
aynı temel şanzıman ailesini ifade eder.
Burada özellikle AF13, AF13-II ve AF17 kodlarını birbirine karıştırmamak gerekir.
AF17’nin valf gövdesi ve bazı hidrolik parçaları AF13 ile bire bir aynı değildir. Çıkma şanzıman, valf gövdesi veya solenoid satın alınırken sadece dış görünüşe güvenmek doğru olmaz.
AF17 ile AF13 Arasındaki Fark Nedir?
Eski AF13 genel olarak AW60-40LE, AF17 ise AW60-41SN ailesidir.
AF17, AW60 ailesinin daha yüksek torklu ve daha gelişmiş elektronik-hidrolik versiyonlarından biridir.
Valf gövdesini ayırmanın önemli yollarından biri şudur:
AF17 / 60-41SN:
- ilave No.2 rear control body bulunur,
- uzun TCC solenoidi kullanır.
AF13 / 60-40LE:
- bu ikinci arka kontrol gövdesi bulunmaz,
- kısa TCC solenoidi kullanır.
Bu nedenle iki şanzımanın valf gövdeleri “ikisi de AW60” denilerek birbirine takılmamalıdır.
AF17 ile AF13-II Aynı mı?
Hayır.
AF13-II genel olarak AW60-40SN, AF17 ise AW60-41SN olarak ayrılır.
Temel mekanik yapı birbirine yakın olsa da AF17 daha yüksek motor torku için hazırlanmıştır. Şanzımanın iç kavrama, valf gövdesi, hidrolik kontrol ve araç kalibrasyonu açısından gerçek kodu dikkate alınmalıdır.
AF13-II ile AF17’nin isimlerinin yakın olması özellikle Opel parça piyasasında karışıklığa neden olur.
Bu nedenle kesin tespit için:
araç modeli + motor kodu + şanzıman etiketi + alpha/ident kodu
birlikte kontrol edilmelidir.
AF17 Kaç İleri?
AF17 4 ileri ve 1 geri vitese sahiptir.
Yaygın oranları:
- vites: 2.807
- vites: 1.479
- vites: 1.000
- vites: 0.734–0.735
- geri vites: 2.769
şeklindedir.
Üçüncü vites direkt oran, dördüncü vites ise overdrive oranıdır.
Final drive oranı araç ve motor uygulamasına göre değişebileceği için farklı araçlardan çıkan iki AF17’nin bütün iç/final drive parçalarını otomatik olarak aynı kabul etmiyoruz.
AF17 Ne Kadar Tork Taşır?
AF17 yaklaşık 175 Nm giriş torku sınıfında bir şanzımandır.
Bu rakamı “175 Nm üstünde anında bozulur” şeklinde yorumlamamak gerekir. Fabrika tork kapasitesi şanzımanın tasarım ve kalibrasyon sınıfını gösterir.
Özellikle motor yazılımı yapılan 1.8 litre araçlarda:
- kavrama basıncı,
- tork konvertörü,
- planet yapı,
- ATF sıcaklığı
üzerindeki yük de artar.
Bu nedenle motor torku yükseltilirken şanzıman kapasitesi göz ardı edilmemelidir.
AF17 Nasıl Çalışır?
Motor gücü ilk olarak tork konvertörüne ulaşır.
Araç kalkarken motor ile şanzıman arasında ATF üzerinden hidrodinamik güç aktarımı vardır. Bu nedenle manuel araçtaki gibi tek bir kuru debriyaj kavraması bulunmaz.
Tork konvertörünün çalışma sistemini Tork konvertörü nedir? rehberinde daha ayrıntılı anlattık.
Araç hızlandıktan sonra uygun koşullarda lock-up kavraması devreye girer.
Lock-up sayesinde:
- tork konvertöründeki kayma azalır,
- motor devri daha doğrudan şanzımana aktarılır,
- yakıt tüketimi düşer,
- ATF’de üretilen ısı azalır.
AF17’de yüksek kilometrede en fazla dikkat edilmesi gereken alanlardan biri de bu lock-up sistemidir.
AF17 İç Mekanik Yapısı
AF17 içerisinde farklı kavrama ve fren elemanları kullanılarak dört ileri vites oluşturulur.
Temel yapı içerisinde:
- çok plakalı kavrama grupları,
- fren elemanları,
- tek yönlü kavramalar,
- planet dişli grubu,
- diferansiyel,
- yağ pompası,
- tork konvertörü
bulunur.
Buradaki kavramaları manuel şanzımanın tek debriyaj balatasıyla karıştırmamak gerekir. İç kavrama paketlerinin görevi Kavrama nedir? rehberindeki tam otomatik şanzıman mantığıyla değerlendirilmelidir.
