ZF Şanzıman Nedir?

ZF şanzıman, Almanya merkezli ZF Friedrichshafen tarafından geliştirilen ve üretilen şanzımanlara verilen genel isimdir.

ZF; binek otomobil, SUV, hafif ticari, ağır ticari ve performans araçları için farklı şanzıman aileleri üretir. BMW, Audi, Jaguar, Land Rover, Jeep, Alfa Romeo, Maserati, Porsche, Aston Martin ve Rolls-Royce gibi birçok markada ZF şanzımanlarla karşılaşılabilir.

Binek araçlarda kullanılan başlıca ZF şanzıman aileleri şunlardır:

• ZF 3HP
• ZF 4HP
• ZF 5HP
• ZF 6HP
• ZF 8HP
• ZF 9HP
• ZF 7DT çift kavramalı şanzıman
• Yeni nesil hibrit 8HP ve 8P çeşitleri

ZF 4HP, 5HP, 6HP ve 8HP aileleri çoğunlukla boyuna yerleştirilen tork konvertörlü tam otomatik şanzımanlardır. ZF 9HP ise enine motorlu, önden çekişli veya dört tekerlekten çekişli araçlar için geliştirilmiştir.

ZF’nin ürettiği bütün otomatik şanzıman ailelerini ZF otomatik şanzımanları yazımızda teknik özellikleriyle birlikte anlattık.

Her ZF Şanzıman Aynı mı?

Hayır. “ZF şanzıman” tek bir şanzıman modeli değildir.

Örneğin:

• ZF 4HP, dört ileri eski nesil tam otomatiktir.
• ZF 5HP, beş ileri tork konvertörlüdür.
• ZF 6HP, altı ileri ve elektronik mekatronik kontrollüdür.
• ZF 8HP, sekiz ileri ve boyuna yerleşimlidir.
• ZF 9HP, dokuz ileri olmasına rağmen enine motorlar için geliştirilmiştir.
• ZF 7DT, çift kavramalı yapıya sahiptir.

Aynı aile içinde de tork kapasitesi ve araç uygulaması değişir. Örneğin 8HP45 ile 8HP95 aynı sekiz ileri aileye ait olsa da taşıyabildikleri motor torku, tork konvertörü, kavramaları ve bazı iç parçaları aynı değildir.

Bu nedenle araçta “ZF şanzıman var” bilgisi yağ veya parça siparişi için yeterli olmaz. Tam şanzıman kodu belirlenmelidir.

Araçtaki ZF Şanzıman Nasıl Anlaşılır?

Şanzımanın üreticisini yalnız vites sayısına veya vites kolunun görünümüne bakarak belirlemek mümkün değildir.

Kesin tespit için şu bilgiler birlikte kontrol edilmelidir:

• Araç şasi numarası
• Şanzıman gövdesindeki kimlik etiketi
• Teşhis cihazındaki şanzıman bilgisi
• Araç üreticisinin şanzıman kodu
• Üretim yılı
• Motor kodu
• Çekiş sistemi
• Şanzıman üzerindeki ZF parça numarası

Aynı modelde motor ve üretim yılına göre ZF, Aisin, Getrag veya başka bir üreticinin şanzımanı bulunabilir.

Örneğin BMW’nin boyuna motorlu birçok modelinde ZF 8HP kullanılırken, önden çekiş temelli bazı BMW ve MINI modellerinde Aisin sekiz ileri bulunur. Vites sayısının sekiz olması iki şanzımanın aynı olduğu anlamına gelmez.

ZF Şanzıman Kodları Nasıl Okunur?

ZF’nin klasik otomatik şanzıman kodlarında ilk sayı vites sayısını, “HP” ise hidrodinamik planet otomatik ailesini ifade eder.

Örnekler:

• 4HP22: Dört ileri ZF tam otomatik
• 5HP19: Beş ileri ZF tam otomatik
• 6HP26: Altı ileri ZF tam otomatik
• 8HP70: Sekiz ileri ZF tam otomatik
• 9HP48: Dokuz ileri, enine yerleşimli ZF tam otomatik

Kodun sonundaki sayı her araçta doğrudan ve kesin tork kapasitesi olarak okunmamalıdır. Aynı temel şanzımanın üretim yılı, gövde ve kalibrasyon farklılıkları bulunabilir.

Kod sonundaki ekler de önemlidir:

• X: Dört tekerlekten çekiş uygulaması
• A: Bazı Audi ve dört tekerlekten çekiş uygulamaları
• H: Hibrit uygulama
• BMW’ye özgü GA kodları
• Volkswagen-Audi grubuna özgü 01V, 09E ve 0BK gibi kodlar
• Chrysler’in 845RE, 850RE ve TorqueFlite 8 ticari adları

Araç üreticisinin verdiği kodla ZF kodu farklı görünse de şanzımanın temel üreticisi ZF olabilir.

ZF 4HP Şanzıman Kullanan Araçlar

ZF 4HP ailesi, özellikle 1980’li ve 1990’lı yıllarda çok sayıda Avrupa aracında kullanılmıştır.

Başlıca modeller:

• 4HP14
• 4HP16
• 4HP18
• 4HP20
• 4HP22
• 4HP24
• 4HP30

ZF 4HP14 kullanan araçlar

4HP14 daha çok enine motorlu, önden çekişli Avrupa araçlarında kullanılmıştır.

Başlıca uygulamalar:

• Citroën BX
• Citroën Xantia’nın bazı motorları
• Peugeot 205’in bazı otomatik versiyonları
• Peugeot 305
• Peugeot 309
• Peugeot 405
• Peugeot 306’nın bazı erken modelleri
• Renault 9 ve 11’in bazı otomatik versiyonları
• Renault 19’un bazı modelleri

Araç modeli aynı olsa bile motor ve üretim yılına göre başka şanzıman bulunabilir.