Valf Gövdesi ve Solenoidler
AF17’nin vites değiştirme kalitesinde en önemli bölümlerden biri valf gövdesidir.
Valf gövdesi, yağ pompasının oluşturduğu hidrolik basıncı ilgili kavrama ve fren devrelerine yönlendirir.
Elektronik solenoidler ise TCM komutlarına göre:
- vites seçimini,
- kavrama uygulamasını,
- hat basıncını,
- tork konvertörü lock-up kontrolünü
yönetir.
AF17’nin valf gövdesi AF13’ten özellikle ikinci arka kontrol gövdesi ve uzun TCC solenoidiyle ayrılır.
Bu nedenle bir solenoid hata kodunda doğrudan solenoid değiştirmiyoruz. Elektriksel ve hidrolik taraf birlikte kontrol edilmeli; Solenoid arızası nasıl anlaşılır? rehberindeki ayrım uygulanmalıdır.
AF17 Mekatronik mi?
AF17’ye yeni nesil şanzımanlardaki anlamıyla “mekatronik” demek doğru olmaz.
AF17’de:
- hidrolik valf gövdesi,
- solenoidler,
- ayrı elektronik kontrol sistemi
birlikte çalışır.
ZF 6HP/8HP veya DSG’deki gibi TCM ile valf gövdesinin her araçta tek kompakt mekatronik modül olarak değerlendirilmemesi gerekir.
Bu nedenle “şanzıman beyni arızalı” denildiğinde gerçekten:
- TCM,
- valf gövdesi,
- solenoid,
- tesisat
hangisinin problemli olduğu ayrılmalıdır.
AF17 Sensör Sistemi
AF17’nin elektronik kontrolünde giriş ve çıkış devir bilgisi çok önemlidir.
Şanzımanda ayrı:
- input speed sensor
- output speed sensor
bulunur. AF17 için parça kataloglarında bu iki sensör ayrı eleman olarak listelenir.
Bu sensörlerden biri sinyal kaybederse:
- vites sertleşebilir,
- gerçek vites oranı hesaplanamaz,
- şanzıman tek viteste kalabilir,
- koruma moduna geçebilir,
- oran hata kodları oluşabilir.
Bu nedenle mekanik revizyon düşünmeden önce Şanzıman sensör arızası vites geçişini etkiler mi? kontrol sırası uygulanmalıdır.
AF17 Hangi Araçlarda Kullanılır?
AF17 özellikle Opel 1.8 litre benzinli otomatik modellerde yaygındır.
En net uygulamalar:
Opel Astra G
1.8 litre otomatik Astra G modellerinde AF17 kullanılmıştır. Astra G servis verilerinde 1.8 litre modellerin şanzıman kodu doğrudan AF17 olarak ayrılır.
Özellikle:
- X18XE1
- Z18XE
motorlu bazı otomatik versiyonlarda görülür.
Opel Astra H
Astra H’nin klasik 4 ileri otomatik versiyonu AF17 olarak tanımlanmıştır.
Özellikle:
- Z18XE 1.8 125 PS
- Z18XER 1.8 140 PS
uygulamalarında karşımıza çıkar.
Astra H 1.8 AF17’de hem 125 PS hem 140 PS versiyonları için 7,2 litre revizyon ve 4,0 litre servis dolum verileri bulunur.
Opel Zafira A
Zafira A 1.8 benzinli otomatiklerin önemli bölümünde AF17 / AW60-41SN kullanılır.
Opel Zafira B
Bazı 1.8 litre Zafira B otomatiklerde de AF17 ailesi bulunur. Opel parça bilgilerinde Astra H/Zafira B grubunda AF17 için ATF 3309 açık biçimde ayrılmıştır.
Motor ve üretim yılına göre Easytronic veya başka aktarma sistemi bulunabileceğinden Zafira B’de yalnız “1.8 otomatik” bilgisine güvenmemek gerekir.
Opel Vectra B
Geç dönem 1.8 litre bazı Vectra B otomatiklerde AF17 kullanılmıştır.
Suzuki Aerio
Opel dışındaki en bilinen uygulamalardan biri Suzuki Aerio 1.8‘dir. Aisin kodu burada doğrudan AW60-41SN olarak kullanılır.
Meriva A
Bazı pazarlardaki Meriva A 1.8 otomatik uygulamalarında da AF17 ailesiyle karşılaşılır. Opel servis prosedürleri Meriva tarafında AF13/AF13-II/AF17 ailesini ayrı bir yağ ve seviye kontrol grubunda değerlendirir.
Kesin tespit için motor hacmi tek başına yeterli değildir. Şanzıman etiketi kontrol edilmelidir.
AF17 Normalde Nasıl Vites Değiştirir?