ZF 4HP16 kullanan araçlar

4HP16 daha çok önden çekişli orta sınıf araçlarda görülür:

• Chevrolet Epica
• Chevrolet Evanda
• Chevrolet Lacetti’nin bazı versiyonları
• Daewoo Leganza
• Daewoo Magnus
• Daewoo Nubira’nın bazı modelleri
• Suzuki Forenza
• Suzuki Verona

ZF 4HP18 kullanan araçlar

4HP18’in önden çekişli, arkadan itişli ve dört tekerlekten çekişli farklı uygulamaları bulunur.

Başlıca araçlar:

• Audi 100
• Audi 200
• Audi V8’in bazı versiyonları
• Citroën XM
• Peugeot 605
• Renault 25
• Renault Safrane
• Saab 9000
• Alfa Romeo 164
• Lancia Thema
• Fiat Croma’nın bazı otomatik modelleri

ZF 4HP20 kullanan araçlar

4HP20, 1990’ların sonu ve 2000’lerin başındaki enine motorlu yüksek torklu araçlarda kullanılmıştır.

Başlıca uygulamalar:

• Peugeot 406 V6
• Peugeot 407’nin bazı erken versiyonları
• Peugeot 607
• Citroën C5’in bazı motorları
• Citroën C8
• Citroën XM V6
• Renault Laguna
• Renault Espace
• Renault Safrane
• Mercedes-Benz Vito ve V Serisi’nin bazı önden çekişli uygulamaları
• Lancia Phedra
• Fiat Ulysse

4HP20, Mercedes’in kendi 722 serisiyle karıştırılmamalıdır. Bazı enine motorlu Mercedes uygulamalarında ZF üretimi şanzıman kullanılmıştır.

ZF 4HP22 kullanan araçlar

4HP22, boyuna motorlu ve arkadan itişli araçlarda en yaygın ZF şanzımanlardan biridir.

Başlıca araçlar:

• BMW E30 3 Serisi
• BMW E28 ve E34 5 Serisi
• BMW E23 ve E32 7 Serisi
• BMW E24 6 Serisi
• Jaguar XJ6
• Jaguar XJS’nin bazı motorları
• Range Rover Classic
• Land Rover Discovery I
• Volvo 740
• Volvo 760
• Volvo 940
• Peugeot 505
• Maserati Biturbo’nun bazı versiyonları
• Alfa Romeo 75’in bazı otomatik modelleri

ZF 4HP24 kullanan araçlar

4HP24, 4HP22’nin daha yüksek torklu uygulamalara uygun çeşididir.

Başlıca araçlar:

• BMW E32 750i ve 750iL
• Jaguar XJ12
• Jaguar XJS V12
• Range Rover Classic’in güçlü motor seçenekleri
• Bentley ve Rolls-Royce’un bazı modelleri

ZF 4HP30 kullanan araçlar

4HP30, yüksek torklu ve lüks araçlar için geliştirilmiş büyük gövdeli bir şanzımandır.

Başlıca araçlar:

• BMW E32 750i’nin bazı üretim dönemleri
• BMW E38 750i’nin erken versiyonları
• Jaguar XJ12
• Bentley’in bazı modelleri
• Rolls-Royce’un bazı modelleri

ZF 4HP ailesinin çalışma sistemi ve sorunlarını ZF 4HP şanzıman rehberimizde anlattık.

ZF 5HP Şanzıman Kullanan Araçlar

ZF 5HP ailesi 1990’lı ve 2000’li yıllarda BMW, Audi, Volkswagen, Jaguar, Porsche, Land Rover ve Aston Martin modellerinde yaygın olarak kullanıldı.

Başlıca kodlar:

• 5HP18
• 5HP19
• 5HP24
• 5HP30

ZF 5HP18 kullanan araçlar

BMW bu şanzımanı bazı modellerinde A5S 310Z koduyla kullandı.

Başlıca araçlar:

• BMW E36 3 Serisi
• BMW E34 5 Serisi
• BMW E39 5 Serisi’nin bazı erken motorları
• BMW E38 7 Serisi’nin bazı altı silindirli versiyonları

ZF 5HP19 kullanan araçlar

5HP19, ZF’nin en yaygın beş ileri şanzımanlarından biridir. Arkadan itişli, önden çekişli ve dört tekerlekten çekişli çeşitleri bulunur.

BMW uygulamaları:

• BMW E46 3 Serisi
• BMW E39 5 Serisi
• BMW E38 7 Serisi’nin bazı motorları
• BMW E53 X5’in bazı motorları
• BMW Z3
• BMW Z4 E85’in bazı versiyonları

Volkswagen-Audi grubu uygulamaları:

• Audi A4
• Audi A6
• Audi A8’in bazı motorları
• Audi S4’ün bazı versiyonları
• Volkswagen Passat B5 ve B5.5
• Volkswagen Phaeton’un bazı motorları
• Skoda Superb I’in bazı otomatik versiyonları
• Porsche Boxster
• Porsche 911’in bazı Tiptronic modelleri

Volkswagen-Audi grubunda bu şanzıman 01V, Tiptronic veya farklı üretici kodlarıyla görülebilir.

ZF 5HP19 şanzıman yazımızda 01V ve BMW kodlarını birlikte açıkladık.

ZF 5HP24 kullanan araçlar

5HP24 daha yüksek torklu lüks araçlarda kullanılmıştır.

BMW uygulamaları:

• BMW E39 540i
• BMW E38 735i
• BMW E38 740i
• BMW E53 X5 4.4i
• BMW E52 Z8’in bazı uygulamaları

Jaguar ve Land Rover uygulamaları:

• Jaguar XJ
• Jaguar XK8
• Jaguar XKR’nin bazı versiyonları
• Range Rover
• Land Rover’ın bazı V8 motorlu modelleri

Volkswagen-Audi uygulamaları:

• Audi A6
• Audi A8
• Audi S6
• Audi S8
• Volkswagen Phaeton’un bazı motor seçenekleri

ZF 5HP30 kullanan araçlar

5HP30, yüksek torklu V8 ve V12 motorlarla eşleştirilmiştir.

Başlıca araçlar:

• BMW E32 750i’nin son dönemleri
• BMW E38 750i ve 750iL
• BMW E31 850i ve 850Ci
• Bentley Arnage’ın bazı versiyonları
• Rolls-Royce Silver Seraph
• Aston Martin’in bazı modelleri

ZF 6HP Şanzıman Kullanan Araçlar

ZF 6HP, 2000’li yılların başında seri üretime giren altı ileri tork konvertörlü otomatik şanzıman ailesidir.

Başlıca çeşitleri:

• 6HP19
• 6HP21
• 6HP26
• 6HP28
• 6HP32
• Dört çeker ve Audi uygulamalarına ait X/A çeşitleri

BMW ZF 6HP kullanan araçlar

BMW, ZF 6HP ailesini çok geniş bir model grubunda kullandı.

Başlıca uygulamalar:

• BMW E81, E82, E87 ve E88 1 Serisi
• BMW E90, E91, E92 ve E93 3 Serisi
• BMW E60 ve E61 5 Serisi
• BMW E63 ve E64 6 Serisi
• BMW E65 ve E66 7 Serisi
• BMW E83 X3
• BMW E53 X5’in son dönemleri
• BMW E70 X5
• BMW E71 X6
• BMW E85 ve E89 Z4’ün bazı versiyonları

Kullanılan şanzıman motor torkuna göre değişir:

• 6HP19 ve 6HP21: Düşük ve orta torklu motorlar
• 6HP26 ve 6HP28: Yüksek torklu altı ve sekiz silindirli motorlar
• 6HP32: V12 ve çok yüksek torklu uygulamalar

BMW’nin bazı modellerinde aynı üretim döneminde GM şanzıman da kullanıldığı için araç şasi numarasıyla kontrol yapılmalıdır.

Audi ve Volkswagen ZF 6HP kullanan araçlar

ZF 6HP’nin dört tekerlekten çekişe uygun 6HP19A, 6HP26A ve 6HP28A çeşitleri Audi tarafından Tiptronic adıyla kullanılmıştır.

Başlıca araçlar:

• Audi A4’ün bazı quattro versiyonları
• Audi A5 quattro
• Audi A6 quattro
• Audi A7’nin erken bazı versiyonları
• Audi A8
• Audi Q5’in bazı motorları
• Audi Q7
• Audi S ve yüksek torklu quattro modellerinin bazıları
• Volkswagen Phaeton
• Volkswagen Touareg
• Porsche Cayenne’in bazı nesilleri

Önden çekişli Audi modellerinde aynı dönemde Multitronic CVT bulunabilir. “Audi otomatik” denilerek bütün modeller ZF kabul edilmemelidir.

Jaguar ZF 6HP kullanan araçlar

• Jaguar S-Type
• Jaguar XF
• Jaguar XJ
• Jaguar XK
• Jaguar XKR
• Motor ve üretim yılına göre bazı yüksek performanslı versiyonlar

Jaguar’ın aynı modelinde motor torkuna göre farklı 6HP çeşidi bulunabilir.

Land Rover ZF 6HP kullanan araçlar

• Range Rover L322
• Range Rover Sport L320
• Land Rover Discovery 3
• Land Rover Discovery 4’ün bazı erken versiyonları

Özellikle 2.7 TDV6, 3.0 TDV6, 3.6 TDV8 ve çeşitli benzinli motorlarda ZF 6HP uygulamaları görülür.

Ford ZF 6HP kullanan araçlar

• Ford Falcon’un bazı Avustralya modelleri
• Ford Territory’nin bazı motor seçenekleri

Ford’un Avrupa’daki Powershift modelleri ZF 6HP değildir. Şanzıman türleri birbirine karıştırılmamalıdır.

Bentley, Rolls-Royce ve Aston Martin

ZF 6HP’nin yüksek torklu çeşitleri şu markaların bazı modellerinde kullanılmıştır:

• Bentley Continental GT
• Bentley Flying Spur
• Rolls-Royce Phantom
• Rolls-Royce Ghost’un erken uygulamaları
• Aston Martin DB9
• Aston Martin DBS
• Aston Martin Rapide
• Aston Martin Vantage’ın bazı otomatik versiyonları

ZF 6HP’nin kodları, yağı ve kronik sorunlarını ZF 6HP şanzıman yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

ZF 8HP Şanzıman Kullanan Araçlar

ZF 8HP, günümüzde en yaygın kullanılan boyuna yerleşimli tork konvertörlü şanzıman ailelerinden biridir.