AF17 sportif veya çok hızlı bir şanzıman değildir.
Sağlıklı bir ünitede:
- D kısa sürede devreye girmeli,
- R bağlantısı gecikmemeli,
- 1-2 geçişi kontrollü olmalı,
- 2-3 geçişinde devir boşta kalır gibi yükselmemeli,
- 3-4 geçişi temiz gerçekleşmeli,
- sabit hızda lock-up kararlı çalışmalı,
- sıcaklık arttığında geçişler belirgin şekilde sertleşmemelidir.
Özellikle 1-2 geçişindeki sert darbe AF17’nin “normal çalışma özelliği” değildir. Böyle bir durumda 1’den 2’ye geçerken vuruyor neden? rehberindeki hidrolik basınç ve kavrama zamanlaması kontrol edilmelidir.
AF17 Avantajları
AF17’nin güçlü tarafları şunlardır:
- Basit 4 ileri mekanik yapı
- Tork konvertörlü konforlu kalkış
- Düşük hızlarda rahat sürüş
- Mekanik olarak tamir edilebilir olması
- Valf gövdesinin ayrı onarılabilmesi
- Tork konvertörünün ayrı revize edilebilmesi
- Parça bulunabilirliği
- Düşük ve orta torklu motorlarda uzun kullanım potansiyeli
Bakımlı bir AF17 bugün hâlâ oldukça düzgün çalışan bir otomatik şanzıman olabilir.
AF17 Dezavantajları
AF17’nin günümüzdeki başlıca dezavantajları:
- araçların yaşının ilerlemiş olması,
- bakım geçmişinin çoğu zaman bilinmemesi,
- yanlış yağ kullanımına rastlanması,
- valf gövdesi ve solenoid kirlenmesi,
- lock-up aşınması,
- hız sensörlerinin yaşlanması,
- yağ kaçaklarıdır.
Ayrıca 4 ileri olduğu için güncel 6–8 ileri şanzımanlara göre:
- vites oranları arasındaki fark daha büyüktür,
- uzun yolda motor devri daha yüksektir,
- yakıt tüketimi daha yüksek olabilir.
AF17 Kronik Sorunları
AF17 genel olarak sağlam bir şanzımandır. Kronik sorun denildiğinde “her AF17 kesin bozulur” anlaşılmamalıdır.
Yüksek kilometreli ünitelerde öne çıkan bölgeler şunlardır.
Valf gövdesinde hidrolik kaçak
AF17 valf gövdesinde zamanla valf ve yuvalar aşınabilir.
Hidrolik kaçak oluştuğunda:
- D veya R gecikebilir,
- vites geçişi yumuşayıp kaydırabilir,
- ardından sert kavrama oluşabilir,
- sıcak yağda problem artabilir,
- kavrama basıncı düşebilir.
AW60-41SN için valf gövdesi vakum testinin ayrı teknik prosedürü bulunması da bu şanzımanda valf-yuva sızdırmazlığının teşhiste önemli olduğunu gösterir.
Valf gövdesi kaynaklı belirtilerin tamamı için Hidrolik Beyin Arıza Belirtileri rehberi kullanılabilir.
2-3 geçişinde sarsıntı veya flare
AF17 valf gövdesi içerisinde ayrı:
- 1-2 shift valve,
- 2-3 shift valve,
- 3-4 shift valve
bulunur.
2-3 devresinde basınç geciktiğinde sürücü:
- motor devrinin kısa süre yükseldiğini,
- ardından vitesin sert tuttuğunu,
- sıcak araçta problemin arttığını
hissedebilir.
Bu durumda 2’den 3’e geçerken sarsıyor neden? içeriğindeki flare ile doğrudan vuruntu ayrımı önemlidir.
Tork konvertörü lock-up aşınması
AF17’de yüksek kilometrede en sık dikkat ettiğimiz alanlardan biri lock-up kavramasıdır.
Lock-up aşındığında:
- sabit hızda hafif titreme,
- motor devrinde küçük dalgalanma,
- TCC slip değerinin yükselmesi,
- ATF sıcaklığının artması,
- lock-up hata kodları
görülebilir.
Lock-up balatasından çıkan kir ATF’ye karıştığında valf gövdesi ve solenoidlerin çalışmasını da olumsuz etkileyebilir.
Özellikle sabit hızdaki şikâyet için Otomatik vites sabit hızda devir dalgalanması neden olur? rehberindeki motor ve tork konvertörü ayrımı yapılmalıdır.
Basınç kontrolü ve solenoid kirlenmesi
AF17’de solenoidlerin düzgün çalışması vites kalitesi açısından kritiktir.
ATF içerisinde:
- balata tozu,
- metalik kir,
- okside olmuş yağ kalıntıları
arttıkça solenoid hareketi yavaşlayabilir.