Başlıca çeşitleri:

• 8HP30
• 8HP45
• 8HP50
• 8HP51
• 8HP55
• 8HP65
• 8HP70
• 8HP75
• 8HP76
• 8HP90
• 8HP95
• Yeni nesil 8HP80 ve 8HP100
• Hibrit uygulamalar

BMW ZF 8HP kullanan araçlar

BMW, ZF 8HP’yi çok geniş bir model grubunda kullanır:

• BMW 1 Serisi’nin boyuna motorlu modelleri
• BMW 2 Serisi Coupe ve uygun boyuna motorlu versiyonlar
• BMW 3 Serisi
• BMW 4 Serisi
• BMW 5 Serisi
• BMW 6 Serisi
• BMW 7 Serisi
• BMW 8 Serisi
• BMW X1 E84’ün bazı modelleri
• BMW X3
• BMW X4
• BMW X5
• BMW X6
• BMW X7
• BMW Z4
• Bazı BMW M Performance ve M modelleri

Önden çekiş temelli BMW 1 Serisi, 2 Serisi Active Tourer ve MINI modellerindeki Aisin sekiz ileri şanzımanlar ZF 8HP değildir.

Jaguar ZF 8HP kullanan araçlar

• Jaguar XE
• Jaguar XF
• Jaguar XJ
• Jaguar F-Type
• Jaguar F-Pace
• Jaguar E-Pace’in bazı uygulamaları kontrol edilmelidir; bütün versiyonları boyuna ZF 8HP değildir.

Motor gücüne göre 8HP45, 8HP50, 8HP70 ve daha yüksek kapasiteli çeşitler kullanılabilir.

Land Rover ZF 8HP kullanan araçlar

• Range Rover
• Range Rover Sport
• Range Rover Velar
• Land Rover Discovery
• Land Rover Defender
• Boyuna motorlu bazı diğer Land Rover uygulamaları

Range Rover Evoque ve Discovery Sport gibi enine motorlu araçlarda 8HP yerine ZF 9HP bulunabilir.

Jeep ZF 8HP kullanan araçlar

• Jeep Grand Cherokee
• Jeep Wrangler
• Jeep Gladiator
• Jeep Wagoneer ve Grand Wagoneer’ın bazı versiyonları
• Yüksek torklu boyuna motorlu Jeep modelleri

Jeep Renegade, Compass ve Cherokee’nin bazı enine motorlu versiyonlarında ZF 8HP değil, ZF 9HP kullanılır.

Dodge ve Chrysler ZF 8HP kullanan araçlar

• Chrysler 300
• Dodge Charger
• Dodge Challenger
• Dodge Durango
• Motor ve üretim yılına göre diğer boyuna platformlu modeller

Bu araçlarda şanzıman TorqueFlite 8, 845RE, 850RE veya farklı ticari adlarla görülebilir. Bazı çeşitler ZF üretimi, bazıları ZF tasarımının lisanslı üretimidir.

Ram ZF 8HP kullanan araçlar

• Ram 1500
• Motor ve tork seviyesine göre farklı TorqueFlite 8 çeşitleri

Ram araçlarında düşük ve yüksek torklu motorların şanzımanları aynı kabul edilmemelidir.

Alfa Romeo ZF 8HP kullanan araçlar

• Alfa Romeo Giulia
• Alfa Romeo Stelvio

Dört silindirli ve Quadrifoglio gibi yüksek güçlü versiyonlarda farklı tork kapasitelerine sahip 8HP çeşitleri kullanılır.

Maserati ZF 8HP kullanan araçlar

• Maserati Ghibli
• Maserati Quattroporte
• Maserati Levante
• Maserati Grecale’in uygun motor seçenekleri
• Yeni nesil GranTurismo’nun bazı uygulamaları

Toyota ZF 8HP kullanan araçlar

• Toyota GR Supra

GR Supra’nın sekiz ileri otomatik versiyonunda BMW ile ortak güç aktarma altyapısına bağlı ZF 8HP kullanılır. Toyota’nın diğer sekiz ileri otomatiklerinin tamamı ZF değildir.

Rolls-Royce ZF 8HP kullanan araçlar

• Rolls-Royce Ghost
• Rolls-Royce Wraith
• Rolls-Royce Dawn
• Rolls-Royce Phantom’un uygun nesilleri
• Rolls-Royce Cullinan

Aston Martin ZF 8HP kullanan araçlar

• Aston Martin DB11
• Aston Martin DBS Superleggera
• Aston Martin Vantage’ın uygun nesilleri
• Aston Martin DBX
• Aston Martin Vanquish’in bazı nesilleri

Bentley ve Lamborghini ZF 8HP kullanan araçlar

• Bentley Bentayga
• Bentley Continental GT’nin uygun nesilleri
• Bentley Flying Spur’un bazı nesilleri
• Lamborghini Urus

Bu yüksek torklu araçlarda 8HP95 gibi güçlendirilmiş 8HP çeşitleri kullanılabilir.

Audi ve Volkswagen ZF 8HP kullanan araçlar

Audi’nin boyuna motorlu ve yüksek torklu bazı quattro modellerinde ZF 8HP, Tiptronic adıyla kullanılır.

Başlıca araçlar:

• Audi A6’nın bazı motorları
• Audi A7
• Audi A8
• Audi Q7
• Audi Q8
• Bazı Audi S ve RS uygulamaları
• Volkswagen Touareg’in bazı nesilleri

Audi modellerinde S tronic çift kavramalı şanzıman da bulunduğu için yalnız model adına bakılarak karar verilmemelidir.

ZF 8HP’nin nesilleri, arızaları ve doğru yağını ZF 8HP şanzıman rehberimizde anlattık.

ZF 9HP Şanzıman Kullanan Araçlar

ZF 9HP, enine motorlu önden çekişli ve dört tekerlekten çekişli araçlar için geliştirilmiş dokuz ileri tork konvertörlü otomatik şanzımandır.

Başlıca çeşitleri:

• 9HP28
• 9HP48
• Üreticiye özgü lisanslı ve kalibre edilmiş uygulamalar

ZF 9HP, boyuna yerleşimli ZF 8HP’nin bir vites eklenmiş hali değildir. İç yapısı ve araç yerleşimi tamamen farklıdır.

Jeep ZF 9HP kullanan araçlar

• Jeep Cherokee KL
• Jeep Renegade
• Jeep Compass
• Bazı dört tekerlekten çekişli enine motorlu Jeep modelleri

Motor ve ülke pazarına göre manuel, çift kavramalı veya başka otomatik seçenekler de bulunabilir.

Chrysler ZF 9HP kullanan araçlar

• Chrysler 200
• Chrysler Pacifica’nın bazı içten yanmalı versiyonları
• Chrysler Voyager’ın bazı modelleri

Bu araçlarda şanzıman 948TE gibi üretici kodlarıyla görülebilir.

Fiat ZF 9HP kullanan araçlar

• Fiat 500X
• Fiat Toro’nun bazı motor seçenekleri
• Bazı dört tekerlekten çekişli Fiat uygulamaları

Bütün Fiat 500X modellerinde ZF 9HP yoktur. Motor ve çekiş sistemine göre çift kavramalı veya manuel şanzıman bulunabilir.

Land Rover ZF 9HP kullanan araçlar

• Range Rover Evoque
• Land Rover Discovery Sport
• Enine motorlu bazı yeni nesil Land Rover uygulamaları

Range Rover, Range Rover Sport ve Defender gibi boyuna motorlu modellerde genellikle ZF 8HP kullanılır.

Jaguar ZF 9HP kullanan araçlar

• Jaguar E-Pace’in uygun enine motorlu versiyonları

Jaguar XE, XF, XJ ve F-Pace’in boyuna motorlu uygulamalarında çoğunlukla ZF 8HP bulunur.

Honda ZF 9HP kullanan araçlar

Kuzey Amerika ve bazı ülke pazarlarında:

• Honda Pilot
• Honda Odyssey
• Honda Passport
• Honda Ridgeline’ın bazı üretim dönemleri

kullanılmıştır.

Türkiye ve Avrupa pazarındaki Honda modellerinin tamamına bu liste uygulanmamalıdır.

Acura ZF 9HP kullanan araçlar

• Acura TLX’in bazı versiyonları
• Acura MDX
• Acura RDX’in bazı üretim dönemleri

Ram ZF 9HP kullanan araçlar

• Ram ProMaster City’nin bazı versiyonları

Dokuz ileri enine ZF ailesinin yapısını ve sorunlarını ZF 9HP şanzıman yazımızda açıkladık.

Porsche ZF Şanzıman Kullanıyor mu?

Evet, Porsche’nin bazı modellerinde ZF üretimi şanzımanlar kullanılmıştır. Ancak bütün Porsche otomatikleri aynı değildir.

Başlıca örnekler:

• Eski Porsche 911 ve Boxster modellerinin bazı Tiptronic versiyonlarında ZF 5HP
• Porsche Cayenne’in bazı nesillerinde ZF 6HP
• Porsche Panamera’nın bazı versiyonlarında ZF üretimi PDK/7DT
• Güncel bazı modellerde ZF çift kavramalı veya tork konvertörlü farklı sistemler

Porsche PDK adı tek bir şanzıman üreticisini ifade etmez. Model ve üretim yılına göre ZF veya başka üreticilerin çift kavramalı sistemleri bulunabilir.

ZF’nin çift kavramalı performans şanzımanını ZF 7DT şanzıman yazımızda anlattık.

BMW’de Kullanılan ZF Şanzımanlar

BMW, ZF şanzımanların en yaygın kullanıldığı markalardan biridir.

BMW’de karşılaşılabilen başlıca ZF aileleri:

• Eski modellerde 3HP
• E30, E28 ve E34 döneminde 4HP
• E36, E39, E46 ve E38 döneminde 5HP
• E60, E90, E65 ve ilk nesil X modellerinde 6HP
• F ve G kasa boyuna motorlu araçlarda 8HP

BMW’nin üretici kodları ZF kodundan farklı olabilir:

• A5S 325Z: ZF 5HP19
• GA6HP19Z: ZF 6HP19
• GA6HP26Z: ZF 6HP26
• GA8HP45Z: ZF 8HP45
• GA8HP50Z: ZF 8HP50
• GA8HP70Z: ZF 8HP70
• GA8HP75Z: ZF 8HP75

Kodun sonundaki “Z” çoğunlukla ZF üretimini belirtir. BMW kodunda “A” bulunan bazı şanzımanlar Aisin, “R” bulunan bazı modeller ise GM üretimi olabilir; ancak her durumda şasi numarasıyla doğrulama yapılmalıdır.

BMW’de kullanılan bütün otomatik şanzımanları BMW otomatik şanzımanları yazımızda ayrı ayrı listeledik.

Audi’de Kullanılan ZF Şanzımanlar

Audi’de ZF kullanımı özellikle boyuna motorlu ve quattro araçlarda yaygındır.

Başlıca ZF uygulamaları:

• 5HP19FL ve 5HP19FLA
• 5HP24A
• 6HP19A
• 6HP26A
• 6HP28A
• ZF 8HP ailesinin çeşitli Tiptronic uygulamaları

Audi’nin aynı modelinde şu şanzımanlardan biri bulunabilir:

• ZF Tiptronic
• Multitronic CVT
• S tronic çift kavramalı
• Aisin tam otomatik

Bu nedenle “Audi A6 otomatik” bilgisi şanzımanı belirlemek için yeterli değildir. Motor, quattro durumu, üretim yılı ve şanzıman kodu birlikte kontrol edilmelidir.