Sürücü bunu:
- rastgele sert vites,
- sıcak çalışmada geçiş problemi,
- gecikmeli D/R,
- kaydırma
şeklinde hissedebilir.
Solenoid elektriksel olarak sağlam görünmesine rağmen hidrolik olarak yavaş çalışabilir. Bu nedenle sadece direnç ölçümüyle teşhis tamamlanmaz.
Düşük yağ seviyesine bağlı hasar
AF17’nin önemli risklerinden biri düşük ATF seviyesiyle kullanılmaya devam edilmesidir.
Seviye düştüğünde:
- pompa hava çekebilir,
- ana hat basıncı düşebilir,
- kavramalar kayabilir,
- tork konvertörü beslemesi bozulabilir,
- planet dişli ve burç yağlaması yetersiz kalabilir.
AW60-41SN ailesinde planet grubun ciddi yağ seviyesi düşüşlerine karşı hassas olduğu bilinir.
Bu nedenle Şanzıman Yağ Seviyesinin Düşmesi belirtileri görüldüğünde kaçağın kaynağı bulunmadan kullanıma devam edilmemelidir.
Yağ pompası burcu aşınması
Yüksek kilometrede pompa burcu ve yataklama bölgeleri boşluk yapabilir.
Bunun sonucunda:
- yağ kaçağı,
- pompa basıncı kaybı,
- konvertör bölgesinden kaçak,
- uğultu
oluşabilir.
Özellikle düşük yağla uzun süre kullanılmış ünitelerde bu kontrol önemlidir. AW60-41SN’nin yüksek kilometre sorunları arasında pompa burcu aşınması da yer alır.
Şanzıman ısınınca vuruntu
AF17’nin soğukken düzgün, sıcakken sert vites değiştirmesi sık karşılaşılan teşhis senaryolarından biridir.
ATF ısındığında incelir. Valf gövdesi aşınmışsa sıcak ve daha düşük viskoziteli yağ, valf-yuva arasından daha fazla kaçabilir.
Sonuç:
- kavrama geç dolar,
- TCM daha fazla basınç ister,
- vites gecikip ardından sert tutabilir.
Bu şikâyette Araç ısınınca vuruntu başlıyor neden? rehberindeki sıcak-soğuk karşılaştırması oldukça değerlidir.
Kavrama paketlerinin aşınması
Düşük basınç veya yanlış yağla uzun süre kullanılan AF17’de iç kavramalar kaymaya başlayabilir.
Belirtiler:
- gaz verince devir yükselmesi,
- vites değiştirirken boşa çıkma hissi,
- sıcak çalışmada artan kayma,
- yanık ATF kokusu
olabilir.
Bu aşamada yalnız yağ değişimi mekanik balata aşınmasını onarmaz.
Gerçek kavrama kaymasını Vitesin Boşa Geçmesi (Kayma) rehberindeki belirtilerle karşılaştırmak gerekir.
Giriş ve çıkış devir sensörleri
AF17’de input/output speed sensörleri yüksek kilometrede arıza oluşturabilir.
Sensör problemi:
- yanlış vites oranı hesabı,
- sert geçiş,
- tek viteste kalma,
- arıza lambası
oluşturabilir.
Mekanik şanzımanı sökmeden önce sensör sinyalinin canlı veride gerçekten düzgün olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Yağ kaçakları
AF17’nin yaşı ilerledikçe:
- aks keçeleri,
- tork konvertörü/pompa bölgesi,
- soğutucu hortum bağlantıları,
- yağ çubuğu borusu ve contaları
kaçak yapabilir.
Astra G servis prosedüründe AF17 soğutucu hattı bağlantılarının AF13’ten farklı olduğu da görülür.
Kaçağın kaynağını bulmak için Şanzıman Yağ Kaçakları rehberindeki kontrol noktaları kullanılabilir.
Uğultu ve mekanik ses
AF17’de sürekli uğultu varsa yalnız “şanzıman yağı eskimiş” denilmemelidir.
Muhtemel nedenler:
- yağ pompası,
- rulman/burç,
- diferansiyel,
- planet sistem,
- düşük yağ seviyesi
olabilir.
Bu şikâyette Otomatik şanzıman neden uğultu yapar? rehberindeki sesin hız, motor devri ve vitese göre değişimi kontrol edilmelidir.
Her vuruntu valf gövdesi, her titreme tork konvertörü ve her kaydırma komple revizyon anlamına gelmez. AF17 teşhisinde arıza kodları, canlı veri, ATF seviyesi ve sıcaklığı, giriş-çıkış devirleri ve hidrolik davranış birlikte değerlendirilmelidir.
AF17 Arıza Belirtileri
AF17’de kontrol gerektiren başlıca belirtiler:
- D’ye geç bağlanma
- R’ye geç bağlanma
- D/R seçildiğinde vuruntu
- 1-2 sert geçiş
- 2-3 flare veya sarsıntı
- 3-4 geçiş problemi
- belirli viteste kaydırma
- sabit hızda devir dalgalanması
- lock-up titremesi
- sıcak çalışmada geçişlerin sertleşmesi
- tek viteste kalma
- yağ kaçağı
- şanzıman uğultusu
- yanık yağ kokusu
- arıza lambası
Arıza lambası yandığında Şanzıman arıza lambası neden yanar? rehberindeki gibi önce şanzıman kontrol ünitesindeki gerçek hata kayıtları okunmalıdır.
AF17 Yaygın Arıza Kodları
AF17 Opel araçlarda kullanıldığı için üreticiye özgü şanzıman kodlarıyla genel OBD kodları birlikte görülebilir.
P0700
P0700 doğrudan bir parçanın bozuk olduğunu söylemez.
Motor ECU’su, şanzıman kontrol sisteminde bir hata kaydı olduğunu bildirir.
AF17’de P0700 görülürse TCM içerisine girilip asıl hata okunmalıdır.
Opel P0700 Arıza Kodu – Şanzıman Kontrol Modülünde Arıza Kaydı Mevcut
P0715
Giriş/türbin devir sensörü devresiyle ilişkilidir.
Kontrol edilmesi gerekenler:
- input speed sensörü,
- kablo,
- soket,
- sensör beslemesi,
- TCM sinyalidir.
P0720
Çıkış devir sensörü tarafıyla ilişkilidir.
Output speed sinyali kaybolduğunda TCM gerçek vites oranını düzgün hesaplayamaz.
P0730
Yanlış vites oranı grubudur.
Muhtemel nedenler:
- düşük ATF,
- gerçek kavrama kayması,
- devir sensörü hatası,
- valf gövdesi,
- hidrolik basınç problemi.
Kod tek başına kavramanın yandığını kanıtlamaz.
P0740 / P0741
Tork konvertörü lock-up/TCC kontrol grubudur.
Kontrol edilmesi gerekenler:
- TCC solenoidi,
- lock-up hidrolik devresi,
- ATF seviyesi,
- TCC slip değeri,
- tork konvertörü kavramasıdır.
P0750 / P0755 grubu
Vites solenoidleriyle ilişkili elektriksel veya performans arızalarında görülür.
Solenoid değişmeden önce tesisat ve hidrolik kontrol yapılmalıdır.
Canlı Veri ve Basınç Kontrolleri
AF17’de teşhis sırasında mümkün olduğunda şu verileri birlikte izliyoruz:
- giriş/türbin devri,
- çıkış devri,
- araç hızı,
- komut edilen vites,
- gerçek vites oranı,
- lock-up komutu,
- TCC slip,
- ATF sıcaklığı,
- solenoid durumları.
Örneğin 3. vites komutu verilmişken giriş/çıkış oranı 3. vitese uymuyorsa gerçek kavrama kayması veya hidrolik basınç problemi araştırılır.
TCC komutu aktifken slip yüksek kalıyorsa tork konvertörü kadar valf gövdesindeki lock-up kontrolü de incelenmelidir.
AF17 Şanzıman Yağı, Kapasitesi, Filtresi ve Bakımı
AF17 hangi şanzıman yağını kullanır?
- Doğru temel standardı: ATF 3309 / JWS 3309 / Toyota Type T-IV sınıfıdır.
- Opel güncel OEM yağı: 19 40 771 / GM 93160393 – ATF 3309.
- Eski 19 40 767 / 9117946 ATF 3305, Opel tarafından daha sonra 93160393 / 19 40 771 ile değiştirilmiştir.
- Castrol: Castrol Transmax ATF Multivehicle, Aisin şanzımanlarda JWS 3309 gereksinimi için uygundur.
- Mobil: Mobil ATF 3309 doğrudan JWS 3309 sınıfındadır.
- Motul: Motul Multi ATF / Trans ATF, JWS 3309 ve Toyota T-IV uyumluluğu bulunan seçeneklerdir.
- Dexron VI veya AF40 AW-1 yağı kullanılmamalıdır. AF17 için Opel EPC’de ATF 3309; AF40 için ise AW-1 açıkça ayrı yağlar olarak gösterilir.
Yağların yalnız “ATF” yazdığı için birbirine uygun olmadığını Yanlış şanzıman yağı kullanılırsa ne olur? rehberinde ayrıntılı anlattık.
AF17 kaç litre yağ alır?
- Komple revizyon/kuru dolum: yaklaşık 7,2 litre.