Jaguar ve Land Rover’da Kullanılan ZF Şanzımanlar

Jaguar ve Land Rover, farklı dönemlerde ZF 4HP, 5HP, 6HP, 8HP ve 9HP ailelerini kullandı.

Genel geçiş sırası şöyledir:

• Eski Jaguar ve Range Rover modellerinde 4HP
• 1990’lar ve 2000’lerin başında 5HP
• 2000’li yıllarda 6HP
• Yeni nesil boyuna motorlu modellerde 8HP
• Enine motorlu Evoque, Discovery Sport ve E-Pace gibi modellerde 9HP

Bununla birlikte aynı kasa içinde motor ve üretim yılına göre başka şanzımanlar bulunabilir. Özellikle ikinci el veya çıkma şanzıman alırken yalnız araç modeline göre sipariş verilmemelidir.

ZF Şanzıman Kullanan Markalar

Binek otomobil ve SUV grubunda farklı dönemlerde ZF şanzıman kullanan başlıca markalar şunlardır:

• Alfa Romeo
• Aston Martin
• Audi
• Bentley
• BMW
• Chrysler
• Citroën
• Dodge
• Fiat
• Honda
• Hyundai’nin bazı modelleri
• Jaguar
• Jeep
• Lamborghini
• Lancia
• Land Rover
• Maserati
• Opel’in bazı eski modelleri
• Peugeot
• Porsche
• Ram
• Renault
• Rolls-Royce
• Saab
• Toyota’nın bazı modelleri
• Volkswagen
• Volvo’nun bazı eski modelleri

Bu liste, markanın bütün araçlarının ZF kullandığı anlamına gelmez. ZF kullanımı çoğunlukla belirli motor, kasa, çekiş sistemi ve üretim yıllarıyla sınırlıdır.

ZF Şanzıman Tam Otomatik mi?

ZF’nin 4HP, 5HP, 6HP, 8HP ve 9HP aileleri tork konvertörlü tam otomatik şanzımanlardır.

Buna karşılık ZF 7DT çift kavramalıdır. Yeni nesil hibrit şanzımanlarda tork konvertörü, elektrik motoru ve ayırma kavraması birlikte veya uygulamaya göre farklı düzende kullanılabilir.

Bu nedenle yalnız ZF markasına bakarak şanzımanın çalışma türü belirlenmemelidir.

Tork konvertörlü sistemlerin genel yapısını tork konvertörlü şanzımanlar yazımızda açıkladık.

ZF Şanzımanlarda Kullanılan Ticari İsimler

Araç üreticileri ZF kodu yerine kendi ticari adını kullanabilir.

Başlıca örnekler:

• BMW: Steptronic
• Audi: Tiptronic
• Volkswagen: Tiptronic
• Jaguar: Otomatik veya Quickshift gibi ticari ifadeler
• Land Rover: CommandShift
• Chrysler, Dodge ve Ram: TorqueFlite 8
• Porsche: Tiptronic veya bazı çift kavramalı uygulamalarda PDK
• Alfa Romeo: Q-System veya güncel otomatik ticari adlar

Bu adlar her zaman yalnız ZF şanzımanı ifade etmez. Örneğin Tiptronic bir çalışma ve pazarlama adıdır; farklı üreticilerin şanzımanlarında kullanılabilir.

Benzer şekilde BMW’de Steptronic adı altında ZF, Aisin veya GM üretimi farklı otomatikler bulunabilir. Steptronic şanzıman yazımızda bu ayrımı anlattık.

ZF Şanzımanların Yaygın Sorunları

Arıza alanları şanzıman ailesine göre değişir. Bununla birlikte yüksek kilometrede karşılaşılan ortak sorunlar şunlardır:

• Tork konvertörü lock-up aşınması
• Valf gövdesi kanallarında aşınma
• Solenoid performans kaybı
• Mekatronik adaptör contalarında kaçak
• Elektrik soketi keçesinden yağ kaçağı
• Plastik karter eğilmesi veya sızıntısı
• Yağ filtresinin tıkanması
• Kavrama paketlerinin aşınması
• İç piston ve conta kaçakları
• Yağ pompası basınç sorunu
• Devir ve sıcaklık sensörü arızaları
• Şanzıman kontrol ünitesi sorunları
• Aşırı yağ sıcaklığı

ZF 4HP ve 5HP’nin arızalarıyla modern 8HP ve 9HP’nin arızaları aynı değildir. Araçtaki gerçek şanzıman kodu bulunmadan “ZF kronik arızası” şeklinde teşhis yapılmamalıdır.

ZF Şanzıman Arıza Belirtileri

D veya R konumuna geç geçmesi

Düşük yağ seviyesi, filtre tıkanması, valf gövdesi kaçağı veya kavrama pistonundaki iç kaçak gecikmeye neden olabilir.

Kalkışta gecikme var, sebebi nedir? yazımızda doğru kontrol sırasını anlattık.

Vites geçişinde vuruntu

Yanlış yağ, solenoid performans kaybı, valf gövdesi aşınması, adaptasyon ve aktarma organlarındaki boşluk vuruntu oluşturabilir.

Otomatik şanzıman neden vuruntu yapar? yazımızda bu nedenleri ayırdık.

Sabit hızda titreme

Tork konvertörü lock-up kavraması aşındığında hafif gazla sabit hızda titreşim ve devir dalgalanması görülebilir.