- Normal boşaltma-doldurma: yaklaşık 4,0 litre.
- 7,2 litre toplam kapasiteyi normal bakım miktarı sanıp doğrudan doldurmayın.
- Son miktar çıkan yağ ve doğru seviye kontrolüyle belirlenmelidir.
Toplam kapasite ile bakım miktarının neden farklı olduğunu Otomatik şanzıman yağı kaç litre alır? rehberinde ayrıca açıkladık.
AF17 filtresi bakımda değişir mi?
- AF17’de iç yağ filtresi/strainer bulunur.
- Filtre rutin boşaltma-doldurma sırasında kolay erişilen dış filtre değildir.
- Normal 4 litrelik yağ bakımında rutin filtre değişimi yapılmaz.
- Filtreye kapsamlı söküm/revizyon sırasında erişilir.
- Revizyonda kirli veya eski filtre yenilenmelidir.
Filtre tıkanmasının yaratabileceği basınç problemleri için Şanzıman filtresi ne zaman değişir? rehberi kullanılabilir.
Üretici yağı ne zaman değiştirmeyi öneriyor?
- Dönem Opel servis yaklaşımında normal kullanım için ömürlük/lifetime yağ yaklaşımı görülebilir.
- Ağır kullanım şartlarında ATF değişimi ayrıca öngörülür. Meriva servis bilgilerinde AF13/AF13-II/AF17 için normal kullanımda değişim gerekmeyebileceği, ağır kullanımın istisna olduğu belirtilir.
- Bugün bu araçların yaşı nedeniyle yalnız “lifetime” yaklaşımına güvenmek doğru değildir.
Bizim servis önerimiz
- Sağlıklı AF17’de 50.000–60.000 km veya yaklaşık 4 yıl civarında yağ kontrolü/değişimi koruyucu açıdan mantıklıdır.
- Sıcak iklim, yoğun dur-kalk ve rampa kullanımında daha erken kontrol yapılabilir.
- ATF yanık kokulu veya yoğun metal/balata artığı içeriyorsa önce arıza teşhisi yapılmalıdır.
- Genel bakım yaklaşımı için Otomatik şanzıman yağı kaç km’de değişir? kullanılabilir.
Yağ değişimi nasıl yapılmalı?
- Sağlıklı AF17’de normal boşaltma-doldurma yapılabilir.
- Bir bakımda yaklaşık 4 litre ATF yenilenir.
- Daha fazla eski yağ yenilenecekse kontrollü kademeli değişim yapılabilir.
- Kaydıran veya yoğun metal içeren şanzımana doğrudan agresif flush uygulanmamalıdır.
- Kısmi ve kademeli değişim farkı Otomatik Şanzıman Kısmi Yağ Değişimi mi Tam Değişim mi Daha Sağlıklıdır? rehberinde açıklanmıştır.
AF17 yağ seviyesi nasıl ayarlanır?
- AF17’de yağ çubuğu ile seviye kontrolü yapılır.
- Araç düz zeminde olmalıdır.
- Motor çalışırken vitesler kontrollü şekilde dolaştırılmalıdır.
- Soğuk kontrol için yaklaşık 20 °C, sıcak kontrol için yaklaşık 80 °C işaretleri kullanılır.
- Sıcak seviyede yağ çubuğunun ilgili MIN-MAX aralığı esas alınır.
- Fazla yağ da eksik yağ kadar sorun çıkarabilir.
ATF sıcaklığının seviye ölçümünü neden değiştirdiğini Otomatik Şanzıman Yağı Hangi Sıcaklıkta Ölçülmelidir? rehberinde açıkladık.
Yağ Soğutucusu ve Şanzıman Sıcaklığı
AF17’de ATF:
- yağlama,
- hidrolik basınç,
- tork konvertöründe güç aktarımı,
- kavrama kontrolü,
- soğutma
görevlerini aynı anda yapar.
Yağın aşırı ısınması valf gövdesindeki mevcut boşlukların etkisini artırabilir ve tork konvertörü lock-up balatasını hızla yıpratabilir.
Sıcaklık problemi varsa yalnız ATF değiştirmek yerine:
- soğutucu hatları,
- eşanjör,
- yağ seviyesi,
- TCC slip,
- hidrolik basınç
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu konuda Otomatik Şanzıman yağı neden ısınır? rehberi kullanılabilir.
AF17 Adaptasyon Gerekir mi?
AF17 elektronik kontrollü bir şanzımandır fakat yeni nesil 8–10 ileri şanzımanlardaki kadar karmaşık öğrenme sistemine sahip değildir.
Her yağ değişiminden sonra adaptasyon sıfırlamak zorunlu değildir.