Tork konvertörü arızası nasıl anlaşılır? yazımızda motor kaynaklı titreşimlerle farkını anlattık.

Isınınca sertleşme

Yağ ısındıkça viskozitesi düşer. Valf gövdesi veya iç sızdırmazlık elemanlarında kaçak varsa sıcak çalışmada basınç kaybı artabilir.

Araç ısınınca vuruntu başlıyor, neden? yazımızda sıcaklıkla değişen sorunları açıkladık.

Devir yükselip aracın hızlanmaması

Kavrama kaydırması, tork konvertörü veya düşük yağ basıncı araştırılmalıdır.

Gaz verince devir yükselip araç gitmiyorsa sebep nedir? yazımız bu şikâyetin teşhisini açıklar.

ZF Şanzıman Hangi Yağı Kullanır?

Bütün ZF şanzımanlarda kullanılabilecek tek bir yağ yoktur.

Başlıca ZF yağ aileleri şunlardır:

• Eski 3HP ve 4HP modellerinde uygulamaya göre Dexron sınıfları
• 5HP modellerinde LifeguardFluid 5 veya araç OEM karşılığı
• 6HP modellerinde LifeguardFluid 6
• Bazı geçiş uygulamalarında farklı ZF teknik liste yağları
• Klasik 8HP modellerinde LifeguardFluid 8
• 9HP modellerinde LifeguardFluid 9
• Yeni nesil ve hibrit şanzımanlarda uygulamaya özel ZF yağı

Aynı şanzıman ailesinde bile üretim yılı ve araç uygulamasına göre yağ değişebilir. Örneğin her 8HP modeline yalnız “Lifeguard 8” bilgisiyle yaklaşılmamalı; yeni nesil ve hibrit çeşitlerin tam kodu kontrol edilmelidir.

Uygun ürünleri şanzıman yağları bölümümüzde inceleyebilirsiniz. Sipariş öncesinde ZF kodu ve OEM yağ numarası eşleştirilmelidir.

Yanlış şanzıman yağı kullanılırsa ne olur? yazımızda hatalı yağın kavrama ve solenoid kontrolüne etkisini anlattık.

ZF Şanzıman Yağı Ne Zaman Değiştirilmeli?

Şanzımanın tam koduna ve kullanım şartlarına göre bakım aralığı değişir.

Servis kullanım şartlarında genel önerimiz:

• Normal kullanım: 50.000–60.000 kilometre
• Yoğun şehir içi kullanım: 40.000–50.000 kilometre
• Ağır yük, römork veya sıcak iklim: 30.000–40.000 kilometre
• Bakım geçmişi bilinmeyen araç: Önce yağ ve karter kontrolü

Yağ değişiminde ulaşılabilen filtre, karter contası, tapa ve sızdırmazlık elemanları da değerlendirilmelidir.

ZF’nin bakım kitlerinde şanzıman modeline göre ayrı filtre veya filtreyle bütünleşik plastik karter bulunabilir.

Otomatik şanzıman yağı değişiminin önemi yazımızda yağ eskidikçe değişen çalışma özelliklerini anlattık.

İkinci El ZF Şanzımanlı Araç Alırken Nelere Bakılmalı?

Araç hem soğuk hem de tamamen ısınmış halde denenmelidir.

Kontrol sırasında:

• P’den D’ye geçiş gecikmemeli.
• R konumu vuruntuyla kavramamalı.
• Vites geçişinde devir yükselmemeli.
• Yavaşlarken sert darbe olmamalı.
• Hafif gazda lock-up titreşimi görülmemeli.
• Şanzıman hareket halinde boşa düşmemeli.
• Karter ve soket çevresinde yağ kaçağı bulunmamalı.
• Şanzıman arıza hafızası okunmalı.
• Kavrama adaptasyonları kontrol edilmeli.
• Yağ ve filtre bakım geçmişi incelenmeli.
• Dört çeker araçlarda transfer kutusu ayrıca kontrol edilmeli.

BMW xDrive, Audi quattro veya Land Rover araçlardaki her titreşim şanzımandan gelmez. Transfer kutusu, diferansiyel, şaft, aks ve uyumsuz lastikler de benzer belirti oluşturabilir.

ZF Şanzıman İyi mi?

ZF’nin bütün şanzımanlarını tek bir dayanıklılık seviyesinde değerlendirmek doğru değildir. Bununla birlikte ZF, özellikle tork konvertörlü şanzımanlarda uzun yıllardır kullanılan ve geniş servis desteği bulunan önemli bir üreticidir.

Avantajları:

• Farklı motor torklarına uygun geniş ürün ailesi
• Konforlu kalkış
• Modern modellerde hızlı vites geçişi
• Geniş vites oranı
• Yüksek torklu motorlarla uyumluluk
• Yaygın yedek parça ve onarım imkânı
• Doğru bakımla yüksek kilometre potansiyeli

Dikkat edilmesi gereken tarafları:

• Yağ seçimi şanzıman koduna göre yapılmalıdır.
• Mekatronik ve tork konvertörü onarımı maliyetli olabilir.
• Plastik karterli modellerde filtre karterle birlikte değişebilir.
• Dört çeker araçlarda şanzıman dışındaki aktarma parçaları da kontrol edilmelidir.
• Bütün ZF ailelerinin parçaları ve servis prosedürleri aynı değildir.

Sonuç olarak ZF şanzımanlı araç alınabilir; ancak yalnız ZF adına güvenilmemeli, gerçek şanzıman kodu ve bakım geçmişi kontrol edilmelidir.

ZF Şanzıman Kullanan Araçlar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hangi markalar ZF şanzıman kullanıyor?