Adaptasyon/öğrenme daha çok:
- TCM işlemi,
- valf gövdesi onarımı,
- solenoid değişimi,
- komple revizyon
sonrasında servis prosedürüne göre değerlendirilir.
Mekanik kaydırmayı adaptasyonla onarmaya çalışmak doğru değildir. Adaptasyon sıfırlama ne zaman gerekir? rehberi bu ayrımı açıklar.
AF17 Nasıl Kullanılmalı?
AF17 klasik tork konvertörlü otomatik olduğu için doğru kullanımı basittir.
- Araç tamamen durmadan D-R yapmayın.
- Yağ kaçağıyla kullanmayın.
- Kaydırma varsa yüksek gazla zorlamayın.
- Yanlış ATF eklemeyin.
- Rampada aracı gazla sabit tutmayın.
- Sıcaklık veya arıza uyarısını ihmal etmeyin.
Yoğun şehir içi kullanımın etkileri için Dur Kalk Trafikte Otomatik Şanzıman Zarar Görür mü? rehberi dikkate alınabilir.
Kırmızı ışıkta D mi N mi?
Kısa beklemelerde D konumunda frenle beklemek normaldir.
Her ışıkta D-N-D yapmak gerekmez.
Uzun beklemelerde N kullanılabilir ancak N’ye geçmenin her durumda şanzımanı koruduğu düşünülmemelidir.
Bu konunun ayrıntısı D’den N’ye geçmek zararlı mı? rehberinde bulunabilir.
Yokuşta nasıl kullanılmalı?
Aracı gazla rampada sabit tutmayın.
Bunu yapmak tork konvertörünü sürekli kaymada tutar ve ATF sıcaklığını gereksiz yükseltir.
Doğru kalkış tekniği Rampada otomatik araç nasıl kaldırılır? rehberinde açıklanmıştır.
Park ederken ne yapılmalı?
Eğimli yerde aracın bütün ağırlığını P kilidine bırakmamak gerekir.
Doğru yöntem:
- Araç tamamen durdurulur.
- Fren basılı tutulur.
- Park freni uygulanır.
- Ardından P seçilir.
Bu sıralamanın nedeni Park ederken önce el freni mi P konumu mu? rehberinde açıklanmıştır.
AF17’li araç çekilir mi?
Araç özelindeki kullanım kılavuzu esas alınmalıdır.
AF17 önden çekişli transaxle olduğu için yağ pompası çalışmadan tahrik tekerleklerinin uzun mesafe döndürülmesi risklidir.
Genel kurallar için Otomatik araç çekilir mi? kullanılabilir.
AF17 Alınır mı?
Bakımlı AF17 alınabilir.
Dönemine göre dayanıklı ve onarılabilir bir Aisin otomatiğidir.
İkinci el kontrolde:
- araç tamamen soğukken D ve R denenmeli,
- 1-2 ve 2-3 geçişleri kontrol edilmeli,
- dördüncü vitese geçtiği doğrulanmalı,
- sabit hızda lock-up izlenmeli,
- sıcak test tekrar yapılmalı,
- ATF seviyesi ve rengi kontrol edilmeli,
- TCM hata hafızası okunmalıdır.
AF17 Şanzımanın Ömrü Ne Kadardır?
AF17 için kesin kilometre garantisi verilemez.
Ömrü:
- doğru ATF 3309 kullanımı,
- yağ seviyesi,
- çalışma sıcaklığı,
- tork konvertörü,
- valf gövdesi,
- sürüş şekli,
- motor torku,
- daha önce yapılan onarımlar
belirler.
İyi bakılmış örnekler yüksek kilometrelere çıkabilir fakat “300 bin kilometre kesin gider” gibi garanti vermek doğru değildir.
Şanzıman ömrünün neden yalnız kilometreyle ölçülemeyeceğini Otomatik şanzıman ömrü kaç km? rehberinde açıkladık.
AF17 Onarım ve Revizyon Maliyeti
Her AF17 arızası komple revizyon değildir.
Problem:
- sensör,
- solenoid,
- valf gövdesi,
- yağ kaçağı,
- tork konvertörü
seviyesinde olabilir.
Düşük basınç veya kaydırmayla uzun süre kullanılmışsa:
- iç kavramalar,
- planet dişli grubu,
- yağ pompası,
- burç ve yataklamalar
da onarım gerektirebilir.
Komple mekanik işlem gerektiğinde yapılan işlemler Şanzıman Revizyonu Nedir? rehberinde anlatılmıştır.
AF17 Kullanıcı Deneyimleri
AF17’nin güçlü yanı doğru kullanıldığında rahat ve tahmin edilebilir sürüş karakteridir.