BMW, Audi, Jaguar, Land Rover, Jeep, Dodge, Chrysler, Ram, Alfa Romeo, Maserati, Porsche, Aston Martin, Rolls-Royce, Bentley ve bazı Toyota modellerinde ZF şanzıman bulunabilir.

Bütün BMW’lerde ZF şanzıman mı var?

Hayır. BMW, farklı dönemlerde ZF, GM, Getrag ve Aisin şanzımanlar kullandı. Özellikle enine motorlu yeni BMW ve MINI modellerinde Aisin şanzımanlarla karşılaşılabilir.

BMW’de ZF şanzıman olduğu nasıl anlaşılır?

Şasi numarası, şanzıman etiketi ve BMW kodu kontrol edilmelidir. GA6HP19Z, GA6HP26Z, GA8HP45Z ve GA8HP70Z gibi kodların sonundaki Z, ZF uygulamasını gösterir.

Audi Tiptronic ZF mi?

Bazı Audi Tiptronic şanzımanlar ZF üretimidir; ancak Tiptronic yalnız bir üretici adı değildir. Audi’de Aisin Tiptronic, S tronic ve Multitronic seçenekleri de bulunabilir.

Jeep’te hangi ZF şanzıman var?

Grand Cherokee, Wrangler ve Gladiator gibi boyuna motorlu modellerde ZF 8HP ailesi; Cherokee, Renegade ve Compass gibi enine motorlu bazı modellerde ZF 9HP bulunabilir.

Range Rover’da hangi ZF şanzıman var?

Eski modellerde ZF 4HP, 5HP ve 6HP; yeni boyuna motorlu modellerde ZF 8HP kullanılmıştır. Evoque ve Discovery Sport gibi enine motorlu araçlarda ZF 9HP bulunabilir.

Toyota’da ZF şanzıman var mı?

Toyota GR Supra’nın otomatik versiyonunda ZF 8HP kullanılır. Toyota’nın diğer otomatik modellerinin tamamı ZF değildir.

Porsche ZF şanzıman kullanıyor mu?

Evet. Bazı eski Tiptronic modellerinde ZF 5HP ve 6HP, bazı PDK uygulamalarında ZF üretimi çift kavramalı şanzımanlar bulunur. Kesin kod modele göre kontrol edilmelidir.

ZF 8HP hangi araçlarda var?

BMW’nin boyuna motorlu birçok modeli, Jaguar XE-XF-XJ, Range Rover, Jeep Grand Cherokee, Alfa Romeo Giulia-Stelvio, Maserati, Toyota GR Supra ve birçok lüks araçta bulunur.

ZF 9HP hangi araçlarda var?

Jeep Cherokee-Renegade-Compass, Range Rover Evoque, Land Rover Discovery Sport, Fiat 500X ve bazı Honda-Acura modellerinde kullanılabilir.

ZF şanzıman yağı kaç kilometrede değişir?

Şanzıman koduna göre değişmekle birlikte normal kullanımda 50.000–60.000 kilometre, ağır kullanımda 30.000–40.000 kilometre aralığını öneriyoruz.

Bütün ZF şanzımanlara aynı yağ konur mu?

Hayır. 5HP, 6HP, 8HP ve 9HP aileleri farklı yağ standartları kullanabilir. Yağ tam ZF koduna ve araç OEM numarasına göre seçilmelidir.

ZF şanzıman alınır mı?

Bakımı düzenli yapılmış, doğru yağ kullanılmış ve soğuk-sıcak testte vuruntu, kaydırma veya lock-up titreşimi göstermeyen ZF şanzımanlı araç alınabilir.

Aracımda hangi ZF şanzımanın bulunduğunu nereden sorabilirim?

Aracın marka-modeli, üretim yılı, motoru, çekiş sistemi ve şasi numarasının son bölümünü paylaşmadan şanzıman etiketindeki kodu yazarak tam otomatik şanzımanlar forumunda konu açabilirsiniz.

Sonuç

ZF şanzımanlar BMW, Audi, Jaguar, Land Rover, Jeep, Alfa Romeo, Maserati, Porsche, Aston Martin, Rolls-Royce ve çok sayıda farklı markada kullanılmıştır. Ancak ZF tek bir şanzıman değildir.

Eski araçlarda 4HP ve 5HP, 2000’li yıllardaki modellerde 6HP, yeni nesil boyuna motorlu araçlarda 8HP, enine motorlu bazı SUV ve otomobillerde ise 9HP bulunabilir.

Aynı araç modelinin farklı motor ve üretim yıllarında başka bir şanzıman kullanılabildiği için yalnız marka-model bilgisine göre yağ veya parça siparişi verilmemelidir. Şasi numarası, üretici kodu ve şanzıman etiketi birlikte kontrol edilmelidir.

Doğru kod belirlendikten sonra o şanzımana uygun yağ, filtre, bakım yöntemi ve kronik sorun bilgisine ulaşmak çok daha kolay olur.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik, Teknik Otomatik Şanzıman tarafından otomatik şanzıman sistemleri hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan teknik açıklamalar, kullanım bilgileri ve değerlendirmeler farklı araç modelleri, şanzıman tipleri ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle sunulan bilgiler kesin teşhis, nihai çözüm veya garanti kapsamında değerlendirilmemelidir.

Aracınıza yönelik herhangi bir işlem öncesinde, doğru ve güvenli sonuçlar elde edebilmek adına uzman bir servis tarafından detaylı inceleme yapılması tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilere dayanarak gerçekleştirilen uygulamalardan doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlara ilişkin Teknik Otomatik Şanzıman herhangi bir sorumluluk kabul etmez.