Bakımlı araçlarda:
- kalkış yumuşaktır,
- düşük hız sürüşü rahattır,
- mekanik dayanıklılık iyidir.
Yaşı ilerlemiş ve bakımsız örneklerde ise:
- sıcak vuruntusu,
- 1-2 sertliği,
- 2-3 flare,
- lock-up titremesi,
- sensör arızaları,
- yağ kaçakları
daha sık görülür.
Aynı belirti her araçta aynı parçanın bozuk olduğunu göstermez.
AF17 veya başka klasik otomatiklerle ilgili araç özelindeki sorular için Tam Otomatik Şanzımanlar forumu kullanılabilir.
AF17 Hakkında Sık Sorulan Sorular
AF17 tam otomatik mi?
Evet. 4 ileri tork konvertörlü tam otomatik şanzımandır.
AF17 Aisin mi?
Evet. Aisin kodu AW60-41SN‘dir.
AF17 kaç ileri?
4 ileri ve 1 geri vitese sahiptir.
AF17 ne kadar tork taşır?
Yaklaşık 175 Nm sınıfında bir ünitedir.
AF17 ile AF13 aynı mı?
Hayır. AF17 AW60-41SN, eski AF13 ise AW60-40LE ailesidir. Valf gövdeleri dahil önemli farkları vardır.
AF17 ile AF13-II aynı mı?
Hayır. AF13-II 60-40SN tarafında, AF17 ise 60-41SN tarafındadır.
AF17 hangi araçlarda bulunur?
En bilinen uygulamalar Astra G 1.8, Astra H 1.8, Zafira A 1.8, bazı Zafira B ve Vectra B otomatikler ile Suzuki Aerio 1.8’dir.
AF17 hangi yağı kullanır?
ATF 3309 / JWS 3309 / Toyota Type T-IV sınıfı yağ kullanır.
Opel güncel OEM karşılığı 19 40 771 / GM 93160393‘tür.
AF17 için Castrol hangi yağ?
Castrol Transmax ATF Multivehicle, Aisin JWS 3309 gereksinimi için uygundur.
AF17’ye Dexron VI konur mu?
AF17 için doğru temel yağ ATF 3309/JWS 3309’dur. Dexron VI kullanan 6T ailesiyle AF17’nin yağını karıştırmamak gerekir. Opel parça bilgisinde bu yağlar ayrı uygulamalar olarak tanımlanmıştır.
AF17 kaç litre yağ alır?
- Komple revizyon: yaklaşık 7,2 litre
- Normal boşaltma-doldurma: yaklaşık 4,0 litre
AF17 filtresi yağ bakımında değişir mi?
Normal boşaltma-doldurmada hayır. Filtre iç yapıdadır ve rutin bakımda kolay erişilebilir değildir.
AF17 vuruntu yaparsa komple revizyon gerekir mi?
Hayır. Önce yağ, valf gövdesi, solenoidler, sensörler, tork konvertörü ve mekanik kavrama durumu ayrılmalıdır.
AF17 alınır mı?
Doğru ATF kullanılmış, soğuk ve sıcak testte düzgün çalışan, kaydırma/lock-up titremesi olmayan ve arıza hafızası temiz bir AF17 alınabilir.
Genel Değerlendirme
AF17 ya da Aisin koduyla AW60-41SN, Opel’in özellikle 1.8 litre motorlarında kullandığı 4 ileri tork konvertörlü tam otomatik şanzımandır.
AF13 ailesine benzemesine rağmen valf gövdesi, TCC solenoidi ve tork sınıfı açısından ayrı bir şanzımandır. AF17 valf gövdesinde ilave arka kontrol gövdesi ve uzun TCC solenoidi kullanılması bu ayrımın en net teknik işaretlerinden biridir.
Bakım tarafında en kritik konu yağdır. AF17 için ATF 3309 / JWS 3309 / Toyota Type T-IV sınıfı yağ kullanılmalı; Opel tarafındaki güncel OEM karşılığı 19 40 771 / 93160393 olmalıdır. Normal bakım sırasında toplam 7,2 litre değil, yaklaşık 4 litre ATF yenilenir.
Arıza tarafında özellikle valf gövdesi hidrolik kaçakları, lock-up kavraması, yağ pompası/burç yapısı, giriş-çıkış devir sensörleri ve düşük ATF seviyesine bağlı mekanik hasarlar önemlidir.
Bakımı düzgün ve doğru yağla kullanılmış bir AF17 hâlâ güvenilir bir otomatik şanzıman olabilir. Özellikle ikinci elde karar verirken yalnız kısa bir sürüş yerine soğuk-sıcak test, TCC davranışı, 1-2/2-3 geçişleri, ATF seviyesi ve TCM hata hafızası birlikte kontrol edilmelidir.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.
Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.
